Betrokken en nabij. Contouren van een visie op Publieke Zorg voor Jeugd en de rol van zorgverleners daarin

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Betrokken en nabij. Contouren van een visie op Publieke Zorg voor Jeugd en de rol van zorgverleners daarin"

Transcriptie

1 Betrokken en nabij Contouren van een visie op Publieke Zorg voor Jeugd en de rol van zorgverleners daarin

2 Betrokken en nabij Contouren van een visie op Publieke Zorg voor Jeugd en de rol van zorgverleners daarin

3 Colofon Titel Betrokken en nabij. Contouren van een visie op Publieke Zorg voor Jeugd en de rol van zorgverleners daarin. Een uitgave van NCJ, mei 2012 NCJ - Nederlands Centrum Jeugdgezondheid 2012

4 Inhoudsopgave Inleiding 5 1. Publieke Zorg voor Jeugd e- lijnszorg voor Jeugd 10 a. Taken 11 b. Uitvoering 11 c. Kenmerken van een PZJ-zorgverlener Transities en uitdagingen 16

5 Inleiding Wij leven in een veranderende samenleving met nieuwe gezondheidsproblemen bij de jeugd en mondige ouders en jeugdigen die een andere invulling van de zorg willen. Daar is al veel over geschreven (o.a. Frissen 2011, Hermanns 2010, De Waal 2011, De Winter 2010, Van Yperen 2011). Over het doel van opvoeden is iedereen het eens: kinderen en jeugdigen gezond en veilig laten opgroeien, in de meest brede zin van het woord, zodat ze lichamelijk en psychisch gezond zijn en in staat zijn cognitief te presteren, sociale relaties aan te gaan en een plaats in de samenleving te verwerven. Ouders willen hierbij zelf de regie over de opvoeding van hun kinderen én over de ondersteuning en hulp die zij daarbij krijgen. De jeugdgezondheidszorg (JGZ) beweegt in deze ontwikkelingen mee. Op veel plaatsen in het land voeren JGZ-professionals, -managers en -bestuurders hier discussies over, ook met hun partners. Het NCJ heeft het initiatief genomen om een heroriëntatie uit te voeren op de zorg voor jeugd en de rol van de JGZ daarin. Samen met ouders, jeugdigen, professionals, managers en bestuurders heeft het NCJ daarom de ontwikkelingen nader bekeken, de contouren van een visie op zorg voor jeugd ontwikkeld en bedacht hoe deze visie in een andere manier van werken inhoud en vorm kan krijgen. In de zomer van 2011 is gestart met het organiseren van een aantal out-of-the-boxbijeenkomsten met vertegenwoordigers uit het brede veld dat betrokken is bij het opvoeden en opgroeien van jeugdigen. Het startpunt van deze bijeenkomsten was het inhoudelijke werk van de JGZ er, dat gepaard gaat met gein en pijn. Veel JGZ-professionals ervaren dat zij veel ouders helpen, maar dat zij ook een aantal ouders en jeugdigen niet de zorg kunnen geven die ze nodig hebben. Deze contouren van een visie gaan uit van de ervaringen uit de praktijk van ouders, jeugdigen en jeugdprofessionals. Verder is aangesloten bij opvattingen van De Winter over de civil society (2010), van Hermanns over wrap-around-care (2010) en van Van Yperen (2011) over herinrichting van de jeugdzorg. Daarnaast zijn de opvattingen over de Centra voor Jeugd en Gezin (VWS, 2010) een belangrijke inspiratiebron geweest. Er is gezocht naar natuurlijke, vanzelfsprekende verbindingen tussen de leefwereld van gezinnen en de wereld van de zorg, tussen preventie en curatie, en tussen nulde-, eerste-, tweede- en derde-lijnszorg, zodat de kans op duurzaam succes zo groot mogelijk is. Daarnaast is er gekeken naar mogelijke verbeteringen in het uitvoeren van preventieve taken door de JGZ. In het eerste hoofdstuk staat de visie op de rol van ouders, zorgverleners en overheid in onze veranderende samenleving beschreven. Vervolgens zoomen wij in hoofdstuk 2 in op de zorg voor jeugd in de eerste lijn. Tot slot worden in hoofdstuk 3 de transities en de uitdagingen benoemd die nodig zijn om de (nieuwe) Publieke Zorg voor Jeugd te realiseren. 5

6 Het NCJ zal de komende maanden in gesprek gaan met JGZ-organisaties, maar ook met partners in de jeugdsector en aanpalende sectoren als onderwijs en welzijn en andere betrokkenen, over de contouren van de voorliggende visie. De ontwikkelingen in het onderwijs (Passend Onderwijs) en de transitie van de jeugdzorg zullen daarbij ook aan bod komen. 6

7 1. Publieke Zorg voor Jeugd Veel ouders en jeugdigen zijn mondig en goed geïnformeerd en accepteren het gezag van een deskundige niet meer zonder meer. Zij willen bijvoorbeeld gelijkwaardige partners in het zorgproces zijn en hebben dan ook regelmatig eigen opvattingen over gezondheid, opgroeien en opvoeden, en hun verantwoordelijkheden daarin. Ouders willen zelf bepalen wat goed is voor hen en hun kinderen. Ook de wijze waarop ouders en jeugdigen tegen de overheid aankijken wordt hierdoor bepaald. We moeten dus kijken hoe het krijgen of geven van zorg zo goed mogelijk geregeld kan worden en daarbij rekening houden met de opvattingen over de rollen van ouders en jeugdigen, zorgverleners en overheid. Allen in een gemeenschap hebben een rol bij het opgroeien en opvoeden van hun kinderen of, zoals een Afrikaans gezegde luidt: `It takes a village to raise a child (Clinton 1996). Het publieke karakter van zorg voor jeugd, de gezamenlijke verantwoordelijkheid van, voor en door burgers, is dan ook een belangrijk uitgangspunt in de visie. Er wordt daarom gesproken over Publieke Zorg voor Jeugd (PZJ). Publieke Zorg voor Jeugd (PZJ) is de zorg van de samenleving voor de optimale voorwaarden waarbinnen alle kinderen zich veilig en gezond kunnen ontwikkelen. De ouder is eerstverantwoordelijke voor het optimaal laten opgroeien van zijn kind tot een sociaal, geestelijk en lichamelijk gezonde volwassene die actief participeert in de samenleving en zelf verantwoordelijkheid neemt in de gemeenschap. De gemeenschap heeft de verantwoordelijkheid om, vooral als kinderen niet adequaat opgroeien, ondersteuning te verlenen. De PZJ-zorgverlener is vervolgens verantwoordelijk voor deskundige en betrouwbare ondersteuning van en hulp aan jeugdigen en ouders. Hij behartigt de belangen van kinderen en geeft hier ook stem aan door gevraagd en ongevraagd advies aan (lokale) overheden te geven en een stem te hebben in het publieke debat (bijvoorbeeld via de media). De overheid, tot slot, is verantwoordelijk voor de aanwezigheid van goede randvoorwaarden. De overheid bewaakt het aanbod en de kwaliteit van basisvoorzieningen en zorg. Ouders, gemeenschap, zorgverleners en overheid zijn samen verantwoordelijk. Doel Het doel van PZJ is dat alle kinderen optimale voorwaarden krijgen om zich veilig en gezond te ontwikkelen en er een zorgende gemeenschap (stut en steun) rondom gezinnen ontstaat, waarbij alle kinderen (zo lang mogelijk) gewoon mee kunnen doen. Ouders en jeugdigen Ouders en jeugdigen staan in deze PZJ centraal: zij zijn leidend en werken in het zorgproces op gelijkwaardige basis samen met zorgverleners. Zij nemen de verantwoordelijkheid voor hun eigen gezondheid en zorgproces. Daarbij worden ze ondersteund en geadviseerd 7

8 door PZJ-zorgverleners. Dit betekent een kanteling in de rol van ouders en jeugdigen. Van passieve consument worden zij regisseur van hun zorg- en samenlevingsarrangementen 1. Het merendeel van de ouders en jeugdigen kan dit heel goed (leren). Er zijn echter ook ouders en jeugdigen die hun gehele leven lang in meer of mindere mate intensieve hulp nodig hebben. Gemeenschap De gemeenschap waarin een gezin leeft, heeft de verantwoordelijkheid om te signaleren en ondersteuning te geven aan een gezin als het opgroeien van kinderen bedreigd wordt. Buren, buurtbewoners en professionals op school, sportclub of andere basisvoorzieningen zijn medeopvoeders. Zij signaleren en geven stut en steun als dit nodig is. Overheid De overheid is verantwoordelijk voor de randvoorwaarden voor een zorgaanbod dat aansluit bij wat een gemeenschap nodig heeft en heeft, als het bij complexe situaties nodig is, de scheidsrechterrol 2. Daarnaast treedt de overheid op als hoeder van rechten en gezamenlijke belangen en coördineert indien nodig financiering uit verschillende bronnen (AWBZ, ziektekostenverzekeringen, gemeentefonds). PZJ-zorgverleners PZJ-zorgvelener handelt (pro)actief en vervult verschillende rollen zoals die van signaleerder, begeleider, behandelaar, belangenbehartiger van het kind en poortwachter voor 2 e en 3 e lijn. Hij werkt in de 1 e- lijnszorg voor jeugd. Deze wordt in het volgende hoofdstuk beschreven. 1) Kwetsbare kinderen met complexe problematiek hebben naast zorgarrangementen ook sociale arrangementen nodig, gericht op activering en inbedding in de leefomgeving. Dit hebben we samenlevingsarrangementen genoemd. Door deze arrangementen zijn deze kinderen beter in staat om zoveel mogelijk gewoon mee te doen. Dit wordt mogelijk doordat de zorg dicht bij het gezin wordt geboden om samen met de ouders passende zorg en onderwijs in de buurt te regelen en om ook terugval of herhaling van ziekte te voorkomen. 2) Gemeenten moeten hun doorzettingsmacht adequaat vormgeven door extra mandaten te bieden aan professionals in de vorm van dwangmaatregelen. Bijvoorbeeld het stopzetten of juist het kunnen uitstellen van het stop-zetten van de uitkering kan in weerbarstige situaties ongemotiveerde ouders stimuleren toch in beweging te komen. 8

9 Het speelveld Publieke Zorg voor Jeugd wordt in figuur 1 geïllustreerd. Dit beeld is nadrukkelijk niet bedoeld als een structuurschets, maar laat zien welke partijen betrokken zijn. P u b l i e k e Kraamzorg Kinderopvang/ peuterspeelzaal Onderwijs/BSO Ouders/omgeving Sociale verbanden Het kind Internet Speelplek/ hangplek Sport/scouting Z o r g v o o r Gemeente als scheidsrechter Doorzettingsmacht Eerstelijnszorg voor Jeugd Erbij halen of verwijzen Wijk/politie J e u g d Specialisten gezondheidszorg, GGZ en GZ Specialisten Speciaal onderwijs Tweede en derdelijnsvoorziening Specialisten jeugdzorg Figuur 1. Publieke Zorg voor Jeugd (Bron: Suzanne Boomsma, 2011) 9

10 2. 1 e- lijnszorg voor Jeugd Ouders en jeugdigen willen snel en concreet informatie, advies en hulp in de gemeenschap (buurt, wijk, dorp) waarin ze leven. 1 e- lijnszorg voor Jeugd, een brede eerstelijnsvoorziening voor jeugd, geeft deze ondersteuning en zorg: niet schakelen en doorverwijzen, maar hulp naar gezinnen toe brengen. 1 e- lijnszorg voor Jeugd is een voorziening in de wijk of buurt die ouders en jeugdigen in brede zin ondersteunt bij het opvoeden en laten opgroeien van hun kind tot een sociaal, geestelijk en lichamelijk gezonde volwassene die actief participeert in de samenleving en zelf verantwoordelijkheid neemt in de gemeenschap. De voorziening kent in ieder geval de volgende functies: 1. Informatievoorziening: vragen en signalen van ouders, leerkrachten en andere jeugdprofessionals komen hier binnen. 2. Preventie (ongevraagde zorg): het actief verzamelen en beoordelen van signalen (risicotaxatie), screeningen, gezondheidsbevordering en -bescherming (onder andere RVP), stem geven aan bedreigingen. 3. Eerstelijnszorg (gevraagde zorg): eerstelijnsdiagnostiek en -hulp (zorg- en samenlevingsarrangementen); eventueel extra diagnostiek en consultatie (erbij halen) van specialisten bij complexe of meervoudige problematiek. 4. Poortwachter: erbij halen van of toeleiden naar tweede- en derdelijns specialistische zorg na richtinggevende diagnostiek. Doel Het doel van 1 e- lijnszorg voor Jeugd is het bieden van concrete hulp en ondersteuning op maat in de leefwereld van gezinnen. Kenmerken 1 e- lijnszorg voor Jeugd combineert preventie, care en cure en gaat uit van: De eigen kracht van gezinnen (ouders en kinderen) en hun omgeving. De volgende definitie van gezondheid: Health is the ability to adapt and self-manage in the face of social, physical and emotional challenges. 3 Een handelingsplicht: zo veel mogelijk helpen en zo min mogelijk doorverwijzen. Risicotaxatie op basis van geïnformeerd vertrouwen 4 : vertrouwen in plaats van wantrouwen bij het (vroeg) signaleren van risico s. 3) M. Huber e.a. How should we define health? BMJ 2011;343:d ) P. Hilhorst in De vertrouwenscrisis (2008). Geïnformeerd vertrouwen staat tegenover georganiseerd wantrouwen. Cruciaal is dat mensen uitgaan van vertrouwen in het goede gedrag van zichzelf en van anderen, dat iedereen zich houdt aan de regels en dat er scherpe handhaving plaatsvindt (waarbij iedereen kan melden) als dat niet het geval is. 10

11 Presentie 5 in de verschillende leefwerelden die past in de verschillende ontwikkelingsfasen van een kind (0-4 jaar, 5-12 jaar en jaar). a. Taken De kerntaken van 1 e- lijnszorg voor Jeugd combineren gevraagde en ongevraagde zorg: 1. Het versterken van de eigen kracht van gezinnen en de onderlinge hulp in de leefomgeving, zodat kinderen gewoon mee kunnen doen in de samenleving. Daarmee vormt zich ook een zorgende gemeenschap (stut en steun) rondom gezinnen. 2. Het realiseren van duurzame zorg- en samenlevingsarrangementen voor gezinnen in een effectief en efficiënt zorgproces. 3. Het handhaven van een keiharde ondergrens met betrekking tot de rechten van het kind als die bedreigd worden. Het uitgangspunt is juist goed genoeg. 4. Het bewaken, beschermen en bevorderen van de gezonde en veilige ontwikkeling van kinderen door risico s te taxeren vanuit geïnformeerd vertrouwen en actief, (on)gevraagd lokaal en/of landelijk stem te geven aan geconstateerde bedreigingen. Deze taken worden door zorgverleners in de 1 e- lijnszorg voor Jeugd (PZJ-zorgverleners) uitgevoerd in nauwe samenwerking met professionele opvoeders in de gemeenschap, vooral in de kinderopvang en het onderwijs. PZJ-zorgverleners zullen waar mogelijk ook samenwerken met informele opvoeders, bijvoorbeeld in sportverenigingen en scouting. b. Uitvoering Zorgproces in een fuik De PZJ-zorgverlener levert naast gevraagde zorg ook ongevraagde zorg, zoals (vroeg) signalering en bemoeizorg. Om die zorg optimaal te kunnen verlenen, zijn in het contact met gezinnen twee aspecten essentieel. Het eerste aspect is het opbouwen van een vertrouwensband met gezinnen (verbinden), door te kijken wat de behoeften van die gezinnen zijn, daar zoveel mogelijk aan te voldoen en door goede dienstverlening te leveren. Daarnaast moet de PZJ-zorgverlener aansluiten bij de leefwereld van gezinnen, ook digitaal, om belangrijke signalen die de ontwikkeling van een kind bedreigen zo vroeg mogelijk op te vangen. Het zorgproces van signalering tot zorg- en samenlevingsarrangement verloopt als in een fuik. Signalering vindt plaats bij alle kinderen door professionele en informele opvoeders en door PZJ-zorgverleners. Vervolgens worden de gesignaleerde risico s en problemen bij een aantal kinderen beoordeeld. Een deel van deze kinderen krijgt vervolgens ambulante hulp. Een ander deel krijgt generalistische diagnostiek en behandeling. En een beperkt aantal kinderen wordt toegeleid naar specialistische diagnostiek en behandeling. 5) A. Baart. Presentietheorie (2010). Een hulpverlener betrekt zich aandachtig en toegewijd op de ander, leert zo zien wat er bij die ander speelt van verlangens tot angst en begrijpt dan wat er in de desbetreffende situatie gedaan kan worden en wie hij/zij daarbij voor de ander kan zijn. Wat gedaan kan worden, wordt dan ook gedaan. 11

12 De fuik kent de volgende fasen: signalering in de leefwereld van kind en gezin bij alle kinderen; beoordeling en ambulante hulp; generalistische diagnostiek en behandeling; specialistische diagnostiek en behandeling. Signaleringsmethode vanuit geïnformeerd vertrouwen Signalering vraagt tegenwoordig een andere oriëntatie, omdat organiseren vanuit de kans dat het mis gaat (georganiseerd wantrouwen) averechts werkt. De discussie over het gebruik van vragenlijsten in de JGZ illustreert dit. Ouders worden wantrouwig en juist ouders die hulp goed kunnen gebruiken, zullen waarschijnlijk zorg mijden. Bovendien doet het merendeel van de gezinnen het goed. Waarom dan niet vertrouwen op de goede intenties van ouders en goed opvoedingsgedrag en eigen kracht honoreren? Er is een signaleringssysteem nodig dat gebaseerd is op geïnformeerd vertrouwen (transparant, duidelijk over het doel en een actieve participatie in het proces van ouders en jongeren) om ook niet direct zichtbare risicovolle signalen op te kunnen pikken. Een systeem dat erop gericht is dat het gezin de hulp en ondersteuning krijgt die het nodig heeft. 1 e- lijnszorg Jeugdteam Het moment dat een PZJ-zorgverlener, eventueel na overleg met directe collega s, het eigen oordeels- of handelingsvermogen tekort vindt schieten, vormt hij in samenwerking met de ouders en andere PZJ-zorgverleners een 1 e- lijnszorg jeugdteam. Zij organiseren dit dus zelf en wanneer dat noodzakelijk is. In dergelijke jeugdteams, die wisselend van samenstelling zijn, wordt vanuit actuele kennis uit de disciplines sociale geneeskunde, sociale verpleegkunde, ontwikkelingspsychologie of orthopedagogiek en maatschappelijk werk het probleem onderzocht en worden oplossingen bedacht. In een 1 e- lijnszorg jeugdteam staan de teamleden gezamenlijk borg voor een gewogen oordeel en de oplossingen die nodig zijn. Indien nodig worden er specialisten bij gehaald. Dit team is ingebed in de bestaande zorgstructuren in wijk, buurt of op school. Bij complexe problematiek kan nog een buurt overstijgend vast expert-jeugdteam ingezet worden. Dit wordt gevormd uit zeer ervaren generalisten met in zekere mate specialistische kennis. In dit team zijn de al eerder genoemde kennisgebieden aanwezig. Preventieve kerntaken Bij de preventieve kerntaken wordt een onderscheid gemaakt tussen individugerichte en groepsgerichte activiteiten en tussen problematiek van eenvoudige, programmatische, en complexe, meervoudige aard. Er kunnen vier kerntaken worden onderscheiden: I. Programma s gericht op gedragsbeïnvloeding, gezondheidsbevordering, opvoedondersteuning en gezondheidsbescherming. II. Basiszorg: opsporen en op het spoor zetten (preventieve gezondheidsonderzoeken, screeningen, verwijzen). 12

13 III. Extra zorg, coördinatie en vangnet. IV. Monitoren, dossier bijhouden en stem geven aan de behoeften en noden van ouders en jeugdigen (beleidsadvisering). Verschillende disciplines (zoals artsen, verpleegkundigen, doktersassistentes, epidemiologen, gezondheidswetenschappers) voeren deze kerntaken in een doorlopend en vloeiend proces uit. Gezamenlijk zijn zij verantwoordelijk voor de coördinatie van de activiteiten en een goede samenwerking. De kerntaken worden in figuur 2 schematisch weergegeven. Veel voorkomende problemen. Enkelvoudige kennis Kerntaak I Gezondheidsbevordering, opvoedondersteuning Kerntaak II Basiszorg JGZ (signaleren, adviseren, verwijzen) Groepsgerichte aanpak, van kleine groep tot maatschappij (opschalen) VERBINDINGEN Individugerichte aanpak, kind en zijn directe omgeving Kerntaak VI Monitoren risicogroepen; beleidsadvisering Kerntaak III Coördinatie en Vangnet Complexe problemen. Meervoudige kennis Figuur 2. Preventieve kerntaken (Bron: Suzanne Boomsma, 2011) Organisatorische voorwaarden Zonder goede organisatorische randvoorwaarden zal een hierboven geschetste eerstelijnsvoorziening nooit tot resultaat leiden. Deze randvoorwaarden zijn onder andere: Goede dienstverlening en goed verwachtingenmanagement, 24 uursbereikbaarheid, een vaste contactpersoon voor kind en ouders. Idealiter uitgevoerd in een geografisch afgegrensde populatie. Signalering samen met anderen: bij het jonge gezin de kinderopvang, bij oudere kinderen het onderwijs en de BSO, vrijetijdsinstellingen, met gebruik van internet en sociale media. Professionals daar inzetten waar zij het meest van waarde zijn, bijvoorbeeld de beste vooraan voor een snelle en goede triage (poortwachtersfunctie). 13

14 Juridische regeling van eindverantwoordelijkheid van deelnemende professionals: wie is probleemeigenaar, wie is poortwachter, wie is dossierhouder? Laagdrempelige uitvoering en goed geoutilleerde voorziening in de buurt of wijk. Zorgpaden, dat wil zeggen planbare zorgarrangementen, voor veel voorkomende problemen. c. PZJ-zorgverlener (m/v) Een PZJ-zorgverlener handelt (pro)actief en vervult verschillende rollen, zoals die van signaleerder, begeleider, behandelaar, belangenbehartiger van het kind en poortwachter voor de tweede en derde lijn. Hij is aanwezig in de leefwereld van gezinnen, zoals vroeger een wijkverpleegkundige of huisarts in een dorp. Hij behartigt de belangen van kinderen en hanteert daarbij een keiharde ondergrens gebaseerd op de universele grondrechten van het kind van waaruit een kind beschermd wordt. Risico s taxeert hij volgens de principes van juist goed genoeg. Een PZJ-zorgverlener is vooral gericht op normaliseren. Hij heeft ook een brede blik op gezond en veilig opgroeien (fysiek, emotioneel en sociaal) en houdt, vooral bij chronisch zieke jeugdigen, rekening met de kwaliteit van leven die daarbij hoort, zodat alle kinderen (zo lang mogelijk) mee kunnen doen aan het gewone leven. Activiteiten van de PZJ-zorgverlener: Biedt concrete hulp en ondersteuning op maat dicht bij de leefwereld van het gezin. Hierbij zijn ouders en jeugdigen leidend en de PZJ-zorgverlener adviseert en ondersteunt. Versterkt de eigen kracht van jeugdigen en ouders. Zoekt met ouders en jeugdigen duurzame oplossingen. Gebruikt een gezamenlijk (met ouders en andere professionals) vroeg-signaleringssysteem gebaseerd op geïnformeerd vertrouwen. Haalt bij meervoudige problematiek, indien nodig, andere generalistische expertise erbij. Bij complexe problematiek schaalt hij op naar een expert-jeugdteam. Verwijst gericht (na richtinggevende diagnostiek); vormt het schakelpunt (poortwachter) tussen gezin en de tweede en derde lijn. Richt het zorgproces effectief en efficiënt in. Een PZJ-zorgverlener heeft nauwe contacten met enerzijds gezin, ouder, jeugdige en professionals in de basisvoorzieningen, zoals kinderopvang en scholen, en aan de andere kant met specialisten in de tweede en derde lijn. Hij werkt met een brede systeemblik, dat wil zeggen dat hij altijd zo veel mogelijk sociale, psychische en fysieke aspecten en omgevingsfactoren in zijn denken en handelen meeneemt. Hij heeft kennis van sociale geneeskunde, sociale verpleegkunde, ontwikkelingspsychologie/orthopedagogie en maatschappelijk werk. 14

15 Een PZJ-zorgverlener werkt onderzoekend, hij staat af en toe stil bij zijn handelen en durft te reflecteren op zijn eigen opvattingen. Eigen opvattingen over rechtvaardigheid en over wat gezond en gelukkig leven is, worden geëxpliciteerd. Het is van belang de eigen opvattingen te kennen, omdat deze altijd meewegen in het oordeel, naast weten gaat het om wegen. 15

16 3. Transities en uitdagingen Publieke Zorg voor Jeugd is de zorg van de samenleving waarin burgers, professionals en overheid hun eigen verantwoordelijkheid nemen, maar gezamenlijk verantwoordelijk zijn. Dit vereist een kanteling in het denken en doen van alle partijen. Dit betekent dat er een aantal uitdagingen is die vooral zitten in de grote transities die nodig zijn om Publieke Zorg voor Jeugd in de hiervoor beschreven vorm te realiseren. Transities In ieder geval zijn de volgende transities nodig: 1. Verbinden van de PZJ-zorgverlener met de leefwereld van het gezin: werken als lid van een gemeenschap met een nieuwe definitie van gezondheid. 2. Verbinden van de rechten van het kind met de rechten van de ouder: keiharde ondergrens en juist goed genoeg. 3. Verbinden van preventie met concrete hulp (curatie): er is een handelingsplicht voor de 1 e- lijnszorg voor Jeugd. 4. Onderling verbinden van signalen vanuit geïnformeerd vertrouwen. 5. Onderling verbinden van preventieve kerntaken. De eerste twee transities vragen de meeste aandacht, omdat deze de grootste verandering voor ouders, jeugdigen en zorgverleners inhouden. Ouders en jeugdigen zullen de verantwoordelijkheid voor en de regie over het opgroeien en opvoeden moeten nemen. Zorgverleners adviseren hen. Ad 1 Verbinden van de PZJ-zorgverleners met de leefwereld van gezinnen Een PZJ-zorgverlener is een zichtbaar deel van de gemeenschap. Hij verbindt de leefwereld van gezinnen en wereld van de zorg. De attitude van een PZJ-zorgverlener kantelt. Hij is een deskundige die betrokken en betrouwbaar deelneemt aan het zorgproces. Hij verdiept zich in en verbindt zich aan de leefwereld van kind en ouders. Ouders hebben de regie en hij staat hen bij. Hij moet zijn soms afstandelijke houding, die hij in zijn opleiding aangeleerd heeft, leren loslaten. Het denken verandert. Een PZJ-zorgverlener werkt met een definitie van gezondheid die rekening houdt met de beleving van gezondheid en de invloed van de omgeving. Een definitie die helpt om de leefsituatie van een kind vanuit de beleving en het functioneren van een kind te analyseren en vervolgens oplossingen te bedenken die op maat zijn. De eerstelijnszorg voor de jeugd verandert. PZJ-zorgverleners zijn present waar de ouder of het kind leeft of waar het gezin komt met vragen of zorgen, om een vertrouwensrelatie op te bouwen, om signalen vroeg te kunnen opvangen en zorg- en samenlevingsarrangementen snel te kunnen realiseren. 16

17 Ad 2 Verbinden van de rechten van een kind met die van de ouder De afwegingen die elke PZJ-zorgverlener dagelijks maakt, worden genuanceerder. De hybride mix van het bijeenhouden van de rechten van een kind en die van de ouder is gebaseerd op een situationele balans van voors en tegens. De meeste ouders hebben het beste met hun kind voor, maar hun belangen komen soms niet overeen met de belangen van hun kind. De PZJ-zorgverlener is dan belangenbehartiger van het kind en zal in zo n situatie in het belang van het kind ook de belangen van de ouder meewegen. Hij zal moeten beoordelen wat in deze situatie het beste is, wat moreel juist handelen is. Deze vraagstukken, waar professionals dagelijks mee geconfronteerd worden, maken een morele oriëntatie, morele oordeelsvorming, nodig. Ad 3 Verbinden van preventie met concrete hulp (curatie) De combinatie van preventie en eerstelijnszorg en het gebruik van een nieuwe definitie van gezondheid betekenen voor PZJ-artsen een profiel van een medische generalist met gecombineerde elementen uit de huisartsgeneeskunde, jeugdgezondheidszorg, sociale kindergeneeskunde en kinder- en jeugdpsychiatrie. De PZJ-arts heeft in ieder geval kennis van de top 10 van de meest voorkomende opvoedvragen. Voor de andere disciplines die momenteel werkzaam zijn in de eerstelijnszorg, zoals maatschappelijk werkenden, orthopedagogen/psychologen en verpleegkundigen, zal het profiel in de komende periode nog bediscussieerd en uitgewerkt moeten worden. Ad 4 Onderling verbinden van signalen vanuit geïnformeerd vertrouwen Signalering vanuit geïnformeerd vertrouwen is gebaseerd op het vertrouwen dat gezinnen het goed doen. De goede intenties van ouders en goed opvoedingsgedrag en eigen kracht worden gehonoreerd. Er is een signaleringsysteem nodig dat transparant en duidelijk over het doel is. In een dergelijk systeem participeren ouders, jeugdigen en andere professionals actief in het proces om ook niet direct zichtbare risicovolle signalen op te kunnen pikken. Er kan geleerd worden van organisaties in andere sectoren, zoals de belastingdienst en grote supermarkten. Ad 5 Onderling verbinden van preventieve kerntaken In de laatste decennia geeft de JGZ in toenemende mate vooral invulling aan één kerntaak en slechts in beperkte mate aan de andere drie kerntaken (zie figuur 2). Deze andere preventieve kerntaken zijn in de loop van de tijd door andere disciplines geleidelijk aan overgenomen. Coördinatie en vangnettaken door de OGGZ, gezondheidsbevordering door gezondheidswetenschappers en onderzoek en advisering door epidemiologen en beleidsadviseurs. Coördinatie en samenwerking tussen deze verschillende professionals zijn nodig. Het stem geven aan de behoeften en noden van ouders en jeugdigen gebeurt nog weinig. Dit kan alleen tot stand komen door een sociaal leerproces. Dit is een manier van leren in complexe systemen en vraagt een groot reflectief vermogen van alle betrokkenen. 17

18 Uitdagingen Om PZJ te realiseren is nog veel nodig. De visie is nog een contourenschets. Er liggen uitdagingen als bijvoorbeeld een nieuw functioneel denkkader op basis van een nieuwe definitie van gezondheid. Er moeten methoden komen om de morele oordeelsvorming te versterken en om ouders en jeugdigen meer in hun kracht te krijgen. Er moet een 1 e- lijnszorg voor Jeugd opgezet worden, met een handelingsplicht (verbinden van preventie en curatie) en een signaleringsmethode vanuit geïnformeerd vertrouwen met inbreng van velen. Ontwikkelingen zoals de toepassing en het gebruik van technologie en nieuwe media, hebben een steeds grotere impact op ouders en jeugdigen. Daarbij horen een sociaal leerproces waarin preventieve kerntaken verbonden worden en nieuwe profielen voor PZJ-zorgverleners. Deze contouren van een visie laten zien dat er veel uitdagingen voor ons liggen. 18

19 Nederlands Centrum Jeugdgezondheid Churchilllaan GV Utrecht

Publieke Zorg voor Jeugd Dé toekomst voor de JGZ anno 2020

Publieke Zorg voor Jeugd Dé toekomst voor de JGZ anno 2020 Publieke Zorg voor Jeugd Dé toekomst voor de JGZ anno 2020 Wat er aan vooraf ging Wat we verstaan onder Publieke Zorg voor Jeugd Hoe de huidige prak@jk zich hiertoe verhoudt Persoonlijke ervaringen van

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam

Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam Toekomstige ontwikkelingen transitie jeugdzorg Rotterdam Decentralisaties Versterken zelfredzaamheid Wet werken naar Vermogen Jongere met ondertoezichtstelling en verstandelijke beperking Jongere met gedragsproblemen

Nadere informatie

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Inleiding ondersteunt JGZ-organisaties bij de implementatie In 2015 wordt het nieuwe Basispakket JGZ van kracht. van het Basispakket JGZ. Het past

Nadere informatie

Transitie jeugdzorg. Ab Czech. programmamanager gemeente Eindhoven. januari 2013

Transitie jeugdzorg. Ab Czech. programmamanager gemeente Eindhoven. januari 2013 Transitie jeugdzorg Ab Czech programmamanager gemeente Eindhoven januari 2013 1. Samenhangende maatregelen Decentralisatie jeugdzorg Decentralisatie participatie Decentralisatie AWBZ begeleiding Passend

Nadere informatie

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel

De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel De jeugd-ggz in het gedecentraliseerde jeugdstelsel Beschikbaar, bereikbaar, betrouwbaar en in beweging Peter Dijkshoorn Bestuurder Accare bestuurslid GGZNederland Amersfoort 23 april 2015 2 transformatiedoelen

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks Vanessa Peters, GGD Gelderland Midden Marinka de Feijter, GGD N-O Gelderland Ineke van der Vlugt, Rutgers WPF 1

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Jeugd in Onderzoek. Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten.

Jeugd in Onderzoek. Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten. Jeugd in Onderzoek Betere samenwerking jeugdgezondheidszorg en scholen? De leerervaringen uit twee projecten. Inhoud Korte toelichting op project Versterking JGZ op en met scholen Pitches van een tweetal

Nadere informatie

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen

Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen Jeugdgezondheidszorg Jeugdgezondheidszorg (JGZ) en de rol binnen de scholen t Erica Idema, jeugdarts Hanneke Woestenburg en Jolanda Gijzenberg, jeugdverpleegkundige Presentatie op een studiedag voor internbegeleiders

Nadere informatie

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek

Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma het keukentafelgesprek Zorg voor Zorgen dat! Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet

Nadere informatie

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving Aanpak: Bemoeizorg De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: GGD West-Brabant

Nadere informatie

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN

Meander Nijmegen. Samen groot worden. Zorg voor jeugdigen. Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen BEGELEID (KAMER) WONEN BEGELEID (KAMER) WONEN OPVOEDINGS- ONDERSTEUNING HULP OP MAAT LOGEERHUIS Meander Nijmegen stgmeander.nl Zorg voor jeugdigen Begeleiding en (tijdelijk) wonen voor kinderen, jongeren en gezinnen Samen groot

Nadere informatie

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking

Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Model Beroepsprofiel Cliëntondersteuner voor mensen met een beperking Het doel van deze beschrijving is om enerzijds houvast te geven voor het borgen van de unieke expertise van de cliëntondersteuner voor

Nadere informatie

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam

Perceelbeschrijving. Jeugd en gezinsteam Perceelbeschrijving Jeugd en gezinsteam Samenwerkende gemeenten Holland Rijnland: Alphen aan den Rijn Hillegom Kaag en Braassem Katwijk Leiden Leiderdorp Lisse Nieuwkoop Noordwijk Noordwijkerhout Oegstgeest

Nadere informatie

de jeugd is onze toekomst

de jeugd is onze toekomst de jeugd is onze toekomst vereniging van groninger gemeenten Bestuursakkoord Jeugd 2008-2012 In veel Groninger gemeenten zijn er kinderen met problemen. En daarvan krijgen er te veel op dit moment niet

Nadere informatie

Gewoon opvoeden in Groningen

Gewoon opvoeden in Groningen Gewoon opvoeden in Groningen Voorbeeld : gewoon opvoeden, alledaags opvoeden, alledaagse opvoedvragen Wat is dit? Start: Eigen voorbeeld geven. Voor iedereen verschillend, afhankelijk van de situatie van

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Visiedocument. Preventieve Zorg voor Jeugd. JGZ als preventieve basis binnen de integrale zorg voor jeugd

Visiedocument. Preventieve Zorg voor Jeugd. JGZ als preventieve basis binnen de integrale zorg voor jeugd Visiedocument Preventieve Zorg voor Jeugd JGZ als preventieve basis binnen de integrale zorg voor jeugd Preventieve Zorg voor Jeugd Titel Preventieve Zorg voor Jeugd, JGZ als preventieve basis binnen de

Nadere informatie

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK

SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK SAMEN KIEZEN VOOR EEN WIJKGERICHTE AANPAK Gezonde mensen zijn gelukkiger en productiever, presteren beter en hebben minder zorg nodig. Investeren in gezondheid,

Nadere informatie

Utrechts model jeugdhulp. Hier komt tekst. Hier komt ook tekst. Netwerkdag JGGZ 23 april 2015. Utrecht.nl

Utrechts model jeugdhulp. Hier komt tekst. Hier komt ook tekst. Netwerkdag JGGZ 23 april 2015. Utrecht.nl Utrechts model jeugdhulp Hier komt tekst Hier komt ook tekst Netwerkdag JGGZ 23 april 2015 Utrechtse aanpak Zorg voor Jeugd Leidende principes waarborgen juiste inhoudelijke koers Zorgvuldige en beheerste

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 20 december 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 20 december 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten

Stelselherziening Jeugdzorg. Platform Middelgrote Gemeenten Stelselherziening Jeugdzorg Standpunten van het Platform Middelgrote Gemeenten 12 april 2011 I. Aanleiding Een belangrijk onderdeel van het bestuursakkoord tussen Rijk en gemeenten is de stelselherziening

Nadere informatie

Regiemodel Jeugdhulp 2015

Regiemodel Jeugdhulp 2015 Regiemodel Jeugdhulp 2015 Visie op de inrichting van een nieuw stelsel voor jeugdhulp na de decentralisatie versie 1 november 2012 Registratienr. 12.0013899 1 INLEIDING... 2 1.1 Schets van de opbouw van

Nadere informatie

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014)

Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Basispakket JGZ per 1-1-2015 (concept maart 2014) Inhoud Advies Commissie De Winter Opmerkingen uit standpunt staatssecretaris Van Rijn Zat al in BTP Zat nog niet in BTP, maar deed JGZ al Nieuw

Nadere informatie

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing

Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Jeugdzorg naar gemeente: agenda voor inhoudelijke vernieuwing Tom van Yperen Nederlands Jeugdinstituut 18 januari 2012 te Den Bosch t.vanyperen@nji.nl / s.vanhaaren@nji.nl Waarom de stelselwijziging? 1.

Nadere informatie

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit

Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Jeugdigen en Gezinnen Versterken Dichtbij kind en gezin, meer samenhang en kwaliteit Inleiding Per 1 januari 2015 worden de gemeenten verantwoordelijk voor de zorg voor jeugdigen. Hieronder vallen de jeugd-ggz

Nadere informatie

Samenvatting deelstudies

Samenvatting deelstudies Samenvatting deelstudies 1 t/m 4 Samenvatting achtergrondstudies deel 1 t/m 4 behorende bij het advies Regie aan de poort uitgebracht door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aan de minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten

Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten Decentralisatie van de jeugdzorg naar gemeenten Wat is de jeugdzorg Alle ondersteuning, zorg voor jeugdigen op het gebied van opvoeden en opgroeien Preventie, licht ondersteuning tot zeer zware specialistische

Nadere informatie

Toegang Sociaal Domein

Toegang Sociaal Domein Toegang Sociaal Domein Samen als gemeente Appingedam en EZA naar 1 loket voor inwoners met vragen over Zorg, Wmo, Welzijn, Jeugd, Werk & Participatie Wie zijn wij Roland Riemersma, huisarts med. coördinator

Nadere informatie

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd

Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Positief Opvoeden, Triple P in de transitie stelsel jeugd Jacqueline van Rijn Jolyn Berns www.nji.nl Marion van Bommel Sandra Hollander Oktober 2013 Triple P Triple P is een evidence based opvoedondersteuningsprogramma,

Nadere informatie

Presentatie De nieuwe WMO. Raimond de Prez Wethouder Zorg en Wijken

Presentatie De nieuwe WMO. Raimond de Prez Wethouder Zorg en Wijken Presentatie De nieuwe WMO Raimond de Prez Wethouder Zorg en Wijken Inhoudsopgave 1. De nieuwe WMO in Delft 2. De Delftse toegang tot zorg en ondersteuning Positie toegang: basis maatwerk vangnet Vangnet/

Nadere informatie

Toekomstmodel Jeugdstelsel. Waarom het anders moet & hoe het anders kan

Toekomstmodel Jeugdstelsel. Waarom het anders moet & hoe het anders kan Stip aan de horizon Toekomstmodel Jeugdstelsel Waarom het anders moet & hoe het anders kan Quirien van der Zijden gemeenteraden Holland Rijnland april/mei 2013 Hoe het nu kan gaan Jeugd & Opvoedhulp Zorg

Nadere informatie

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Versie 1, april 2015 SIGRA Netwerk Jeugd GGZ INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 2. Psychische aandoeningen bij de jeugd in cijfers 3. Jeugd GGZ binnen

Nadere informatie

HET WIE-WAT-WAAROM VAN DE TILBURGSE AANPAK ZORG, WERK EN JEUGDHULP IN TILBURG

HET WIE-WAT-WAAROM VAN DE TILBURGSE AANPAK ZORG, WERK EN JEUGDHULP IN TILBURG PRIMAIR ONDERWIJS HET WIE-WAT-WAAROM VAN DE TILBURGSE AANPAK ZORG, WERK EN JEUGDHULP IN TILBURG WAAROM DE TRANSFORMATIE? Het zorgstelsel in Nederland is in de loop der jaren complex en duur geworden. Bovendien

Nadere informatie

Betreft: Veranderingen in de jeugdhulp en het overgangsrecht - informatie voor ouders en verzorgers van kinderen in jeugdhulp

Betreft: Veranderingen in de jeugdhulp en het overgangsrecht - informatie voor ouders en verzorgers van kinderen in jeugdhulp 10 november 2014 Betreft: Veranderingen in de jeugdhulp en het overgangsrecht - informatie voor ouders en verzorgers van kinderen in jeugdhulp Geachte heer, mevrouw, Op 1 januari 2015 gaat de nieuwe Jeugdwet

Nadere informatie

Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein

Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Wijkraad Vleuten - De Meern Transities Sociaal Domein Maandag 14 april 2014 Voortgang transformaties sociale domein 1. Wet en transities 2. Hoe is het nu? 3. Wat gaan

Nadere informatie

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V

1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1 Samenvatting: een nieuw beroepenhuis V&V 1.1 V&V 2020 heeft op basis van: de rondetafelgesprekken met vele honderden beroepsbeoefenaren; de achtergrondstudies met een review van wetenschappelijk onderzoek

Nadere informatie

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Een geslaagde transformatie & transitie? Vanaf januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor het preventieve en curatieve jeugdbeleid. Hieronder

Nadere informatie

Regionaal en lokaal Beleidskader Transitie Jeugdzorg Route Zuidoost 2014-2018

Regionaal en lokaal Beleidskader Transitie Jeugdzorg Route Zuidoost 2014-2018 Bijlage 2 bij raadsvoorstel inzake Lokaal en regionaal beleidskader voor jeugdzorg. Samenvatting Regionaal en lokaal Beleidskader Transitie Jeugdzorg Route Zuidoost 2014-2018 Inleiding Op 1 januari 2015

Nadere informatie

www.pwc.com Wat kunnen we leren van geschiedenis van Bureau Jeugdzorg? Inleiding Wiel Janssen voor NCJ Bijeenkomst 9 september met artsen

www.pwc.com Wat kunnen we leren van geschiedenis van Bureau Jeugdzorg? Inleiding Wiel Janssen voor NCJ Bijeenkomst 9 september met artsen www.pwc.com Wat kunnen we leren van geschiedenis van Bureau Jeugdzorg? Inleiding Wiel Janssen voor NCJ Bijeenkomst 9 september met artsen Regie in de jeugdzorg (1995). Wat waren de problemen? Kinderen

Nadere informatie

Samenwerken aan de beste jeugdzorg

Samenwerken aan de beste jeugdzorg Onderwijs & jeugdzorg Visie op jeugdzorg in 2015 Samenwerken aan de beste jeugdzorg Hoe ziet de Jeugdzorg eruit in 2015? En hoe kunnen we de kwaliteit blijven waarborgen en tegelijkertijd zorgen voor een

Nadere informatie

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer

Najaarscongres VMP/VHMZ. Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Najaarscongres VMP/VHMZ Nijkerk, 19 november 2015 Dr. Wilma van der Scheer Thema s 1. Setting of the scene: veranderende visie op zorg enzo... 2. Consequenties voor beroepsbeoefenaren (vier trends) 3.

Nadere informatie

OW09A. Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken. Post-hbo opleiding. mensenkennis

OW09A. Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken. Post-hbo opleiding. mensenkennis OW09A Post-hbo opleiding Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken mensenkennis Post-hbo opleiding jeugd en gezin: outreachend en oplossingsgericht werken Uitgaan van de eigen kracht van ouders

Nadere informatie

werken aan Zelfmanagement en passende zorg

werken aan Zelfmanagement en passende zorg werken aan Zelfmanagement en passende zorg Inleiding De ggz is steeds meer gericht op herstel, het vergroten van de zelfredzaamheid en zo veel mogelijk deelnemen aan de maatschappij van cliënten. Wilt

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel

Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel Concept; versie 20130121 Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel Convenant Centrum voor Jeugd en Gezin Krimpen aan den IJssel 2013 Partijen, a. Gemeente Krimpen aan den IJssel, rechtsgeldig

Nadere informatie

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders

COACH JE KIND. ouders worden zelfredzame opvoeders COACH JE KIND ouders worden zelfredzame opvoeders 1 Eigen Kracht Iedere ouder heeft wel eens vragen over het opvoeden en opgroeien van hun kinderen. De meeste ouders weten waar ze terecht kunnen, zowel

Nadere informatie

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg

Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Visie Jongerenwerk Leidschendam-Voorburg Juni 2014 Waarom een visie? Al sinds het bestaan van het vak jongerenwerk is er onduidelijkheid over wat jongerenwerk precies inhoudt. Hierover is doorgaans geen

Nadere informatie

OW11B. Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken. Post-hbo opleiding. mensenkennis

OW11B. Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken. Post-hbo opleiding. mensenkennis OW11B Post-hbo opleiding Jeugd & Gezin: outreachend en oplossingsgericht werken mensenkennis Post-hbo opleiding jeugd en gezin: outreachend en oplossingsgericht werken Uitgaan van de eigen kracht van ouders

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012

Regio Haaglanden Functiebeschrijving Casemanager dementie regio Haaglanden augustus 2012 Regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan, maar ook over de organisatie van zorg en over

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn

Jaarverslag 2014. CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn Jaarverslag 2014 CJG Groesbeek en CJG Millingen aan de Rijn Het CJG is iedereen in Groesbeek en Millingen aan de Rijn die te maken heeft met jeugd en gezinnen. Of je nu ouder, professional, mede-opvoeder

Nadere informatie

Eigen regie in de palliatieve fase

Eigen regie in de palliatieve fase Verwante begrippen Eigen regie in de palliatieve fase zelfmanagement Hanke Timmermans Opdracht film ZM Er volgt zo meteen een korte film van ca. 6 minuten, waarin zes mensen met een chronische ziekte aan

Nadere informatie

Samenvatting. Adviesvragen

Samenvatting. Adviesvragen Samenvatting Adviesvragen Een deel van de mensen die kampen met ernstige en langdurige psychiatrische problemen heeft geen contact met de hulpverlening. Bij hen is geregeld sprake van acute nood. Desondanks

Nadere informatie

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE

Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE Kinderen moeten gezond, veilig en met plezier kunnen opgroeien. Het liefst in een gezin. SAMEN ZORGEN VOOR DE JEUGD OP BONAIRE WAT IS ONS GEZAMENLIJKE DOEL Ouders zijn primair verantwoordelijk voor het

Nadere informatie

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden

Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Functiebeschrijving netwerk dementie regio Haaglanden Inleiding De voor de cliënt en zijn omgeving zeer ingrijpende diagnose dementie roept veel vragen op over de ziekte en het verloop hiervan maar ook

Nadere informatie

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland

Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Centra voor Jeugd en Gezin in Nederland Caroline Vink Nederlands Jeugdinstituut 28-02-2012 Inleiding: De ontwikkeling van de CJGs in Nederland Stelselwijziging De positie van het CJG in het nieuwe stelsel

Nadere informatie

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren

Wmo subsidiekader 2014. 1. Inleiding. Bijlage: Wmo subsidiekader 2014. Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren Bijlage: Wmo subsidiekader 2014 Wmo subsidiekader 2014 Visie op maatschappelijke dienstverlening, outcome en indicatoren 1. Inleiding In onderstaande vindt u het Wmo subsidiekader 2014, op basis waarvan

Nadere informatie

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs

Om het kind. Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs Om het kind Hervorming zorg voor de jeugd in Amsterdam en de aansluiting op Passend Onderwijs Enkele feiten en cijfers 100.000 gezinnen 143.000 jeugdigen tot 18 jaar 67.000 jongeren 18 23 jaar Totaal budget

Nadere informatie

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ

Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Landelijk professioneel kader uitvoering Basispakket JGZ Inleiding Om beter te kunnen aansluiten bij wetenschappelijke inzichten en maatschappelijke ontwikkelingen, is per 1 januari het nieuwe basispakket

Nadere informatie

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015

De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is. ZorgImpuls maart 2015 De transities in vogelvlucht en hoe de toegang tot zorg georganiseerd is ZorgImpuls maart 2015 Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk heeft veel taken

Nadere informatie

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam

Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg. ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Transities in vogelvlucht de hervorming van de langdurige zorg ZorgImpuls maart 2015 versie gemeente Rotterdam Inleiding Vanaf 1 januari 2015 is er veel veranderd in de zorg en ondersteuning. Het Rijk

Nadere informatie

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015

Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 Verslag bijeenkomst Preventieprogramma Jeugdhulp Hoeksche Waard 2016-2018 14 september 2015 1 Welkom en introductie Preventieprogramma Jeugdhulp Wethouder Paans spreekt allereerst zijn steun uit aan professionals

Nadere informatie

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet

Kwaliteit. 1 Inleiding. 2 De wettelijke voorwaarden. 2.1 Jeugdwet Kwaliteit 1 Inleiding Wat is kwaliteit van zorg en wat willen we als gemeenten samen met onze zorgaanbieders ten aanzien van kwaliteit afspreken? Om deze vraag te beantwoorden vinden twee bijeenkomsten

Nadere informatie

Kinderen. Samen op pad. Ondersteuning

Kinderen. Samen op pad. Ondersteuning Kinderen Kinderen Samen op pad Kind zijn betekent de kans krijgen om je te ontwikkelen, te groeien, te ontdekken, te leren, te spelen en te sporten in een veilige omgeving. Sommige kinderen hebben bijzondere

Nadere informatie

Visie van de BMWE-gemeenten op het sociale domein. Gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond

Visie van de BMWE-gemeenten op het sociale domein. Gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond Visie van de BMWE-gemeenten op het sociale domein Gemeenten Bedum, De Marne, Winsum en Eemsmond Oktober 2013 Waarom een visie op het sociale domein? De gemeenten krijgen veel meer taken en verantwoordelijkheden

Nadere informatie

Investeren in opvoeden en opgroeien loont!

Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Investeren in opvoeden en opgroeien loont! Kosteneffectiviteit van de preventie van pedagogische, psychosociale en psychosomatische problematiek door de jeugdgezondheidszorg Investeren in opvoeden en opgroeien

Nadere informatie

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking

Er zijn als het moet. Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Er zijn als het moet Visie van de William Schrikker Groep op gespecialiseerde jeugdzorg aan kinderen (van ouders) met een beperking Onze cliënten Jeugdzorg is er in soorten en maten. De William Schrikker

Nadere informatie

Praatpapier samenwerking gemeenten en huisartsen voor de zorg voor jeugd

Praatpapier samenwerking gemeenten en huisartsen voor de zorg voor jeugd Praatpapier samenwerking gemeenten en huisartsen voor de zorg voor jeugd Aanleiding De Jeugdwet treedt op 1 januari 2015 in werking. Deze wet maakt gemeenten bestuurlijk en financieel verantwoordelijk

Nadere informatie

Centrale helpdesk voor gemeenten. Samenwerken voor de jeugd

Centrale helpdesk voor gemeenten. Samenwerken voor de jeugd Centrale helpdesk voor gemeenten Samenwerken voor de jeugd Inhoud Woord vooraf 3 1. Meer preventie en meer opvoedondersteuning 5 Centrum voor Jeugd en Gezin 5 Digitaal Dossier Jeugdgezondheidszorg 6 Digitaal

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs

Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs Transitie Jeugdzorg en Passend Onderwijs Naam Pieter Dekkers Ton Edelbroek Datum 5 december 2012 Opbouw presentatie 1. Introductie workshopleiders 2. Probleemschets 3. Passend Onderwijs en Transitie Jeugdzorg

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners?

Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners? Wat worden leerlingen en ouders hier beter van? Wat levert het op voor leerkrachten, scholen en partners? Passend onderwijs Zorg- en adviesteams Integraal indiceren Centrum voor jeugd en gezin De lokale

Nadere informatie

Overzichtskaart 3. Opvoedingsondersteuning. voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen

Overzichtskaart 3. Opvoedingsondersteuning. voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen Overzichtskaart 3 Opvoedingsondersteuning voor hulp bij opvoedingsvragen en lichte opvoedproblemen Zelfreflectie-instrument individuele opvoedingsondersteuning Sommige JGZ-professionals zullen al over

Nadere informatie

Werkgroep 4-12 jarigen

Werkgroep 4-12 jarigen Aan: Team Regionale Inkoop 2017 Specialistische Zorg voor Amsterdam Amstelland en Zaanstreek Waterland. Van: Hanneke Vrielink (directeur Cordaan Jeugd) namens de werkgroep 4-12jaar Datum: 16 november 2015

Nadere informatie

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde

Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen, M. Kamphuis, J. de Wilde Samenvatting van de JGZ Richtlijn secundaire preventie kindermishandeling. Handelen bij een vermoeden van kindermishandeling Samenvatting voor het management Redactie M.M. Wagenaar-Fischer, N. Heerdink-Obenhuijsen,

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Ontmedicalisering. Gezondheid voor iedereen

Ontmedicalisering. Gezondheid voor iedereen * Ontmedicalisering Gezondheid voor iedereen Keuze voor de huisartsgeneeskunde: voor continuïteit voor persoonlijke zorg voor integrale zorg Maar ook: voor het gezonde WHO definitie gezondheid (1948) Een

Nadere informatie

Visie op TripiO 2014-2017

Visie op TripiO 2014-2017 Visie op TripiO 2014-2017 Met de transitie worden verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de geïndiceerde jeugdzorg naar de gemeentes overgeheveld. Naast de taken die gemeenten al hebben op het terrein

Nadere informatie

Leerkring Samen werken en samen leren in wijkteams. Erik Sterk, 5 maart 2015

Leerkring Samen werken en samen leren in wijkteams. Erik Sterk, 5 maart 2015 Leerkring Samen werken en samen leren in wijkteams Erik Sterk, 5 maart 2015 Wmo werkplaats Rotterdam Leerkring Samen werken en samen leren in wijknetwerken Wijkteams en wijknetwerken Wmo implementatietraject

Nadere informatie

De jeugd- en gezinsgeneralist als spil in het nieuwe jeugdstelsel

De jeugd- en gezinsgeneralist als spil in het nieuwe jeugdstelsel De jeugd- en gezinsgeneralist als spil in het nieuwe jeugdstelsel Generalistisch werken rondom jeugd en gezin Eerste ervaringen met generalistisch werken In 2015 wordt de jeugdzorg overgeheveld van het

Nadere informatie

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk

Hart voor je patiënt, goed in je vak, trots op je werk Visie Verpleging & Verzorging VUmc 2015 Preventie Zorg plannen Pro-actief State-of-the-art zorg Samen Zorg uitvoeren Gezamenlijk verant wo or de lijk Screening & diagnostiek Efficiënt Zinvolle ontmoeting

Nadere informatie

Uitkomsten toezichtonderzoek Deventer

Uitkomsten toezichtonderzoek Deventer Uitkomsten toezichtonderzoek Deventer Toezichtonderzoek op beleidsniveau naar de verantwoorde zorg en ondersteuning van gezinnen met geringe sociale redzaamheid Oktober 2013 Samenwerkend Toezicht Jeugd

Nadere informatie

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting -

Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting. Kadernota Sociaal Domein. Managementsamenvatting DOEN. wat nodig is. Managementsamenvatting - Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting Kadernota Sociaal Domein Managementsamenvatting DOEN wat nodig is Managementsamenvatting - 1 - Kadernota sociaal domein 2 Doen wat nodig is De gemeente Almere

Nadere informatie

Het kastje en de muur. Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar

Het kastje en de muur. Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar Het kastje en de muur Voor iedereen met vragen over ouderschap, opvoeding en de ontwikkeling van kinderen van 0-23 jaar Visie Ouders zijn verantwoordelijk. Zij hebben recht op steun bij vragen en problemen

Nadere informatie

Consultatiedocument Samenwerken aan de Transitie Sociaal Domein

Consultatiedocument Samenwerken aan de Transitie Sociaal Domein Consultatiedocument Samenwerken aan de Transitie Sociaal Domein Naam Functie Organisatie Op welke manier betrokken bij de Transitie Sociaal Domein? Peter Peters Sengers, Margot van der Wart Hoofd bedrijfsvoering,

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen van de verpleegkundig specialist: profilering

Kansen en uitdagingen van de verpleegkundig specialist: profilering Disclosure belangen spreker (potentiële) belangenverstrengeling Geen Multidisciplinair symposium MS Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of

Nadere informatie

Het adviseren bij mogelijke leerplichtontheffingen van jeugdigen van 5 tot 18 jaar met (langdurig) schoolverzuim. Aantal jeugdigen. Jeugdarts.

Het adviseren bij mogelijke leerplichtontheffingen van jeugdigen van 5 tot 18 jaar met (langdurig) schoolverzuim. Aantal jeugdigen. Jeugdarts. 4.4. Aanbod jongeren Dit aanbod is gericht op jongeren op het voortgezet onderwijs en het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) tot 23 jaar. De doelgroep van het eerste product, Advisering leerplichtontheffing,

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin

Centrum voor Jeugd en Gezin Centrum voor Jeugd en Gezin De rol van het CJG in het toekomstige stelsel van zorg voor jeugd Yvonne Westering, Nji Stan van Haaren, Nji Jaarcongres VNG Divosa 29 november 2012 Huidige jeugdstelsel (vereenvoudigd)

Nadere informatie

Netwerkcafé 17 november 2014 Centrum Jeugd en Gezin gemeente De Bilt

Netwerkcafé 17 november 2014 Centrum Jeugd en Gezin gemeente De Bilt Netwerkcafé 17 november 2014 Centrum Jeugd en Gezin gemeente De Bilt Voorstellen Jolanda Verkade Advies dwars door de 3 decentralisaties Passie en specialisatie is het Jeugddomein 15 jaar managementervaring

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de jeugdzorg. Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg

Ontwikkelingen in de jeugdzorg. Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg Ontwikkelingen in de jeugdzorg g Deventer, 1 juni 2012 Jos Baecke, lector sturing in de jeugdzorg Presentatie ti Evaluatie Wet op de jeugdzorg (2009) Contouren nieuwe stelsel Marktanalyse in het kader

Nadere informatie

Positionering van de specialist ouderen geneeskunde

Positionering van de specialist ouderen geneeskunde Positionering van de specialist ouderen geneeskunde Samenwerking tussen professional en bestuur/management Specialist ouderen genees kunde: betrokken professional en gesprekspartner Bestuurders of management

Nadere informatie