VRIND VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VRIND VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN"

Transcriptie

1 VRIND 214 VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN

2 VRIND IS EEN UITGAVE VAN DE STUDIEDIENST VAN DE VLAAMSE REGERING. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het domein Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid van de Vlaamse overheid. Hij verricht op wetenschappelijk onderbouwde en onafhankelijke wijze studies over demografische, sociaal-maatschappelijke en macro-economische thema s, vertrekkende vanuit een beleidsrelevante vraagstelling. De Studiedienst heeft tevens een coördinerende rol op het gebied van de monitoring van de algemene omgeving voor het Vlaamse beleid. Hij heeft een ondersteunende rol ten aanzien van andere beleidsdiensten die vragen hebben over statistiek, survey, monitoring, beleidsevaluatieonderzoek en toekomstverkenningen als techniek en bij praktische vraagstukken. De Studiedienst is tevens de draaischijf voor vraag en aanbod van openbare statistieken over Vlaanderen. VRIND is ook te raadplegen via de website (www.vlaanderen.be/svr). U kunt daar eveneens andere publicaties van de Studiedienst van de Vlaamse Regering downloaden. De reeksen uit deze publicatie en de metadata zijn daar terug te vinden via de rubriek Cijfers. STUDIEDIENST VAN DE VLAAMSE REGERING Boudewijnlaan 3 bus 23, 1 Brussel Tel Fax Bestellingen Telefonisch via gratis nummer 17 (elke werkdag van 9 tot 19 uur). Depotnummer: D/214/3241/257 ISBN-NUMMER : VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Josée Lemaître, administrateur-generaal GRAFISCHE VORMGEVING EN OPMAAK Prepress Drukkerij Bosmans, Lommel VISUALISATIE CLUSTERINLEIDINGEN Visual Harvesting / DRUK Drukkerij Hendrix, Peer Dit rapport is gedrukt op chloorvrij milieuvriendelijk papier. 2 VRIND 214

3 WOORD VOORAF Deze 22 ste editie van de Vlaamse Regionale Indicatoren (VRIND) sluit de legislatuur van de Vlaamse Regering af. De voorbije 5 edities werd het indicatorenboek opgebouwd volgens de structuur van het Vlaamse regeerakkoord en omvatte daardoor tevens de uitdagingen van Vlaanderen in Actie (ViA). VRIND beoogt 2 zaken: enerzijds het beschrijven van de ontwikkelingen in de samenleving die van belang zijn voor het overheidsbeleid en anderzijds nagaan of de effecten en veranderingen, die het beleid vooropstelt in beleidsnota s en beleidsplannen, dichterbij komen. Het in beeld brengen van de netto effecten van het Vlaamse overheidsoptreden is moeilijk. In een complexe en sterk veranderende samenleving zijn er vele spelers en actoren die daarbij een rol spelen en kunnen externe en internationale ontwikkelingen een zwaar impact hebben op de uitdagingen en de mogelijkheden van overheden om daarop in te spelen. De economische en financiële crisis van de voorbije jaren heeft dat duidelijk gemaakt. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) doet jaarlijks suggesties zowel naar de keuze als de invulling van de indicatoren op basis van nieuw beschikbare data alsook over de presentatie van de indicatoren. De indicatoren die in VRIND worden opgenomen, zijn finaal goedgekeurd door de beleidsraden waar de minister en zijn administratie samen zitten. De essentie van een monitor zoals VRIND, is het systematisch en periodiek opvolgen van veranderingen op basis van gevalideerde indicatoren. Het opbouwen van reeksen is daarbij belangrijk. Als het beleid duidelijke keuzes heeft gemaakt, kunnen we nagaan of de evolutie de voorbije periode in de juiste richting ging en de beoogde doelstelling al dan niet in zicht komt. Beschrijvingen op zich verklaren echter niet waarom ontwikkelingen zich voordoen. VRIND kan dus zeker niet opgevat worden als een evaluatie-instrument van het beleid van de Vlaamse overheid. De vastgestelde ontwikkelingen verklaren, veronderstelt een grondiger analyse waarbij rekening wordt gehouden met de vele spelers en actoren die deze ontwikkelingen mee beïnvloeden en sturen. De verschillende steunpunten beleidsgericht onderzoek maar ook SVR leveren hiertoe bijdragen. De resultaten daarvan zijn terug te vinden in studies en artikels die onder meer worden gepubliceerd op de website: Daar vindt u trouwens ook langere tijdreeksen en meer variabelen dan wat u in VRIND terug vindt in tabellen, grafieken of kaarten. WOORD VOORAF 3

4 Indicatoren - het woord zegt het zelf - geven een indicatie. Het is dikwijls een moeilijke vraag hoe we effecten op langere termijn het best kunnen opvolgen. In vele gevallen moeten we ons tevreden stellen met een indicator die een of ander aspect opvolgt en bij benadering iets zegt over de mogelijke impact hiervan op het geheel. Gebrekkige statistieken of ontbrekende meetinstrumenten belemmeren vaak een goede benadering. Belangrijk daarbij is dat de indicatoren gedragen worden door alle betrokken partners en de resultaten eenduidig kunnen worden geïnterpreteerd. VRIND ontstaat in coproductie. Naast medewerkers van de Studiedienst is een prominente rol toebedeeld aan de beleidscellen van de departementen en wordt daarnaast een beroep gedaan op circa 2 medewerkers uit de Vlaamse overheid, de wetenschappelijke steunpunten en andere instellingen. Hun medewerking is noodzakelijk om tot een kwaliteitsvol en onderbouwd product te komen. We willen hen hier uitdrukkelijk voor bedanken. Luk Bral VRIND-coördinator 4 VRIND 214

5 MEDEWERKERS MEDEWERKERS STUDIEDIENST VAN DE VLAAMSE REGERING PROJECTCOÖRDINATIE EINDREDACTIE DWARSDOORSNEDE ALGEMEEN REFERENTIEKADER Sociaal-culturele context Macro-economische context Demografische context TALENT, WERK, ONDERNEMEN EN INNOVATIE De lerende Vlaming Werk en sociale economie De open ondernemer Innovatiecentrum Vlaanderen INZETTEN OP EEN WARME SAMENLEVING Cultuur Sport Gezondheid Diversiteit, inburgering en integratie Inkomen, armoede en sociale uitsluiting Zorg Media Toerisme GROEN EN DYNAMISCH STEDENGEWEST Ruimtelijke ontwikkelingen Wonen Stad en platteland Milieu en natuur Landbouw Energie SLIMME DRAAISCHIJF VAN EUROPA SLAGKRACHTIGE OVERHEID Vlaamse overheid Lokale en provinciale besturen Internationaal Vlaanderen FOCUS GROENE ECONOMIE TECHNISCHE EN ADMINISTRATIEVE ONDERSTEUNING CARTOGRAFIE Luk Bral Luk Bral, Myriam Vanweddingen, Karolien Weekers Veerle Beyst, Luk Bral, Jo Noppe, Dirk Smets, Karolien Weekers Luk Bral, Jo Noppe Kim Creminger, Thierry Vergeynst Edwin Pelfrene, Martine Corijn, Edith Lodewijckx, Ingrid Schockaert Naomi Wauterickx (O&V), Dirk Festraets Myriam Vanweddingen, Jo Noppe Thierry Vergeynst, Michaël Goethals Peter Viaene (EWI), Kim Creminger Guy Pauwels Guy Pauwels Dirk Smets Jo Noppe Jo Noppe Dirk Moons Luk Bral, Guy Pauwels, Myriam Vanweddingen Pieter De Maesschalck Greta Sienap Greta Sienap Hilde Schelfaut, Luk Bral, Annelies Jacques Veerle Beyst Dirk Smets Dirk Smets Veerle Beyst, Pieter De Maesschalck Dirk Festraets, Dirk Moons, Pieter De Maesschalck Dirk Festraets, Dirk Moons Myriam Vanweddingen Veerle Beyst, Kim Creminger Guy De Smet, Nancy Jadoul, Erik Roebben, Georneth Santos, Caroline Temmerman, Lieven Van der Elst, Karina Van De Velde, Tina Vander Molen Greta Sienap MEDEWERKERS 5

6 MEDEWERKERS UIT DE VLAAMSE OVERHEIDS- EN ANDERE INSTELLINGEN ALGEMEEN REFERENTIEKADER Demografische context ADS: Kim Derwae, Patrick Lusyne, Michel Willems TALENT, WERK, ONDERNEMEN EN INNOVATIE De lerende Vlaming DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Naomi Wauterickx ADS: Essin Fehmieva, Anja Termote AgODI: Peter Bex, Goedele De Cock, Ann Lips, Joachim Valckiers, Marc Van de Meirssche, Lise Van Proeyen AHOVOS: Aron De Hondt, Caroline Domogala, Katelijne Janssens, Karin Van de Voorde AKOV: Emile Ponsaerts, Lieve Verbruggen Departement O&V: Anton Derks, Isabelle Erauw, Liës Feyen, Johan Geets, Hilde Goeman, Guy Stoffelen, Raymond Van de Sijpe, Ann Van Driessche, Johan Vermeiren, Geert Vermeulen, Karl Wauters EPOS vzw: Jan Ceulemans, Ronny Masset ETNIC: Violaine Defourny, Philippe Dieu, Catherine Lefèvre Syntra Vlaanderen: Gert Franssen, Raf Raymaekers, An Van de Ven WSE: Kim De Paepe, Anja Wagemans Werk en sociale economie DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Faiza Djait WSE, afdeling Werkgelegenheidsbeleid: Lieselotte Bommerez, Raf Boey, Willem De Klerck, Lieve De Lathouwer, Faiza Djait, Ryfka Heyman, Marleen Jacobs, Erik Samoy, Patricia Vroman Steunpunt WSE: Stijn Braes, Wim Herremans, Boie Neefs, Luc Sels, Michelle Sourbron, Gert Theunissen, Wouter Vanderbiesen VDAB: Stefaan Gekiere, Paul Poels, Steven Schietecatte, Bert Serroyen, Bart Van Schel, Willem Vansina SERV-Stichting Innovatie & Arbeid: Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe De open ondernemer DEPARTEMENTALE COÖRDINATOREN: Pascale Dengis, Koen Jongbloet EWI: Peter Viaene, Pascale Dengis, Sophie Callewaert FIT: Christophe Verhaeghe Innovatiecentrum Vlaanderen DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Pascale Dengis EWI: Peter Viaene INZETTEN OP EEN WARME SAMENLEVING Cultuur DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Justine Sys ADS: Philippe Dewint, Vincent Coutton CJSM: Justine Sys, Wim Bogaert, Sofie Taghon, Andy Vandervoort, Maarten Vandekerckhove, Marina Laureys, Trees De Bruycker, Kristof Vanden Bulcke, Roel Devriendt Cultuurnet: Carlo Dieltjens, Charlotte Tournicourt VTi: Bart Magnus VGC: Thomas Derveaux, Jan Verbelen 6 VRIND 214

7 Sport DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Justine Sys Bloso: Chris Massez CJSM: Nancy Barette, Astrid Vervaet KUL: Jeroen Scheerder VUB: Helena Wittock Gezondheid DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Joost Bronselaer Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid: Heidi Cloots, Herwin De Kind, Hilde Smets Diversiteit, inburgering en integratie DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Anne Delarue ABB: Gerlinde Doyen Inkomen, armoede en sociale uitsluiting ADS: Geneviève Geenens WVG, afdeling Welzijn en Samenleving: Frank Van den Branden Zorg DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Joost Bronselaer WVG, Kenniscentrum: Joost Bronselaer, Koenraad Jacob en Thibault De Rudder WVG, Team Eerstelijn en Thuiszorg: Ilse Goossens Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid: Herwin De Kind Agentschap Jongerenwelzijn: Johan Peeters Kind en Gezin: Diederik Vancoppenolle VIPA: Christophe Cousaert Steunpunt Algemeen Welzijnswerk: Koen Mendonck Federatie Tele-Onthaaldiensten in Vlaanderen: Valerie Marichael Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap: Thomas Heynderickx, Liesbeth Raeymaekers Media DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Justine Sys CJSM: Johan Bouciqué, Justine Sys Steunpunt Media: Julie De Smedt Vlaamse Regulator voor de Media: Dirk Peereman Medialaan: Anita Coremans VRT: Philippe Cieters Toerisme DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Koen Jongbloet IV: Koen Jongbloet, Christel Leys Toerisme Vlaanderen: Vincent Nijs, Sofie Wauters, Gudrun Willems GROEN EN DYNAMISCH STEDENGEWEST Ruimtelijke ontwikkelingen COÖRDINATOREN: Stijn Vanacker (Ruimte), Els Hofkens (Onroerend Erfgoed) Agentschap Ondernemen: Idris Peiren Agentschap Onroerend Erfgoed, afdeling Erfgoedbeleid: Els Hofkens, Hans Mestdagh Departement Ruimte Vlaanderen, afdeling Onderzoek en Monitoring: Jean-Paul Beys, Isabelle Loris, Stijn Vanacker, Peter Willems MEDEWERKERS 7

8 Wonen COÖRDINATOR: Veerle Geurts Agentschap Wonen-Vlaanderen, afdeling Financiële Instrumenten: Stijn Schockaert Agentschap Wonen-Vlaanderen, afdeling Wonen: Gunther Gysemans Agentschap Wonen-Vlaanderen, afdeling Woonbeleid: Lize Haagdorens Agentschap Inspectie RWO, Wooninspectie: Tom Vandromme VEA: Katrien De Baets VMSW: Peter Van Den Bosch, Wendy De Pauw Stad en platteland COÖRDINATOR: Stefaan Tubex (ABB) Milieu en natuur DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Ludo Vanongeval VMM, MIRA: Johan Brouwers OVAM: Evi Rossi, Els Gommeren, Maarten De Groof INBO: Heidi Demolder LNE, afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid: Kris Rongé, Ludo Vanongeval LNE, afdeling Land en Bodembescherming, Ondergrond, Natuurlijke Rijkdommen: Katrien Oorts LNE, afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid: Els Martens, Kris Rongé, Ludo Vanongeval ANB: Els Martens, Gudrun Van Langenhove Landbouw DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Jonathan Platteau LV, afdeling Monitoring en Studie: Els Demuynck, Jonathan Platteau, Tom Van Bogaert, Dirk Van Gijseghem LV, afdeling Landbouw- en Visserijbeleid: Eddy Tessens Energie DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Ludo Vanongeval LNE, afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid: Kris Rongé, Ludo Vanongeval VITO: Kristien Aernouts, Kaat Jespers VMM, MIRA: Johan Brouwers VREG: Sarah Van Kerckhoven SLIMME DRAAISCHIJF VAN EUROPA DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Bart Van Herbruggen ADS: Krist Omey FOD MV: Marc Kwanten LNE: Kris Rongé, Tania Van Mierlo, Philippe Van Haver, Sandra Geerts MOW, werkgroep Dataroom: Bart Van Herbruggen (Departement MOW), Thomas Arkens (Agentschap Wegen en Verkeer), Bernadette Naets (Agentschap voor Maritieme Dienstverlening en Kust), Marc Nuytemans (De Lijn), Guy Palmans (nv De Scheepvaart), Kevin De Coen (Waterwegen en Zeekanaal nv) MOW, afdeling Mobiliteit en Verkeersveiligheid: Jan Pelckmans MOW, Vlaams Verkeerscentrum: Stefaan Hoornaert SERV: Dirk Neyts INBO: Joris Everaert 8 VRIND 214

9 SLAGKRACHTIGE OVERHEID Vlaamse overheid DEPARTEMENTALE COÖRDINATOREN: Lucas Huybrechts, Anne Delarue, Ivo Van den Bossche BZ: Anne Delarue DAR, afdeling Communicatie: Marijke Vrijders, Brigitte Rombaut Dienst Wetsmatiging: Marijn Straetemans FB: Henk Goossens, Lucas Huybrechts Vlaamse Infolijn: Stefan Kerremans, Leonie Van Uffelen Vlaamse Ombudsdienst: Chris Nestor Lokale en provinciale besturen DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Anne Delarue ABB: Petra Desmedt, Ann De Saedeleer, Bart Van Dooren, Hilde Vanmechelen Belfius: Anne-Leen Erauw Internationaal Vlaanderen DEPARTEMENTALE COÖRDINATOR: Koen Jongbloet IV: Simon Calcoen, Koen Jongbloet, Werner Mareels, Vicky Reynaert, Karoline Van den Brande FOCUS GROENE ECONOMIE LNE, afdeling Milieu-, Natuur- en Energiebeleid: Arne Daneels, Ludo Vanongeval, Els Van Hover, Kristof Rubens EWI: Jan Van Nispen, Pascale Dengis, Peter Viaene Agentschap Ondernemen: Koen Miseur ECOOM: Julie Callaert VMM-MIRA: Johan Brouwers OVAM: Kristien Huygh, Koen Smeets, Evi Rossi MEDEWERKERS 9

10 1 VRIND 214

11 INHOUDSOPGAVE DWARSDOORSNEDE VRIND Duurzaamheid 16 Gelijke kansen 17 Vlaamse leefsituatie-index 21 Opvallende trends ALGEMEEN REFERENTIEKADER Sociaal-culturele context 25 Tevredenheid 25 Zorgen 27 Persoonlijke en maatschappelijke problemen 27 Toekomstverwachtingen 27 Sociale samenhang 28 Tolerantie 3 Burgers en overheid Macro-economische context 39 Welvaart 39 Economische ontwikkelingen 4 Structuur van de Vlaamse economie Demografische context 47 Stand van de bevolking 47 Loop van de bevolking 51 Huishoudens 55 CLUSTER TALENT, WERK, ONDERNEMEN EN INNOVATIE De lerende Vlaming 59 Kerncijfers 6 Kansen geven aan talent 66 Naar een goede start op het werk 79 Internationalisering 81 Investeren in onderwijs Werk en sociale economie 89 Situatie Vlaamse arbeidsmarkt 89 Activerend arbeidsmarktbeleid De open ondernemer 112 Ondernemen 112 Internationaal ondernemen Innovatiecentrum Vlaanderen 127 Input 128 Output 134 INHOUDSOPGAVE 11

12 CLUSTER INZETTEN OP EEN WARME SAMENLEVING Cultuur 143 Globale participatie en aanbod 143 Sociaal-cultureel werk en lokaal cultuurbeleid 146 Kunsten en Erfgoed 157 Economische cijfers Sport 172 Sportparticipatie 172 Kwaliteitsvol aanbod en begeleiding 176 Topsport 181 Gezond sporten 184 Economische aspecten Gezondheid 188 Gezondheidsdoelstellingen 188 Mortaliteit en morbiditeit 197 Zwangerschap en geboorte 22 Gezondheidsvoorzieningen Diversiteit, integratie en inburgering 26 Aanwezigheid en instroom 26 Samenleven in diversiteit 212 Inburgering als opstap naar integratie 217 Woonwagenbewoners Inkomen, armoede en sociale uitsluiting 222 Welvaartsverdeling en armoede 222 Sociale uitsluiting 234 Armoede bij kinderen Zorg 241 Algemeen welzijnswerk 241 Kinderen en gezinnen 243 Jeugdzorg 247 Personen met een handicap 248 Ouderen 251 Zorgverzekering 252 Investeringen Media 255 Onafhankelijkheid, pluriformiteit en kwaliteit 255 Mediaparticipatie Toerisme 27 Vlaanderen als bestemming 27 De Vlaming op vakantie VRIND 214

13 CLUSTER GROEN EN DYNAMISCH STEDENGEWEST Ruimtelijke ontwikkelingen 283 Ruimtegebruik 283 Ruimtelijke planning 285 Onroerend erfgoed Wonen 294 Nieuwbouw en vastgoedmarkt 294 Huurmarkt 297 Betaalbaarheid van het wonen 298 Ondersteuning eigendomsverwerving 298 Ondersteuning huurmarkt 31 Woningkwaliteit 34 Lokaal woonbeleid Stad en platteland 312 Demografische ontwikkelingen 313 Ruimtelijke ontwikkelingen 318 Wonen 32 Economie en tewerkstelling 325 Mobiliteit 327 Sociale en maatschappelijke aspecten Milieu en natuur 336 Water 337 Bodem 338 Lucht 34 Klimaatverandering 341 Biodiversiteit 342 Afval- en materialenbeleid 345 Vermesting 347 Gezondheid 349 Houdingen en gedragingen met betrekking tot het milieu Landbouw 354 Landbouwstructuur 354 Economische aspecten 356 Sociale aspecten van de landbouw 359 Landbouw en milieu 361 Landbouw- en plattelandsontwikkelingsbeleid 362 Visserij Energie 37 Efficiënt energieverbruik 37 Energieopwekking 372 Energiearmoede 377 Elektriciteits- en aardgasmarkt 378 Elektriciteits- en aardgasnetwerk 379 INHOUDSOPGAVE 13

14 CLUSTER SLIMME DRAAISCHIJF VAN EUROPA 381 Personenvervoer 383 Logistiek 389 Vlot verkeer 395 Veilig verkeer 399 Milieuvriendelijke mobiliteit 41 CLUSTER EEN SLAGKRACHTIGE OVERHEID Vlaamse overheid 411 Minder bestuurlijke drukte en vereenvoudiging 412 Meer doen met minder 413 Verbetering dienstverlening 423 Vertrouwen en tevredenheid Lokale en provinciale besturen 431 Financiën 432 Personeel Internationaal Vlaanderen 447 Buitenlands beleid 447 Internationale samenwerking 452 FOCUS GROENE ECONOMIE 457 Visie op een groene economie 457 Beleidskader voor een groene economie 458 Indicatorenset groene economie 459 Conclusies 466 AFKORTINGEN VRIND 214

15 DWARSDOORSNEDE VRIND 214 Deze VRIND-editie kan aanzien worden als een afsluiter van de voorbije legislatuur van de Vlaamse Regering. De structuur is net zoals in de vorige edities grotendeels gebaseerd op de indeling van het Vlaamse regeerakkoord en de doorbraken van Vlaanderen in Actie. De beleidsdomeinen zijn in 5 clusters gegroepeerd voorafgegaan door een inleidend hoofdstuk waarin globale sociaal-culturele, macro-economische en demografische ontwikkelingen geschetst worden. In de eerste cluster komen onderwijs, werk en sociale economie, ondernemen, wetenschap en innovatie aan bod met verwijzing naar de ViA-doorbraken De lerende Vlaming, De open ondernemer en Innovatiecentrum Vlaanderen. Een tweede cluster rond de doorbraak Inzetten op een warme samenleving beschrijft de ontwikkelingen op het vlak van cultuur en jeugd, sport, gezondheid, diversiteit, inburgering en integratie, inkomen, armoede en sociale uitsluiting, zorg, media en toerisme. De derde cluster Groen en dynamisch stedengewest spitst zich toe op de ruimtelijke en ecologische aspecten met hoofdstukken over ruimtelijke ontwikkelingen en erfgoed, wonen, milieu en natuur, landbouw en energie. In deze cluster is een hoofdstuk over stad en platteland toegevoegd dat ruimer is opgevat dan de ruimtelijke en fysieke aspecten. Mobiliteit en logistiek vormen een afzonderlijke cluster rond de ViA doorbraak Slimme draaischijf van Europa. Een laatste cluster belicht Een slagkrachtige overheid en dit zowel op Vlaams als lokaal niveau. In deze cluster is er ook aandacht voor internationale aspecten. De selectie van de indicatorenset gebeurde zoals voorheen in nauw overleg met de Vlaamse administratie en werd door de beleidsraden goedgekeurd. Het regeerakkoord, de beleidsnota s van de Vlaamse ministers en het Pact 22 vormden het referentiekader voor de selectie. Zoals de voorbije jaren worden circa 7 indicatoren gedocumenteerd en beschreven. Elk jaar wordt VRIND afgesloten met een focus waar een aanzet wordt gegeven voor een nieuwe indicatorenset rond een specifiek thema. Op vraag van het departement LNE en in overleg met EWI, ECOOM en het Agentschap Ondernemen is het voorbije jaar gewerkt aan een indicatorenset rond groene economie/eco-industrie op basis van een OESO-ontwerp. De eerste resultaten van deze oefening is als focus opgenomen. De voorlopige set bevat 47 indicatoren waarvan er 35 in deze editie zijn opgenomen. Vele van deze indicatoren staan ook verspreid over de hoofdstukken en zijn met een icoontje aangeduid. Transversale thema s zoals gelijke kansen en duurzaamheid worden doorheen de verschillende clusters behandeld en niet in een afzonderlijk hoofdstuk. Beide invalshoeken worden bij wijze van synthese hieronder in overzichtstabellen kort toegelicht met verwijzingen naar de diverse hoofdstukken. Naast deze transversale thema s wordt een aanzet gegeven om in één cijfer de leefsituatie van de Vlamingen in beeld te brengen. Het gaat om een index die de resultaten van een set van indicatoren over de verschillende aspecten van de leefsituatie op een geïntegreerde manier weergeeft. De Vlaamse overheid wenst een slagkrachtig, coherent en geïntegreerd Vlaams beleid voor Brussel te voeren. Vooral voor de gemeenschapsmateries zijn daarom ook cijfers over het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest opgenomen en worden deze vergeleken met het Vlaamse Gewest (zie hoofdstuk 2.1 De lerende Vlaming en cluster Inzetten op een warme samenleving ). Ook in hoofdstuk 4.3 Stad en platteland waar het effect van stedelijkheid aan bod komt, worden - waar mogelijk en zinvol - vergelijkende cijfers voor Brussel opgenomen en wordt ook de Vlaamse Rand rond Brussel (Vlaams strategisch gebied rond Brussel volgens RSV-afbakening) vergeleken met andere gebieden. Om de ontwikkelingen goed te kunnen interpreteren, helpt een zicht op enkele belangrijke gebeurtenissen uit de betrokken periode. Vandaar dat een aantal macro-economische data en een selectie van opmerkelijke gebeurtenissen op een tijdlijn worden weergegeven. DWARSDOORSNEDE VRIND

16 Duurzaamheid Duurzaamheid is een centrale doelstelling van de Vlaamse overheid. In alle beleidsdomeinen zijn hiervoor hefbomen voorzien. De grote lijnen zijn uitgetekend in de Vlaamse Strategie Duurzame Ontwikkeling (VSDO) waarin vanuit 6 transities of grote maatschappelijke veranderingsprocessen wordt aangegeven hoe een duurzame samenleving op lange termijn vorm kan krijgen. Deze grote uitdagingen of transities voor de Vlaamse overheid zijn: energie, mobiliteit, wonen en bouwen, voedsel, materialen en gezondheidszorg. Ook de nieuwe Vlaamse Regering stelt in haar regeerakkoord de kaart van de duurzaamheid te blijven trekken. Zoals in voorgaande edities, zijn ook in deze editie heel wat indicatoren terug te vinden, die kunnen gekoppeld worden aan de VSDO en vermelde transities. De inschatting van de resultaten geeft aan in welke richting de indicator evolueert en/of een vooropgestelde doelstelling al dan niet haalbaar is. De doelstelling kan betrekking hebben op de VSDO, het Pact 22 of voorkomen in domeinspecifieke planningsdocumenten. Een aantal duurzaamheidsindicatoren evolueren in de goede richting. Zo haalt Vlaanderen inzake beschikbaar inkomen de top 5 van de best presterende EU-landen (figuur 3.168), hetzelfde kan gezegd worden over de spreiding van het inkomen per inwoner (gini-coëfficiënt, figuur 3.181). Een positieve evolutie is er eveneens voor een aantal indicatoren rond energie (figuren energieintensiteit, 4.12 broeikasgasemissies en aandeel hernieuwbare energie), mobiliteit (figuur 5.35 aantal verkeersdoden), wonen en bouwen (figuur 4.33 energieprestatiepeil) en voedsel (figuren druk door gewasbescherming en 4.15 areaal biologische landbouw). De doelstelling voor het aanbod huishoudelijk afval 215 uit het MINA-plan 4 is gehaald (figuur 4.111). Indicatoren duurzame ontwikkeling Hoofddimensie / Transitie Indicator Figuur Inschatting Sociaal Inkomensongelijkheid (gini-coëfficiënt) Economisch Beschikbaar inkomen per inwoner 3.168, Ecologisch Instandhouding soorten / habitats 4.13 Energietransitie Bruto binnenlands energieverbruik Energie-intensiteit van de economie Broeikasgasemissies 4.12 Aandeel hernieuwbare energie Energiearmoede Mobiliteitstransitie Broeikasgasemissie van personenvervoer over de weg 4.46 Broeikasgasemissie van goederenvervoer over de weg 5.47 Filezwaarte op het hoofdwegennet 5.3 Aantal verkeersdoden 5.35 Transitie wonen en bouwen Energieprestatiepeil 4.33 Problematische woonsituatie Woonquote 4.24, 4.63 Voedseltransitie Energiegebruik in de landbouw 4.145, Druk door gewasbescherming Areaal biologische landbouw 4.15 Materialentransitie Aanbod huishoudelijk afval* Transitie gezondheidszorg Verloren potentiële jaren* Aanbod ziekenhuisbedden/artsen* Fysieke activiteit * Alternatieve indicator bij gebrek aan recente data. Bron: Bryninckx, H., M. Bussels & Bachus, K. (211). Omgevingsmonitor DO 211. Onderzoeksnota in het kader van een Kortetermijnopdracht van het Steunpunt Duurzame Ontwikkeling. Leuven: KU Leuven/HIVA; SVR Duurzaamheidsmonitor (http://www.vlaanderen.be/svr/monitoring/duurzaamheidsmonitor). Doelstelling haalbaar of gerealiseerd Goede richting of gunstige positie Weinig verandering of middenpositie Eerder in tegengestelde richting of doel moeilijk haalbaar 16 VRIND 214

17 Daarnaast duiden sommige indicatoren op een kritische situatie zoals deze voor de instandhouding van soorten en habitats (figuur 4.13) en filezwaarte op het hoofdwegennet (figuur 5.3). Ook het energieverbruik in de landbouw (figuren en 4.156) neemt toe, voornamelijk door een sterke toename van het aantal warmtekrachtkoppelingen in de glastuinbouw. Sinds 21 is de landbouwsector een netto producent van elektriciteit. Dit levert een efficiëntiewinst op maar de energie die de WKK s verbruiken, komt op conto van de landbouwsector. Gelijke kansen Het Vlaamse gelijkekansenbeleid richt zich op het bestrijden van achterstellings- en uitsluitingsmechanismen die ervoor zorgen dat mensen of groepen van mensen nog steeds ongelijk behandeld worden en niet de kansen krijgen die nodig zijn om volwaardig te participeren aan het maatschappelijke leven. De bedoeling is om deze mechanismen zichtbaar en bespreekbaar te maken, ze te bestrijden en de totstandkoming ervan te voorkomen. In wat volgt wordt aangegeven op welke plaatsen in deze editie van VRIND de thema s gender en handicap aan bod komen. Wat betreft seksuele oriëntatie volgt de Studiedienst van de Vlaamse Regering via de SCV-survey periodiek de houding op van de Vlaamse bevolking tegenover holebi s en holebiseksualiteit. De meest recente resultaten hiervan worden besproken in hoofdstuk 1.1 Sociaal-culturele context. De Vlaamse overheid is uiteraard ook bekommerd om andere kansengroepen. Zo voert ze onder meer een inburgerings- en integratiebeleid voor personen met een migratieachtergrond en een specifiek beleid voor personen in armoede of sociale uitsluiting. Voor een bundeling van de gegevens over de evolutie van de vreemde bevolking en de maatschappelijke positie van vreemdelingen verwijzen we naar hoofdstuk 3.4. Hoofdstuk 3.5 beschrijft de belangrijkste gegevens over armoede en sociale uitsluiting in Vlaanderen. Genderverschillen Indicator Situatie Figuur Pagina Situatie meest positief voor Sociaal-culturele context Levenstevredenheid algemeen geen verschil; vrouwen iets minder tevreden over = het inkomen en hun gezondheidstoestand Zorgen maken vrouwen maken zich meer zorgen, behalve over politiek M Toekomstverwachting vrouwen iets pessimistischer dan mannen 27 M Vertrouwen in medemens weinig verschil 28 = Kwaliteit sociale contacten weinig verschil 29 = Vrijwilligerswerk ligt lager bij vrouwen dan bij mannen 29 M Buurtintegratie weinig verschil 3 = Houding tegenover vreemdelingen weinig verschil 31 = Houding tegenover holebiseksualiteit mannen negatiever dan vrouwen 32 V Klantvriendelijkheid overheid mannen iets positiever over klantvriendelijkheid dan vrouwen 35 M Tevredenheid infoverstrekking door overheid weinig verschil 35 = Tevredenheid over openbare voorzieningen weinig verschil 36 = Politieke interesse duidelijk hoger bij mannen 36 M Politieke machteloosheid iets hoger bij vrouwen M Politieke participatie duidelijk hoger bij mannen 37 M Demografische context Leeftijdspiramide overwicht van vrouwen bij de oudere leeftijdsgroepen V Levensverwachting ligt nog steeds duidelijk hoger bij vrouwen, al neemt het V verschil af Instapleeftijd woonzorgcentrum ligt iets hoger bij vrouwen dan bij mannen 55 V De lerende Vlaming Deelname basis- en secundair onderwijs in het gewoon onderwijs weinig verschil, in het buitengewoon V onderwijs jongens in de meerderheid Keuze onderwijsvorm secundair onderwijs meisjes in de meerderheid in ASO en KSO, jongens in de meerderheid in TSO en BSO; verschillen in ASO en TSO nemen af, in BSO en KSO toe Onthaalklas voor minderjarige nieuwkomers meer jongens dan meisjes 66 Hoger beroepsonderwijs zeer grote meerderheid van studenten in HBO5 verpleegkunde zijn vrouwen, ook iets meer vrouwen in hoger beroepsonderwijs van het volwassenenonderwijs Hoger onderwijs aan hogescholen en universiteiten meer vrouwen dan mannen, maar meer mannen in economische, technische en wetenschappelijke richtingen; vrouwen in de meerderheid in professioneel gerichte opleidingen, mannen in academisch gerichte opleidingen V DWARSDOORSNEDE VRIND

18 Genderverschillen (vervolg) Onderwijspersoneel naarmate het opleidingsniveau stijgt, daalt het aandeel 7 M vrouwen, HBO5 verpleegkunde uitgezonderd Scholingsgraad meer hooggeschoolde vrouwen dan mannen, vrouwen V hebben vaker een diploma niet-universitair hoger onderwijs en mannen vaker een universitair diploma Schoolse vertraging vooral in secundair onderwijs hebben meisjes minder vertraging V Problematische afwezigheden in het voltijds onderwijs is er weinig verschil, in het deeltijds M en buitengewoon onderwijs zijn meisjes vaker afwezig Vroegtijdige schoolverlaters ligt bij meisjes aanzienlijk lager V Deelname hoger onderwijs naar opleidingsniveau moeder vrouwen nemen vaker deel maar verschil met mannen verkleint naarmate moeder hoger opgeleid is V 2-34 Jarigen met diploma hoger onderwijs vrouwen scoren beduidend beter V Participatie levenslang leren weinig verschil = Participatie volwassenenonderwijs ligt veel hoger bij vrouwen, behalve bij het lineair hoger V beroepsonderwijs van het volwassenenonderwijs Deeltijds onderwijs veel meer jongens dan meisjes Ondernemersopleiding deelname ligt bij mannen iets hoger dan bij vrouwen M Overgang naar arbeidsmarkt bij hoger opgeleide schoolverlaters zijn vrouwen in de 2.51, V meerderheid; aandeel schoolverlaters dat na 1 jaar werkloos is hoger bij mannen dan bij vrouwen Werk en sociale economie Werkzaamheidsgraad ligt veel lager bij vrouwen, verschil neemt wel af M Uittredeleeftijd vrouwen treden vroeger uit M Deeltijdarbeid ligt veel hoger bij vrouwen M Tijdelijke arbeid ligt hoger bij vrouwen, maar verschil verkleint M Atypische arbeid vrouwen doen meer weekendwerk; mannen meer nacht-, avond- en ploegenarbeid Werkbaarheidgraad ligt lager bij vrouwen M ILO-werkloosheidsgraad geen verschil, hogere werkloosheidsgraad van vrouwen = verdwenen VDAB-werkloosheidsgraad nog weinig verschil, hogere werkloosheidsgraad van vrouwen = verdwenen; aandeel van mannen in totaal aantal nietwerkende werkzoekenden is wel nog hoger Niet-werkende werkzoekenden aandeel van mannen in totaal aantal niet-werkende V werkzoekenden hoger dan aandeel vrouwen Werkzaamheidsgraad naar gezinssamenstelling hoe meer kinderen, hoe minder vaak vrouwen actief zijn op M de arbeidsmarkt, bij mannen geen verschil naar aantal kinderen Deeltijdarbeid naar gezinssamenstelling hoe meer kinderen, hoe vaker vrouwen deeltijds werken, bij M mannen geen verschil naar aantal kinderen Tewerkstellingspremie 5-plus veel minder vrouwen dan mannen 14 M Opleidingscheques worden meer aangevraagd door vrouwen 14 V Loopbaanonderbreking en tijdskrediet ligt veel hoger bij vrouwen, verschil neemt wel af M Sociale economie groot overwicht van vrouwen in de invoegbedrijven (dienstencheques), ondervertegenwoordiging in de andere werkvormen De open ondernemer Ondernemerschap ligt lager bij vrouwen M Cultuur Cultuurparticipatie algemeen weinig verschil 144 = Deelname verenigingsleven mannen zijn vaker actief lid van verenigingen dan vrouwen 3.4, M en nemen ook vaker deel aan activiteiten van verenigingen waar ze geen lid van zijn Deelname amateurkunsten geen verschil op vlak van lidmaatschap van een amateurkunstenvereniging, 147 V vrouwen iets vaker zelf creatief of kunstzinnig bezig Bibliotheekbezoek ligt iets hoger bij vrouwen, maar verschil is sterk afgenomen 148 V Participatie podiumkunsten mannen wonen wat vaker muziekconcerten of voorstellingen 157 = van cabaret of stand-up comedians bij, voor de rest zijn er weinig verschillen Bioscoopbezoek geen verschil 16 = Leesgedrag vrouwen lezen meer en vaker een boek 161 V Museumbezoek geen verschil 162 = Erfgoedactiviteiten weinig verschil bij deelname aan historische wandeling of bijwonen historische optocht, mannen bezoeken wel iets vaker bezienswaardig gebouw of monument 163 = 18 VRIND 214

19 Genderverschillen (vervolg) Sport Sportparticipatie ligt lager bij vrouwen; mannen en vrouwen die sporten doen , 176 M dat wel evenveel; ook bij 1-11-jarigen sporten jongens meer dan meisjes Lidmaatschap sportclub ligt lager bij vrouwen; bij vrijwilligers en bestuursfuncties is M verschil nog groter Passief sporten vrouwen wonen minder vaak een sportwedstrijd bij 175 M Evolutie fysieke fitheid jongeren evolutie toont algemeen weinig verschil tussen jongens en = meisjes Topsportscholen en topsportstatuten ligt veel lager bij vrouwen M Gezondheid Alcoholgebruik overconsumptie minder vaak bij vrouwen, ook bij jongeren 3.114, V Roken meer dagelijks rokende jongens dan meisjes, verschil neemt wel af V Gebruik cannabis ligt lager bij vrouwen V Ongevallensterfte ligt veel lager bij vrouwen V Lichaamsbeweging aandeel met dagelijks minimaal 3 minuten lichaamsbeweging 194 M ligt veel lager bij vrouwen Gezonde voeding vrouwen eten vaker fruit, bij groenten geen verschil 195 V Overgewicht ligt veel lager bij vrouwen V Zelfdoding ligt veel lager bij vrouwen V Suïcidepogingen ligt hoger bij vrouwen M Geestelijke gezondheidszorg meer vrouwen dan mannen als cliënt, behalve bij de jongeren V Doodsoorzaken verschillen in voornaamste doodsoorzaken vooral in leeftijdsgroep van 35 tot 74 jaar: bij vrouwen borstkanker, bij mannen zelfdoding en longkanker Vermijdbare sterfte ligt iets hoger bij vrouwen M Verloren potentiële levensjaren ligt lager bij vrouwen V Hiv bij personen met de Belgische nationaliteit ligt het aantal 2 V nieuwe gevallen veel lager bij vrouwen Diabetes ligt lager bij vrouwen in leeftijdsgroepen vanaf 45 jaar V Diversiteit, inburgering en integratie Profiel vreemdelingen iets meer mannen dan vrouwen zowel bij totale vreemde 28, 211 bevolking als bij nieuwe inwijkelingen Houding tegenover vreemdelingen geen verschil = Werkzaamheidsgraad vreemde herkomstgroepen ligt bij alle vreemde herkomstgroepen lager bij vrouwen dan bij mannen 214 M Profiel nieuwkomers meer mannen dan vrouwen Inkomen, armoede en sociale uitsluiting Armoederisicopercentage weinig verschil, ook niet bij kinderen , 237 = Achterstallige betalingen weinig verschil 231 = Zorg Tele-onthaal meer vrouwen dan mannen nemen contact op 241 CAW cliënteel bestaat algemeen uit evenveel mannen als vrouwen; bij ambulante hulp en bij slachtofferhulp meer vrouwen, bij andere hulpvormen meer mannen Bijzondere jeugdbijstand iets minder meisjes dan jongens V Media Personeel VRT streefcijfer 4% vrouwen tegen eind 214 bijna bereikt 262 M Management VRT 25% vrouwen in management: streefcijfer van 33% nog niet 262 M bereikt Aanwezigheid in VRT-programma's streefcijfer van 33% bereikt M Gebruik digitale media vrouwen gebruiken minder vaak een pc, het internet, een 264 M smartphone en een spelconsole Breedte internetgebruik vrouwen gebruiken minder onlinetoepassingen M Opvolgen actualiteit meer mannen dan vrouwen volgen de actualiteit via het 265 M internet of de krant Landbouw Tewerkstelling veel meer mannen dan vrouwen M Slagkrachtige overheid Vlaams overheidspersoneel meer vrouwen dan mannen V Topfuncties Vlaamse overheid 21% vrouwen: streefcijfer van 33% M Middenkader Vlaamse overheid 31% vrouwen: streefcijfer van 33% bijna gehaald M DWARSDOORSNEDE VRIND

20 In het overzicht over wat er over gender in deze VRIND te vinden is, wordt telkens een korte beschrijving gegeven van de bestaande situatie aangevuld met een aanduiding of de situatie het meest positief is voor mannen of voor vrouwen. Dat kan uiteraard enkel bij die indicatoren waarvan duidelijk is dat ze op een positieve of negatieve manier bijdragen tot iemands leefsituatie. Ondanks een duidelijke vooruitgang van vrouwen op tal van domeinen in de voorbije decennia, blijft hun sociaaleconomische positie overwegend minder goed dan die van mannen. Dit ondanks het feit dat vrouwen inzake opleiding en vorming sinds enige tijd een voorsprong hebben opgebouwd tegenover mannen. Vrouwen zijn minder aan het werk, werken meer deeltijds en tijdelijk, in minder kwaliteitsvolle en minder leidinggevende jobs. Zij stappen veel meer dan mannen (tijdelijk) uit de arbeidsmarkt om zich met de zorg om de kinderen bezig te houden. Vrouwen maken zich ook meer zorgen en zien de toekomst minder positief tegemoet. Op het vlak van gezondheid scoren vrouwen dan weer beter. Hun levensstijl is op verschillende vlakken een pak Personen met een handicap Indicator Situatie Figuur Pagina De lerende Vlaming Buitengewoon onderwijs aantal leerlingen en aandeel per onderwijsniveau (kleuter, lager en secundair onderwijs) neemt toe Geïntegreerd onderwijs (GON) aantal GON-leerlingen neemt jaarlijks toe Werk en sociale economie Werkzaamheidsgraad ligt veel lager dan de algemene werkzaamheidsgraad Werkbaarheidsgraad ligt veel lager dan de algemene werkbaarheidsgraad Niet-werkende werkzoekenden 13% van het totaal aantal NWWZ heeft arbeidshandicap VDAB-trajectwerking bij personen met een arbeidshandicap ligt de uitstroom naar werk lager dan de algemene uitstroom IBO aandeel personen met een arbeidshandicap blijft stabiel rond 7% Tewerkstellingspremie 5-plus aandeel personen met een arbeidshandicap in toegekende premies ligt 14 laag Sociale economie oververtegenwoordiging van personen met een arbeidshandicap in alle werkvormen Sport Sportparticipatie ligt duidelijk lager bij personen met een functiebeperking Inkomen, armoede en sociale uitsluiting Armoederisicopercentage bij personen met een functiebeperking dubbel zo hoog als bij personen 225 zonder functiebeperking Inkomensvervangende tegemoetkoming (IVT) laatste jaren opvallende toename en integratietegemoetkoming (IT) Zorg Grootte van de doelgroep een kwart van de volwassen Vlamingen ondervindt hinder door ernstige aandoening of ziekte Toegekende materiële hulpmiddelen al enkele jaren stabiel Voorzieningen voor personen met handicap nemen toe Actieve zorgvragen aantal stagneert na sterke toename jongste jaren Persoonlijk assistentiebudget sterke toename van aantal gebruikers Media Personeel VRT,9% personen met arbeidshandicap in VRT-personeel: streefcijfer van 262 1,5% tegen eind 214 Aanwezigheid in VRT-programma's 1% van aanwezigen is een persoon met een handicap Ondertiteling programma's bij VRT streefcijfer van 95% van alle programma's bereikt, bij vtm 65% ondertiteld, bij 2BE 86% en bij Vitaya 89% Gesproken ondertiteling aangeboden door VRT, vtm en 2BE 267 Vlaamse gebarentaal VRT het Journaal van 19u en Karrewiet met gebarentaal aangeboden 267 Toegankelijkheid websites 13% van de Belgische websites haalt de drempelwaarde voor een behoorlijke 268 toegankelijkheid, 64% van de websites van de Vlaamse overheid Toerisme Vakantieparticipatie vakantie-armoede van zieken en invaliden ligt veel hoger dan algemene vakantie-armoede Slimme draaischijf Verplaatsingsgedrag 23% van de niet-verplaatsers doet dat omwille van ziekte of handicap Slagkrachtige overheid Vlaams overheidspersoneel 1,4% personen met arbeidshandicap: streefcijfer van 3% VRIND 214

VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN

VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN VLAAMSE REGIONALE INDICATOREN VRIND is een uitgave van de Studiedienst van de Vlaamse Regering. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het domein Diensten voor het Algemeen

Nadere informatie

vrind Vlaamse regionale indicatoren

vrind Vlaamse regionale indicatoren vrind Vlaamse 212 regionale indicatoren VRIND is een uitgave van de Studiedienst van de Vlaamse Regering. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het domein Diensten voor

Nadere informatie

Vlaamse Regionale indicatoren VRind 2011

Vlaamse Regionale indicatoren VRind 2011 Vlaamse Regionale Indicatoren vrind 211 VRIND is een uitgave van de Studiedienst van de Vlaamse Regering. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het domein Diensten voor

Nadere informatie

Waar staat Vlaanderen op de weg naar de doelstellingen voor 2020? Luk Bral. Studiedienst Vlaamse Regering

Waar staat Vlaanderen op de weg naar de doelstellingen voor 2020? Luk Bral. Studiedienst Vlaamse Regering Waar staat Vlaanderen op de weg naar de doelstellingen voor 2020? Luk Bral Studiedienst Vlaamse Regering Indicatoren Pact 2020 Pact 2020: 20 doelstellingen voor Meer welvaart en welzijn Een competitieve

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Hebben laaggeschoolden een hoger risico om in armoede te belanden? Ja. Laagopgeleiden hebben het vaak

Nadere informatie

V l a a m s e R e g i o n a l e I n d i c a t o r e n

V l a a m s e R e g i o n a l e I n d i c a t o r e n V l a a m s e R e g i o n a l e I n d i c a t o r e n vrind 21 VRIND is een uitgave van de Studiedienst van de Vlaamse Regering. De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het

Nadere informatie

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering

Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Stadsmonitor 2014 Een samenwerking tussen het Agentschap Binnenlands Bestuur en de Studiedienst van de Vlaamse Regering Situering Opdracht: minister, bevoegd voor het Stedenbeleid De stadsmonitor is een

Nadere informatie

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse

Onderwijs en vorming. 1 73.609 leerlingen. Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Onderwijs en vorming Samenvatting 73.609 leerlingen (2012) 16.981 kleuters 26.537 kinderen in het lager

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs

Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Arbeidsmarktbarometer 2011 Basisonderwijs en Secundair onderwijs Vlaams ministerie van Onderwijs & Vorming Agentschap voor Onderwijsdiensten (AgODi) Koning Albert II-laan 15, 1210 Brussel http://www.ond.vlaanderen.be/wegwijs/agodi

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kansengroepen op de arbeidsmarkt Faiza Djait Voor drie kansengroepen: ouderen, allochtonen en personen met een arbeidshandicap 1. Overzicht van de belangrijkste arbeidsmarktindicatoren

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

Vlaanderen in Cijfers. Studiedienst van de Vlaamse Regering

Vlaanderen in Cijfers. Studiedienst van de Vlaamse Regering Vlaanderen in Cijfers 2012 Studiedienst van de Vlaamse Regering BEVOLKING Bevolking, 1 januari totaal x 1.000 5.940 6.252 6.307 mannen x 1.000 2.930 3.085 3.113 vrouwen x 1.000 3.011 3.167 3.193 Belgen

Nadere informatie

2012/9 D/2012/3241/382

2012/9 D/2012/3241/382 2012/9 D/2012/3241/382 Dit webartikel is het eerste in een reeks SVR-webartikels over de participatie van kansengroepen op verschillende domeinen van het maatschappelijke leven. Deze reeks bouwt voort

Nadere informatie

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief

Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Onderwijs en arbeidsmarkt: tweemaal actief Organisation for Economic Coöperation and Development (2002), Education at a Glance. OECD Indicators 2002, OECD Publications, Paris, 382 p. Onderwijs speelt een

Nadere informatie

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens

5. Discussie. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens 5. 5.1 Informatieve waarde van de basisgegevens Relevante conclusies voor het beleid zijn pas mogelijk als de basisgegevens waaruit de samengestelde indicator berekend werd voldoende recent zijn. In deze

Nadere informatie

Houthalen-Helchteren

Houthalen-Helchteren Houthalen- Inhoudstafel Demografie Vreemdelingen 1 en aandeel personen met vreemde nationaliteit in 2011 1 en aandeel vreemdelingen, totaal en naar nationaliteitsgroep 1 Top 5 van nationaliteiten 1 en

Nadere informatie

NOVEMBER 2014 BAROMETER

NOVEMBER 2014 BAROMETER NOVEMBER 2014 BAROMETER In deze nieuwe editie van de barometer staan we stil bij de Census 2011 die afgelopen maand werd gepubliceerd door Statistics Belgium, onderdeel van de FOD Economie. We vertalen

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013

DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE. Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 DEPARTEMENT WERK EN SOCIALE ECONOMIE Kerncijfers Vergrijzing en Werkzaamheid Versie 20 juni 2013 1 De arbeidsmarkt wordt krapper: alle talent is nodig Evolutie van de vervangingsgraad (verhouding 15-24-jarigen

Nadere informatie

SECTORFOTO Verhuissector 2008 DEpaRTEmEnT WERk En SOCialE ECOnOmiE

SECTORFOTO Verhuissector 2008 DEpaRTEmEnT WERk En SOCialE ECOnOmiE SECTORFOTO Verhuissector 2008 Departement Werk en Sociale Economie Colofon Samenstelling: Vlaamse overheid Beleidsdomein Werk en Sociale Economie Departement Werk en Sociale Economie Koning Albert II-laan

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau

4. Resultaten. 4.1 Levensverwachting naar geslacht en opleidingsniveau 4. Het doel van deze studie is de verschillen in gezondheidsverwachting naar een socio-economisch gradiënt, met name naar het hoogst bereikte diploma, te beschrijven. Specifieke gegevens in enkel mortaliteit

Nadere informatie

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe.

Rapport. Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013. Brussel, februari 2015. Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Rapport Werkbaarheidsprofiel voor zelfstandige ondernemers in de horeca 2013 Brussel, februari 2015 Ria Bourdeaud hui, Stephan Vanderhaeghe. Dit rapport verstrekt informatie uit de Vlaamse Werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

RESULTATEN VAN 2 JAAR VOP GEKOPPELD AAN DE WERKLOOSHEIDSCIJFERS VAN PERSONEN MET EEN ARBEIDSHANDICAP

RESULTATEN VAN 2 JAAR VOP GEKOPPELD AAN DE WERKLOOSHEIDSCIJFERS VAN PERSONEN MET EEN ARBEIDSHANDICAP RESULTATEN VAN 2 JAAR VOP GEKOPPELD AAN DE WERKLOOSHEIDSCIJFERS VAN PERSONEN MET EEN ARBEIDSHANDICAP BRONNEN Cijfers VDAB-studiedienst juli 2010: Kansengroepen in Kaart, arbeidsgehandicapten op de Vlaamse

Nadere informatie

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen

Langdurige werkloosheid in Vlaanderen Langdurige werkloosheid in Vlaanderen In 2015 daalde de kortdurige werkloosheid, maar steeg de langdurige werkloosheid sterk. Hierdoor bleef de totale werkloosheid een heel jaar min of meer status quo.

Nadere informatie

Ruimtelijke. Ordening Planning. Ordening en Stedenbouw Provinciebestuur Vlaams-Brabant Dienst Ruimtelijke ordening Provincieplein 1 3010 Leuven

Ruimtelijke. Ordening Planning. Ordening en Stedenbouw Provinciebestuur Vlaams-Brabant Dienst Ruimtelijke ordening Provincieplein 1 3010 Leuven Adreslijst adviesinstanties volgens het besluit van de Vlaamse Regering betreffende de milieueffectrapportage over plannen en programma s van 12-10-2007 ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

HEROVER DE FORTENGORDEL ConceptVestingAntwerpen Ruimtelijk planologische ontwikkelingsmogelijkheden van de Brialmontforten rondantwerpen

HEROVER DE FORTENGORDEL ConceptVestingAntwerpen Ruimtelijk planologische ontwikkelingsmogelijkheden van de Brialmontforten rondantwerpen HEROVER DE FORTENGORDEL ConceptVestingAntwerpen Ruimtelijk planologische ontwikkelingsmogelijkheden van de Brialmontforten rondantwerpen INLEIDING DE FORTENGORDEL = UITWERKING STRUCTUURPLAN PROVINCIE Het

Nadere informatie

De Belgische arbeidsmarkt in 2012

De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 De Belgische arbeidsmarkt in 2012 1. Arbeidsmarktstatus van de bevolking van 15 jaar en ouder Iets minder dan de helft van de bevolking van 15 jaar en ouder is aan het

Nadere informatie

Vlaanderen binnen Europa

Vlaanderen binnen Europa Vlaanderen binnen Europa Een gekleurde blik op de arbeidsmarkt Voorjaar 2016 steunpuntwerk.be/vlaanderen-binnen-europa werk.be/vlaanderen-binnen-europa europa.vdab.be Steunpunt Werk Naamsestraat 61, 3000

Nadere informatie

Nieuwsmonitor 6 in de media

Nieuwsmonitor 6 in de media Nieuwsmonitor 6 in de media Juni 2011 Nieuws - Europa kent geen watchdog ANTWERPEN/BRUSSEL - Het Europese beleidsniveau krijgt in de Vlaamse TV-journaals gemiddeld een half uur aandacht per maand. Dat

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING

COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING AGENDA COMMISSIEVERGADERINGEN AANPASSING De aanpassing betreft volgende vergaderingen Donderdag 28.04.2011-09:30 uur : Commissie voor Economie, Economisch Overheidsinstrumentarium, Innovatie, Wetenschapsbeleid,

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in april 2015

De arbeidsmarkt in april 2015 De arbeidsmarkt in april 2015 Datum: 12 mei 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche april 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1. dat Antwerpen

Nadere informatie

Jongeren en Gezondheid 2014 : Socio-demografische gegevens

Jongeren en Gezondheid 2014 : Socio-demografische gegevens Resultaten HBSC 14 Socio-demografische gegevens Jongeren en Gezondheid 14 : Socio-demografische gegevens Steekproef De steekproef van de studie Jongeren en Gezondheid 14 bestaat uit 9.566 leerlingen van

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in augustus 2015

De arbeidsmarkt in augustus 2015 De arbeidsmarkt in augustus 2015 Datum: 8 september 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche augustus 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

VLAANDEREN. Studiedienst Vlaamse Regering. Vlaamse overheid

VLAANDEREN. Studiedienst Vlaamse Regering. Vlaamse overheid 2014 VLAANDEREN in cijfers 14 Studiedienst Vlaamse Regering Vlaamse overheid De Studiedienst van de Vlaamse Regering (SVR) is een agentschap binnen het domein Diensten voor het Algemeen Regeringsbeleid

Nadere informatie

Levenslang leren becijferd: wie, wat en waarom (niet)?

Levenslang leren becijferd: wie, wat en waarom (niet)? Levenslang leren becijferd: wie, wat en waarom (niet)? Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap, administratie Planning en Statistiek, VRIND 2001. 1 Reeds sinds het begin van de jaren negentig is het thema

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013

PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 PERSBERICHT Brussel, 25 juni 2013 Meer 55-plussers aan het werk Arbeidsmarktcijfers eerste kwartaal 2013 66,7% van de 20- tot 64-jarigen is aan het werk. Dat percentage daalt licht in vergelijking met

Nadere informatie

protocol nr. 280.930 Over

protocol nr. 280.930 Over Agentschap voor Overheidspersoneel SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST protocol nr. 280.930 PROTOCOL HOUDENDE DE CONCLUSIES VAN DE ONDERHANDELINGEN VAN 30 NOVEMBER 2009 DIE GEVOERD

Nadere informatie

Arbeidsmarkt vijftigplussers

Arbeidsmarkt vijftigplussers Streekpact 2013-2018 Cijferanalyse Publicatiedatum: 30 september 2013 Contactpersoon: Kim Nevelsteen Arbeidsmarkt vijftigplussers Samenvatting 2012) 50.216 werkende 50+ ers (2011) aantal werkende vijftigplussers

Nadere informatie

! """# $$ %#&'(( )#* +, (-(.( /0 &/ 1 (-( /0 2. ($

! # $$ %#&'(( )#* +, (-(.( /0 &/ 1 (-( /0 2. ($ 1 Opmaak februari 27. #3 4 4 5(6'2. 78 1 6+ 8 4 '(($,, 5$ 9 :8, ;6 " 4< 7, '(($ 84 7 7 3*% 84 4, 8 ' 6 3*% 8 4 7 7, 4 4 '(($ '((/6 + 84, '(($ 4 :, 5$ 9 &5 9; 8 84 84 7 '(($ : #$. 9 4#;6 " '(($ 7 &2 9,

Nadere informatie

Werken met indicatoren binnen AHOVOS

Werken met indicatoren binnen AHOVOS Werken met indicatoren binnen AHOVOS Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs 1 Voorstelling van het agentschap Agentschap voor Hoger Onderwijs, Volwassenenonderwijs Voorstelling agentschap

Nadere informatie

Woonwagenbewoners 6 Aantal woonwagengezinnen in 2003 en 2011 6

Woonwagenbewoners 6 Aantal woonwagengezinnen in 2003 en 2011 6 Oostende Inhoudstafel Demografie Vreemdelingen 1 en aandeel personen met vreemde nationaliteit in 2014 1 en aandeel vreemdelingen, totaal en naar nationaliteitsgroep 1 en aandeel vreemdelingen met nationaliteit

Nadere informatie

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt

Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Uitdagingen op de Arbeidsmarkt Fons Leroy Gedelegeerd bestuurder VDAB Seniorenuniversiteit Uhasselt 4 november 2013 Maatschappelijke evoluties Veranderen in ijltempo Vergrijzing Internationalisering Loopbaandifferentiatie

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

ONDERZOEK KINDEROPVANG - FASES 2 EN 3

ONDERZOEK KINDEROPVANG - FASES 2 EN 3 ONDERZOEK KINDEROPVANG - FASES 2 EN 3 ONDERZOEK IN SAMENWERKING MET RESOC ZUID-WEST-VLAANDEREN EN MET FINANCIËLE STEUN VAN DE PROVINCIE WEST-VLAANDEREN EN HET WELZIJNSCONSOR- TIUM ZUID-WEST-VLAANDEREN

Nadere informatie

Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 1990 en 2008

Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 1990 en 2008 2/14 Kinderen en de gezinsvorm waarin ze opgroeien: een schets van de veranderingen tussen 199 en 28 Edith Lodewijckx D/2/3241/326 Vraagstelling Maatschappelijke en culturele ontwikkelingen hebben ingrijpende

Nadere informatie

De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op

De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op De Genkse werkloosheidscijfers Toestand op 30.06.2015 Genk telde eind juni 3.807 niet-werkende werkzoekenden (NWWZ). Dat zijn er 343 of 9,9% meer dan in juni 2014. In Limburg was er een stijging van 3,3%,

Nadere informatie

Woonwagenbewoners 6 Aantal woonwagengezinnen in 2003 en 2011 6

Woonwagenbewoners 6 Aantal woonwagengezinnen in 2003 en 2011 6 Inhoudstafel Demografie Vreemdelingen 1 en aandeel personen met vreemde nationaliteit in 2014 1 en aandeel vreemdelingen, totaal en naar nationaliteitsgroep 1 en aandeel vreemdelingen met nationaliteit

Nadere informatie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie

Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Resultaten enquête jongerenambassadeurs voor sociale inclusie Datum: 12 november 2013 1 Deelnemers Belangrijk om op te merken in elke communicatie is dat deze enquête peilde bij een 500-tal jongeren over

Nadere informatie

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen

Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen 2015. Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Kiezen voor TSO, it makes Se-n-Se Provincie Antwerpen Onderzoek naar de aansluiting onderwijs - arbeidsmarkt Alle schoolverlaters van 2013 worden 1 jaar lang gevolgd (tot en met juni 2014) Succes wordt

Nadere informatie

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg

Resultaten van de socioeconomische. Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg Resultaten van de socioeconomische monitoring Valérie Gilbert Virginie Vaes FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg ORIGINE EN MIGRATIEACHTERGROND CONCEPTEN 2 Origine Identificatie van personen

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in februari 2015

De arbeidsmarkt in februari 2015 De arbeidsmarkt in februari 2015 Datum: 24 maart 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen & stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche februari 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we 1.

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25

Statistisch Bulletin. Jaargang 72 2016 25 Statistisch Bulletin Jaargang 72 2016 25 23 juni 2016 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 Werkloosheid daalt verder 3 Werkloze beroepsbevolking (20) 4 2. Inkomen en bestedingen 5 Consument een stuk

Nadere informatie

Technische nota. Tevredenheid van zelfstandige ondernemers en werkbaar werk. Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe

Technische nota. Tevredenheid van zelfstandige ondernemers en werkbaar werk. Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Brussel, februari 2009 Technische nota Tevredenheid van zelfstandige ondernemers en werkbaar werk Ria Bourdeaud hui Stephan Vanderhaeghe Brussel, SERV - STV Innovatie & Arbeid, februari 2009 Technische

Nadere informatie

Technische nota. Brussel, december 2011

Technische nota. Brussel, december 2011 Technische nota Werkbaar werk en de inschatting van zelfstandige ondernemers om hun huidige job al dan niet tot hun pensioen verder te kunnen zetten. Resultaten uit de werkbaarheidsmetingen 2007 en 2010

Nadere informatie

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996

Tabel 2.1 Overzicht van de situatie op de arbeidsmarkt van de onderzochte personen op 30/06/97. Deelpopulatie 1996 Dit deel van het onderzoek omvat alle personen tussen de 18 en 55 jaar oud (leeftijdsgrenzen inbegrepen) op 30 juni 1997, wiens dossier van het Vlaams Fonds voor de Sociale Integratie van Personen met

Nadere informatie

De arbeidsmarkt in november 2015

De arbeidsmarkt in november 2015 De arbeidsmarkt in november 2015 Datum: 7 december 2015 Van: Stad Antwerpen Ondernemen en Stadsmarketing Business en innovatie Betreft: Arbeidsmarktfiche november 2015 In deze arbeidsmarktfiche zien we

Nadere informatie

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13

Statistisch Bulletin. Jaargang 71 2015 13 Statistisch Bulletin Jaargang 71 2015 13 26 maart 2015 Inhoud 1. Arbeid en sociale zekerheid 3 CBS: Werkloosheid gedaald door afname beroepsbevolking 3 Werkloze beroepsbevolking 1) 5 2. Inkomen en bestedingen

Nadere informatie

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE INTEGRATIE EN ARMOEDEBESTRIJDING LE SECRETAIRE D ÉTAT À L INTÉGRATION SOCIALE ET À LA LUTTE CONTRE LA PAUVRETÉ Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid ALGEMENE

Nadere informatie

Feiten en cijfers over arbeid en gezin

Feiten en cijfers over arbeid en gezin Gezin en arbeid Feiten en cijfers over arbeid en gezin Geurts, K. (2003), Minder gezin, meer arbeid? De arbeidsdeelname van de bevolking naar gezinspositie. Een situering van Vlaanderen in Europa, In:

Nadere informatie

Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers

Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers Brussel, juni 2009 Adviesverlening vertraagt wetgevingsprocedure! Of toch niet? De advisering door de SERV in de voorbije legislatuur in cijfers Het begin van een nieuwe legislatuur is voor veel organisaties

Nadere informatie

5 (2014-2015) Nr. 1 6 oktober 2014 (2014-2015) stuk ingediend op. Vlaamse Regering. Samenstelling. verzendcode: PAR

5 (2014-2015) Nr. 1 6 oktober 2014 (2014-2015) stuk ingediend op. Vlaamse Regering. Samenstelling. verzendcode: PAR stuk ingediend op 5 (2014-2015) Nr. 1 6 oktober 2014 (2014-2015) Vlaamse Regering Samenstelling verzendcode: PAR 2 Stuk 5 (2014-2015) Nr. 1 Samenstelling minister-president Geert BOURGEOIS viceminister-presidenten

Nadere informatie

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek

Onderzoeksflits. Atlas voor gemeenten 2015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht. IB Onderzoek, 29 mei 2015. Utrecht.nl/onderzoek Onderzoeksflits Atlas voor gemeenten 015 Erfgoed positie van Utrecht uitgelicht IB Onderzoek, 9 mei 015 Utrecht.nl/onderzoek Colofon uitgave Afdeling Onderzoek Gemeente Utrecht 030 86 1350 onderzoek@utrecht.nl

Nadere informatie

Schoolverlaters bevraagd

Schoolverlaters bevraagd sessie 3 De wereld op de stoep: Schoolverlaters bevraagd Lieven Tusschans Stad Gent Werk en Economie Dienst Werk Schoolverlaters bevraagd Europa 2020 (schoolverlaters, kwalificaties, werkloosheid) Dienst

Nadere informatie

Huis Sofia 22 november 2011

Huis Sofia 22 november 2011 Huis Sofia 22 november 2011 Overzicht presentatie Antwerpen in cijfers OCMW Antwerpen in cijfers Studenten in Antwerpen Strategische visie en doelstelling Visie en uitgangspunten Wie woont er? Wat betekent

Nadere informatie

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I

ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I ECONOMISCHE MONITOR EDE 2015 I In deze economische monitor vindt u cijfers over de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt van de gemeente Ede. Van de arbeidsmarkt zijn gegevens opgenomen van de tweede helft

Nadere informatie

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam

Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Campagne Eenzaamheid Bond zonder Naam Leen Heylen, CELLO, Universiteit Antwerpen Thomas More Kempen Het begrip eenzaamheid Eenzaamheid is een pijnlijke, negatieve ervaring die zijn oorsprong vindt in een

Nadere informatie

LIJST 4 - AANWENDING OVERGEDRAGEN KREDIETEN - JAAR 2007

LIJST 4 - AANWENDING OVERGEDRAGEN KREDIETEN - JAAR 2007 LIJST 4 - AANWENDING OVERGEDRAGEN KREDIETEN - JAAR 2007 Legende bij de onderstaande tabel: ngk: overdracht van niet-gesplitste kredieten; bvj: overdracht van bijkredieten vorige jaren. (in duizenden EUR)

Nadere informatie

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald

Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN, VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 4 oktober 2012 Risico op sterfte door hart- en vaatziekten in 10 jaar tijd met 25 procent gedaald De kans dat Vlamingen

Nadere informatie

protocol nr. 332.1 068

protocol nr. 332.1 068 Agentschap voor Overheidspersoneel SECTORCOMITE XVIII VLAAMSE GEMEENSCHAP EN VLAAMS GEWEST protocol nr. 332.1 068 PROTOCOL HOUDENDE DE CONCLUSIES VAN DE ONDERHANDELINGEN VAN 20 JANUARI 2014 DIE GEVOERD

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN

STEM monitor 2015 SITUERING DOELSTELLINGEN STEM monitor 2015 SITUERING In het STEM-actieplan 2012-2020 van de Vlaamse regering werd voorzien in een algemene monitoring van het actieplan op basis van een aantal indicatoren. De STEM monitor geeft

Nadere informatie

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen

Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Evaluatie van de activeringsplicht van oudere werklozen Auteur: Joost Bollens 1 Abstract In de loop van mei 2009 werd in Vlaanderen de zogenaamde systematische aanpak van de VDAB (de Vlaamse Dienst voor

Nadere informatie

COMMISSIEVERGADERINGEN

COMMISSIEVERGADERINGEN AGENDA AANPASSING COMMISSIEVERGADERINGEN De aanpassing betreft volgende vergaderingen Donderdag 19.03.2009-10:00 uur : Commissie voor Economie, Werk en Sociale Economie - 14:00 uur : Commissie voor Economie,

Nadere informatie

Een diploma geeft je vleugels!

Een diploma geeft je vleugels! Onderwijs Een diploma geeft je vleugels! VDAB (2004). Werkzoekende schoolverlaters in Vlaanderen. 19de longitudinale studie 2002-2003. Brussel. In deze jaarlijkse studie van de VDAB staat de arbeidsmarktsituatie

Nadere informatie

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben.

Mediawijsheid oprichten. Het kenniscentrum zal ondermeer voor de specifieke noden van mensen met een handicap aandacht hebben. MEDIA BELEID In haar beleidsnota media erkent Minister Lieten het belang van diversiteit in de Vlaamse media Ze wil de media-actoren stimuleren om een doeltreffend diversiteitsbeleid te ontwikkelen en

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË

Standaard Eurobarometer 80. DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Standaard Eurobarometer 80 DE PUBLIEKE OPINIE IN DE EUROPESE UNIE Najaar 2013 NATIONAAL RAPPORT BELGIË Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie.

Nadere informatie

Sociale ongelijkheid in participatie en kansengroepen

Sociale ongelijkheid in participatie en kansengroepen Sociale ongelijkheid in participatie en kansengroepen Overzicht sessie sociale ongelijkheid en kansengroepen Definitie van kansengroepen Onderzoeksmethoden Participatiesurvey: kansengroepen worden moeilijk

Nadere informatie

Graag een jaarlijks overzicht per beleidsdomein (zowel ministeries als rechtspersonen).

Graag een jaarlijks overzicht per beleidsdomein (zowel ministeries als rechtspersonen). VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PHILIPPE MUYTERS VLAAMS MINISTER VAN FINANCIËN, BEGROTING, WERK, RUIMTELIJKE ORDENING EN SPORT Vraag nr. 463 van 21 februari 2014 van LODE VEREECK Vlaamse overheid

Nadere informatie

Verzoekschrift. over opleidingscheques voor Vlamingen die buiten het Vlaamse of Brusselse Hoofdstedelijke Gewest werken. Verslag

Verzoekschrift. over opleidingscheques voor Vlamingen die buiten het Vlaamse of Brusselse Hoofdstedelijke Gewest werken. Verslag stuk ingediend op 1447 (2011-2012) Nr. 1 23 januari 2012 (2011-2012) Verzoekschrift over opleidingscheques voor Vlamingen die buiten het Vlaamse of Brusselse Hoofdstedelijke Gewest werken Verslag namens

Nadere informatie

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie 2010

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie 2010 G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie Gemeente Riemst Welkom op de startpagina van de lijke fiches ouderen! De lijke fiches ouderen bevatten een basisdatafiche en een fiche met cijfergegevens

Nadere informatie

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie 2010

G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie 2010 G E M E E N T E L I J K E F I C H E S O U D E R E N Editie Gemeente Gingelom Welkom op de startpagina van de lijke fiches ouderen! De lijke fiches ouderen bevatten een basisdatafiche en een fiche met cijfergegevens

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

ARMOEDEBAROMETER 2015

ARMOEDEBAROMETER 2015 ARMOEDEBAROMETER 2015 Wat zeggen de cijfers? ARMOEDE GEWIKT EN GEWOGEN Kinderarmoede: 11.2% Sinds 2008 gestaag gestegen Toekomst: blijft stijgen Kinderarmoede vooral bij moeders met een migratiegeschiedenis

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

legende begeleidende maatregelen voor zowel particulieren als organisaties, ongeacht sector niet bevraagd Instrumentarium Coaching, opleiding,

legende begeleidende maatregelen voor zowel particulieren als organisaties, ongeacht sector niet bevraagd Instrumentarium Coaching, opleiding, EWI CJSM Kunsten & Erfgoed Sociaal-cultureel Fonds voor Culturele Infrastructuur (FoCI) Intermediairen Kunstenloket Vti BAM Muziekcentrum Vlaanderen (MCV) Vlaams Architectuurinstituut (Vai) oko VOBK NICC

Nadere informatie

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008. Armoede in België

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008. Armoede in België ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008 Armoede in België Ter gelegenheid van de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober heeft de Algemene Directie Statistiek

Nadere informatie

Wat is ESF? ESF financiert organisaties die:

Wat is ESF? ESF financiert organisaties die: MEDIAKIT Wat is ESF? 2 ESF staat voor Europees Sociaal Fonds. Dit fonds heeft als doel de werkgelegenheid te bevorderen en de arbeidmarkt te verstevigen. Hiervoor krijgt het ESF-Agentschap Vlaanderen subsidies

Nadere informatie

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen

Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen Groningen, 1 maart 2011 Persbericht nr. 34 Sociaal Rapport en de Jeugdmonitor Provincie Groningen SPECIALE AANDACHT VOOR KRIMPGEBIEDEN EN VOOR JEUGD De Groninger bevolking groeit nog door tot 2020, en

Nadere informatie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie

Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie Ondernemerschap in Vlaanderen: een vergelijkende, internationale studie De Global Entrepreneurship Monitor (GEM) is een jaarlijks onderzoek dat een beeld geeft van de ondernemingsgraad van een land. GEM

Nadere informatie

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015

Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Monitoring asielinstroom Profiel van de asielzoekers in opvang op 31 december 2015 Nota in het kader van de coördinatieopdracht monitoring asielinstroom van het Agentschap Integratie en Inburgering Publicatiedatum:

Nadere informatie