Tussentijds rijksbreed beeld 2016

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tussentijds rijksbreed beeld 2016"

Transcriptie

1 Aan Voorzitter en leden SG-overleg Auditdienst Rijk Datum 5 oktober 2016 Tussentijds rijksbreed beeld 2016 Notitienummer Inleiding Het SG-overleg besprak in maart 2016 de hoofdlijnen van de samenvattende auditrapporten van de ADR over In deze notitie presenteren wij nu vanuit een rijksbrede focus ons tussentijds beeld over Departementspecifieke bevindingen en aanbevelingen brengen wij onder de aandacht van het betrokken ministerie via onze interim-rapportage. In deze rijksbrede notitie geven wij signalen af (early warnings, geen early judgements) die de ministeries in staat stellen om tijdig actie te ondernemen. Voor het financieel beheer zien wij een nieuw risico met betrekking tot de toepassing van de Wet op de vennootschapsbelasting. Verder is sprake van een aantal langlopende zaken die blijvend aandacht vragen, zoals de correcte toepassing van aanbestedingsregels en het voldoen aan de vereisten uit (nieuwe) wet- en regelgeving voor informatiebeveiliging en privacy. De bedrijfsvoering heeft onverminderd aandacht nodig om uitvoerings- en rechtmatigheidsproblemen te voorkomen. Vooral bij wijzigingen in de inrichting van de rijksdienst en bij transitie naar andere IT-systemen is alertheid geboden. Centralisatie en digitalisering vragen om een nieuwe wijze van beheersing en verantwoording: betrouwbare informatie dient voortdurend beschikbaar te zijn, bij voorkeur in de vorm van open data. Wij benadrukken het belang van inzet van IT-tooling om grip te houden op de beheersing van processen. De ADR trekt hier samen op met het IOFEZ en de andere betrokken partijen. Positieve steun van u voor deze gezamenlijke inspanning helpt de druk op dit proces te houden. Wet op de vennootschapsbelasting voor overheidsondernemingen Per is door modernisering van de Wet op de vennootschapsbelasting (Vpb) voor de overheid in bepaalde gevallen een Vpb-plicht ontstaan, met bijbehorende administratie- en aangifteplicht. De toets of sprake is van een Vpbplicht vindt plaats op het niveau van de activiteiten. Hierbij is ook periodieke monitoring van mogelijke nieuwe Vpb-plichtige activiteiten nodig. Alle departementen zijn inmiddels gestart met een inventarisatie van activiteiten die mogelijk onder de Vpb-plicht vallen. Hierbij is sprake van verschillen in doorlooptijd. Alle ministeries moeten nog slagen maken. Op dit moment is ons beeld dat vooral bij IenM, VenJ en VWS nog geen sprake van een volledig Pagina 1 van 6

2 onderbouwd dossier behorende bij de lijst van Vpb-plichtige activiteiten. Ministeries die niet op tijd klaar zijn met het in kaart brengen van Vpb-plichtige activiteiten en het inrichten van de hiervoor vereiste baten-lastenadministratie, lopen een risico. Dit kan leiden tot politieke en publieke (imago)schade, ook omdat al in de jaarrekeningen van de ministeries en agentschappen over 2016 Vpb-verplichtingen dienen te worden verwerkt. Wij adviseren de ministeries dit dossier met voorrang op te pakken en daarbij gebruik te maken van de handreiking Vpb rijksoverheid, die het fiscaal loket op verzoek van het IOFEZ heeft ontwikkeld. Wij ondersteunen de actieve monitoring vanuit het IOFEZ op dit punt. Inkoopbeheer Ondanks de nodige verbetermaatregelen zien wij nog steeds een aantal rijksbrede aandachtspunten ten aanzien van het inkoopbeheer. a) Afsprakenpakket Het rijksbrede afsprakenpakket voor inkopen is een goede stap in de richting van meer duidelijkheid en administratieve verlichting, maar is nog niet definitief door het SG-overleg vastgesteld. Het SG-overleg heeft aangegeven een jaarlijkse marktanalyse pas nodig te achten vanaf in plaats van De bestaande wet- en regelgeving biedt hiervoor ruimte en dit zal dan ook door zowel de Algemene Rekenkamer als de ADR worden gevolgd. Het SGoverleg heeft verder aangegeven de grens voor motivering van de leveranciersselectie te willen verhogen van naar Hiervoor is aanpassing van de wet- en regelgeving nodig en dit kan daarom naar verwachting pas per in werking treden. De Algemene Rekenkamer heeft aangegeven voor het controlejaar 2016 daarom vooralsnog genoodzaakt te zijn de huidige wettelijke grens van te hanteren. Om verschillen met de Algemene Rekenkamer te voorkomen, zal de ADR dit ook doen. Dit zou kunnen leiden tot onrechtmatigheden. Het is daarom belangrijk dat in de uitvoering in 2016 nog de grens van wordt gehanteerd. b) Inkoopuitvoeringscentra Het Rijk heeft twintig inkoopuitvoeringscentra (IUC s) om professioneel en efficiënt in te kopen. We constateren dat nog niet alle IUC s voor wat betreft de bedrijfsvoering op een gelijkwaardig niveau functioneren. Onder meer IUC-Noord functioneert op dit moment nog niet optimaal. Voorts zien wij dat niet alle IUC s intern hun werkprocessen hebben geharmoniseerd. Hierbij spelen ook de uiteenlopende wensen van de afnemende ministeries een rol. Dit speelt onder meer bij de HIS. Verschillende ministeries hebben over gelijksoortige klantvragen afwijkende afspraken met de HIS gemaakt. Dit is niet bevorderlijk voor een geharmoniseerde en efficiënte werkwijze van de HIS. Wij adviseren de ministeries daarom in overleg met DGOO meer eenheid te brengen in deze afspraken. c) DigiInkoop Inkopen worden steeds meer digitaal gefaciliteerd door middel van DigiInkoop. Hierdoor kunnen onderdelen van de rijksdienst eenvoudiger en efficiënter inkopen. Als gevolg van de digitalisering worden ook toegekende rollen en autorisaties in het systeem belangrijker. Waar de focus nu vaak primair ligt op het technisch inregelen van DigiInkoop, is ook een adequate procedurele inbedding van het toekennen en beheren van deze rollen en autorisaties van belang. Hiervoor is meer aandacht nodig. Dit is nog een belangrijk aandachtspunt bij de gebruikers van DigiInkoop, zoals bij Defensie, één van de grotere gebruikers van DigiInkoop. Pagina 2 van 6

3 Informatiebeveiliging en privacy Rijksbreed vragen wij aandacht voor de wijze waarop wordt voldaan aan de eisen die door de wet- en regelgeving worden gesteld aan informatiebeveiliging en privacy. Van het Rijk wordt steeds meer transparantie verwacht, nieuwe media doen hun intrede en afhankelijkheidsrelaties worden complexer. a) Informatiebeveiliging Rijksdienst De Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) 2012 biedt een normenkader voor de beveiliging van de informatiehuishouding van de rijksoverheid. Wij zien rijksbreed dat de sturing op informatiebeveiliging weliswaar gestaag verbetert, maar de mate waarin wordt voldaan aan de BIR vaak nog te weinig zichtbaar is. Wij adviseren de CIO s erop toe te zien dat de aandacht voor informatiebeveiliging wordt vastgehouden en dat het voldoen aan de BIR beter wordt vastgelegd, in het bijzonder ten aanzien van kritieke systemen. b) Informatiehuishouding Rijksdienst Het archiefbeheer bij de ministeries loopt achter bij de laatste ontwikkelingen op het gebied van opslag en verwerking. Er worden vaak verschillende systemen gebruikt voor de opslag en verwerking van documenten, waardoor een versnippering optreedt in vastlegging van informatie. Ook het gebruik van nieuwe devices zoals tablets, smartphones en andere niet-werkplek gebonden applicaties leidt tot risico s waarop nog onvoldoende zicht bestaat. Wij adviseren de CIO s om gezamenlijk een risicoanalyse uit te voeren en best practices voor het omgaan met nieuwe opslag- en verwerkingssystemen met elkaar uit te wisselen. De ADR kan daarbij een faciliterende rol vervullen. Er zijn veel actoren betrokken bij de controle en de toetsing van de inrichting van de informatiehuishouding van een ministerie: de Algemene Rekenkamer, de ADR, een aantal CIO s en de CIO Rijk, de Erfgoedinspectie en het Nationaal Archief. Inmiddels hebben de eerste verkennende gesprekken tussen deze partijen plaatsgevonden met het doel te komen tot onderlinge afstemming van hun toetsingskaders en planning. Op deze manier blijft de controle- en toetsingsdruk zoveel mogelijk binnen de perken. Het overleg biedt ook een platform om meer beleidsmatig het gesprek te voeren over de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de inrichting van de departementale informatiehuishouding en de toepassing daarbij van de (bestaande) wet- en regelgeving. c) Meldplicht datalekken Sinds geldt de meldplicht datalekken. Dit houdt in dat organisaties, zowel bedrijven als overheden, direct een melding moeten doen bij de Autoriteit Persoonsgegevens zodra zij een (ernstig) datalek hebben. De minister is eindverantwoordelijk, ook voor dataverkeer van andere partijen in de keten. Het zicht op deze andere partijen verdient aandacht. Wij zullen de verantwoordelijke partijen binnen de ministeries hierop wijzen en hen adviseren hoe hierin verbetering te brengen. Het niet voldoen aan deze wet kan leiden tot boetes van de Autoriteit Persoonsgegevens en tot imagoschade. Een goed voorbeeld van de implementatie van de meldplicht datalekken is VenJ, waar de invulling van voorzieningen die verband houden met deze meldplicht voortvarend wordt opgepakt. Vernieuwing structuren, systemen en opdrachtgeverschap Structuren en systemen zijn de basis voor een betrouwbare bedrijfsvoering en de daarbij behorende informatievoorziening. Belangrijke ontwikkelingen binnen de rijksdienst zijn een zich wijzigende organisatiestructuur met meer gebruik Pagina 3 van 6

4 van centrale uitvoeringsorganisaties en meer afhankelijkheid van ondersteunende IT-infrastructuur. a) Concentratie van uitvoeringstaken vraagt om heldere afspraken met afnemers Wij zien bij het Rijk een toenemende afhankelijkheid van centrale voorzieningen zoals basisregistraties en shared service-organisaties (SSO s). De wijze waarop de ministeries invulling geven aan het opdrachtgeverschap dient aan te sluiten bij het risicoprofiel van die centrale voorzieningen. Zo zal meer tussentijdse informatie-uitwisseling over gemaakte afspraken tussen een SSO en haar afnemers moeten plaatsvinden als het gaat om processen die voor de afnemer van cruciaal belang zijn en waarbij een tekortkoming in het functioneren van de SSO belangrijke consequenties heeft voor het primaire proces van de afnemer. Wij vragen de ministeries daarom het risicoprofiel van basisregistraties en SSO s in kaart te brengen en de wijze waarop invulling wordt gegeven aan het opdrachtgeverschap hierop zo nodig aan te passen. b) Afhankelijkheid van oude IT-systemen en transitie naar nieuwe ITsystemen Bij meerdere overheidsorganisaties is sprake van een verouderd IT-landschap. Veroudering veroorzaakt vanuit technisch oogpunt beveiligingsproblemen en vanuit functioneel oogpunt starheid in een wereld waarin wijzigingen in wet- en regelgeving juist snel verwerkt moeten kunnen worden. In het bijzonder speelt dit bij grotere, vroeg geautomatiseerde uitvoeringsorganisaties, zoals de Belastingdienst. De noodzakelijke transitietrajecten vergen een zorgvuldig vormgegeven governance. Het is daarbij essentieel om de aansluiting tussen oud en nieuw te waarborgen en dus waar nodig aandacht te besteden aan behoud, bescherming en toegankelijkheid van bestaande data. Bij alle veranderingen en voorstellen daartoe zult u dit aspect mee moeten wegen en faciliteren. De alertheid ten aanzien van de oude systemen is nog geen gemeengoed. Met de onvermijdelijke groei in IT-gebruik zou het dit wel moeten zijn. Inzet IT-tooling bij een steeds sneller digitaliserende rijksoverheid Het continu monitoren van bedrijfsprocessen met behulp van data-analyse om vast te stellen of informatie op een beheerste wijze tot stand is gekomen, is een logische en randvoorwaardelijke ontwikkeling. Wij signaleren dat de toepassing van data-analyse in het control-domein nog geen vanzelfsprekendheid is en nog geen prominente plek heeft op de agenda s van concern control. Het lijkt te ontbreken aan voldoende kennis, middelen en capaciteit om toe te werken naar een gestructureerde aanpak voor data-analyse om daarmee op een optimale wijze periodiek sanity checks uit te voeren. Wij werken met meerdere departementen samen om een IT-gedreven controleaanpak te realiseren, zoals bij Financiën, VenJ, Buitenlandse Zaken en Economische Zaken. Gezamenlijk wordt onderzocht op welke wijze IT-tooling kan worden ingezet in de werkprocessen. Het IOFEZ heeft in december 2015 een visie ontwikkeld ten aanzien van de financiële informatievoorziening van het Rijk. Deze visie stelt dat wordt gestreefd naar een volledig geautomatiseerd financieel administratief systeem dat snel betrouwbare informatie oplevert. Het streven is de administratie zo in te richten dat uniforme data geautomatiseerd kunnen worden aangeleverd aan een financiële data cloud. Wij ondersteunen deze visie. Wij zijn van mening dat dataanalyse en process mining positieve impact hebben op het bredere controlvraagstuk. Tegelijkertijd zijn wij van mening dat dit op een kortere termijn zou Pagina 4 van 6

5 moeten worden gerealiseerd dan in de visie van het IOFEZ wordt voorgesteld. Een periode van maximaal vijf jaar lijkt wenselijk gezien de ontwikkelingen in IT, de samenleving die vraagt om een transparante overheid (open data) en de ambitie die het IOFEZ heeft uitgesproken. Gezien bovenstaande ontwikkelingen vinden wij het belangrijk dat wij samen met kaderstellers en vertegenwoordigers vanuit FEZ-directies en CIO-offices de toepassingsgebieden voor data-analyse bepalen die op korte termijn prioriteit verdienen. Hierbij valt te denken aan rijksbrede voorzieningen als DigiInkoop en P-Direkt. Andere voorbeelden zijn het bundelen van kennis over data-analyse vanuit ERP-software (SAP, Oracle EBS, etc.) en het beschikbaar krijgen van ITtooling. Het rapport van ABDTopConsult over de evaluatie van de ADR ( De ADR in 2020: Een kritische vriend ) bevat aanbevelingen op dit gebied. Samen met DG Rijksbegroting zullen wij bezien hoe hier verder invulling aan kan worden gegeven. Onlangs is dit aan de orde gekomen in een gezamenlijk met het IOFEZ georganiseerde sessie waarin het programma Digitaal Begroten centraal stond. Afgesproken is om in dergelijke gezamenlijke sessies periodiek de thema s te agenderen die voortkomen uit de onderdelen van dit programma, zowel vanuit het audit- als het control-domein. Pagina 5 van 6

6 Bijlage BEST PRACTICES Op het gebied van uniforme verantwoording Gemeenten leggen op grond van de Baseline Informatiebeveiliging Nederlandse Gemeenten horizontale en verticale verantwoording af over informatiebeveiligingsaspecten. BZK past hierbij single information audit toe op basis van ENSIA. Hierdoor is er maar één informatie-uitvraag aan gemeenten en wordt waar mogelijk geharmoniseerd op taalgebruik, tooling en verantwoordingsafspraken. Op het gebied van risicoanalyse De Belastingdienst heeft in de nieuwe opzet van de uitvoeringstoets innovatieve elementen geïmplementeerd op het terrein van de scoping (alle betrokken disciplines) en de openbaarheid van de toets waardoor er ook meer politieke aandacht is voor uitvoertechnische (on)mogelijkheden. VWS heeft (daarbij gefaciliteerd door de ADR) een integrale, bottom up risicoanalyse uitgevoerd. Hierbij zijn op verschillende niveaus binnen VWS risico s geïdentificeerd, geclassificeerd en geprioriteerd. VWS zal de risicoanalyse in het najaar 2016 verder uitwerken. Op het gebied van kwaliteitsverbetering beheer Binnen Defensie is het Kwaliteitsysteem Personeelbeheer operationeel en wordt gewerkt aan een monitorsysteem om de kwaliteit van het verplichtingenbeheer te verbeteren. In combinatie met een bredere toepassing van data-analyse kunnen daarmee goede mogelijkheden ontstaan voor het continu monitoren van bedrijfsprocessen. De tussentijdse financiële afsluiting 2016 bij Rijkswaterstaat is niet alleen gericht op de afsluiting van de administraties zelf, maar op het hele proces met betrekking tot de onderbouwing van de verschillende elementen van de verantwoordingen en de toereikendheid van de dossiervorming ten behoeve van de controle. Op deze wijze is er al in een vroeg stadium zicht op de kwaliteit van de onderbouwing van de balansposten, ook voor posten zoals voorzieningen die pas in beeld zouden komen bij het opstellen van de eindbalans. Zodoende is sprake van een meer gestroomlijnde jaarafsluiting en van een meer reële bepaling van het voorlopige resultaat. OCW voert een strakke regie op het oplossen van bevindingen, gerapporteerd door de Algemene Rekenkamer respectievelijk de ADR. De verantwoordelijkheid ligt daarbij nadrukkelijk in de lijn, waarbij FEZ een monitorrol vervult. Op het gebied van nieuwe methoden en technieken In de aanpak van de legacy-problematiek heeft de Belastingdienst ervaring opgedaan met in de IT-branche beschikbare en gebruikte methoden en technieken. De ADR faciliteert op dit terrein de kennisuitwisseling tussen uitvoeringsorganisaties. Het overgangsmoment naar een nieuwe programmaperiode voor de Europese fondsen wordt door de ADR benut om de controles die de ADR als Audit Autoriteit verricht verder te stroomlijnen en op elkaar af te stemmen. Doel hiervan is de effectiviteit en efficiency van de controles te bevorderen. De controles verbreden zich in de nieuwe programmaperiode. Wij besteden daarbij ook aandacht aan IT-systemen en performance. Pagina 6 van 6

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies.

Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Iedereen denkt bij informatieveiligheid dat het alleen over ICT en bedrijfsvoering gaat, maar het is veel meer dan dat. Ook bij provincies. Gea van Craaikamp, algemeen directeur en provinciesecretaris

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 200 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2014 Nr. 11 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN

Nadere informatie

Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid.

Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid. Leren uit het buitenland Risicomanagement en interne audit bij de Nederlandse Rijksoverheid. SBOV workshop Mark Vandersmissen, manager-auditor Interne Audit 31 januari 2005 1 Opbouw presentatie Situering

Nadere informatie

IB-Governance bij de Rijksdienst. Complex en goed geregeld

IB-Governance bij de Rijksdienst. Complex en goed geregeld IB-Governance bij de Rijksdienst Complex en goed geregeld Even voorstellen Carl Adamse Even voorstellen Frank Heijligers Bestaat de Rijksdienst Ministeriële verantwoordelijkheid Grondwet art. 44 lid 1

Nadere informatie

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015

Aan uw raad is het volgende toegezegd: Toezeggingen college van B&W in Commissies en Raad (september 2015) TCM 09 21 mei 2015 Bedrijfsvoering De gemeenteraad van Bloemendaal Datum : 19 augustus 2015 Uw kenmerk : Ons kenmerk : 2015056815 Behandeld door : J. van der Hulst Doorkiesnummer : 023-522 5592 Onderwerp : Rapportage informatiebeveiliging

Nadere informatie

WERKGROEP 19. BEDRIJFSVOERING (inclusief ZBO S)

WERKGROEP 19. BEDRIJFSVOERING (inclusief ZBO S) WERKGROEP 19. BEDRIJFSVOERING (inclusief ZBO S) Rapport Algemene Rekenkamer en bevindingen voor de werkgroep Lessen uit ICT-projecten deel A en deel B, november 2007 en juli 2008 Aanleiding voor het onderzoek

Nadere informatie

Grip op fiscale risico s

Grip op fiscale risico s Grip op fiscale risico s Wat is een Tax Control Framework? Een Tax Control Framework (TCF) is een instrument van interne beheersing, specifiek gericht op de fiscale functie binnen een organisatie. Een

Nadere informatie

Berry Kok. Navara Risk Advisory

Berry Kok. Navara Risk Advisory Berry Kok Navara Risk Advisory Topics Informatiebeveiliging in het nieuws Annual Benchmark on Patient Privacy & Data Security Informatiebeveiliging in de zorg Extra uitdaging: mobiel Informatiebeveiliging

Nadere informatie

Presentatie NORA/MARIJ

Presentatie NORA/MARIJ Presentatie NORA/MARIJ 6 november 2009 Peter Bergman Adviseur Architectuur ICTU RENOIR RENOIR = REgie NuP Ondersteuning Implementatie en Realisatie Overzicht presentatie Families van (referentie-)architecturen

Nadere informatie

Handreiking Strategisch Informatie Overleg Decentrale Overheden

Handreiking Strategisch Informatie Overleg Decentrale Overheden Handreiking Strategisch Informatie Overleg Decentrale Overheden Wijziging Archiefbesluit 1-1-2013. Aanleiding: - moet aansluiten bij de informatiehuishouding Selectie van archiefbescheiden van een digitaal

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan

Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Informatiebeveiliging voor gemeenten: een helder stappenplan Bewustwording (Klik hier) Structureren en borgen (Klik hier) Aanscherping en maatwerk (Klik hier) Continu verbeteren (Klik hier) Solviteers

Nadere informatie

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO 1 Rotterdam getallen Rotterdam: 620.000 inwoners, 50% autochtoon 173 nationaliteiten 3,4 miljard 11.000 fte IT 100 mln 400+ IT staf 5 clusters, SSC en bestuursstaf

Nadere informatie

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013

SiSa cursus 2013. Gemeente en accountant. 21 november 2013 SiSa cursus 2013 Gemeente en Welkom Even voorstellen EY: Stefan Tetteroo RA Page 1 Agenda Doelstelling Accountant en gemeente Onze visie inzake de betrokken actoren Coördinatie- en controlefunctie binnen

Nadere informatie

De Compacte Rijksdienst

De Compacte Rijksdienst De Compacte Rijksdienst Veranderingen in het ITlandschap; wat betekent dat voor de markt? Leveranciersdag 1 november 2011 Jan Flippo DG Organisatie en Bedrijfsvoering Rijk Directie Informatievoorziening

Nadere informatie

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014

Afdeling : Planning & Control Organisatie : Thuisvester Functie : Medewerker Planning & Control Datum : augustus 2014 FUNCTIEDOCUMENT CONTEXT De afdeling Planning & Control richt zich op de effectieve en efficiënte uitvoering van planning & controlcyclus governance, financiering & treasury en risicomanagement. De medewerker

Nadere informatie

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002.

VOORWOORD. 1 Code voor informatiebeveiliging, Nederlands Normalisatie Instituut, Delft, 2007 : NEN-ISO.IEC 27002. Gesloten openheid Beleid informatiebeveiliging gemeente Leeuwarden 2014-2015 VOORWOORD In januari 2003 is het eerste informatiebeveiligingsbeleid vastgesteld voor de gemeente Leeuwarden in de nota Gesloten

Nadere informatie

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg. Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27529 Informatie- en Communicatietechnologie (ICT) in de Zorg 33149 Inspectie voor de Gezondheidzorg (IGZ) Nr. 133 Brief van de minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Inhoud Even voorstellen Handreiking control framework Enquête

Nadere informatie

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging Bijlage 2 Beveiligingsplan Informatiebeveiliging De verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging ligt bij het dagelijks bestuur. In de DB-vergadering van 31 augustus 2015 is stilgestaan bij een aantal

Nadere informatie

Onderwerp: Informatiebeveiligingsbeleid 2014-2018 BBV nr: 2014/467799

Onderwerp: Informatiebeveiligingsbeleid 2014-2018 BBV nr: 2014/467799 Collegebesluit Onderwerp: Informatiebeveiligingsbeleid 2014-2018 BBV nr: 2014/467799 1. Inleiding In 2011 zorgde een aantal incidenten rond de beveiliging van overheidsinformatie er voor dat met andere

Nadere informatie

Naar een nieuwe inkoopstrategie

Naar een nieuwe inkoopstrategie Naar een nieuwe inkoopstrategie Rijksleveranciersdag 29 november 2013 Mark Bressers Coen Schreiner Professioneel Inkopen door het Rijk Publieke waarden Maatschappelijke impact Rijksinkoop Ca 10 miljard

Nadere informatie

ons kenmerk ECIB/U201600732 Lbr. 16/046

ons kenmerk ECIB/U201600732 Lbr. 16/046 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Ontwikkelingen informatieveiligheid Samenvatting uw kenmerk ons kenmerk ECIB/U201600732 Lbr. 16/046 bijlage(n)

Nadere informatie

BIR comply or explainprocedure

BIR comply or explainprocedure BIR comply or explainprocedure Datum: 7 januari 2014 Versie: 1.0 Inleiding In 2012 is de Baseline Informatiebeveiliging Rijksdienst (BIR) van kracht geworden. De Baseline gaat uit van een comply or explain

Nadere informatie

Aantoonbaar in control op informatiebeveiliging

Aantoonbaar in control op informatiebeveiliging Aantoonbaar in control op informatiebeveiliging Agenda 1. Introductie key2control 2. Integrale interne beheersing 3. Informatiebeveiliging 4. Baseline Informatiebeveiliging Gemeenten 5. Demonstratie ISMS

Nadere informatie

EFRO Financieel belang Nationale verklaring 2016 (in miljoenen euro)

EFRO Financieel belang Nationale verklaring 2016 (in miljoenen euro) 8 mei 06 Toelichting bij het Rapport bij de Nationale verklaring 06 - Europees Fonds Regionale Ontwikkeling Voor de belangrijkste bevindingen van de Algemene Rekenkamer verwijzen wij naar ons Rapport bij

Nadere informatie

ECFE/U Lbr. 15/102

ECFE/U Lbr. 15/102 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Accountantscontrole sociaal domein uw kenmerk ons kenmerk ECFE/U201502166 Lbr. 15/102 bijlage(n) - datum 21

Nadere informatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie

Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie Samenwerking vanuit het perspectief van de Shared Service Organisatie 10 juni 2010 A.W. Siebenga MBA Directeur van ICT Samenwerking Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! ICT shared services

Nadere informatie

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016

MKB Cloudpartner Informatie TPM & ISAE 3402 2016 Third Party Memorandum (TPM) Een Derde verklaring of Third Party Mededeling (TPM) is een verklaring die afgegeven wordt door een onafhankelijk audit partij over de kwaliteit van een ICT-dienstverlening

Nadere informatie

De e-overheid wordt onder architectuur gebouwd Guido Bayens ICTU Kenniscentrum / Architectuur e-overheid

De e-overheid wordt onder architectuur gebouwd Guido Bayens ICTU Kenniscentrum / Architectuur e-overheid De e-overheid wordt onder architectuur gebouwd Guido Bayens ICTU Kenniscentrum / Architectuur e-overheid Drs G.I.H.M. Bayens MBA Guido.bayens@ictu.nl gbayens@novius.nl Actieprogramma Andere Overheid Vier

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Bijlage(n) 1 Datum

Nadere informatie

Resultaten verantwoordingsonderzoek. Generaal (IIA)

Resultaten verantwoordingsonderzoek. Generaal (IIA) Resultaten verantwoordingsonderzoek 2014 Staten- Generaal (IIA) 20 mei 2015 Dit document bevat alle resultaten van ons Verantwoordingsonderzoek 2014 bij de zoals gepubliceerd op www.rekenkamer.nl/verantwoordingsonderzoek.

Nadere informatie

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Whitepaper Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Accountantskantoren leveren vandaag de dag

Nadere informatie

Business Control binnen de gemeente DATA GOVERNANCE. Gerrit Duits MSc. CPC Alisa Westerhof MSc. 22 maart 2016

Business Control binnen de gemeente DATA GOVERNANCE. Gerrit Duits MSc. CPC Alisa Westerhof MSc. 22 maart 2016 Business Control binnen de gemeente DATA GOVERNANCE Gerrit Duits MSc. CPC Alisa Westerhof MSc. 22 maart 2016 Noodzaak goede data Voorbeeld sociaal domein Inhoud Data is vakwerk Het Data Maturity Model

Nadere informatie

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN?

HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? HOE OMGAAN MET DE MELDPLICHT DATALEKKEN? EEN HANDIGE CHECKLIST In deze whitepaper bieden we u handvatten die u kunnen helpen bij de implementatie van de meldplicht datalekken binnen uw organisatie. We

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem. Woudrichem 22 september 2015 Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde

Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem. Woudrichem 22 september 2015 Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde Plan van aanpak accountantscontrole 2015 gemeente Woudrichem Woudrichem Rein-Aart van Vugt Dennis van Vollevelde Aanscherping vereisten accountantscontrole: ontwikkelingen vanaf 2014 Meer focus op IT-omgeving

Nadere informatie

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING

INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING Infosheet 1 INNOVATIE VAN VERGUNNINGVERLENING EN HANDHAVING De overheid wil werken vanuit het perspectief van burger en ondernemer: efficiënter, effectiever, integraler, transparanter en digitaler. Op

Nadere informatie

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013

Toezicht op Financiën. Wim Touw 17 april 2013 Toezicht op Financiën Wim Touw 17 april 2013 Agenda OMGEVING FINANCIEEL MANAGEMENT SOFT CONTROLS DE ROL VAN DE ACCOUNTANT SPECIFIEKE VRAGEN 1 OMGEVING 2 1995 1996 1997 1998 1999 2000 2001 2002 2003 2004

Nadere informatie

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014

Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen. voor BALV 17 november 2014 Motie Ondersteuning Standaardisatie Uitvoeringsprocessen voor BALV 17 november 2014 Gemeente Zaanstad namens gemeenten Zwolle, Leeuwarden, Amersfoort, Haarlemmermeer, Rotterdam, Utrecht, Enschede en Apeldoorn

Nadere informatie

Informatie is overal: Heeft u er grip op?

Informatie is overal: Heeft u er grip op? Informatie is overal: Heeft u er grip op? Zowel implementatie als certificering Omdat onze auditors geregistreerd zijn bij de Nederlandse Orde van Register EDP-auditors (NOREA), kan Koenen en Co zowel

Nadere informatie

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012

IT-audit in vogelvlucht. Jeanot de Boer 24 april 2012 IT-audit in vogelvlucht Jeanot de Boer 24 april 2012 Agenda Introductie Wat is IT-audit Hoe is IT-audit in Nederland geregeld? Het IT-audit proces Wat is de toegevoegde waarde van IT-audit Enkele praktijkvoorbeelden

Nadere informatie

Programmabegroting 2016 14

Programmabegroting 2016 14 1. Dienstverlenend Centraal in ons denken en handelen staat een goede dienstverlening aan alle inwoners, ondernemers en instellingen. We staan voor een eenvoudige en efficiënte dienstverlening. Onze gemeente

Nadere informatie

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S

Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Data-analyse in de praktijk D E T O E PA S S I N G B I J V I S S E R & V I S S E R A C C O U N TA N T S - B E L A S T I N G A D V I S E U R S Agenda Plaats in de praktijk Toepassing in audit De werkvloer

Nadere informatie

SBR AAN DE BRON, de belofte. Wilko Stronks, Reeleezee

SBR AAN DE BRON, de belofte. Wilko Stronks, Reeleezee AAN DE BRON, de belofte Wilko Stronks, Reeleezee aan de bron Het proces en IT inrichting Behoefte aan meer efficiency Kansen op meer dienstverlening aan de bron De belofte Oplossing? Comptabele gegevens

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

2 5 APR Ministerie van Economische Zaken. President van de Algemene Rekenkamer De heer drs. A.P. Visser Postbus EA DEN HAAG.

2 5 APR Ministerie van Economische Zaken. President van de Algemene Rekenkamer De heer drs. A.P. Visser Postbus EA DEN HAAG. Ministerie van > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag President van de Algemene Rekenkamer De heer drs. A.P. Visser Postbus 20015 2500 EA DEN HAAG Datum Betreft 2 5 APR.2016 Bestuurlijke reactie

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland

Hoogheemraadschap van Delfland J^tA/ü4U^ Beleidsveld: Aard voorstel: Besluitvormend Vergaderdatum: 18 december 2008 Kenmerk VV: 710059 Aantal bijlagen: 1 Aan de verenigde vergadering van Delfland, Besluit: - het geactualiseerde normenkader

Nadere informatie

De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam.

De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam. De Rotterdam, één van de hoofdgebouwen van de gemeente Rotterdam. 1 Hoe heeft Rotterdam IB aangepakt en welke lessen zijn daaruit te trekken: valkuilen en beren. 2 De nieuwe organisatie: 5 primaire proces

Nadere informatie

Aandachtspunten bij de ontwerpbegroting 2017 (hoofdstuk XIII) van het Ministerie van Economische Zaken

Aandachtspunten bij de ontwerpbegroting 2017 (hoofdstuk XIII) van het Ministerie van Economische Zaken BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070-342 43 44 E voorlichting@rekenkamer.nl W www.rekenkamer.nl D A T U

Nadere informatie

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011

Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen. Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Programma doorontwikkeling veiligheidshuizen Informatiemanagement en privacy 21 november 2011 Presentatie Privacy Binnen het programma doorontwikkeling veiligheidshuizen is Privacy een belangrijk onderwerp.

Nadere informatie

Procestool; sleutel tot succes?

Procestool; sleutel tot succes? Procestool; sleutel tot succes? Gerard Hebenaar Gerard Hebenaar Adviesgilde 1 Even voorstellen.. Gerard Hebenaar Bedrijfskunde Adviesvaardigheden 15 jaar ervaring in de consultancy Verkoop en advies van

Nadere informatie

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014

Dienstverlening Procesmanagement. Informatiemanagement. 18 september 2014 Dienstverlening Procesmanagement Informatiemanagement 18 september 2014 Veel vragen gesteld en beantwoord, zoals: Wat draagt informatiemanagement bij aan dienstverlening? Visie dienstverlening en digitaal

Nadere informatie

Actuele ontwikkelingen in IT en IT-audit

Actuele ontwikkelingen in IT en IT-audit BASISREGISTRATIES Actuele ontwikkelingen in IT en IT-audit Auteurs: Ender Atalay en David Campbell Samenvatting Sinds 2003 werken de rijksoverheid en gemeenten aan het ontwikkelen van basisregistraties

Nadere informatie

Uitbesteding in de pensioensector:

Uitbesteding in de pensioensector: Uitbesteding in de pensioensector: Bevindingen vanuit de toezichtspraktijk Prof. Dr. O.C.H.M. Sleijpen EYe on Pensions 14 januari 2014 Uitbesteding in de Pensioensector Topics: A. Wettelijke bepalingen

Nadere informatie

Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014. Versie 1.0

Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014. Versie 1.0 Stichting Inlichtingenbureau Privacy jaarverslag 2014 Versie 1.0 Status Definitief Datum 12 maart 2015 1. Privacybescherming en informatiebeveiliging... 3 1.1 Inleiding/privacy by design... 3 1.2 Verwerking

Nadere informatie

Informatiebeveiliging en privacy. Remco de Boer Ludo Cuijpers

Informatiebeveiliging en privacy. Remco de Boer Ludo Cuijpers Informatiebeveiliging en privacy Remco de Boer Ludo Cuijpers Voorstellen Remco de Boer Informatiearchitect Kennisnet (programma SION) Ludo Cuijpers MSc, MIM Expert informatiebeveiliging en privacy Werkzaam

Nadere informatie

De visie van Centric op datamanagement

De visie van Centric op datamanagement De visie van Centric op datamanagement De vijf elementen om optimaal invulling te geven aan datamanagement Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Wat is datamanagement? 2 2.1 Actuele en statische data 3 3 De vijf

Nadere informatie

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011

Helmond heeft Antwoord. Raadsvergadering, 12 september 2011 Helmond heeft Antwoord Raadsvergadering, 12 september 2011 Dienstverlening Helmond Missie: Wij helpen u op maat met proactieve informatie, producten en diensten. Visie Denken in mogelijkheden. De Stadswinkel

Nadere informatie

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken

Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Opleidings en ontwikkelportfolio Zaakgericht Werken Zaakgericht Werken; de oplossing voor het digitaliseringsvraagstuk? Veel organisaties zijn ervan overtuigd dat Zaakgericht Werken (ZGW) essentieel is

Nadere informatie

Medewerker administratieve processen en systemen

Medewerker administratieve processen en systemen processen en systemen Doel Voorbereiden, analyseren, ontwerpen, ontwikkelen, beheren en evalueren van procedures en inrichting van het administratieve proces en interne controles, rekening houdend met

Nadere informatie

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten

De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten De impact van de basisregistraties op de informatievoorziening van gemeenten Op weg naar de Gemeentelijke Service Bus Danny Greefhorst Gemeenten worden geconfronteerd met allerlei ontwikkelingen die van

Nadere informatie

Rekenkamercommissie Brummen

Rekenkamercommissie Brummen Rekenkamercommissie Brummen REKENKAMERBRIEF Privacy in de 3 decentralisaties INLEIDING Door de 3 decentralisaties verwerkt de gemeente vanaf 1 januari 2015 veel meer persoonlijke en privacygevoelige gegevens.

Nadere informatie

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen Van : Christien Sepers en Jeroen van der Hulst Datum : 2 april 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten april 2009 Ons kenmerk : 2009008153 Projectenoverzicht

Nadere informatie

Informatiebeveiliging als proces

Informatiebeveiliging als proces Factsheet Informatiebeveiliging als proces Informatiebeveiliging onder controle krijgen en houden FORTIVISION Stadionstraat 1a 4815 NC Breda +31 (0) 88 160 1780 www.db-fortivision.nl info@db-fortivision.nl

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 31 460 Project SPEER Nr. 36 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 5 november 2013 De vaste commissie voor Defensie heeft een aantal vragen

Nadere informatie

Brochure HC&H Masterclasses

Brochure HC&H Masterclasses Brochure HC&H Masterclasses & Masterclass Informatiebeveiliging & Masterclass Proces en Informatiemanagement & Masterclass Klantgericht werken & Masterclass Functioneel Beheer & Masterclass Inkoop ICT

Nadere informatie

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016

Inspiratiedag. Workshop 1: Risicogestuurde interne controle. 15 september 2016 Inspiratiedag Workshop 1: Risicogestuurde interne controle 15 september 2016 Programma Inleiding Risicomanagement Interne beheersing Relatie met de externe accountant Van interne controle naar beheersing

Nadere informatie

Algemene Rekenkamer. BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag

Algemene Rekenkamer. BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA Den Haag Algemene Rekenkamer BEZORGEN Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 voorlichting@rekenkamernl w wwwrekenkamerni

Nadere informatie

Opvolging aanbevelingen (peilmoment augustus 2014)

Opvolging aanbevelingen (peilmoment augustus 2014) Opvolging aanbevelingen (peilmoment augustus 2014) Opgave Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK; opgave Wonen en Rijksdienst (WenR)) Aanpak van ICT door het rijk (21 maart 2013)

Nadere informatie

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties

Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties DKTP Informatie Technologie Veembroederhof 1 1019 HD Amsterdam Telefoon 020 427 52 21 Kwaliteitsbewaking en testen in ICT beheerorganisaties Voor de meeste projectgroepen die software ontwikkelen vormt

Nadere informatie

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079

ECIB/U201501573 Lbr. 15/079 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 uw kenmerk bijlage(n) betreft Privacy: de Europese Algemene Verordening Gegevensbescherming & de Meldplicht Datalekken

Nadere informatie

Samenvatting. Pagina 7

Samenvatting. Pagina 7 Samenvatting De rijksoverheid ziet zich de komende jaren voor grote uitdagingen gesteld. Als gevolg van de financiële en economische crisis is de overheidsbegroting uit het lood geslagen. De oplopende

Nadere informatie

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering

Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438. Dit onderwerp wordt geagendeerd ter kennisneming ter consultering ter advisering COLLEGE VAN DIJKGRAAF EN HOOGHEEMRADEN COMMISSIE BMZ ALGEMEEN BESTUUR Agendapunt 9A Onderwerp: Risico inventarisatie project rwzi Utrecht Nummer: 604438 In D&H: 22-01-2013 Steller: Drs. J.L.P.A. Dankaart

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 240 VIII Jaarverslag en slotwet Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap 2011 Nr. 8 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 14 juni

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet

Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet Beveiligingsbeleid Stichting Kennisnet AAN VAN Jerry van de Leur (Security Officer) DATUM ONDERWERP Disclaimer: Kennisnet geeft geen enkele garantie, met betrekking tot de geschiktheid voor een specifiek

Nadere informatie

2 3 MEI 28H. uw kenmerk. ons kenmerk. Lbr. 14/042

2 3 MEI 28H. uw kenmerk. ons kenmerk. Lbr. 14/042 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad 2 3 MEI 28H Vereniging van Nederlandse Gemeenten informatiecentrum tel. (070) 373 8393 uw kenmerk bījlage(n) betreft Voortgang Informatieveiligheid ons

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor?

Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? Meldplicht Datalekken: bent u er klaar voor? AANLEIDING Per 1 januari 2016 is de Meldplicht Datalekken in werking getreden. Over deze meldplicht, welke is opgenomen

Nadere informatie

De alles-in-1 Zorgapp

De alles-in-1 Zorgapp De alles-in-1 Zorgapp Tevreden cliënten en medewerkers Impact van zorgapps op de zorgverlening Meerwaarde van zorgapps in het zorgproces De rol van de zorgverlener verandert in rap tempo door nieuwe technologie

Nadere informatie

ICT-ontwikkelingen. Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city

ICT-ontwikkelingen. Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city ICT-ontwikkelingen Gemeentelijke Informatievoorziening op weg naar de Smart city Wouter van de Kasteele, Hoofd van de sector I&B en Johannes van Veen, Strategisch adviseur, CIO office, sector Strategie

Nadere informatie

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n)

Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) Aan De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 2 oktober 2007 EP/MW 7114545 Onderwerp Naleving Europese aanbestedingsregels

Nadere informatie

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen

Horizontaal toezicht. Samenwerken vanuit vertrouwen Horizontaal toezicht Samenwerken vanuit vertrouwen 12345 "Bij gaat het om wederzijds vertrouwen tussen belastingplichtige en Belastingdienst, het scherper naar elkaar aangeven wat ieders verantwoordelijkheden

Nadere informatie

2500 EA Den Haag Financieel en Informatiestelsel

2500 EA Den Haag Financieel en Informatiestelsel 2704201288^03 Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksreiaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Algemene Rekenkamer Bestuur, Democratie en Postbus 20015 Financiën 2500 EA Den Haag Financieel

Nadere informatie

De andere overheid werkt samen! Bodemplatform Fryslân 22 oktober Almar Wimer Siebenga ISZF. Achtergrond. Zuidwest Fryslân

De andere overheid werkt samen! Bodemplatform Fryslân 22 oktober Almar Wimer Siebenga ISZF. Achtergrond. Zuidwest Fryslân De andere overheid werkt samen! Bodemplatform Fryslân 22 oktober 2009 Almar Wimer Siebenga ISZF Achtergrond Zuidwest Fryslân De ISZF-deelnemers 7 gemeenten Littenseradiel Harlingen Wûnseradiel Bolsward

Nadere informatie

Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad

Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad Kennismakings- informatiebijeenkomst gemeente Utrecht (nieuwe) raadsleden Raadsleden centraal Goede raad voor een sterke gemeenteraad 10 juni 2014 Gemeente Utrecht Agenda 1. Wie is de gemeentelijke accountant?

Nadere informatie

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk C100/05.0016522. Aantal bijlagen 1 Directie Bestuur & Organisatie Directie Algemeen Aan de Commissie AB Korte Nieuwstraat 6 65 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 9 Telefax (024) 329 22 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 905 6500

Nadere informatie

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering

ICT helpt de gemeente presteren. Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering beter ICT helpt de gemeente presteren Jeroen van der Hulst, Programmamanager Informatisering Moet mee! - 90% huishoudens heeft snel internet - 10,4 miljoen smartphones -9 miljoen mobieltjes -2013: 4 miljard

Nadere informatie

Stadsdeel Zuidoost. illllllll. li', ü. Gemeente Amsterdam. COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN

Stadsdeel Zuidoost. illllllll. li', ü. Gemeente Amsterdam. COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuidoost li', ü COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN ONDERWERP: Voortgangsrapportage (2e) Plan van aanpak Subsidies DOEL VAN DE BEHANDELING: Informeren

Nadere informatie

31305 Mobiliteitsbeleid. Nr. 200 Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

31305 Mobiliteitsbeleid. Nr. 200 Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 31305 Mobiliteitsbeleid Nr. 200 Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 10 april 2012 Hierbij bied ik u, mede namens de provincies

Nadere informatie

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl

contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Van contractbeheer naar contractmanagement PIANOo Congres 2011 Ir. Ing Harry Verkooijen Hoofd SBO-ICM Harry.verkooijen@minbzk.nl Doel van de presentatie (1) Waarom verdient contractmanagement een speciale

Nadere informatie

Bureauprofiel. Work, flow, fun

Bureauprofiel. Work, flow, fun Bureauprofiel Work, flow, fun Onze missie Bouwen aan betrouwbare overheidsorganisaties Met een heldere strategie Elke dag een stapje beter Door overdracht van kennis en ervaring Omdat verbeteren en ontwikkelen

Nadere informatie

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013

info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 info@zeker-online.nl www.zeker-online.nl Drs L. (Bert) F.G. Tuinsma RA, voorzitter 10 december 2013 2 Boekhouden in de cloud!! 3 Aanbod te over: 4 5 Hoe betrouwbaar en veilig is online administratieve

Nadere informatie

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304

Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Functieprofiel: Controller Functiecode: 0304 Doel Bijdragen aan de formulering van het strategische en tactische (financieel-)economische beleid van de instelling of onderdelen daarvan, alsmede vorm en

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

Algemene Rekenkamer. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG

Algemene Rekenkamer. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Algemene Rekenkamer De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 DEN HAAG Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 070 3424130 voorlichting@rekenkamer.nl w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Meer Business mogelijk maken met Identity Management

Meer Business mogelijk maken met Identity Management Meer Business mogelijk maken met Identity Management De weg naar een succesvolle Identity & Access Management (IAM) implementatie David Kalff OGh 14 september 2010 't Oude Tolhuys, Utrecht Agenda Herkent

Nadere informatie

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland

Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland OVER OOSTZAAN Een OVER-gemeentelijke samenwerking tussen Oostzaan en Wormerland WORMERLAND. GESCAND OP 13 SEP. 2013 Gemeente Oostzaan Datum : Aan: Raadsleden gemeente Oostzaan Uw BSN : - Uw brief van :

Nadere informatie