VISIE. Oracle Gebruikersclub Holland. APEX helaas gratis. BPEL in een BPM-wereld. Verslag tweede OGh DBA-dag. Oracle en de cloud

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VISIE. Oracle Gebruikersclub Holland. APEX helaas gratis. BPEL in een BPM-wereld. Verslag tweede OGh DBA-dag. Oracle en de cloud"

Transcriptie

1 VISIE Oracle Gebruikersclub Holland * from a, b Najaar 2010 Jaargang 15 Nummer 2 h 7,50 a.c1 = b.c1 c1 = x APEX helaas gratis BPEL in een BPM-wereld Verslag tweede OGh DBA-dag Oracle en de cloud

2 Programma OGh In elk kalenderjaar ontplooit de OGh de volgende activiteiten*: Het organiseren van een viertal Special Interest Group dagen Het houden van elf themabijeenkomsten Het driemaal uitbrengen van de OGh Visie Het houden van SIG-bijeenkomsten Special Interest Group dagen Miniseminars voor deelnemers In 2010 zijn de volgende SIG-dagen gehouden: APEX-dag, 30 maart Fusion Middleware/SOA-dag, 19 mei DBA-dag, 14 september De Spatial-dag wordt op 25 november a.s. gehouden, in samenwerking met Oracle Nederland. Tijdens een SIG-dag geven externe experts en leden van de OGh in een miniseminar presentaties over hun ervaringen en dragen ze kennis over aan de toehoorders. Het doel van de dag is kennisuitwisseling en netwerken. De dit jaar gehouden APEX-dag, de Fusion Middleware/SOA-dag en recent de tweede DBA-dag bewijzen met hun hoge opkomst en een goede waardering dat hieraan veel behoefte bestaat bij de leden, Vandaar dat er voor 2011 weer viermaal een Special Interest Group dag (miniseminar) op de agenda staat. De APEX-dag wordt in maart gehouden, de Fusion Middleware-dag is gepland in mei en de derde DBA-dag zal eind september/begin oktober plaatsvinden. De Spatial-dag wordt evenals dit jaar in november gehouden. Themabijeenkomsten Voor 2010 zijn staan nog de themabijeenkomsten op de agenda op 12 oktober, 17 november en 23 december. De agenda voor 2011 wordt later dit jaar vastgesteld en gepubliceerd op de OGh website en in OGh Visie. De themabijeenkomsten worden gehouden in de Morse zaal bij Oracle in De Meern. De verdeling van de thema s is als volgt: 4 maal een database-gerelateerd onderwerp 3 maal een Fusion Middleware-gerelateerd onderwerp 2 maal een Business Intelligence-gerelateerd onderwerp 2 maal een algemeen Oracle-gerelateerd onderwerp Het programma en informatie over de OGh bijeenkomsten is te vinden op *data onder voorbehoud Ordina heeft de grootste Oracle practice in Nederland en is partner van Oracle. Om voorop te blijven lopen in ontwikkelingen binnen verschillende markten zoals Finance, Public, Zorg en Industrie worden de vaardigheden van onze specialisten voortdurend aangescherpt. Bijvoorbeeld door actief deel te nemen aan Masterclasses of participatie in Special Interest Groups. ORDINA ZOEKT ERVAREN ORACLE SPECIALISTEN Professionele samenwerking met onze klanten vinden we belangrijk. Niet alleen bij implementaties van application suites zoals ebs, Siebel en JDEdwards. Maar ook bij de ontwikkeling van maatwerk met behulp van Jdeveloper, Designer en Forms. Bij Ordina krijg je de ruimte om je te ontwikkelen. Door praktijkervaring, coaching en certificering. Of je nou Consultant, Developer of DBA bent. Wil jij onderdeel uitmaken van een team professionals op het gebied van Oracle? Kijk dan direct op

3 VISIE Colofon Redactie Hans Gerritse (hoofdredacteur) Learco Brizzi (Itium BV) Frits Hoogland (VX Company) Michiel Jonkers (USG People) Milan Uitentuis (Atlis Informatiesystemen) E Redactieadres/ secretariaat OGh/ advertentie-exploitatie Oracle Gebruikersclub Holland Postbus AS Zeist T F E Realisatie Drukkerij Donath B.V., Zeist E Organisatie/ OGh Secretariaat/ advertentie-exploitatie Guusje van der Weijden BMO b.v, Zeist T F E Gebruikersbijeenkomsten/ congressen Onderwerpen/ Werving sprekers Theo Koster Conclusion Communiation, Utrecht E Bestuur OGh Robin Buitenhuis (voorzitter) Ciber Nederland BV E Ise Douwes (penningmeester) Quobell bv E Milan Uitentuis (secretaris) Atlis Informatiesystemen E Learco Brizzi Itium B.V. E Yung Fu Itude Technology E Erik Hogervorst Axis Into ICT E Jaime Conejo Verheijden Creetion E Oplage OGh Visie is een uitgave van Oracle Gebruikersclub Holland en wordt verzonden aan al haar leden en Oracle geïnteresseerden. U kunt zich aanmelden voor een gratis abonnement via de website OGh Geachte lezer, Een vooraankondiging vindt u elders in dit nummer. Het doet het bestuur goed dat onze mini events naast de themabijeenkomsten goed bezocht en goed gewaardeerd worden. We hebben dan ook besloten om de ingeslagen weg voort te zetten en zullen ook in 2011 weer 4 mini events organiseren. In het vorige nummer heb ik al de aankondiging van de algemene ledenvergadering mede langs elektronische weg gedaan. Inmiddels zijn de statuten door de notaris aangepast en is dit nu formeel mogelijk. Mocht u de statuten willen lezen, dan kunt u deze vinden op www. ogh.nl. Leden die niet in de gelegenheid zijn de vergadering bij te wonen, kunnen vooraf via elektronische weg stemmen over de voorstellen tot besluitvorming. In de ALV zullen dan vervolgens, op basis van de ontvangen reacties en stemming van de wel aanwezige leden, rechtsgeldige Inhoud Voorwoord De tweede OGh DBA-dag was opnieuw een zeer succesvol evenement. Met 110 aanwezige DBA s en 11 sessies (2 plenair en 3 x 3 parallel) was het een drukte van belang. Tevens hadden we 2 sponsors waarvan 1 met een stand. Het volgende event is een Spatial dag. Zodra daar meer over bekend is, zullen we u langs de gebruikelijke weg daarover informeren. besluiten kunnen worden genomen. De uitnodiging om deel te nemen aan de ALV zullen alle contactpersonen digitaal ontvangen en de stukken zullen op het besloten gedeelte van de site worden opgenomen. Het nieuwe toehoorderlidmaatschap voor studenten en ZZP ers begint nu ook uit de verf te komen. Op dit moment zijn het er al 22. Voor wie het nog niet gedaan heeft: Sluit je aan bij de OGh-group op LinkedIn. De OGh is er voor de leden. Dus heeft u ideeën, suggesties, wensen, vragen of wilt u een steentje bijdragen? Laat het ons weten! Als u uw stem laat horen, zullen wij luisteren. Tot ziens op een van de OGh-bijeenkomsten. Robin Buitenhuis Voorzitter OGh Voorwoord door Robin Buitenhuis 3 Ook Oracle omarmt nu de cloud 4 Samenwerking OGh en Oracle Business Club 5 Cloud computing en Oracle door Frits Hoogland 6 Oracle introduceert Exalogic Elastic Cloud 7 Column APEX helaas gratis door Learco Brizzi 8 Geslaagde OGh Fusion Middleware-dag krijgt volgend jaar zeker een vervolg 9 BPEL in een BPM-wereld door Martien van den Akker 11 Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware door Denis Joanides 14 WebLogic vs Oracle AS (OC4J) door Edwin Biemond 17 Database performance tuning en troubleshooting door Gerard Uiterwaal 18 Oracle Locator and Oracle Spatial 11g Best Practices door Han Wammes 23 Oracle Spatial dag 25 november: Spatial and IT aligned 25 Verslag tweede DBA-dag 26 Eerste ervaringen met Oracle BI 11g R1 door Philip Brand 30

4 Oracle en cloud computing Ondanks afkeer CEO Larry Ellison van cloud computing-hype Ook Oracle omarmt nu de cloud Eind vorig jaar nog veegde Oracle topman Larry Ellison tijdens een aandeelhoudersvergadering de vloer aan met Salesforce.com en met name het cloud computing bedrijfsmodel dat de Oracle concurrent hanteert. Salesforce. com is nergens zonder Oracle-power onder de motorkap. Ook bij andere gelegenheden liet de Oracle CEO regelmatig zijn afkeer blijken van cloud computing en de waarde die het begrip cloud inmiddels heeft gekregen. Bij Oracle zelf werd dan ook alleen binnens-kamers over de cloud gerept, temeer omdat Ellison zelf hardnekkig bleef vasthouden aan de term grid computing de g in de laatste versienamen. In dat licht is het op z n minst opmerkelijk dat Oracle vrij plotseling een flinke ommezwaai lijkt te hebben gemaakt en de eerder zo gewraakte cloud nu stevig omarmt. Er is zelfs een grootscheepse roadshow opgetuigd om de klanten wereldwijd te informeren over de cloudplannen en strategie van Oracle. In kort bestek komen de cloudplannen er op neer dat Oracle zowel Software-asa-Service (SaaS, of On Demand in Oracle-terminologie), Platform-as-a-Service (PaaS) en Infrastructure-as-a-Service (IaaS) levert voor publieke clouds en private clouds. Oracle verwacht dat ondernemingen zich ontwikkelen naar cloud computing, waarbij een mix ontstaat van private clouds met een gedeelde infrastructuur of gedeelde services. Oracle levert hiervoor een uitgebreide set van bouwstenen op basis van grid computing in alle lagen van dit platform, met value-added componenten zoals SOA, BPM, Identity Management en gebruikersinteractie. Door de overname van Sun kan Oracle een complete stack van producten leveren voor een open en geïntegreerd Cloud Platform, van opslagmedia en servers, besturingssysteem en virtualisatielaag tot aan databases, middleware en applicaties, met Oracle Enterprise Manager als overkoepelende beheerlaag. Overigens is in de Oracle cloudplannen geen plaats meer voor de Sun Cloud. Sun s alternatief voor de succesvolle Amazon EC2 clouddienst is na de overname stopgezet, maar Oracle gaat wel investeren in Sun hardware en de integratie van hardware en software. applicaties, waaronder Siebel CRM, in de vorm van services met flexibele gebruiksmodellen. Voor ISV s (Independant Software Vendors) en service providers die SaaS, PaaS en IaaS service leveren, biedt Oracle volgens Baker een compleet, open en geïntegreerd cloud platform met de hoogste niveaus van performance, schaalbaarheid, betrouwbaarheid, beschikbaarheid en beveiliging. Ondernemingen die publieke clouds inzetten beschikken met Oracle Fusion Middleware over integratiefaciliteiten waarmee het eenvoudig is een scheiding te maken tussen voorwaardelijk en openbaar gebruik van cloud services. Definitie A style of computing where scalable and elastic IT-enabled capabilities are delivered as a service to customers using Internet Technologies. Zo luidt de definitie van cloud computing die marktonderzoekbureau Gartner hanteert. Volgens Philip Dawson van Gartner zal de cloud SOA services laten integreren in algemene IT. Private cloud computing is daarbij de eerste stap naar cloud computing. De service-ownership en servicetoegang bepalen daarbij of een service publiek of privaat is, maar veel services zullen daar een mengvorm van zijn. Dawson gaf CIO s en operationele ITmedewerkers het advies mee om nu te gaan experimenteren met de cloud Publieke clouds Klanten kunnen Oracle producten tegenwoordig ook inzetten voor publieke clouds als Amazon en andere service providers, vertelde Chris Baker, Senior Vice President bij Oracle EMEA tijdens de roadshow. Verder biedt Oracle On Demand een verzameling enterprise Nu Oracle een forse ommezwaai heeft gemaakt richting de cloud rijst de vraag of de volgende release van de database nu ook Oracle 12c zal gaan heten. 4 OGh Visie

5 Oracle en cloud computing (en daarbij te ontdekken waar het al plaatsvindt binnen de organisatie). Hij adviseert organisaties in de eerste drie maanden virtualisatie te gebruiken als katalysator voor modernisatie van de IT (technologie, proces, mens) en hun services in kaart te brengen (inventarisatie, SLA s, kosten). Ook zouden organisaties een strategie moeten ontwikkelen voor private clouds en services, en moeten ontdekken welke nieuwe mogelijkheden voor de onderneming ontstaan door cloud computing. De volgende twaalf maanden zouden organisaties in de visie van Gartner moeten besteden aan het ontwikkelen van een algehele cloud computing-strategie en het opbouwen van een dynamische sourcing-organisatie. Gartner-onderzoeker Chris Dawson kon nog niet direct synergievoordelen ontdekken van de overname van Sun (of fusie, zoals beide partijen het noemen). Martin de Jong van Sun Microsystems ziet die synergievoordelen al wel, zo gaf hij in zijn keynote aan. Sun voegt volgens hem naast opslagmedia en servers ook cloudtechnologie toe aan Oracle, in de vorm van de geïntegreerde beveiligingstechnologie van Solaris ( The Cloud Operating System) en virtualisatie (desktop, server en storage). Binnen de cloud is nog steeds infrastructuur nodig en die bood Sun al aan in samenwerking met Oracle. Volgens Sun is die samenwerking door de fusie alleen wat intensiever geworden. Virtualisatie Oracle Technology Sales Consultant John Abrahams legde tijdens de roadshow uit hoe virtualisatie cloud computing ondersteunt. Virtualisatie maakt cloud computing beter beheersbaar en economischer, doordat IT resources niet meer gebonden zijn aan een vast gebruiksdoel. De software draait dus onafhankelijk van de fysieke hardware. Server virtualisatie en clustering zijn de belangrijkste technologieën voor de cloud, want die maken naast resource pooling ook flexibele schaalbaarheid en snelle deployment mogelijk. De Oracle VM Server Virtualization software is daarbij de virtualisatie-oplossing voor zowel Oracle- als niet-oracle applicaties, aldus Abrahams. Ook hij benadrukte dat (alleen) Oracle samen met Sun -complete, geïntegreerde oplossingen biedt, die fysieke, virtuele en cloud omgevingen ondersteunen. Samenwerking Oracle Gebruikersclub Holland en Oracle Business Club Deze zomer hebben vertegenwoordigers van de besturen van de OBC en OGh gesproken over het bundelen van de krachten. De Oracle Gebruikersclub Holland (OGh) is een vereniging van in Nederland gevestigde Oracle gebruikers, partners en ZZP ers. De OGh is onafhankelijk van softwareleverancier Oracle en heeft als doelstelling het bevorderen van een effectief en efficiënt gebruik van de Oracle technologieproducten. Dit onder andere door de uitwisseling van informatie tussen de leden middels themasessies, minicongressen, het faciliteren van Special interest Groups en het uitgeven van een eigen lijfblad OGh Visie. Op dit moment heeft OGh ongeveer 300 leden. De Oracle Business Club (OBC) is een netwerkorganisatie voor ICT bedrijven met een focus op Oracle. Het doel is kleine en grote bedrijven een gelegenheid te bieden een gericht maar zeer efficiënt netwerk op te bouwen om gezamenlijk de markt verder te ontwikkelen en kansen te creëren. Hiertoe organiseert de OBC regelmatig business meetings. Bij de OBC zijn ongeveer 45 leden aangesloten. Beide verenigingen werken uiteraard nauw samen met Oracle en hechten daarbij tegelijkertijd een groot belang aan onafhankelijkheid van Oracle. Beide verenigingen hebben vorig jaar besloten niet op te gaan in de Oracle Benelux User Group. De besturen van beide verenigingen zien voordelen in een verdergaande samenwerking en mogelijk samengaan van OGh en OBC: Synergie voordelen door het delen van de back-office Door samengaan ontstaat een grotere en krachtigere vereniging met een onafhankelijke positie ten opzichte van Oracle Een groter potentieel publiek voor de technische sessies en congressen van de OGh en een groter bereik voor de business meetings van OBC. Het plan is het komende jaar te benutten om intensief nog als twee aparte verenigingen te gaan samenwerken o.a. door het deelnemen in elkaars besturen en een mogelijke fusie per 1 jaar 2012 voor te bereiden. Beide besturen zullen op korte termijn hiertoe voorstellen aan hun leden voorleggen en toestemming daarvoor vragen. Via OGh Visie zult u uiteraard op de hoogte gehouden worden van de uitkomst en voortgang. Leden die nu van de ene vereniging lid zijn en ook willen participeren aan de bijeenkomsten van de andere vereniging kunnen uiteraard nu al lid worden van beide verenigingen en volgens de nu opgestelde plannen profiteren zij voor 2011 dan van een korting van 50 euro op de gezamenlijke contributies. OGh Visie 5

6 Cloud computing en Oracle Officiële definitie ontbreekt nog, belangrijkste eigenschappen op een rij gezet Cloud computing en Oracle Verwarrend. Dat is in mijn optiek de stellingname van Oracle tegenover Cloud Computing, en met name de mening van Oracle s CEO Larry Ellison. We doen geen cloud computing en als dat cloud computing is, dan doen we het al minstens 10 jaar. Maar Oracle s cloud computing strategie (die als PDF op het internet te vinden is) impliceert toch duidelijk dat Oracle zich wel degelijk met cloud computing bezighoudt. Door Frits Hoogland Wat is Cloud computing nu eigenlijk? Een duidelijke definitie is belangrijk, want daarmee praat iedereen over hetzelfde. En dat is ook waar de verwarring begint: er is geen officiële, eenduidige definitie van cloud computing. Natuurlijk bestaan er legio definities: Wikipedia: Cloud Computing is Internet-based computing, whereby shared resources, software, and information are provided to computers and other devices on demand, like the electricity grid. Gartner: A style of computing in which massively scalable IT-related capabilities are provided as a service using Internet technologies to multiple external customers. Maar zoals duidelijk wordt zijn deze definities niet gelijk. Dat betekent dat elke zichzelf respecterende IT-leverancier de definitie dusdanig kan ombuigen en oprekken dat een gedeelte van zijn eigen portfolio daar binnen valt, om zo te kunnen profiteren van de cloud hype. Hiermee is alleen de verwarring aangegeven en niet wat cloud computing nu feitelijk is. Door het ontbreken van een officiële definitie kan ik alleen aangeven wat de belangrijkste eigenschappen van cloud computing zijn: Mogelijkheid tot on-demand computing, wat betekent dat computing resources snel toegevoegd of verwijderd kunnen worden. Veelal via een API. Gebruik van computing resources via een netwerk. De gebruiker van de computing resources kan deze inzetten zonder specifieke kennis van de onderliggende technische implementatie van het aanleveren van de computing resource. Beheer van computing resources via HTTP/HTTPS. Een aantal eigenschappen die doelbewust niet in het bovenstaande rijtje zijn gezet: - Snel en eenvoudig de beschikking hebben over computing resources. - Efficiency: veel computing resources gebruiken maar een klein deel van de aan hen toegewezen CPU s. Door deze te delen wordt efficiënter gebruik gemaakt van de onderliggende hardware. Dit zijn namelijk eigenschappen van virtualisatie, niet van cloud computing. Natuurlijk maakt (voor zover mij bekend) iedere cloud-leverancier gebruik van virtualisatie, maar het is theoretisch prima mogelijk cloud-faciliteiten te bieden zonder virtualisatie. Computing resource In dit artikel wordt consequent de term computing resource gebruikt. Cloud computing kent een aantal lagen waarin het cloud-aanbod verschilt. Dit betekent dat per laag de gebruiker iets anders geleverd krijgt: IaaS: Infrastucture-as-a-Service. Hierbij wordt een besturingssysteem beschikbaar gesteld. Voorbeeld: Amazon EC2 PaaS: Platform-as-a-Service. Hierbij wordt een webapplicatie-stack beschikbaar gesteld. Dit kan ook nog afgeleide diensten bevatten zoals onder andere versiebeheer. Voorbeeld: Google App engine. SaaS: Software-as-a-Service. Hierbij wordt een webapplicatie beschikbaar gesteld. Voorbeeld: Google Mail. Gelukkig wordt deze terminologie wel eendrachtig gehanteerd door de bekende cloud-leveranciers. Cloud computing en Oracle Oracle heeft in 2008 tijdens Oracle Open- World cloud computing geïntroduceerd voor haar producten. Dit heeft geresulteerd in: Een Cloud Computing Center op Oracle s TechNet. Amazon EC2 als (enige) ondersteunde cloud-provider. Images van Oracle met Oracle producten beschikbaar in EC2. Een uitbreiding op de Recovery Manager om van Amazon s Cloud Storage (S3) gebruik te maken als back-upmedium. Het gebruik van Amazon is gehouden aan de karakteristieken van Amazon EC2. Dit betekent dat bij het opstarten van een virtual machine de disk image van een opgeslagen virtual machine-template worden gekopieerd (vanuit Amazon S3, Amazon s virtual storage). Wijzigingen op de disk tijdens het gebruik van de virtual machine worden niet opgeslagen in de template. Als de virtual machine wordt afgesloten (door middel van de Amazon tools) en daarna een nieuwe virtual machine wordt opgestart met dezelfde template, wordt de disk image wederom gekopieerd. De Amazon virtual machine van Oracle met de Oracle database werkt dan ook doordat de database wordt gecreëerd aan de hand van de specificaties die worden gevraagd bij de eerste maal dat er aangelogd wordt na het opstarten. Als de virtual machine wordt afgesloten, is de database verdwenen. Dit geldt ook voor de andere virtual machines die Oracle beschikbaar heeft gemaakt voor andere producten: opstarten, configureren na aanloggen en alle gegevens zijn verdwenen na het afsluiten. Op basis van de hierboven beschreven zaken zou het nutteloos zijn een database in Amazon s cloud te gebruiken. Zodra een machine afgesloten wordt is alles weg, terwijl je met een database toch dingen wilt opslaan, in de meeste gevallen permanent of in ieder geval tot je zelf besluit de boel weg te gooien, niet totdat de machine uit- 6 OGh Visie

7 Cloud computing en Oracle gezet wordt. Is dan de conclusie dat het niet nuttig is wanneer je data permanent wilt opslaan? Elastic Block Storage Het antwoord is neen. Een andere uitbreiding van het Amazon cloud computingportfolio is EBS, Elastic Block Storage. Dit is storage die de opgeslagen data permanent bewaart, totdat de gebruiker er van er voor kiest de data weg te gooien, of om de EBS middels de Amazon tools te verwijderen. Deze storage kan aangeboden worden aan één systeem, dus niet als gedeelde disk voor Oracle Real Application Clusters) en wordt zichtbaar als een blockdevice. Een EBS blockdevice kan echter pas aangekoppeld worden nadat een virtual machine gestart is, het blockdevice moet namelijk met het unieke nummer van de virtual machine instance opgegeven krijgen. Dit betekent dus dat (handmatig) na het opstarten van een virtual machine de permanente of EBS storage aangekoppeld moet worden, of, zoals in het cloud computing forum van Oracle geadviseerd wordt, door middel van een Amazon virtual machine die als functie heeft de uiteindelijke instance in de gaten te houden en in voorkomend geval de EBS storage te koppelen. (een zogenaamde marshalling instance ). Oracle CEO Larry Ellison Conclusie Cloud computing werkt. In mijn optiek is cloud computing op dit moment nog niet af voor het gebruik van producten die permanente opslag vereisen, of waarvan wij zelf willen dat er zaken permanent opgeslagen worden. Immers, niemand zal voor een systeem met een Oracle database waarmee je klanten wilt bedienen de niet permanente opslag willen gebruiken. Het gebruik van Amazon s permanente storage ( EBS ) vereist interactie tijdens het starten. Is cloud computing dan nutteloos? Dat nu ook weer niet. Cloud computing werkt natuurlijk nu al prima voor het proberen van de database of andere producten van Oracle die aangeboden worden. Ook kan ik mij voorstellen dat voor testen waarbij de database deel uitmaakt van het te testen geheel cloud computing voordelen kan bieden. Daarnaast zou je gebruik kunnen maken van software op de virtual machine om zichzelf te laten configureren na het opstarten. Dit zal voor sommigen wat bijzonder klinken, maar het is goed mogelijk een systeem zichzelf te laten configureren door middel van configuratie software als cfengine of puppet. Dit biedt dan (onder andere) weer de mogelijkheid zelf de permanente storage te koppelen, en/of om andere public key s te kopiëren voor andere accounts dan root... en dit zijn slechts enkele voorbeelden. Frits Hoogland is principal consultant bij VX Company en lid van de redactie van OGh Visie. Hij is onlangs benoemd tot Oracle ACE Director en is toegetreden tot The Oaktable Network, een wereldwijd netwerk van Oracle-specialisten. Eerste geïntegreerde middleware machine Oracle introduceert Exalogic Elastic Cloud Oracle CEO Larry Ellison heeft tijdens Oracle OpenWorld 2010 s werelds eerste geïntegreerde middleware machine aangekondigd. De Oracle Exalogic Elastic Cloud is een geïntegreerd hardware- en softwaresysteem geoptimaliseerd om de beste prestaties uit Java en non-java applicaties te halen. De machine heeft een complete cloud applicatie-infrastructuur die de grootste range aan Java en non- Java applicaties overkoepelt. Voortbouwend op het platform van de Exadata Database Machine beschikt de Oracle Exalogic Elastic Cloud over 64-bit x86 processors, een op InfiniBand gebaseerde I/O structuur en solid state storage met de Oracle WebLogic Server, verschillende enterprise Java Oracle middlewareproducten en een keuze uit Oracle Solaris en Oracle Linux besturingssysteemsoftware. De software is geoptimaliseerd om de I/O structuur in de Oracle Exalogic Elastic Cloud machine ten volle te benutten om 10x betere prestaties te leveren dan een standaard applicatieserver-configuratie, aldus Oracle. Grootschalige toepassingen De Oracle Exalogic Elastic Cloud is gericht op grootschalige, bedrijfskritische toepassingen. De machine biedt de fundering voor enterprise class multi-tenancy of cloud-toepassingen. De middleware machine ondersteunt duizenden applicaties met verschillende eisen voor beveiliging, betrouwbaarheid en prestaties, waardoor het geschikt is als platform om bedrijfsbrede datacenterconsolidatie door te voeren. Oracle Exalogic Elastic Cloud versnelt de prestaties van het volledige Oracle Fusion Middleware portfolio en vergroot de slagkracht van applicaties die draaien op Oracle WebLogic Server met Oracle Linux dan wel Oracle Solaris 11. Daarnaast is de machine geoptimaliseerd voor de integratie met Oracle Database 11g, Oracle Real Application Clusters en de Oracle Exadata Database Machine. Java prestaties In interne testen van Oracle bood Oracle Exalogic Elastic Cloud een twaalfvoudige versnelling van internetapplicaties, met meer dan een miljoen HTTP-requests per seconde. Voor Java-gebaseerde communicatietoepassingen betekende het een 4,5 keer snellere verwerking, tot 1,8 miljoen berichten per seconde. Oracle Exalogic Elastic Cloud is een compleet systeem van servers, netwerktechnologie, storage, VM, besturingssysteem en middleware volledig op elkaar afgestemd, aldus Oracle CEO Larry Ellison. Dit levert indrukwekkende resultaten op, waaronder de snelste Java prestatie, flexibele capaciteit on demand en een volledig fouttolerant systeem. OGh Visie 7

8 Column ColumnOGh Visie verwelkomt Learco Brizzi als columnist. Learco is oprichter van Itium BV, dat zich inmiddels hoofdzakelijk toelegt op APEX. Zijn enthousiasme voor APEX uit Learco in zijn presentaties, trainingen, artikelen en bijdragen aan de Oracle community. Als bestuurslid van de OGh heeft hij in maart de goed bezochte Oracle APEX-dag georganiseerd. Learco is recent benoemd tot Oracle ACE en maakt sinds begin dit jaar deel uit van de redactie van OGh Visie. APEX helaas gratis Met versie 4.0 geeft Oracle aan APEX serieus te nemen, maar er is nog veel meer mogelijk. Oracle zou daarom best nog wat meer tijd en aandacht aan APEX kunnen besteden als aantrekkelijk en gratis alternatief voor Java. De technieken die de basis vormden voor de APEX-producten waren de OWA packages en MOD PL/SQL voor Apache. De kern van deze technieken lag in het feit dat via een URL in de browser een procedure in de database kan worden aangeroepen. Deze procedure kan dan weer een tekst string (HTML) terugprinten naar de browser. Diverse Oracle producten hebben de afgelopen jaren gebruik gemaakt van deze technieken: Designer, waarmee webmodules (packages) konden worden gegenereerd. WebDB dat ook packages genereerde en waarmee rudimentaire schermen en rapporten konden worden gemaakt. Portal dat de WebDB functionaliteit in zich opnam. HTMLDB was de eerste serieuze tool die veel meer mogelijkheden bood dan de voorgaande tools op het gebied van het genereren van schermen, rapporten, autorisatie en authenticatie, deployment, herbruikbare objecten etc. HTMLDB genereert geen packages, maar is een repository van waaruit runtime de HTML gegenereerd wordt. Application Express (APEX) is de nieuwe naam van HTMLDB. Versie 4.0 Met versie 4.0 geeft Oracle duidelijk aan dat het ze menens is met de (door-)ontwikkeling van APEX. Dat blijkt uit de veelvuldig geüpdate statements of direction. Door de vele features (zowel voor programmeurs als eindgebruikers) is APEX volwassen geworden en sluit de tool helemaal aan op het huidige Web 2.0 en AJAX tijdperk door gebruikmaking van zogenaamde Dynamic Actions. Omdat PL/SQL door Oracle ook verder wordt doorontwikkeld, worden de mogelijkheden van APEX impliciet uitgebreider. Ook een belangrijke vernieuwing is de plug-in structuur. Het is nu mogelijk om herbruikbare componenten te bouwen en deze te delen met de ontwikkelaargemeenschap (zie bijvoorbeeld www. apex-plugin.com). APEX is zeer laagdrempelig. Het is een declaratieve tool en werkt hoofdzakelijk met wizards. Op redelijk eenvoudige wijze kunnen programmeurs met voor velen reeds vertrouwde technieken, zoals PL/SQL, snel gelikte internettoepassingen maken, zonder direct met Java of iets dergelijks aan de gang te moeten gaan. Organisaties die al met Oracle werken, denken bij het starten van een internetproject vaak in eerste instantie aan Java. Het is altijd weer een mooi moment als ze inzien dat APEX voor hen een veel aantrekkelijker alternatief vormt. Dat APEX steeds meer mensen weet te bekoren, blijkt ook uit de opkomst op evenementen (ODTUG, OGh APEX-dag), trainingen en op internetfora. Steeds vaker wordt APEX toegepast in bedrijfkritische projecten bij grote bedrijven. Banken, verzekeringsmaatschappijen, Philips, RIVM et cetera, eigenlijk overal waar van oudsher Oracle werd gebruikt. APEX kan ook gemakkelijk worden ingezet bij het MKB en leent zich daarnaast prima om te worden gehost of om als SaaS-oplossing te worden ingezet. Ook binnen Oracle zelf wordt APEX veel gebruikt. Zie o.a. shop.oracle.com en www. asktom.com. Gratis? Ik heb dan ook de overtuiging dat APEX een steeds belangrijker alternatief zal zijn tussen de huidige tools. Oracle zou de aandacht best wel wat beter kunnen verdelen tussen Java en APEX. Wellicht druist dat in tegen het ingeslagen pad en strategie van Oracle, maar APEX is een zeer aantrekkelijk alternatief voor Java. Het wordt daarom tijd dat APEX een betaald product wordt, om op die manier de sales (en marketing) van Oracle meer in beweging te krijgen voor APEX. Een gevolg zou dan kunnen zijn dat er met meer mankracht aan de ontwikkeling van APEX zal worden gewerkt. Dat zou het allemaal nog mooier kunnen maken. 8 OGh Visie

9 OGh Fusion Middleware/SOA dag Geslaagde OGh Fusion Middleware/SOA-dag krijgt volgend jaar zeker een vervolg Na de eerdere succesvolle OGh DBA-dag en APEX-dag organiseerde de OGh in mei voor de eerste maal de Fusion Middleware/SOA-dag. Gezien de verheugende opkomst en de hoge waardering van de deelnemers zal ook deze OGh Special Interest Group dag zeker een vervolg krijgen in het komende jaar. De OGh Fusion Middleware/SOA-dag werd gehouden in de sfeervolle locatie het Oude Tolhuys in Utrecht. De bijeenkomst werd bezocht door ruim 100 OGh-leden, die het interessante en afwisselende programma en de sprekers bijzonder positief beoordeelden. Na het welkomstwoord van OGh-voorzitter Robin Buitenhuis gaf Evelyn Gerritsen van Oracle een overzicht van de componenten in de Oracle Fusion Middleware stack en de samenhang daartussen. Aansluitend werd de keynote verzorgd door Frits Bussemaker, voorzitter en oprichter van het BPM-Forum Nederland. Bussemaker stond voor de lastige taak om de bekende analist en BPM-goeroe Bruce Silver te vervangen, die zijn optreden als gastspreker op het laatste moment moest afzeggen wegens familieomstandigheden. Frits Bussemaker: BPM an inconvenient truth. BPM an inconvenient truth Verslag Jaime Conejo Verheijden Bussemaker werkt als zelfstandig adviseur en coacht organisaties op het gebied van samenwerking. Hij werkt al meer dan twintig jaar in de ICT-industrie, onder meer bij Logica, Cambridge Technology Partners en Ordina, met verantwoordelijkheid voor marketing en allianties. Vanuit de visie laten we waarde organiseren heeft hij aan de basis gestaan van diverse succesvolle communities. In 2003 was hij de oprichter van het BPM- Forum, waarvan hij nu voorzitter is. Op de OGh Fusion Middleware-dag mocht Bussemaker het spits afbijten met een goed onderbouwde en interactieve presentatie met de prikkelende titel: BPM an inconvenient truth. Zit de markt wel op BPM te wachten? Welke opvattingen hebben bedrijven/mensen bij de term BPM? En wordt Business Process Management wel juist toegepast en heeft het de gewenste uitwerking? Uitstekende opmaat Op voorhand had Bussemaker geen gemakkelijke start: Hoewel hij zelf ook bepaald geen nieuwkomer is op het gebied van BPM blijft het lastig om als niet-technische spreker een BPM-expert van het kaliber Bruce Silver te vervangen. Hoe dan ook is het Bussemaker uitstekend gelukt om zijn gehoor te boeien en te verwonderen over de opstanding, de mogelijke gevaren of wellicht toekomstige ondergang van BPM. In een betoog over de zoveelste afkorting die ons ICT-wereldje kent wist Bussemaker precies aan te geven waar het in Business Process Management nu om gaat: Efficiënte communicatie en bewustwording van de geïmplementeerde processen. Met gevatte voorbeelden over niet nader te omschrijven telecomgiganten of kabelmaatschappijen wist hij meerdere malen een discussie te ontlokken met de deelnemers, waardoor zijn (interactieve) presentatie een uitstekende opmaat vormde van een geslaagde BPM/SOA-dag. Kunnen we het ons permitteren om de klant op te zadelen met slecht ingeklede en afgestemde communicatiepunten? Verliezen we hierdoor marktaandeel? Stap vooruit Een van de zwaktes volgens Bussemaker is dat automatiseringsprogramma s als ERP en CRM zich te veel richten op één onderdeel van een bedrijf of organisatie. Hierdoor gaan deze programma s voorbij aan het feit dat de waardeketen, het end-to-end proces binnen organisaties, over meerdere afdelingen en disciplines heen gaat. Vanuit dit perspectief is de aandacht voor processen en BPM zeker een stap vooruit. De tweede zwakte is dat automatiseringstools, waaronder nu ook nog BPM, te weinig inspelen op het menselijke aspect in een organisatie. En dat terwijl 85 procent van alle OGh Visie 9

10 OGh Fusion Middleware/SOA dag bedrijfsprocessen gebaseerd is op menselijk handelen. Het is echt nodig dat dit gegeven in de aangeboden advies- en ICT-oplossingen meer aandacht krijgt. Een combinatie van deze twee zwaktes is dat er onvoldoende afstemming en samenwerking is tussen mensen van verschillende afdelingen. Bussemaker benadrukt dat dit niet alleen de schuld is van de automatiseerders. Bij veel organisatiedivisies en -afdelingen is eenvoudigweg geen bewustzijn aanwezig dat ze onderdeel zijn van een proces dat door het hele bedrijf heen gaat. Het is belangrijk dat dit bewustzijn wordt bijgebracht en dat je inzet op het organiseren van samenwerking. Niet meer de hoofdrol Business Process Management gaat over alle disciplines van een bedrijf heen en kan niet succesvol worden toegepast als we niet een enorm draagvlak creëren om echt kritisch te kijken naar de huidige processen en het nut van deze processen, stelde Bussemaker. Daarnaast veranderen processen met de tijd, daar kan niemand omheen. Neem het voorbeeld van het huiswerk maken door onze kinderen. Daar waar we eerst ons huiswerk alleen op onze kamer maakten en daarna in groepjes toetsten, zien we nu onze kinderen via Skype/MSN/etc. meetings plannen en gelijk in groepsverband alle taken verdelen en opsplitsen. Het proces van huiswerk maken is compleet veranderd en de techniek is meegegaan. Niet andersom! Waar het in BPM eerst ging over technische oplossingen, gaat het in de toekomst over disciplines, waarin uiteraard de software een rol speelt maar niet meer de hoofdrol. Een van de kernvragen die we onszelf na het beluisteren van deze presentatie moeten stellen: Zijn we ons bewust van de processen die we in ons dagelijks werk hebben geïmplementeerd en beoefenen we deze efficiënt? Volgens onderzoek is 80% van de organisaties zich bewust van de processen,waarbij van die 80% er slechts 10% is geïmplementeerd. Bussemaker stelde daarentegen dat 80% van de organisaties zich inderdaad bewust is van de processen, maar dat deze 100% geïmplementeerd zijn! Al met al gaf deze keynote voldoende stof tot bezinning en discussie. Paralleltrack - SOA Het programma van de OGh Fusion Middleware/SOA-dag na de openingskeynote was onderverdeeld in drie paralleltracks, met als thema s SOA, BPM en Technology. In de SOA-track werd uitgebreid ingegaan op de Oracle Service Bus en werd getoond hoe SOA in de praktijk is in te zetten bij organisaties. In de sessie Oracle Service Bus meets Database lichtte Peter Ebell van Amis toe dat de voornaamste taak van een Enterprise Service Bus (ESB) het samenbrengen van alle individuele webservices binnen (en buiten) het ICT landschap achter één loket is. Met de Oracle Service Bus (OSB) biedt Oracle een krachtige en flexibele oplossing op dit gebied. Enige tijd geleden is OSB uitgebreid met de SOA Suite Adapters - generieke wrappers die allerlei IT resources zoals ftp servers, queues en natuurlijk ook databases, kunnen ontsluiten als webservice. Hiermee wordt een nieuw soort toepassing van de OSB mogelijk: het opzetten van een webservicelaag bovenop bijvoorbeeld een Oracle database. Oracle ACE Lonneke Dikmans van Approach Alliance liet in haar presentatie zien hoe de gemeente Rotterdam, net als veel andere gemeenten, haar dienstverlening heeft ingericht conform de NORA (Nederlandse Overheid Referentie Architectuur) en de GEMMA (GEMeentelijke Model Architectuur). Eén van de basisprincipes van de NORA is serviceoriëntatie. Rotterdam hanteert het principe just in time, just enough architecture en is gestart met serviceoriëntatie in twee grote programma s: WABO en het programma Dienstverlening. Hierbij zijn verschillende technieken gebruikt, waaronder de Oracle SOA Suite10g. In de presentatie werden de ervaringen met serviceoriëntatie en de SOA Suite van de gemeente Rotterdam belicht vanuit het perspectief van architectuur, projecten en beheer. BPM In de BPM-track werd ingegaan op de toepassing van BPM in de praktijk en op de positie die BPEL inneemt in het BPM-spectrum. In de sessie BPEL in een BPM-wereld ging Martien van den Akker van Darwin-IT na een inleiding over de theorie en de geschiedenis in op de praktijk van BPEL. In een artikel elders in dit nummer wordt dit onderwerp uitgebreid belicht. Technology In de technology track werd onder meer ingegaan op de beheeraspecten van Fusion Middleware en op Oracle Weblogic in relatie tot Oracle Application Server. Elders in dit nummer zijn deze onderwerpen nader uitgewerkt. In het artikel Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware belicht Denis Joannides van Truston Fusion de beheerkant van Oracle Fusion Middleware. Oracle ACE Edwin Biemond van Whitehorses behandelt in zijn artikel de belangrijkste Weblogic onderwerpen en geeft aan hoe deze zich verhouden ten opzichte van Oracle Application Server. De Fusion Middleware/SOA-dag werd afgesloten met een plenaire sessie, waarin Sandor Nieuwenhuis van Oracle een toelichting gaf op de strategie rondom de overname van Sun door Oracle. Hij ging daarbij met name in op de vraag wat deze overname betekent voor Oracle Fusion Middleware, nu en in de toekomst. De presentaties van de OGh Fusion Middleware/SOA-dag zijn te downloaden van de OGh website: 10 OGh Visie

11 BPEL in een BPM-wereld BPEL in een BPM-wereld BPEL in de Oracle-historie op het gebied van process management. Wat is BPEL en waarom of wanneer wordt het gebruikt ten opzichte van de andere Oracle process management/modeling tools? Dat zijn de twee hoofdthema s in dit artikel, dat een weerslag vormt van de presentatie van Integration Architect Martien van den Akker tijdens de OGh Fusion Middleware/SOA-dag. Door Martien van den Akker Process management bij Oracle Oracle heeft al een lange historie van process management. Voor zover mij bekend is Oracle Workflow (OWF) de eerste proces engine van Oracle. Ontstaan in de E-Business Suite is OWF vanaf pakweg versie 2.5 ook in een stand-alone versie beschikbaar, die werd meegeleverd bij Oracle 8i, 9i en10g database en 9i en 10g Application Server. Spijtig genoeg is Oracle Workflow de laatste versie die stand-alone te verkrijgen is. Vanaf 11g wordt OWF helaas niet meer meegeleverd en eindigt de ondersteuning met de 10g producten. Eigenlijk is dat wel jammer, want OWF is echt een ideale Process Management tool voor databasecentrische applicaties, bijvoorbeeld Oracle Forms. Omdat OWF volledig in de database draait garandeert het commit-mechanisme van de database dat de status van het workflow-proces altijd consistent is met de data in de applicatie. De embedded versie blijft in Oracle E-Business Suite bestaan zolang deze daar niet vervangen wordt door de beoogde opvolger (BPEL PM). De OWF processen worden ontworpen en gebouwd met de Oracle Workflow Builder. Vanaf versie bevat Oracle Workflow ook een zogenaamd Business Event System (BES). Het BES biedt een HTML-interface om gebeurtenissen met abonnementen te definiëren. Een abonnement kan een Workflow proces, een Java method of een PL/SQL rule functie aanroepen. PL/SQL API s stellen je in staat om een event vanuit een trigger af te vuren. Abonnementen zijn daarnaast te prioriteren. Bij een mutatie krijgt de eindgebruiker dan zijn controle meteen terug en Oracle Workflow voert op de achtergrond, onafhankelijk van het bronsysteem, de abonnementen uit. Wanneer dit fout loopt, bijvoorbeeld bij niet-beschikbaarheid van de applicatie of invalid objects, dan start OWF gewoon een error Figuur 1: Workflow HTML Interface proces dat een notificatie aan de System Administrator tot gevolg heeft. Die kan dan het probleem oplossen en de functie eventueel opnieuw laten uitvoeren. Overigens zou OWF ook een ideale tool kunnen zijn om ingewikkelde batchprocessen aan te sturen. Je kunt namelijk perfect aangeven welke activiteiten parallel en met welke prioriteit kunnen draaien (zware processen met een lagere prioriteit bijvoorbeeld) en welke sequentieel. Fouten in gelopen activiteiten kunnen automatisch een error proces tot gevolg Figuur 2: Workflow Builder hebben. Misschien zou Oracle moeten overwegen om OWF als Open Source vrij te geven... InterConnect InterConnect is geen proces-tool. Het is een applicatie-integratieproduct. De reden dat ik het hier noem is dat Inter- Connect bestond in het OWF tijdperk en via het Business Event System koppelingen had met OWF. Eigenlijk is het een prehistorische EBS. Ik zou zelfs het statement aandurven dat InterConnect in OGh Visie 11

12 BPEL in een BPM-wereld combinatie met OWF een prehistorische SOA Suite is. De meeste zaken waar we nu SOA Suite voor gebruiken kun je daar ook mee doen. Weliswaar zijn de SOA Suite modellers gebruiksvriendelijker en is het mogelijk om Webservice gebaseerde services aan te sturen. Alhoewel in de meeste omgevingen toch voornamelijk de technologieadapters worden gebruikt. ProcessConnect Oracle zag in pakweg in dat de volgende stap op de integratieladder procesintegratie was. Daarom begon men helemaal van de bodem af een eigen integratieproduct te bouwen. Dit werd ProcessConnect. Maar het bleek al wel snel dat Oracle heel handig was met het verzinnen van mooie repositories et cetera, maar niet zo handig was met het bouwen van User Interfaces. Het bleek gewoon niet bruikbaar. Een onderdeel van ProcessConnect dat overigens wel slim was, was het Trading Partner Management. Via de naam PartnerConnect werd dit wat we nu kennen als Integration B2B. Hier kun je Enterprise overstijgende integraties mee implementeren via op industrie standaard gebaseerde protocollen. OWF4Java In dezelfde periode had Oracle ook nog een initiatief voor de next generation of Oracle Workflow. Het idee was om een engine te bouwen die zowel in de database als op de middle tier (J2EE, OC4J) kon draaien. Hiermee heb je dus de voordelen van een database centrische engine en een engine op de middle tier, voor het aansturen van J2EE middle tier componenten. De modeller was geïntegreerd in JDeveloper. Figuur 3: OW4J Modeller Een interface die verdacht veel op Workflow Builder lijkt, maar dan in een JDeveloper (9) jasje. OW4J zou in staat moeten zijn om op industriestandaarden gebaseerde XML- BPM-modellen te importeren en exporteren. Future - OW4J Self Service Modeller Diezelfde OW4J zou een Self Service Modeller moeten krijgen. Een browser based tool waarmee je on-line Use-Cases zou moeten kunnen uitwerken. Het was bedoeld voor businessanalisten en zou geoptimaliseerd zijn voor scenario s als Notification messages editing en herschikken van simpele activiteitvolgordes. De oplossing zou ideaal zijn voor hosted (lees: SaaS) omgevingen. Deze plannen stammen uit Mooi is dat we dit straks voor het eerst terugzien bij BPM Suite 11g, terwijl de ideeën inmiddels al ruim 6 jaar oud zijn. BPEL Process Manager In 2004 kocht Oracle het bedrijf Collaxa, dat een process manager maakte onder de naam Collaxa BPEL4WS Orchestration Server. Een heel goede keuze omdat de BPEL Process Manager van Collaxa al een heel goed product was en Oracle daarmee meteen de SOA-arena kon betreden. BPEL staat voor Business Process Execution Language. Het is een XML-gebaseerde taal om de uitvoer van bedrijfsprocessen te beschrijven. In beginsel was BPEL Process Manager vooral bedoeld om Webservices te orkestreren. Het mooie is dat elk BPEL Process door BPEL PM als Figuur 4: OW4J Self Service Modeller Webservice beschikbaar wordt gesteld. Je kunt zo Webservices combineren tot een complexere Service. Oracle heeft er een sterke set van op JCA (J2EE Connector Architecture) gebaseerde adapters aan toegevoegd. En verder een hele handige op XSLT (EXtensible Stylesheet Language Transformations) gebaseerde transformatietool. Hiermee is het mogelijk mappings tussen input- en outputdocumenten te maken door gewoon de elementen via drag-and-drop met lijnen met elkaar te verbinden. Voor Oracle was dat samen met de JMS (Java Messaging Service) en Advanced Queuing oplossingen de ESB-propositie. BPEL is vooral gericht op ontwikkelaars, door het toch wel technische karakter. En ook nu gezien het huidige aanbod van process managers van Oracle vooral bedoeld voor technische integratietoepassingen. Bijvoorbeeld wanneer er volgens technische logica meerdere API s moeten worden aangeroepen om een Order in een doelapplicatie op te voeren. BPA Suite BPEL PM was de beoogde opvolger van OWF en Oracle s primaire Process Modeller en Process Management Engine. Maar Oracle zag ook het belang van Process Architectuur en Business Process Modelling. Een gevestigde naam in dat marktsegment is IDS Scheer met het pakket ARIS. Oracle is er niet in geslaagd IDS Scheer over te nemen, maar kreeg wel een OEM-overeenkomst voor elkaar. Dat resulteerde in Oracle BPA Suite. BPA Suite biedt feitelijk dezelfde mogelijkheden als ARIS. Maar nadat in BPMN (Business Process Modeling Notation) het proces is uitgemodelleerd is het mogelijk om er een BPEL (of vanaf 11g BPM Suite) Blueprint van te genereren. Dat Blueprint is het skelet van het proces dat een ontwikkelaar vanuit de 12 OGh Visie

13 BPEL in een BPM-wereld Figuur 5: BPEL BPA Suite repository kan importeren in JDeveloper. Nadat het project technisch is gedetailleerd kan het vanuit JDeveloper weer terug aangeboden worden aan BPA Suite. Daar kan de Business Analist de wijzigingen al dan niet accepteren en daarna het proces verder aanpassen en verbeteren. De eerder gemaakte aanpassingen blijven intact bij het genereren van een blueprint van een gewijzigd BPMN-proces. Zo is dus een complete round-trip mogelijk. Belangrijk is het om op te merken dat BPA Suite geen process engine is. Het kan dus geen processen uitvoeren, wel simuleren. Het is daarmee vooral bedoeld voor het uitwerken van de architectuur van een organisatie. En daarmee de gevolgen voor de IT. Met BPA suite is het dan ook mogelijk een koppeling te maken tussen de IT-architectuur en daadwerkelijk geautomatiseerde processen. BPM Suite De nieuwste Process Management telg Figuur 6: Oracle Business Process Architect van Oracle is meegekomen met de acquisitie van BEA Systems in 2008, en zelf eigenlijk al eerder door BEA aangekocht: BPM Suite. Voorheen BEA Aqualogic BPM en oorspronkelijk van Fuego. Het is een krachtige, flexibele Process Engine gebaseerd op BPMN. Daarmee is het gericht op zowel businessanalisten als ontwikkelaars. De scheiding daartussen is te vinden in een menuoptie die de presentatie van het proces in de tool aanpast. Als ontwikkelaar zie je meer details. Er is echter geen scheiding in werkwijze/ verantwoordelijkheid binnen de tool, zoals je die hebt in de combinatie BPA Suite vs. BPEL PM/BPM Suite. Er zal dus zelf in werkwijze moeten worden gezorgd voor een goede verdeling tussen wat de businessanalist uitwerkt en wat een ontwikkelaar. Bijvoorbeeld in hoofd- en detail- (sub-) processen. Want in principe kunnen beiden alles aanpassen. De scheidingslijn is vaag, de verantwoordelijkheden overlappen. Maar daardoor kunnen ze wel werken aan een proces dat dan ook als zodanig kan worden uitgevoerd. En dat maakt het ontwikkelen wel heel snel en flexibel. Maar wanneer nu BPEL, BPA Suite en/of BPM Suite? BPA Suite is vooral de thuisbasis van de Process Expert/Architect. Het is sterk methodologie-gedreven en hiërarchisch. Het dwingt daarmee een sterke architectuur, ontwerp en ontwikkelwerkwijze af. Mede omdat het ook repository gebaseerd is, is het een sterk documentatiegereedschap, waar ook een Publisher inzit om de processen publiek raadpleegbaar te maken. Vanaf BPA Suite 11g kunnen naast BPEL ook BPM Suite blueprints worden gegenereerd. BPM Suite is een proces modeling omgeving, die business gebruikersvriendelijk is. Het is vooral bedoeld voor processen waar binnen meerdere bedrijfsprocesparticipanten met verschillende rollen of verantwoordelijkheden activiteiten moeten uitvoeren. BPM Suite is erg sterk in het inzichtelijk maken van die verantwoordelijkheden en de activiteiten die daar binnen vallen. Dit door de BPMN notatie binnen swimming lanes. Daarbij is het een collaboratieve omgeving: businessanalisten en ontwikkelaars werken er in samen. BPEL PM daarentegen is vooral bedoeld voor technische orkestratie. Human Workflow is zeker wel mogelijk, in de Figuur 7: BPM Studio SOA Suite 11g versie is daar uitgebreid aandacht voor. Maar Human Workflow binnen BPEL PM blijft ook in SOA Suite- 11g een aparte service. Toekomstige ontwikkelingen In SOA Suite 11gR3 wordt BPM Suite Binding/Service Engine in SOA Suite. Dat houdt in dat BPM Suite in de Service Component Architecture (SCA) van SOA Suite wordt opgenomen. En dat maakt de integratie met de andere SOA Suite onderdelen eenvoudiger. Bij de acquisitie van BEA Systems heeft Oracle al aangekondigd dat het in de nabije toekomst BPM Suite en BPEL PM wil samenvoegen in een engine. Het opnemen van BPM Suite in SCA is daarin al een belangrijke stap, denk ik. Veel zaken kun je zowel in BPMN als in BPEL doen en het zal maar net zijn waar je het handigst mee bent. Toch is er wel wat voor te zeggen om de businessproces- en eindgebruikergeoriënteerde processen vooral in BPM te doen en de technische zaken vooral in BPEL. Tenslotte Aan het eind van mijn presentatie heb ik nog aandacht besteed aan het starten met BPEL. Wat is BPEL, hoe zit BPEL eigenlijk in elkaar en hoe ga je snel met BPEL aan de slag? In dit artikel wordt daar niet verder op ingegaan. Wel kan ik wijzen op een heel interessant boek door uitgever Pack-it uitgegeven onder de titel: Getting started with SOA Suite 11gR1. Dit boek is gebaseerd op workshops die Oracle heeft gehouden mensen snel kennis te laten maken om met de verschillende SOA Suite onderdelen. Oracle Partner Network geeft OPN Bootcamps om in 2 á 3 dagen aan de slag te gaan met BPM Suite 10.3 of SOA Suite 11g. Martien van den Akker is Integration Architect bij Darwin-IT Professionals. OGh Visie 13

14 Monitoring en beheer OFM Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware Oracle Fusion Middleware is een van de strategische productlijnen binnen Oracle. Sinds de overname van BEA door Oracle zijn er veel nieuwe producten aan toegevoegd, zoals WebLogic Server. Dit heeft de nodige consequenties voor de wijze van beheer. In dit artikel wordt een aantal handvatten gegeven hoe het beheer van Oracle Fusion Middleware ingericht kan worden met behulp van de Oracle Enterprise Manager. Hierdoor is het mogelijk grip te houden op het voortdurend veranderende IT landschap. Door Denis Joannides Tijdens een aantal grootschalige Java EE / BEA projecten is mij tijdens het inrichten van de middleware infrastructuur keer op keer gebleken dat binnen organisaties onvoldoende beseft wordt wat de implementatie van middleware betekent. Met als gevolg onnodig veel kosten en instabiliteit van applicaties. Inmiddels erkennen deze organisaties dat middleware een vakgebied is dat een integrale, applicatieoverstijgende aanpak vereist, van silo naar service. Oracle meets Java De afgelopen jaren was Oracle onduidelijk over haar strategie en met name de adoptie van Java. Sinds de overname van BEA is hier gelukkig verandering in gekomen. Oracle heeft een goede keuze gemaakt om alle applicatieontwikkelingen te baseren op Java technologie. Het fundament hiervoor is Oracle Fusion Middleware inclusief de WebLogic Application Server. Oracle Fusion Middleware (OFM) is de enabler voor het snel en flexibel - Lagere beheerkosten doordat generieke zaken eenmalig worden ingericht en onderhouden - Hogere beschikbaarheid van applicaties door inrichting van een stabiel middleware platform - Kortere doorlooptijd van projecten doordat softwareontwikkelaars en beheerders met elkaar samenwerken en elkaar begrijpen! ontwikkelen van software. Wanneer organisaties OFM goed embedden in haar organisatie is men in staat om zeer wendbaar en kosteneffectief te opereren. Door het standaardiseren van de OFM (software-infrastructuur) kunnen softwareontwikkelaars en leveranciers van standaardapplicaties zich volledig richten op de functionaliteit (functionals) en worden met name de technische aspecten afgedekt door de middleware (non-functionals). Ondanks de complexiteit van middleware technologie is het indrukwekkend hoe Oracle dit momenteel aanpakt. Oracle probeert zoveel mogelijk complexiteit te verbergen in de tools waardoor het voor de gebruiker zo eenvoudig mogelijk wordt gemaakt. Deze ontwikkeling heeft gevolgen voor de huidige Oracle gebruikers. Er bestaat een groot gat tussen organisaties die strategisch kiezen of gekozen hebben voor Java, zeg maar de oude BEA klanten, en de huidige Oracle klanten, die nu met Java aan de slag gaan. Bij de laatstgenoemde categorie moet het besef van middleware nog ontstaan. Zodra mensen niet volledig op de hoogte zijn wat wordt bedoeld met de term middleware en aangeven dat ze dit er wel even bijdoen word ik nerveus. Hier is veel werk te doen. (H)erken middleware en ga aan de slag! Organisaties kunnen maar één ding doen, namelijk middleware erkennen en hier naar acteren. De ervaring leert dat wanneer organisaties inzien dat middleware een apart vakgebied is, men veel betere resultaten behaalt: Wat betekent dit allemaal voor beheer van OFM? Oracle Fusion Middleware stimuleert het ontwikkelen van kleinere softwa- 14 OGh Visie

15 Monitoring en beheer OFM recomponenten die met elkaar samenwerken. In een middleware landschap is het aantal softwarecomponenten beduidend groter dan in een traditionele Oracle applicatie met behulp van bijvoorbeeld Oracle Forms. Tel hierbij de sterke groei van Agile softwareontwikkeling zoals Scrum, waarbij werkende software in iteraties van 2 3 weken wordt opgeleverd, dan heeft dit tot gevolg dat het aantal softwarecomponenten exponentieel zal groeien. Beheerorganisaties kunnen niet om deze trend heen. De software ontwikkelafdeling en de beheerorganisatie zullen goed op elkaar moeten aansluiten om de software snel in productie te krijgen. De traditionele aanpak van automatisering, denken in silo s en 1 maal per 3 maanden een installatie, past hier niet bij. Het gaat juist om een vloeiend proces waarbij applicaties geruisloos over kunnen gaan van Ontwikkel, Test, Acceptatie naar Productie. Gartner hanteert de volgende definitie voor middleware: Middleware kenmerkt zich door de software infrastructuur die een runtime omgeving voor applicatie logica bevat (Java EE) inclusief de mogelijkheden om applicaties op een gestandaardiseerde manier met elkaar te laten communiceren (ESB). Daarnaast bevat het moderne tools om businessprocessen te automatiseren (BPM). Het totale middleware platform bepaalt de wijze van softwareontwikkeling en mogelijkheden van de applicaties die hiervoor ontwikkeld worden. Manager van ManageEngine of Nagios, maar het wordt pas echt interessant wanneer men direct vanuit een business services kunt down-drillen naar de onderliggende onderdelen, tot op Java en SQL niveau. NOTE: producten moeten in staat zijn business services te monitoren en inzicht te geven wanneer er ergens iets in de keten misgaat. zijn, zodat problemen direct getraceerd kunnen worden. Er zijn klanten die meer dan 20 OTAP straten moeten onderhouden. Zonder de juiste tools is dit vrijwel onmogelijk. Oracle Enterprise Manager Grid Control biedt hiervoor de uitkomst. Dit product is vooral bekend bij de Oracle database DBA ers. En dat is jammer, want het is een zeer volwassen product waarmee je end-to end monitoring en NOTE: na inventarisatie van de projecten gedurende de afgelopen 10 jaar is mijn conclusie dat projectkosten minimaal 30% gereduceerd kunnen worden wanneer het OFM platform goed wordt ingericht. Daarnaast kunnen ook de operationele beheerkosten met minimaal 25% omlaag. De beheerorganisatie heeft een grote invloed op dit proces. Door het beheer meer te laten aansluiten op de nieuwe werkwijze kan men proactief bijdragen aan het resultaat. Beheer wordt dus veel meer de spin in het web die ervoor zorgt dat straks alles gaat werken. Gevolg is dat er meer afstemming moet zijn tussen de verschillende experts om problemen op te lossen. De oplossing ligt namelijk altijd in het midden: hardware, OS, netwerk, middleware en software. Een totaaloverzicht en controle over het ICT platform is dus essentieel. Oracle Enterprise Manager Grid Control biedt uitkomst De afgelopen jaren heb ik me bezig gehouden met de vraag op welke wijze men Oracle Fusion Middleware het best kan beheren. Heel veel producten bieden wel mogelijkheden voor het operationeel monitoren van individuele componenten, zoals Applications Daarnaast moeten de tools ook in staat zijn om optimaal te ondersteunen bij het installeren van de ontwikkelde software en de Oracle producten op de verschillende OTAP omgevingen. Dit is cruciaal omdat men er zeker van moet zijn dat omgevingen gelijk aan elkaar beheer van de totale Oracle-omgeving kunt uitvoeren inclusief Oracle Fusion Middleware. Overigens kan OEM ook non-oracle producten beheren door middel van de juiste plug-ins (Tomcat, BizTalk, IIS, SQL Server et cetera). Een aantal highlight van OEM: Totaal overzicht OEM biedt één geïntegreerd overzicht van het IT-landschap waardoor een beheerder overzicht heeft van alle applicaties, servers, databases, netwerkcomponenten et cetera, aangevuld met performance- en configuratiedata. Hierdoor is het mogelijk om problemen veel sneller te lokaliseren. Oracle OGh Visie 15

16 Monitoring en beheer OFM Fusion Middleware is een van de onderdelen binnen de gehele keten. Operationeel Monitoring Allerlei informatie van diverse targets zoals hardware, database, Applicatie Server, Service Bus kunnen via een alerting mechanisme gefilterd worden aan de hand van ingestelde grenswaarden. In geval van overschrijding van een grenswaarde kan de beheerder gealarmeerd worden of waar mogelijk kan OEM zelf een corrective action uitvoeren om een crisissituatie te voorkomen Door alerts goed in te richten kunnen die beschamende situaties voorkomen worden, waarin een eindgebruiker de beheerafdeling moet attenderen dat de applicatie niet werkt, zoals nu in 70% van de gevallen nog gebeurt. Applicatie Performance OEM biedt de mogelijkheid om de gehele keten van Service tot aan SQL statement te analyseren voor bijvoorbeeld het verbeteren van de performance. Met behulp van de jvm diagnose tool AD4J kan bijvoorbeeld al in een heel vroeg stadium worden gezocht naar beruchte veroorzakers van problemen zoals memory leaks. Het snel achterhalen van dit soort problemen voorkomt verder tijdverlies tijdens het testen. Onlangs heeft Oracle Amberpoint overgenomen, nu Oracle BTM, waardoor de gehele keten van webservices gemonitord kan worden, zowel qua performance als qua beschikbaarheid. Hierbij merk je dat medewerkers van IT Operations veel meer kennis nodig zullen hebben van OFM om de producten goed te kunnen beheren. Provisioning OEM kent ook een zeer uitgebreid provisioning mechanisme, waarmee snel nieuwe omgevingen of onderdelen van omgevingen uitgerold en onderhouden kunnen worden, zogenaamde Gold Images. Het inrichten van een complete OTAP omgeving, inclusief Oracle Weblogic Server, Service Bus et cetera kan daardoor worden teruggebracht van weken naar een paar uur. Daarnaast kunnen ook geautomatiseerd patches worden uitgevoerd van bijvoorbeeld WebLogic Server over alle OTAP omgevingen. Eenzelfde mechanisme kan gebruikt worden om ontwikkelde software zoals Java applicaties, integratiecomponenten en BPEL-processen automatisch te installeren waardoor projecten snel de software in de OTAP omgeving kunnen installeren en de kans op fouten geminimaliseerd is. Een stapsgewijze aanpak De beheerder van Oracle Fusion Middleware krijgt dus niet alleen te maken met de producten zoals WebLogic Server, Oracle Service Bus en natuurlijk Java maar ook met Oracle Enterprise Manager en het hele software deployment proces. Het is belangrijk om gaandeweg kennis op te bouwen over de diverse producten om zodoende controle te krijgen over de OFM en proactief projecten te ondersteunen. Mijn advies is stapsgewijs onderdelen te implementeren en te leren zodat je snel successen kunt boeken. Dit biedt een goede basis om verder te groeien. Best practices voor het beheren van een Oracle Fusion Middleware omgeving: 1. Gebruik Oracle Enterpise Manager Grid Control Richt op een aparte machine OEM in en gebruik deze voor het beheer van al je omgevingen. Gebruik dus niet meer de diverse consoles van de verschillende producten zoals voor de Database, WebLogic Server, OSB et cetera 2. Maak een referentie implementatie ( Gold Image ) Ervaring leert dat wanneer men een gold image gaat gebruiken men vele malen sneller kan werken en veel problemen voorkomt zoals verschillende configuraties en typefouten. 3. Richt een deployment proces in Probeer zoveel mogelijk gebruik te maken van het deployment proces zoals dit is meegeleverd door Oracle. Lukt dit niet, maak dan aanvullende scripts via WLST. Investeer tijd om dit proces goed op te zetten en ga deployments niet handmatig uitvoeren. Dit gaat onherroepelijk tot fouten in de OTAP omgeving leiden. 4. Richt basis monitoringfunctionaliteit in Ga vanuit OEM nu alle targets monitoren en definieer indicatoren inclusief de bijbehorende limieten. In een aantal gevallen zal men diepgaande kennis van de applicatie of java moeten hebben. Vraag hiervoor advies van het software ontwikkelteam. Daarnaast adviseer ik om een aantal grafische overzichten te maken en deze te presenteren aan de business owner. Hierdoor krijgt hij inzicht in zijn applicatie en dit geeft vertrouwen. 5. Richt Lifecycle Management in voor het onderhouden/patchen van je Oracle producten In het verleden moest de software altijd handmatig gepatcht worden, maar nu kan OEM hierover adviseren en automatisch patches doorvoeren. Besteed voldoende tijd om dit mechanisme goed in te richten. 6. Proactief projecten ondersteunen bij o.a. performance troubleshooting Richt de diverse performance tools zoals AD4J en Application Dependency and Performance (ADP) in ter ondersteuning van de projecten. Hierdoor is het mogelijk om de ontwikkelde softwarecomponenten te analyseren en performanceproblemen te lokaliseren. Dit is zeker de investering waard want zodra men dit aanbiedt aan projecten, zal men dit zeker gaan gebruiken. Nog een laatste advies Start klein en ga niet direct alle tools inzetten. Aangezien het veel nieuwe technologie betreft is het niet mogelijk om alles in één keer te gaan installeren en inrichten. Laat je desgewenst adviseren door een expert op gebied van Oracle Fusion Midldeware. Denis Joannides is verantwoordelijk voor Truston Fusion, een organisatie die zich volledig richt op het inrichten en beheer van Oracle Fusion Middleware gebruikmakend van o.a. OEM Grid Control 16 OGh Visie

17 WebLogic vs Oracle AS WebLogic vs Oracle AS (OC4J) Allereerst is dit artikel niet bedoeld als een strijd tussen twee J2EE applicatieservers. Beide zijn uitstekende Java Applicatie Servers en doen hun werk voor de volle honderd procent. Het artikel is meer bedoeld om te laten zien waarin WebLogic 10.3 zich onderscheidt ten opzichte van de Oracle Applicatie Server Vaak heeft men geen keus welke Java Applicatie Server te gebruiken, zoals bij Oracle E-Business Suite (EBS). EBS vereist Oracle Applicatie Server , maar de 11g releases van de Oracle producten zoals Forms, SOA Suite, Business Intelligence, Enterprise Grid en straks Fusion Apps hebben WebLogic als applicatieserver. Met dit artikel wil ik aantonen dat het upgraden naar 11g, alleen al op applicatieserver-gebied veel voordelen en mogelijkheden biedt. Door Edwin Biemond Installatie & Omgeving Tijdens de Oracle AS installatie kan men een Applicatie Server omgeving opzetten met daarbij een Oracle HTTP Server, een of meerdere OC4J containers met daarop SOA Suite Voor Fusion Middleware 11g begint men altijd met de WebLogic installatie. Deze installatie is te vinden op de Oracle download pagina. Allereerst ziet men op deze pagina meerdere versies van WebLogic namelijk , Deze versies maken allemaal onderdeel uit van WebLogic FMW 11g. Pas dus op welke versie van WebLogic je gebruikt, dit is namelijk afhankelijk van het product dat je er bovenop wilt installeren. Als WebLogic alleen maar wordt gebruikt als J2EE applicatie server dan kan de laatste versie worden gebruikt. Naast een hogere versie kan ook WebLogic met de OEPE en de Coherence optie worden gedownload. OEPE of Oracle Enterprise Pack for Eclipse is een Java ontwikkelomgeving geoptimaliseerd voor het werken met de WebLogic applicatieserver. Als je bijvoorbeeld wilt werken met Oracle Service Bus Workshop dan is OEPE noodzakelijk. De tweede optie is Coherence, Coherence is een Java Cache en is noodzakelijk voor SOA Suite Clustering of het willen cachen van Service resultaten in Oracle Service Bus 11g. De Oracle AS omgeving heeft maar één Oracle Home waarin Apache en de OC4J Containers hun eigen submap hebben. Fusion Middleware WebLogic heeft een andere omgevingstructuur. De WebLogic installatie zorgt ervoor dat er een Middle- Ware Home (MW_HOME in afbeelding 1 ) wordt gecreëerd en met daarin binnen meerdere Oracle Homes zoals een WebLogic Home ( WL_HOME ), OEPE Home en een Oracle Common Home. Daarnaast kunnen er andere producten bij worden geïnstalleerd, zoals Oracle Service Bus 11g of SOA Suite 11g. Na de installatie van WebLogic en eventueel andere Oracle FMW 11g producten kan men een WebLogic domein aanmaken. Bij Oracle AS moet men bij de installatie al aangeven wat voor configuratie men wil. Bij WebLogic kan men meerdere domeinen aanmaken waarbij men kan kiezen voor een WebLogic domein zonder specifieke Oracle-onderdelen, een domein met daarin SOA Suite en Oracle Service Bus of alleen een ADF domein. Afbeelding 1. Een Fusion Middleware Omgeving Een domein in WebLogic is een verzameling van scripts en directories en default staan deze domeinen in user_projects (zie afbeelding 1). Het is met WebLogic eenvoudig om een ontwikkel-, test- en acceptatieomgeving op één server naast elkaar te draaien. Het enige nadeel (of voordeel) is dat een patch automatisch op elke omgeving is doorgevoerd. In de domein wizard van WebLogic kan ook eenvoudig een cluster gedefinieerd worden. Dit vereist wel dat de FMW software op alle servers op dezelfde manier is geïnstalleerd. Je hoeft daarna alleen de domein directory te kopiëren naar alle servers. Bij Oracle AS kan je via OPMN de servers aan elkaar bekend maken. Beheer & Monitoring De WebLogic Server beschikt over MBeans (MBeans zijn Java classes die het management en monitoring werk kunnen uitvoeren waarmee men WebLogic onderdelen kan configureren, monitoren of sturen. Een MBean kan één of meerdere attributen hebben die gelezen of veranderd kunnen worden. Daarnaast kan een MBean ook operaties bevatten. Elk onderdeel van de WebLogic Server heeft zijn eigen MBean waarmee vanuit Java, WebLogic Console, Oracle Enterprise Manager of via scripting mee kan worden gecommuniceerd. De WebLogic Console of de domein wizard communiceren allemaal met deze MBeans. Alles wat je via de WebLogic console kan doen kan dus ook via scripting gedaan worden. De WebLogic Con- OGh Visie 17

18 WebLogic vs Oracle AS sole biedt zelfs een optie om de gebruikersacties te loggen, zodat deze ook op andere WebLogic omgevingen kunnen worden uitgevoerd. Met WebLogic kan je dus voor continuous integration, test, acceptatie of productie een domein laten configureren zonder dat er verschillen zijn tussen deze omgevingen. Helaas is dit niet mogelijk in Oracle Applicatie Server. Met een Diagnostic System Module kunnen onderdelen van de WebLogic Server worden gemonitord. In een Diagnostic System Module kan de beheerder aangeven welke MBeans attributen gebruikt moeten worden voor de monitoring en hoe vaak deze attributen gesampled moeten worden. Vervolgens kan de beheerder regels opstellen bij welke waarde er een waarschuwing gestuurd moet worden. De beheerder wordt dan gewaarschuwd via een , JMS of via een SNMP trap. Bij de Oracle Applicatie Server heeft men voor monitoring Oracle Enterprise Grid nodig. Uiteraard werkt Oracle Enterprise Grid ook met WebLogic. Tuning Met de overname van BEA kreeg Oracle naast WebLogic ook de beschikking over de JRocket producten. De belangrijkste is de JRocket Java Virtual Machine, deze JVM kan de standaard JVM van Sun vervangen. Deze JRocket JVM kan op bepaalde momenten trager zijn dan die van Sun maar levert wel altijd een constante performance ( responstijden), wat weer belangrijk is voor SLA s en PKI s. Een ander JRocket product is JRocket Mission Control. Hiermee kan verbinding worden gemaakt met de WebLogic Servers die draaien op de JRocket JVM. De beheerder of ontwikkelaar kan met deze tool de performance monitoren of geheugenproblemen detecteren en eventueel de JVM bijsturen. Daarnaast heeft WebLogic de beschikking over Work Managers, waarmee applicaties beter kunnen worden gecontroleerd door meer of minder resources aan deze applicaties toe te kennen. Men kan er bijvoorbeeld voor zorgen dat een applicatie altijd een bepaalde responstijd heeft door andere intensieve applicaties af te knellen. Ook Denial of Service (DOS) aanvallen zijn met behulp van een Work Manager af te wenden door de requests te droppen als het aantal requests boven een bepaalde waarde komt. Beschikbaarheid & Schaalbaarheid Met de Oracle AS kan men een cluster configureren. Helaas werkt dit alleen maar goed met webapplicaties en gaat niet dat ze beiden hoog beschikbaar zijn. Een server kan falen en dit betekent in het ergste geval dat het cluster de helft minder belasting aan kan en de openstaande transacties afgebroken worden. In WebLogic kan men dit voorkomen door een (automatische ) Server migratie uit te voeren. Dit houdt in dat de WebLogic Server automatisch opstart op een andere server. Hiervoor moeten wel virtueel IP adressen worden gebruikt (deze verhuizen mee) en er moet een Shared Storage zijn voor de JMS en transactie logs zodat er geen data verloren kan gaan. Conclusie Als je WebLogic vergelijkt met Oracle Applicatie Server dan kan je stellen dat beide hun kerntaak als J2EE server goed uitvoeren, maar dat WebLogic duidelijk de betere en complete Java Applicatie Server is. Dat heeft WebLogic vooral te danken aan de volgende eigenschappen en criteria: JRocket JVM, domeinconfiguratie, scripting, hoge beschikbaarheid en de zeer Security De WebLogic Server kent verschillende vormen van Security namelijk: Authenticatie en Autorisatie, zoals een databasetabel, SAML, LDAP waaronder Active Directory, Open- LDAP of OID, PKI etc. De authenticatie- en autorisatiemogelijkheden zijn zeer uitgebreid en kunnen eventueel uitgebreid worden met een eigen Security Module. WebLogic WS-Security profielen voor Webservices FMW Oracle Web Service Manager profielen voor Web Services. In 11g is WSM geïntegreerd in de WebLogic server. De Oracle Applicatie Server security gaat niet zo ver als die van WebLogic en dus moest er een eigen login module gemaakt worden. Het beveiligingen van Webservices kan alleen met OWSM. Afbeelding 2. De JRocket Mission Control Applicatie het niet zo ver en gemakkelijk als in WebLogic. WebLogic kan daarnaast ook nog Enterprise Java Beans (EJB) en Java Messaging Service (JMS ) clusteren. Zo heeft SOA Suite op Oracle Applicatie Server AQ nodig om te kunnen schalen. SOA Suite en 11g kunnen hiervoor gebruik maken van de WebLogic JMS. SOA Suite 11g kan naast de JMS clustering ook nog eens gebruik maken van de Coherence optie in WebLogic. Samen zorgen ze voor een flinke performance boost. Met Oracle AS en WebLogic kan men schalen door een cluster te configureren. Dit betekent uitgebreide security mogelijkheden. Dit betekent niet dat WebLogic af is. De afgelopen twee jaar is WebLogic doorontwikkeld waardoor WebLogic nu ook AQ, RAC en TopLink ondersteunt. Bovendien is WebLogic uitgebreid met nieuwe onderdelen zoals Resource Adapters, OWSM en Coherence. Kortom, WebLogic is een perfecte Applicatie Server die Oracle Applicatie Server snel kan doen vergeten. Edwin Biemond is Architect bij Whitehorses en Oracle ACE op het gebied van Middleware & SOA 18 OGh Visie

19 Drukbezochte OGh themabijeenkomst Performance tuning en troubleshooting Database performance tuning en troubleshooting Uit de grote opkomst voor de OGh themabijeenkomst Database performance en troubleshooting bleek duidelijk dat dit onderwerp sterk leeft onder DBA s en altijd zorgt voor een (meer dan) volle zaal. De bijeenkomst was ruim overschreven en wordt wellicht op een later tijdstip herhaald. Door Gerard Uiterwaal De presentatie werd deze avond verzorgd door Toine van Beckhoven, geen onbekende in de Oracle wereld van Nederland en België. In het verleden was hij voornamelijk bekend om PL/SQL. Hij heeft er bijvoorbeeld voor gezorgd dat Steven Feuerstein een aantal presentaties voor de OGH heeft gehouden. De laatste jaren heeft hij zich meer begeven op het gebied van performance tuning. De presentatie ging voornamelijk over zijn ervaringen in een omgeving met een Siebel OLTP database en een bijbehorend datawarehouse. Dit datawarehouse wordt een keer per dag bijgewerkt (ETL). De betreffende databases hebben de volgende kenmerken: Data uit 18 Europese landen Meer dan 600 ingelogde gebruikers Een Terabyte data voor zowel de OLTP Als de DWH database HP shared unix server (clustered) met 16 CPU s toegekend aan de OLTP database en 16 CPU s toegekend aan het datawarehouse Buffer cache van 60 Gbyte, PGA van 2 Gbyte en een shared pool van 2 Gbyte In zijn algemeenheid traden daarin de volgende problemen op: In de OLTP-omgeving bleek een aantal queries zeer inefficiënt, terwijl andere dan snel en dan weer traag waren. De ETL queries bleken regelmatig zeer traag. In een Siebel omgeving worden de queries grotendeels gegenereerd, waarmee weinig controle over de queries voorhanden is. Ook wordt er geen informatie meegegeven over de omgeving waarin de query draait (DBMS_APPLICATION_INFO wordt niet gebruikt). En tenslotte zijn queries met joins over 20 à 30 tabellen en zelfs meer geen uitzondering. In de DWH omgeving waren er veel trage rapporten. Daarnaast duurden veel van de ETL-workflows zeer lang. Ook bleek dat de verwachtingen van de gebruikers niet altijd realistisch waren. In de presentatie kwamen de volgende onderwerpen aan bod: Lokaliseren van performance problemen Monitoring tools Tuning en troubleshooting vuistregels De Cost-Based Optimizer Wetenswaardigheden over indexen Clustering, of hoe zorg ik ervoor dat de data die je wilt raadplegen of verwerken zo dicht mogelijk bij elkaar is opgeslagen om I/O te minimaliseren. Toine van Beckhoven Lokaliseren van performance problemen Opmerkingen van gebruikers en IT-medewerkers over performance zijn nogal eens ongestructureerd en gebaseerd op te weinig kennis van het werkelijke probleem. Ook in de ervaring van Toine in zijn projecten bleek het in beginsel lastig om de gevoelde problemen te vertalen naar problemen zoals die optreden in de database. De voor de hand liggende technische aanpak om naar de algemene gezondheid van de database te kijken middels ratio s, system statistics en Top sql s gaven geen goed beeld van wat er van wat er aan de hand was. Op basis van die ratio s en systeem statistieken deed de database het over het algemeen prima, maar toch meldden gebruikers problemen. Een aanpak die (naar voorbeeld van de Amerikaan Cary Millsap) uiteindelijk succes had, was om eerst uit te zoeken welke problemen de business had en deze te prioriteren. De eerste fase bestond uit het bepalen van wat de applicaties nu eigenlijk doen en welke functies daarvan problemen opleverden. Hierbij is de business leidend. Vooral die belangrijkste functies, die in de ogen van de business te traag zijn moeten worden verbeterd. De informatie nodig om deze gebruikers problemen te kunnen vertalen naar de hierin gebruikte sql s bleek in de Siebel logging te staan. Om hier slagvaardig mee te kunnen werken is er een custom applicatie monitor gemaakt waarin de gegevens over draaiende queries per gebruikersfunctie en scherm gegroepeerd wordt en waarop tot op detailniveau kan worden ingezoomd. Deze monitor zorgt er enerzijds voor dat er statistische performance informatie beschikbaar is per gebruikersfunctie. Anderzijds geeft deze ook aan hoeveel tijd er in zo n gebruikersfunctie waaraan besteed word, hoeveel records er verwerkt worden en hoe vaak en waar elders een query gebruikt wordt. Alleen een gedetailleerde monitoring zoals deze kan een basis vormen om SLA s af te spreken. En tevens vormt deze een perfecte brug tussen het databasedomein OGh Visie 19

20 Performance tuning en troubleshooting van de DBA en het applicatiedomein van de gebruikers. Een brug die essentieel is om te slaan voor een Tuning specialist, omdat anders de prioriteiten van beide groepen niet op elkaar kunnen worden afgestemd en tijd verloren gaat aan minder belangrijke (maar op het eerste oog meest trage) functies. Tuning en troubleshooting vuistregels Vooraleer aan detail werk te beginnen is het goed om wat algemene uitgangspunten te definiëren. Toine noemde hier de volgende vuistregels die hij hanteert voor een applicatie: Minimaliseer het aantal logical i/o s (LIO s) De achtergrond hiervan is eigenlijk heel logisch. Elke I/O die je niet hoeft te doen kost ook niets. LIO s zijn makkelijk meetbaar en geven een redelijk betrouwbare indicatie van de schaalbaarheid van een applicatie. Structureer eerst en ga dan pas tunen. Elimineer onnodige workload en ga dan pas de overblijvende workload optimaliseren Een goed voorbeeld hiervan is het dagelijks bijwerken van het datawarehouse (ETL). Om elke dag alles opnieuw te laden betekent een gigantische workload. Hier kon veel gewonnen worden door daar waar nuttig alleen de wijzigingen door te voeren: hiermee wordt dezelfde activiteit met minder workload gerealiseerd en doorlooptijden verkort. Minimaliseer uitzonderingen Dit is niet een performance issue, maar een beheer issue. Alle uitzonderingen moeten beheerd worden. Tevens moet er gekeken worden wat de invloed van deze uitzonderingen op elkaar zijn. Na elke wijziging is het eigenlijk nodig om te kijken of de andere uitzonderingen nog wel nodig zijn. Toine benoemde het als volgt: Als je voortdurend bezig bent om met hints queries sneller te maken, dan is er iets fout in de algemene zin (bijvoorbeeld in de wijze van statistieken vergaren). Uitzonderingen die Toine noemde zijn: Hints in sql-statements Gebruik van Outlines Zetten van hidden parameters (de zogenaamde _ parameters) Afwijkingen in het verzamelen van statistieken (maar Toine benadrukte dat het wel heel goed is om de flexibiliteit in te bouwen om uitzonderingen te maken, want door optimizer tekortkomingen is het soms nodig de optimizer van andere informatie te voorzien dan standaard statistieken verzamelen doet). Een probleem opgelost met een uitzondering uit de praktijk Toine gaf aan dat een simpele upgrade van 9i naar 10g al voor hoofdbrekens kan zorgen door (niet zo n zichtbare) aanpassingen in de optimizer. Zo bleken na upgrade problemen op te treden met iets dat bekend staat als transitive closure. Een sql-statement van de algemene vorm: select * from a, b where a.c1 = b.c1 and a.c1 = x wordt in 10g door de optimizer herschreven als: select * from a, b where a.c1 = b.c1 and a.c1 = x and b.c1 = x maar in 9i werd dit herschreven als: select * from a, b where a.c1 = x and b.c1 = x In 10g verwijdert de optimizer de join conditie niet. Dit leverde in de betreffende Siebel OLTP applicatie af en toe hele slechte executieplannen op, vaak in specifieke constructies. Dit kon vervolgens worden opgelost door het zetten van de hidden parameter _optimizer_transitive_closure = FALSE (wat in 10g de 9i functionaliteit simuleert). Let op: Een aantal toehoorders merkte op dat zij helemaal geen problemen hadden met de overgang van 9i naar 10g. Hidden parameters moeten alleen worden gezet nadat expliciet is getest dat dit in deze omgeving zin heeft. De Cost Based Optimizer In zijn algemeenheid werkt de Cost Based Optimizer goed. De kinderziektes lijken er echt wel uit te zijn. Toch heeft elke optimizer zijn beperkingen, ook in 10g nog. Dit treedt vooral op als de aannames die de optimizer doet niet overeenkomen met de werkelijkheid. Enkele van deze aannames zijn : Uniformiteit Bij gebrek aan informatie gaat de optimizer altijd uit van een uniforme verdeling over de mogelijke / toegestane waarden. Histogrammen en user defined statistics kunnen deze beperking deels ondervangen Join uniformity Ook bij join gaat de optimizer ervan uit dat alle waarden uniform verdeeld zijn. Predicaat onafhankelijkheid Een standaard probleem met performance in een OLTP omgeving is dat veel gebruikte SQL-statements niet elke keer geparsed kunnen worden. Dit zou teveel performance kosten. Oracle parset daarom deze statements maar één keer met de dan geldende bind variabelen (bind variable peeking). Zolang als het statement gebruikt blijft worden blijft dit in de shared pool staan. Soms komt het echter voor dat met een bepaalde waarde van een variabele er een heel specifiek executiepad gekozen wordt dat voor bijna alle andere waarden slecht is. Een voorbeeld hiervan is een query over inwoners van een aantal steden, waarbij er in de database 2 mensen in een dorp wonen. Indien als variabele dit dorp gebruikt wordt is het beste executiepad waarschijnlijk heel anders. Als deze waarde toevallig gebruikt wordt als peek variable bij het parsen, zal deze query traag zijn, net zolang totdat hij opnieuw geparsed wordt. Dynamic sampling (statistieken verzamelen tijdens een executie van een sql-statement en hiermee eventueel het executieplan aanpassen) kan dit gaan oplossen. Praktijkoplossing Histogrammen en bind variabelen blijkt een slechte combinatie. Het verwijderen van histogrammen leverden een veel stabielere performance. Een bijkomend voordeel was dat het vergaren van de statistics veel minder tijd en 20 OGh Visie

21 Performance tuning en troubleshooting resources kost. (Teruggebracht van 13 naar 4 uur doorlooptijd). De Adaptive cursor sharing functionaliteit van Oracle 11g komt tegemoet aan dit probleem van bind variable peeking en ongunstige executieplannen. Histogrammen kunnen daarmee sneller weer overwogen worden in een OLTP omgeving met bind variabelen. Wetenswaardigheden over indexen Index strategieën De meeste applicatie performance problemen komen voort uit onjuiste statistieken en onjuiste of onbrekende indexen. Oracle kent globaal twee hoofdvormen van indexen (B*tree en bitmap) met beide hun sterke en zwakke punten: B*tree: Snelste ingang in een tabel als alle gebruikte predikaten (vooraan) in de index voorkomen. Beste voorbeeld een index op de primary key kolommen en toegang tot de tabel via de primary key. Er kan praktisch gesproken altijd in maar één B*tree index tegelijk gebruikt worden voor de toegang tot een tabel. Bitmap: meerdere Bitmap indexen op een tabel kunnen tegelijkertijd gebruikt worden. Een groot nadeel van een bitmap index is wel dat bij updates een ROWID range van rijen gelocked worden, dus een ruimere locking dan in het geval van B*Tree, row-level locking. Daarom wordt de Bitmap index meestal in een DWH omgeving gebruikt (alhoewel een relatief statische OLTP tabel ook een kandidaat kan zijn). Een veel gehoord misverstand is dat een bitmap index alleen bij een lage cardinaliteit gebruikt kan worden. Velden met een bitmap index kunnen wel degelijk honderden of duizenden verschillende waarden hebben. De kracht zit in het gelijktijdig gebruik van meerdere single kolom bitmap indexen. Ze zijn noodzakelijk voor star transformation optimalisatie in een DWH. Tapio Lahdenmäki s 3-sterren index Tapio Lahdenmäki heeft drie criteria genoemd om het nut van een index te kunnen bepalen. Voor elk criterium waar index aan voldoet geeft hij deze index één ster. De beste indexen zijn dus 3-sterren indexen, maar die zijn niet altijd te realiseren: De te scannen index slice is zo Een voorbeeld van zo n 3-sterren index is de volgende query: select first_name, last_name, job_id from hr.employees where department_id = :v_dept_id and hire_date > TO_DATE (:v_hiredate, dd-mm-yyyy and like :v_ order by hire_date De volgende index is dan zo n 3-sterren index DWH praktijk gevallen In het DWH hadden waren voornacreate index idx_employees_1_fat on employees (department_id, hire_date, , last_name, first_name, job_id); klein mogelijk De index zorgt ervoor dat de resultaatset meteen op de goede manier is gesorteerd en verhindert een extra sorteer operatie De index bevat alle geselecteerde kolommen uit de query. Hij noemt dit soort index een fat index. Naast alle kolommen nodig voor de where clauses bevatten deze indexen extra kolommen (het vet), namelijk de geselecteerde kolommen. Hierdoor hoeft alleen de index bekeken te worden. Het duurste deel van indexgebruik, namelijk erop volgende single block Table access, is dan niet meer nodig In OGH Visie Voorjaar 2008 (http://www. ogh.nl/downloads/ogh_visie_voor- JAAR_2008.pdf) staat een volledige artikel van Toine over Tapio Tapio Lahdenmäki s 3-sterren indexen. 1. Alle informatie uit de where-clause zit op de juiste wijze in de index (equality predicaat kolommen eerst, daarna range predicaat kolommen) 2. De index is gesorteerd op hire_date binnen department_id en vermijdt een dure sorteeroperatie 3. De geselecteerde velden (last_name, first_name, job_id) zitten ook in de index en table access is niet nodig Index valkuilen In een B*Tree index worden entries met kolommen met alleen NULL values niet opgenomen. Voor een query die wel rekening moet houden met NULL values kan zo n index dan niet gebruikt worden, met als een mogelijk gevolg een full table scan op een potentieel grote tabel. Een oplossing is om aan de index een fixed value toe te voegen: create index x on y (kol1, 0); In plaats van de fixed value kan natuurlijk ook een not null kolom worden toegevoegd. OLTP praktijkgevallen In de Siebel database was de top sql-query een select op S_LST_OF_VAL (code tabel). Deze werd ruim keer per dag uitgevoerd. Dit is een relatief statische tabel, zodat het toevoegen van indexen of het vergroten ervan weinig tot geen nadelige gevolgen heeft. Door de voor deze query gebruikte index FAT te maken, dat wil zeggen, alle kolommen (14 in totaal) uit de select-clause toe te voegen, kon table access worden voorkomen en werd deze query twee keer zo snel. Dit loste weliswaar niet een direct knelpunt op maar gaf wel lucht aan de rest van de queries. In een tweede query werd gezocht naar de eerste rijen van een tabel met 14 miljoen rijen op een bepaalde manier gesorteerd. Een query zonder predicaten. Hier vermeed een index op de sortkolom(men) de sortering. Het resultaat was dat de query vele honderden malen sneller was. OGh Visie 21

22 Performance tuning en troubleshooting melijk B*Tree indexen aanwezig en alleen bitmap indexen op de kolommen met een lage kardinaliteit. Dit ontnam de optimizer de mogelijkheid om star transformation toe te passen. Oplossing: Zet een bitmap index op elke dimension foreign key van de fact tabel Zet een bitmap index op elke flag kolom van de fact tabel Gebruik alleen single column bitmap indexen Gebruik B*Tree indexen alleen nog maar voor unique constraints en de primary key constraint in de dimensie tabellen en fact tabel Clustering Onder clustering verstaat Toine het er voor zorgen, dat de benodigde data dicht bij elkaar staat en zo met zo min mogelijk I/O s gelezen kan worden. De effecten hiervan zijn: Het minimaliseren van logische I/O s Het effectiever maken van belangrijke indexen Kortom een lagere workload bij een gelijke hoeveelheid activiteiten Clustering heeft altijd te maken met de fysieke plaats van data. Alhowel dit er logisch gezien niet toe doet, heeft het wel degelijk invloed op de snelheid van bepaalde queries. Ontwikkelaars hebben hier per definitie geen invloed op (in SQL geef je alleen aan wat je wilt doen, niet hoe, of waar). Dit is dus typisch een DBA activiteit (eventueel samen met de systeem beheerder). Een positieve consequentie hiervan is dat er in principe ook geen aanpassingen in de applicatie nodig zijn. Technieken binnen Oracle die je voor clustering kunt gebruiken zijn: Partitioning Rac application partitioning Sorted hash clusters Clusters Indexen Index organized tables Rac services Data clustering (In de presentatie slides te downloaden van de OGH site staat een volledig uitgewerkt voorbeeld van gebruik van DBMS_ REDEFINITION om volledig online een gebruikte tabel toe sorteren) Oplossen migrated rows Referenties De blogs van Jonathan Lewis, Tanel Põder, Cary Millsap, Tom Kyte, Richard Foote en Harald van Breederode horen tot de beste referenties op het gebied van performance tuning. En als laatste een selectie van de boeken die Toine kan aanbevelen en die zijn blik op tuning en Oracle systemen het meest hebben beïnvloed: Gerard Uiterwaal is werkzaam bij Motiv IT Masters Advertentie PeopleSoft-experts Oracle-experts Cost-Based Oracle Fundamentals (Jonathan Lewis) Troubleshooting Oracle Performance by (Christian Antognini) Oracle Performance by (Gary Millsap) Relational Database Index Design and the Optimizers (Tapio Lahdenmäki en Mike Leach). Vitalizing your organisation with knowledge T (0) OGh Visie

23 Oracle Locator and Oracle Spatial 11g Best Practices Oracle Locator & Oracle Spatial 11g Door Han Wammes, Business Development Manager Oracle Spatial bij Oracle Nederland INTRODUCTION This technical white paper describes best practices for Oracle Locator and Oracle Spatial with SDO_ GEOMETRY, the Oracle Database native data type for storing vector data. Oracle Spatial extends the core location features included in every Oracle database with Oracle Locator. Therefore, this document refers to Oracle Locator when describing best practices that apply to both Oracle Locator and Oracle Spatial. It refers to Oracle Spatial when practices are specific to Oracle Spatial. This paper highlights some best practices and tips to help design and develop applications that use Oracle spatial technology. Many of the recommendations in this paper are not specific to Oracle Locator, allowing customers to capitalize on existing Oracle knowledge within their enterprise. Part 2 Spatial index creation The following parameters are recommended when creating spatial indexes. WORK_TABLESPACE - During spatial index creation, the process creates intermediate tables that get dropped when the index is complete. The intermediate tables can take up to 2 times the size of the final index. If WORK_TABLESPACE is not specified, the intermediate tables are created in the same table space as the final index, causing fragmentation, and possible performance degradation. You can use SDO_TUNE.ESTIMATE_ RTREE_INDEX_SIZE, and multiply the result by 2 to provide guidance on sizing the work table space. The work table space can be re-used to create other spatial indexes. LAYER_GTYPE This parameter is needed especially when working with point-only layers. If a pointonly layer stores its points in the SDO_ORDINATE_ARRAY, you can still specify LAYER_GTYPE=POINT on spatial index creation. This can help query performance when performing spatial analysis. SDO_NON_LEAF_TBL This parameter is useful for very large spatial indexes (not necessary for smaller spatial indexes). This generates two spatial index tables instead of one. The smaller spatial index table is the non-leaf table, which is traversed most often during spatial analysis. It can be beneficial to pin the non-leaf table into the buffer pool, since it is accessed most often. See the example below. Partitioned local spatial indexes The following approach is recommended to use for parallel creation of local partitioned spatial indexes on partitioned tables. With this approach, if any ALTER INDEX commands fail, you do not have to rebuild any local partitioned indexes that have already successfully completed. Create the LOCAL spatial index with the UNUSABLE keyword. This runs very quickly and only creates metadata associated with the index: CREATE INDEX sp_idx ON my_ table (location) INDEXTYPE IS mdsys.spatial_index PARAMETERS ( table space=tb_name work_tablespace=work_tb_ name ) LOCAL UNUSABLE; -- Create the index CREATE INDEX geod_counties_sidx ON geod_counties(geom) INDEXTYPE IS MDSYS.SPATIAL_INDEX PARAMETERS ( sdo_non_leaf_tbl=true ); -- Find the non leaf index table name SELECT sdo_nl_index_table FROM user_sdo_index_metadata WHERE sdo_index_name= GEOD_COUNTIES_SIDX ; MDNT_A930$ -- Pin the table in memory ALTER TABLE MDNT_A930$ STORAGE(BUFFER_POOL KEEP); Dit is het tweede en laatste deel van een serie over Oracle Locator en Oracle Spatial Best Practices. Omdat we op termijn deze serie wellicht beschikbaar willen maken voor een internationale doelgroep, is de tekst in het Engels gesteld. Deel 1 is verschenen in het vorige nummer van OGh Visie, Voorjaar OGh Visie 23

24 Oracle Locator & Oracle Spatial 11g Build individual scripts. Hypothetically, if you have 100 partitions and 10 processors, build 10 scripts, each with 10 ALTER INDEX REBUILD statements but do not use the PARALLEL parameter. For example: ALTER INDEX sp_idx REBUILD PARITION ip1; ALTER INDEX sp_idx REBUILD PARITION ip2; etc... Run all 10 scripts at the same time. Each processor will be working on a single partition s local index, but all the processors will still be busy working on their own set of ALTER INDEX statements. Note: It is no longer recommended to use the PARALLEL keyword for parallel creation of spatial indexes on partitioned tables, the reason being that when creating a partitioned LOCAL spatial index, if any partitions index fails (for example, table space full or for some other reason), you must start at the beginning again (no way to continue where you left off). Spatial Queries Oracle Locator and Oracle Spatial include a set of spatial operators and functions. Spatial operators and functions both perform spatial analysis, the difference being operators leverage spatial indexes and functions do not. Operators include the following: SDO_FILTER (search_column, window) SDO_RELATE (search_column, window, operator specific parameters ) SDO_ANYINTERACT (search_ colunn, window) SDO_INSIDE (search_column, window) SDO_WITHIN_DISTANCE (search_column, window, operator specific parameters ) SDO_NN (search_column, window, operator specific parameters ) See the documentation for many additional operators. Functions include the following: SDO_GEOM.SDO_AREA SDO_GEOM.SDO_LENGTH SDO_CS.TRANSFORM SDO_LRS.PROJECT_PT See the documentation for many additional functions. Notice that all spatial operators have a similar parameter signature: The first argument of a spatial operator is always the column being searched, and must be s patially indexed. The second argument is always the query window, or area of interest. The third argument, if it exists, is a string that includes a list of parameters specific to that operator. When you are writing SQL statements that include spatial operators, Oracle hints can help the Oracle optimizer choose a better execution plan. Oracle hints are not Oracle Locator specific, but just as they can improve execution plans for SQL statements that do not include spatial operators, they can also help execution plans for SQL statements that do. For an optimal execution plan, always specify the /*+ ordered */ hint when the query window (second argument of a spatial operator) comes from a table. For example, the following query finds all the chemical plants within 5 miles of contaminated wells with ID values 1 and 2. SELECT /*+ ORDERED */ b.chemical_plant_name FROM well_table a, chemical_plants b WHERE sdo_within_distance (b.geom, a.geom, distance=5 unit=mile ) = TRUE AND a.id in (1,2); In the example, well locations (well IDs 1 and 2) passed into the second argument of the operator come from the well_table. This is a classic example where the /*+ ordered */ hint should be specified. When you specify the ordered hint, list the tables in the FROM clause in driving table order. The table that feeds the second argument of the spatial operator should be listed in the FROM clause before the table that contains the search column. In this example, well_table is listed before chemical_plants in the FROM clause. Spatial operators narrow the result candidates by excluding rows from the table associated with the first argument of the operator (the search column). When the results of a query are narrowed by a spatial operator, and when other indexed columns from the same table that feeds argument 1 of the spatial operator appear in the WHERE clause, it may be helpful to use a no_index hint. This is especially true if those other indexed columns are not very selective. For example, assume the chemical plant query was modified to return all the chemical plants that process chromium, within 5 miles of contaminated wells with ID values 1 and 2. Assume that the chemical_ plants table has a column called processes_chromium, with possible values of T or F (true or false). Even if the processes_chromium column has a bitmap index on it, it probably would not be very selective index to use in the query. Providing a no_index hint on processes_chromium index can help the Oracle optimizer avoid a merge of the selective spatial index and the non-selective, non-spatial index. SELECT /*+ ORDERED NO_INDEX (b processes_ chromium_index_name) */ b.chemical_plant_name FROM well_table a, chemical_plants b WHERE sdo_within_distance (b.geom, a.geom, distance=5 unit=mile ) = TRUE AND a.id in (1,2) AND processes_chromium = T ; 24 OGh Visie

25 Oracle Locator & Oracle Spatial 11g Oracle recommends cost based optimization, and gathering statistics on tables and indexes. This can be accomplished with the following procedures: DBMS_STATS.GATHER_TABLE_ STATISTICS DBMS_STATS.GATHER_SCHEMA_ STATISTICS The table that contains the SDO_GE- OMETRY data type can benefit by gathering statistics on it, but it is not necessary to gather statistics on the spatial index table implicitly created by the CREATE INDEX command. Application considerations If visualization is a key component of your application, this section may be very relevant. When the display is zoomed out very far, it is not good practice to turn on very detailed layers. For example, if the display is zoomed out to show the entire United States, turning on detailed streets does not add value to the display. Detailed streets at that zoom level would appear as a solid blob on the screen. It is much more realistic to turn on detailed streets when the display is zoomed in to a one kilometer area east to west. The following is another example. Assume that you have a layer with very detailed polygon regions (about 3000 vertices in each polygon). When you are zoomed out very far, it does not make sense to display these very detailed polygons. The detail of the polygons is lost because the many coordinates in these polygons are being forced to render onto just a few pixels. A more realistic scenario would be to use zoom control to only turn on the detailed polygons when you are reasonably zoomed in. Another realistic approach is to create a generalized layer (generalized version of the detailed polygons). The generalized layer is displayed when you are zoomed out very far, and the detailed layer is displayed when you are zoomed closer in. Zoom control and the use of generalized layers are very well known concepts for display applications. Correct usage of zoom control and generalized layers will provide much better performance. Unnecessary fetches of detailed geometries from the server can be avoided, especially since most of the coordinates for each of these detailed geometries would render on just a few pixels. Oracle Spatial dag op donderdag 25 november in Utrecht Spatial and IT aligned Op donderdag 25 november a.s. organiseren Oracle Nederland en de Oracle Gebruikersclub Holland (OGh) het evenement Spatial and IT aligned. Deze Oracle Spatial dag staat in het teken van ontwikkelingen in Oracle Spatial en toepassingen van geo-informatie waarbij integratie met IT architectuur van cruciaal belang is. Naast een update van Oracle Spatial ontwikkelingen zoals 3D en naadloze integratie met Oracle Business Inteligence, wordt aandacht gegeven aan praktijkcases. Hierbij komen organisaties uit zowel het geo-werkveld als uit bedrijfstakken die net de meerwaarde van Spatial ontdekt hebben met interessante nieuwe visies. Ook is er aandacht voor de cultuurverandering die noodzakelijk is voor de integratie van geo in de IT-architectuur. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan de definitieve samenstelling van het programma. Sprekers zullen onder andere komen vanuit Rijkswaterstaat, Productmanagement van Oracle Spatial en TU Delft (Oracle Spatial Centre of Excellence). Aanmelden en meer informatie De Oracle Spatial dag wordt gehouden in het Oude Tolhuys, Weg naar Rhijnauwen in Utrecht. Meer informatie en de laatste stand van zaken m.b.t. het programma voor de het evenement Spatial and IT aligned is te vinden op Ook de aanmelding vindt plaats via de OGh website. OGh Visie 25

26 Verslag DBA-dag Thema OGh DBA-dag dit jaar Oracle 11g in de praktijk Oracle positioneert Exadata Database Machine als ideaal databaseplatform De tweede DBA-dag die de OGh op 14 september heeft gehouden droeg ditmaal als thema Oracle 11g in de praktijk. Net als de succesvolle eerste editie vorig jaar kende dit OGh miniseminar een hoge opkomst. Ruim honderd OGh-leden waren naar de sfeervolle locatie het Oude Tolhuys in Utrecht getogen om het interessante en afwisselende programma bij te wonen. Het is misschien nog iets te vroeg om al van een traditie te spreken, maar gezien de grote belangstelling en positieve beoordeling van beide zal de OGh DBA-dag ook komend jaar zeker weer een vervolg krijgen. Het programma van de DBA-dag vermeldde twee plenaire sessies, gevolgd door negen parallelle sessies parallelsessies die waren opgesplitst in drie tracks, met als thema s Administration, Performance & Tuning en Integration. Een uitgebreid verslag van een succesvolle dag, met dank aan de deelnemers die als verslaggever een bijdrage hebben geleverd. Oracle Exadata V2 Database Machine Na een welkomstwoord van OGhvoorzitter Robin Buitenhuis kwam in de eerste plenaire eerste plenaire sessie de Oracle Exadata V2 Database Machine uitvoerig aan bod. Oracle afficheert de Exadata V2 Database Machine als ideaal databaseplatform en beste machine voor datawarehousing, OLTP en databaseconsolidatie. De unieke architectuur maakt de Exadata, alweer volgens Oracle, tot de snelste en voordeligste databaseoplossing die beschikbaar is. In zijn presentatie tijdens de OGh DBA-dag droeg Robert Pastijn van Oracle de bewijzen aan voor deze superlatieve kwalificatie van de nieuwste spruit uit het Oracle/Sun-huwelijk. Ook commercieel aantrekkelijk Enkele dagen na de DBA-dag bleek na de bekendmaking van de Oracle jaarcijfers - het gebroken boekjaar van Oracle eindigt op 31 mei dat er inmiddels voor 1,5 miljard dollar aan orders voor Exadata V2 databasemachines in de pijplijn zit. Een duidelijk teken dat de Exadata kennelijk ook commercieel een aantrekkelijk product is. Oracle-CEO Larry Ellison benadrukte dan ook tijdens de afgelopen Open World dat Oracle s hardwarebusiness kan verdubbelen door de combinatie van Sun hardware en Oracle software. De Exadata hardwarearchitectuur is opgebouwd uit een database grid van 8 servers met in totaal 64 Intel cores, een storage grid met 14 storage servers, 112 cores in storage en schijfcapaciteit van 100 TB SAS disk of 336 TB SATA disk, 5 TB aan PCI Flash geheugen, data mirrored over de storage servers en InfiniBand netwerktechnologie met redundant 40 Gb/s switches. De Exadata machines zijn field upgradable, van een quarter rack machine tot aan 8 gekoppelde full racks met volledige bandbreedte en redundantie. Alle databasemachines zijn identiek aan de config die wordt gebruikt door Oracle Engineering en draaien bestaande OLTP en Datawarehousing applicaties. 5 TB aan flashgeheugen De belangrijkste technologieën die in de Exadata machines zijn toegepast om de beoogde snelheid en kostenvoordeel te behalen zijn: Exadata Storage Grid -voor het draaien van data-intensieve applicaties - Hybrid Columnar Compression waarmee data wordt georganiseerd en gecomprimeerd per kolom en Smart Flash Cache, die zorgt voor extreme OLTP performance. De Exadata heeft 5TB aan flashgeheugen, dat zorgt voor vijf maal hogere I/O per seconde dan disks in een Enterprise Storage Array, aldus Oracle. Exadata levert daarmee de snelheid van flash tegen de kosten van disk. De Exadata levert daarmee een query throughput van 50 GB/sec aan uncompressed data, met compressed data kan een throughput van zelfs honderden GB/s worden bereikt. Robert liet met een aantal voorbeelden en vergelijkende cijfers zien dat Exadata Flash Datawarehousing beduidend sneller en meer schaalbaar is in vergelijking met storage arrays. Exadata is ook de beste machine voor database- en storage consolidatie, stelde hij, met name vanwege de buitengewoon hoge performance bij complexe workloads die een mix vormen van OLTP en datawarehousing. Resource Manager biedt de mogelijkheid te prioriteren naar dynamische attributen workload, job, user waardoor de performance wordt beschermd tegen dalingen bij mixed workload in OLTP TPS toepassingen. Oracle biedt verder uitgebreide failure protection voorzieningen, zoals redundant hardware, real-time active replica en Active Data Guard. Migratie Onder het motto Migratie is heel simpel ging Robert vervolgens uitvoerig in op de migratieaspecten van zowel Oracle- als niet-oracle systemen naar een Exadata machine. Met als doelstelling een standaard Oracle 11gR2 database draaiend op Robert Pastijn van Oracle Nederland 26 OGh Visie

27 Verslag DBA-dag 64bit Linux en op ASM gebaseerde storage. Belangrijk daarbij is dat alle DBA s up-to-date (11gR2) kennis hebben en dat alle best practices voor 11gR2 valid zijn voor DBM. Voor migratie van een niet-oracle bronsysteem naar Exadata adviseerde hij eerst de default opties voor migratie naar Oracle te raadplegen op OTN en daar ook te kijken naar Oracle partners, waarvan een aantal sterk gespecialiseerd in migratietrajecten. Bij Oracle naar Oracle migraties is het bron over het algemeen geen 11gR2 database. De applicatie moet daarom gevalideerd worden voor 11g Release 2 en gecertificeerd voor het gebruik van ASM en de database moet geüpgrade worden. Ook zal het bronsysteem in de meeste gevallen niet op het Linux OS draaien, maar op Big Endian (Risc, Itanium). Belangrijk aandachtspunt is ook dat de databases van het bronsysteem niet gebouwd zijn met de nieuwste features en opties (Block size, Result Cache, Active Data Guard, Real Application Clusters etc.) Twee migratieopties Een goede voorbereiding van de migratie is cruciaal, stelde Robert, die de aanwezigen ook een aantal tips meegaf. Upgrade je testdatabase naar 11gR2, test je applicatie unit totdat je tevreden bent en beschouw Oracle VM als je vriend wanneer je geen testomgeving hebt, geen RAC-enabled testomgeving en er geen sprake is eenvoudig te herhalen stappen. Ook is het zaak om verder te denken dan de applicatie. Hoe staat het met de backup & recovery, hoe wordt de database geladen met informatie na de migratie (batchjobs, rapportagetools). Een goede capaciteitsplanning, waarbij ook de capaciteit van de huidige omgeving duidelijk in beeld wordt gebracht, is eveneens een belangrijk aandachtspunt bij migratie. Er zijn twee migratieopties: een fysieke migratie, waarbij volledige table spaces en data files worden verplaatst zonder dat naar de onderliggende data wordt gekeken, en een logical migratie waarbij de data uit de database wordt gehaald, naar files gedumpt en gesynchroniseerd met Oracle Streams/Golden Gate. Logical migratie - indien mogelijk is de eenvoudigste manier om te migreren. Een fysieke migratie is lastiger qua setup maar geeft wel meer flexibiliteit. De Ordina, hoofdsponsor van deze tweede OGh DBA-dag, was met een stand aanwezig in het atrium van het Oude Tolhuys. tijd die een migratie in beslag neemt, is vooral afhankelijk van het netwerk waarover de data wordt verplaatst. Het advies van Robert is om de oude omgeving te voorzien van InfiniBand met een snelheid tussen de 1,5 en 2,5/s GB per link (5 TB per uur). Geen rocket science De downtime is afhankelijk van tal van factoren, met als algemene stelregel dat hoe lager de downtime, des te beter de voorbereiding moet zijn. Neem de tijd om te beslissen welke benadering je kiest, bekijk alle opties zorgvuldig, kies wat het beste geschikt voor jouw omgeving en implementeer zoveel mogelijk van de aanbevolen opties. Migratie naar het Exadata V2 databaseplatform is bepaald geen rocket science, concludeerde Robert Pastijn dan ook. Hij sloot zijn betoog af met een overzicht van een aantal praktische aspecten van Exadata, van beheer, back-up en testen, de bestelprocedure ( Oracle sales is happy to assist you! ) en levering en installatie tot het eerste gebruik, in productie nemen, het dagelijks gebruik en performance en tuning. Ervaringen als klant/gebruiker Aansluitend op de presentatie van Robert Pastijn schetste Frits Hoogland van VX Company zijn ervaringen als gebruiker/klant en technisch beheerder van een Oracle Exadata database machine. Hij ging allereerst in op de naamgeving: Exadata blijkt in eerste instantie de naam van de Oracle storage in de Database Machine te zijn, en Database Machine de naam van het geheel. Oracle heeft echter recent de naamgeving van de database aangepast naar Oracle Exadata Database Machine. Frits vertelde daarna over zijn praktijkervaringen met de installatie van de databasemachine. Doordat de Exadata al helemaal geïnstalleerd is, kan het verplaatsen van de zwaargewicht maar liefst 600 kilo - databasemachine naar de serverruimte de nodige moeilijkheden opleveren. Drempels, zachte vloerbedekking, liften, deze kunnen allemaal tot problemen leiden tijdens het transport naar de computerruimte. De databasemachine is voor de applicatie een normale 11gR2 database. Veel technieken die moderne databases gebruiken maken deel uit van Exadata, zoals ASM, RAC, Parallel Query, partitionering. Sommige Exadata-specifieke functies werken helemaal automatisch en hoeven niet door een DBA ingesteld te worden (Smart Scans, Storage Indexen), voor andere is instelling vereist. Als laatste meldde Frits dat zijn bedrijf VX Company Proof Of Concept partner is van Oracle, waarmee het voor geïnteresseerde bedrijven mogelijk is geworden om de Exadata in Nederland te testen. Testen was daarvoor al mogelijk, maar dan bij Oracle in Engeland. OGh Visie 27

28 Verslag DBA-dag Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g De tweede plenaire sessie Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g werd verzorgd door Frank Dorst van Whitehorses. Om de beschikbaarheid van het Oracle platform te vergroten heeft de Provincie Zeeland gekozen voor een oplossing met Active Data Guard 11g. Frank ging in op de afwegingen die de provincie heeft gemaakt om deze oplossing te kiezen behandelde uitgebreid de mogelijkheden van Data Guard en Active Data Guard. Daarnaast werden de implementatie en de implementatiekeuzes van de Provincie Zeeland toegelicht en het bereikte resultaat en de toekomstplannen van de Provincie Zeeland besproken. Oracle Active Data Guard wordt de standaard voor nieuwe omgevingen en zal worden uitgerold naar alle Oracle databases. PARALLEL TRACKS Oracle ASM Cluster File System (ACFS) Rob den Braber van GRID-IT ging in zijn presentatie in op Automatic Storage Management (ASM) dat sinds de Oracle 10g release is toegevoegd als storage systeem voor Oracle databases. Sinds 11g R2 is het ook mogelijk om ASM te gebruiken als normaal (clustered) filesysteem. Voorheen was het alleen mogelijk om ASM te gebruiken als storage systeem voor databasefiles. In de presentatie kwamen onder meer de nieuwe features van ASM, de infrastructuur van ASM, Oracle ACFS en ASMCMD-verbeteringen aan bod en werd een korte demo van ACFS gegeven. Performance Management Grid Control in een Oracle SOA landschap In deze presentatie beschreef Yuri van Buren van Logica op beeldende wijze de ervaringen die hij heeft opgedaan tijdens een performance management opdracht voor de website van het UWV. De omgeving maakte gebruik van 12-instances op een 2-node 11.1 RAC omgeving, de OEM Grid Control versie was toe zoals de Buffer Breakdown Methodologie en Forecasting Oracle Performance. Hij heeft tijdens dit project zijn performance data voornamelijk uit Grid Control gehaald en liet tijdens de presentatie dan ook diverse bruikbare schermen uit Grid Control zien. Real Application Testing Verslag Fred van Deelen, Ordina In zijn presentatie legde Patrick Munne van Transfer Solutions uit wat Real Application Testing (RAT) inhoudt en waarvoor het kan worden gebruikt. De duidelijke demonstratie van de tool met behulp van filmpjes gaf een extra dimensie aan de presentatie. Voordeel van deze vorm van presenteren is dat de spreker vooraf precies weet wat er op het beeldscherm te zien zal zijn en niet gehinderd wordt door plotseling slecht performende databases of haperende verbindingen. Wachttijden worden voorkomen doordat langdurende operaties niet worden opgenomen. Real Application Testing bestaat feitelijk uit twee producten, Database Replay en SQL Performance Analyzer. Met de eerste tool wordt een regressietest uitgevoerd waarbij niet alleen kan worden bewezen dat de resultaten vóór en na een databasewijziging hetzelfde zijn, maar er kan ook een uitspraak worden gedaan over de performanceverschillen na een wijziging. In een demo werd een capture uitgevoerd van sql-statements op een Oracle database en vervolgens werd een replay uitgevoerd op dezelfde database, na upgrade naar Hoewel Database Replay heel goed vanuit Enterprise Manager is te bedienen, werd in de demo gewerkt vanaf de SQL-prompt, hetgeen een goed inzicht gaf in de eenvoud waarmee de tool is te bedienen. Voor een demonstratie van SQL Performance Analyzer gebruikte Patrick wèl OEM. Hij simuleerde het aanmaken van een SQL tuning set op een productiedatabase, om deze tweemaal uit te voeren op een testdatabase om zo het gevolg op de performance van het aanmaken van extra indexen in een database te kunnen analyseren. In een rapport konden de beide uitvoeringen met elkaar worden vergeleken, zowel qua doorlooptijd als de gebruikte executieplans. Een geslaagde presentatie, waarin werd getoond wat de toegevoegde waarde is van Real Application Testing. Patching met OEM Provisioning Pack Verslag Pierre van der Ven, CIBER Ron van der Post, werkzaam bij CIBER Nederland, hield een presentatie over Patching met OEM Provisioning Pack. Na de introductie van Ron stelde hij vragen aan de toehoorders om zo een beeld te krijgen van de toehoorders. Het zal niemand verbazen dat slechts enkelen altijd de laatste patchsets en/of CPU-patches installeren. Vervolgens werd er verder gegaan met een uitleg over deployment procedures, hiermee definieer je per stap hoe je via OEM patches kunt installeren. Deze stappen worden vervolgens via een job uitgevoerd. Voordat je daadwerkelijk kunt gaan patchen, moet je nog bepaalde zaken controleren. Denk hierbij aan de Tijdens het project paste Yuri technieken 28 OGh Visie

29 Verslag DBA-dag software library, de update-opatch-job, refresh van de MOS-job (My Oracle Support) en het maken van een eigen deployment procedure. Ron ging hierna verder in op de daadwerkelijk patch procedure. Stap-voor-stap werd uitgelegd wat er op de achtergrond gebeurt, waarbij ook diverse aandachtspunten werden toegelicht. Ook werd uitgelegd waar de patch procedure je juist niet mee kan helpen, hierbij moet vooral aan grotere zaken zoals een upgrade worden gedacht. Voorts werd getoond hoe je zelf de deployment procedure verder aan kunt passen, denk hierbij bijvoorbeeld aan het toevoegen van extra controles (voor en na het uitvoeren van de patch). Na een overzicht van de voor- en nadelen werd de presentatie afgesloten met een zeer uitgebreide demo en een levendige Q&A sessie. Performance, Tuning & Storage Erik Swinkels van AXIS into ICT ging in zijn presentatie in op het onderwerp storage in relatie tot performance & tuning. Storage heeft een grote invloed op de performance van de database. Desondanks is het voor veel DBA s onbekend terrein. De DBA heeft regelmatig weinig in te brengen wanneer het om storage gaat en krijgt wat de storage afdeling denkt dat goed is. In deze sessie gaf Erik de DBA wat munitie richting de storage-organisatie. Wat is een harddisk eigenlijk, en wat voor prestaties kun je er van verwachten? Hoe zit dat precies met RAID, SSD s en Flash? En wat voor effecten hebben moderne SAN/ NAS omgevingen op de prestaties van mijn database? Wat kan ik met al deze kennis doen om mijn Oracle omgeving zo ideaal mogelijk in te richten en welke opties zijn hiervoor binnen Oracle 11g beschikbaar? Onderwerpen die daarbij aan bod kwamen waren onder meer compressie, partitioning, cache, RAID en ASM. dbfs/ secure files Ronald Rood van CIBER ging in zijn presentatie in op de mogelijkheden en onmogelijkheden van dbfs. Waar zitten de problemen, uitdagingen en kansen? Met voorbeelden liet hij zien wat de documentatie ons probeert te vertellen. De installatie en configuratie ontbraken niet in het verhaal, evenals de bugs die Ronald is tegengekomen werden bekeken en waar mogelijk opgelost of omzeild. Ook zaken als de befaamde compressie en deduplicatie kwamen aan de orde. Een uitgebreid artikel van Ronald Rood over dit onderwerp is te vinden op de website van de OGh. Oracle BI Verslag Pierre van der Ven, CIBER Nasierkhan Jahangier, werkzaam bij Rabobank, begon zijn presentatie met het beschrijven van wat Oracle BI nu eigenlijk is. Hierbij werd ingegaan op de front-end maar uiteraard ook op de back-end. Een opvallende mededeling was dat onderzoek heeft aangetoond dat je met Oracle BI binnen hooguit een paar maanden iets werkbaars in handen kunt hebben. Met traditionele tools zijn daar vaak enkele kwartalen tot soms zelfs jaren voor nodig. Voorts werd getoond hoe Oracle BI binnen een organisatie past, waarna de sessie meer de diepte in ging. Een interessante feature is Cache Seeding, het is vergelijkbaar met materialized views maar dan geavanceerder omdat de gegevens vooraf worden gecached. Over het algemeen valt op dat de nadruk bij de 11g-versie op performance ligt, daarnaast is de Fusion Middleware uiteraard ook ter sprake gekomen. Na een overzicht van de belangrijkste bestanden en directories werd verder ingegaan op beheer via de Administration Console en de Fusion Middleware Control (die laatste komt neer op de BI-versie van Enterprise Manager). Met de Enterprise Manager kan de keten vanaf hardware tot aan de Oracle WebLogic server worden beheerd. Na kort stil te hebben gestaan bij de security, kwam clustering ter sprake. Vanaf 11g is het mogelijk om horizontaal te clusteren. Na diverse vragen en de tip misbruik je BI-server niet als databaseserver werd deze interessante sessie afgesloten. Identity Management In Identity- en Access Management projecten wordt vaak gekeken naar wat technisch mogelijk is zonder rekening te houden met wat vanuit de organisatie verstandig, wenselijk en haalbaar is. Andersom is er binnen de organisatie vaak weinig aandacht voor Identity- en Access Management. Zonder een goede samenhang tussen organisatie en IT zal Identity en Access Management nooit succesvol worden ingevoerd. Bert Dondertman en David Kalff van FuseLogic gingen tijdens hun presentatie in op een aanpak die daarbij kan helpen: Meer Business met Identity Management (MBI). De aanpak helpt om snel, met concrete aanbevelingen en een stappenplan, tot de juiste oplossingen voor uw organisatie te komen. Niet alleen voor het aspect technologie, maar in samenhang met andere belangrijke factoren als organisatie, cultuur, verantwoordelijkheden, toezichthouders en delivery capaciteit. Na een toelichting op de MBI aanpak, werd in het tweede deel van de presentatie een voorbeeld uit de praktijk getoond. In de case is Identity management, met SSO, voor een klantenportaal succesvol gerealiseerd door inzet van Oracle IDM componenten.. Het betreft een van de grotere Oracle IAM implementaties met meer dan 4 miljoen gebruikers en meer dan authenticaties per dag, waarbij veel eisen werden gesteld aan de performance. De toegepaste Oracle componenten: Oracle Internet Directory (OID), Oracle Access Manager (OAM), Oracle Identity Manager (OIM), Oracle J2EE Webservice framework (AS10g), Oracle 10g Databases. HTTP Server Security De Oracle Applicatie Server en Oracle Fusion Middleware zijn langzamerhand tot de werkzaamheden van de Oracle DBA gaan behoren. De meeste DBA s hebben weinig ervaring en kennis van HTTP servers/apache. Toch dienen zij deze te installeren en te configureren. Frits Hoogland van VX Company vertelde in zijn presentatie hoe het onderdeel (HTTP servers/ apache) van de applicatieserver, de HTTP server werkt. De HTTP server van Fusion Middleware raakt TCP/IP & firewalling en richt zich op risico s. Hoe zijn deze risico s te identificeren? Hoe te hardenen (het reduceren of modificeren van functionaliteit om het gevaar van aanvallen te verminderen)? En hoe kunnen risico s verder verminderd worden met de mod_security? Tot slot liet hij enkele tools zien om risico s te kunnen identificeren op verschillende levels. De OGh DBA-dag werd mede mogelijk gemaakt door Ordina en Planboard. De presentaties van dit OGh miniseminar zijn te downloaden van de OGh website: OGh Visie 29

30 Ervaringen met Oracle BI 11g R1 Oracle BI 11g R1 belicht in OGh themabijeenkomst Eerste ervaringen met nieuwe release Oracle BI Op 15 september sprak Daan Bakboord, Oracle BI Consultant bij Scamander Solutions, op een OGh themabijeenkomst bij Oracle in De Meern over zijn eerste ervaringen met de nieuwe release van de Oracle BI Suite. Oracle BI 11g R1 werd op 7 juli door Oracle gelanceerd en is sinds begin augustus beschikbaar. Na een goede maand stoeien met de nieuwe release maakt Daan Bakboord de eerste balans op. Door Philip Brand Als nitwit op het Oracle BI vlak besluit ik samen met drie collega s de bijeenkomst bij te wonen, gewoon om eens te kijken wat het is en hoe men er over denkt. Als Oracle ontwikkelaar, met name aan het werk binnen de ebusiness suite, beperkt mijn kennis van Oracle BI zich tot het gebruik van Oracle Discoverer, een in mijn ogen overzichtelijk product. Maar ja, inmiddels is Discoverer enigszins achterhaald en wordt steeds minder gebruikt. Bij Oracle hebben ze niet stilgezeten en in de grote overname race is uiteindelijk het BI product van Siebel de de facto standaard geworden voor Business Intelligence. De bron van dit product ligt in nquire, dat eind jaren 90 op de markt kwam. In 2001 werd dit Siebel Analytics, om begin 2006 omgedoopt te worden tot Oracle BI EE. Eerste grote release Nu in 2010 dus de eerste grote release van dit product, genaamd Oracle BI 11g R1. De eerste vraag die Daan behandelde in zijn presentatie is waarom het zo lang heeft moeten duren voordat deze release beschikbaar is gekomen. De Oracle BI Suite maakt nu volledig deel uit van Oracle Fusion Middleware, en die integratie heeft natuurlijk de nodige voeten in aarde gehad - de WebLogic Application Server, integratie met Oracle s Enterprise Manager die een eigen BI component heeft. Waar je in de BI EE versie nog users registreerde in de applicatie zelf, gaat dit nu via de Identity Manager op de WebLogic Server, Diagnostics, Tuning etc., via Enterprise Manager. Maar ook binnen de BI Suite zelf is veel veranderd. Daan noemde: de sterk verbeterde user interface, met interactieve dashboards, zeer veel mogelijkheden voor grafieken en andere animaties. geïntegreerde location intelligence die het veel eenvoudiger maakt om geografische data te presenteren in de vorm van kaarten. de integratie met de Enterprise manager biedt grote voordelen op het gebied van schaalbaarheid, security, configuratie en optimalisatie van queries. Het Action Intelligence framework, die het mogelijk maakt om acties te definiëren, zodat je bijvoorbeeld op basis van specifieke situaties in je BI omgeving acties kunt initiëren in het bedrijfsproces, of omgekeerd. De nieuwe Template Desiginer in BI Publisher, die de mogelijkheid biedt om de meest complexe rapportages en lay-outs te ontwerpen. Scorecards en Strategy Maps bieden mogelijkheden KPI s te definiëren en te visualiseren. De reacties in de markt zijn positief. Kreten als A brilliant child has grown up, Oracle BI 11g industry s most complete BI solution doen de ronde. De verwachtingen zijn dan ook hoog. Zijn deze gerechtvaardigd? Kanttekeningen Daan is positief, maar plaatste ook enkele kanttekeningen, in die zin dat er voor hem nog een hoop te ontdekken en te leren valt. Niet alles is er eenvoudiger op geworden. Mij bekruipt dan het gevoel dat ik had toen ik voor eerst als redelijke ervaren Microsoft Office gebruiker met Office 2007 geconfronteerd werd. Natuurlijk, het ziet er mooi uit, maar hoe vind ik alle opties die ik gewend was te gebruiken weer terug? Wanneer iemand met zeer veel ervaring in de voorgaande release aangeeft dat er met de introductie van een nieuwe release voor hem nog een hoop te leren en uit te zoeken valt, dan is dat natuurlijk niet per definitie negatief, maar het geeft wel te denken. Daan heeft inmiddels zes installaties uitgevoerd op verschillende platforms, waarvan de eerste vijf succesvol waren, en de zesde nog niet. Hij adviseert in ieder geval goed de installatiehandleidingen te bestuderen. De requirements voor installatie op Linux of 32-bits Window platform zijn : Disk Space: 20GB of meer Available Memory: 4GB of meer Temp Space: 950MB of meer Swap Space: 3GB of meer CPU: dual-core Pentium, 1,5GHz of hoger Op zich niet zo spectaculair, maar voor een goede performance heb je eigenlijk wel meer power nodig. Met andere woorden, even bij een klant een demo geven op je laptop is niet meer zo vanzelfsprekend. Nieuws onder de zon In een real-time demo liet Daan eerst de nieuwe administration tool zien. Met name de mogelijkheid om naast data uit relationele databases ook bronnen als Oracle OLAP en Oracle Essbase te bevragen bieden veel nieuwe mogelijkheden. Verder valt in de administration tool op dat je de user-administratie niet meer tegenkomt omdat dat nu via WebLogic gebeurt. Aan de voorkant is er veel meer nieuws onder de zon. Vanaf de homepage doen we een korte rondgang langs een aantal nieuwe opties. Het performance management, de scorecards, de mapviewer, het action intelligence framework. 30 OGh Visie

31 Ervaringen met Oracle BI 11g R1 Daan wijst op de vele standaard demo s die via Oracle te downloaden zijn. Positief om te melden is ook dat er een migratietool beschikbaar is die het mogelijk maakt 10g BI-applicaties om te zetten naar 11g. Behoudens enkele layouttechnische beperkingen die achteraf nagelopen moeten worden, is het resultaat toch heel behoorlijk. Wat is nu de eind conclusie? We lezen even het commentaar dat Daan zelf de volgende dag schreef op zijn blog: In een sessie van een kleine 2 uur heb ik mijn eerste ervaringen op het gebied van de nieuwe Oracle BI R1 release gedeeld met de aanwezigen. Het is géén marketingshow geworden, maar een eerlijke kijk van iemand die aan de slag gaat met een product, dat in een volledig nieuw jasje is gegoten. Uiteraard bekijk ik alles wel door een rode bril. Aan de ene kant ben ik erg enthousiast over de vernieuwde en extra mogelijkheden van Oracle BI 11g. Tegelijkertijd kun je je ook afvragen of er een business case is voor alle nieuwe functionaliteiten. De tijd zal het leren. Als toehoorder heb ik een behoorlijke indruk gekregen van de mogelijkheden van het nieuwe BI product van Oracle. De grote vraag voor mij nu is of het in de praktijk ook makkelijk toepasbaar en bruikbaar is, zonder ooit een echte BI specialist te willen worden. Bij het maken van toepassingen voor klanten is er altijd een aanzienlijk deel van het op te leveren product, dat je zou willen invullen met zo n BI product: rapportage, bepaalde informatieschermen etc. Kan ik voor dat soort zaken straks gemakkelijk zo n BI tool inzetten, en is het goed integreerbaar met de rest? En rechtvaardigt de prijs die Oracle voor het product vraagt, de functionaliteit die ik ermee realiseer voor de klant? Dat zijn voor mij een beetje de kernvragen die overblijven. De mogelijkheden zijn er, daar ben ik van overtuigd, maar of dat ook gaat lukken zonder zelf de rest van mijn leven BI-specialist te worden? Om met de woorden van Daan te spreken: de tijd zal het leren.. Philip Brand is Senior Technical Consultant Oracle ebusiness Suite bij Quobell B.V. OGh Visie word mede mogelijk gemaakt door OGh Visie 31

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam

De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam De weg naar SOA bij de Gemeente Rotterdam Een reisverslag OGH Fusion Middleware SOA dag 19-5-2010 Lonneke Dikmans Oracle Ace Director Inhoud 2 Architectuur Doelstellingen Rotterdam Veilig, betrouwbaar

Nadere informatie

BPEL in een BPM Wereld OGh Fusion Middleware/SOA dag 2010

BPEL in een BPM Wereld OGh Fusion Middleware/SOA dag 2010 BPEL in een BPM Wereld OGh Fusion Middleware/SOA dag 2010 Martien van den Akker Integration Architect 1 Agenda Process Management bij Oracle Welke producten Wanneer gebruik je wat? Hoe aan het werk met

Nadere informatie

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT

Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Slimmer samenwerken met SharePoint Workflows voor SharePoint met forms en data K2 VOOR SHAREPOINT Workflows, forms, reports en data WAAROM KIEZEN VOOR K2? Of u nu workflows moet maken voor items in SharePoint

Nadere informatie

Responsive web applicaties op Oracle

Responsive web applicaties op Oracle APEX Responsive web applicaties op Oracle Spreker(s) : Datum : E-mail : Arian Macleane & Jacob Beeuwkes 06-06-2013 info@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline Trends APEX intro APEX

Nadere informatie

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing

Cloud Computing. Definitie. Cloud Computing Cloud Computing Definitie In de recente literatuur rond Cloud Computing zijn enorm veel definities te vinden die het begrip allemaal op een verschillende manier omschrijven. Door deze diversiteit zijn

Nadere informatie

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3

Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 Vision ~ Knowledge ~ Results Weblogic 10.3 vs IAS 10.1.3 OGh Fusion Middleware/ SOA Dag 19 Mei 2010, Het Oude Tolhuys Edwin Biemond email edwin.biemond@whitehorses.nl Web http://blogs.whitehorses.nl/,

Nadere informatie

Technologieverkenning

Technologieverkenning Technologieverkenning Videocontent in the cloud door de koppeling van MediaMosa installaties Versie 1.0 14 oktober 2010 Auteur: Herman van Dompseler SURFnet/Kennisnet Innovatieprogramma Het SURFnet/ Kennisnet

Nadere informatie

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder

Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder IT beheerder als bedreigde diersoort: Door toenemende automatisering en slimmere tools verdwijnt het werk voor de klassieke IT beheerder Auteur: Reinout Dotinga Quality Assured Services B.V. Thorbeckestraat

Nadere informatie

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving

Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving Cloud of Clouds Meerdere clouds samensmeden tot één grote, hybride omgeving whitepaper CUSTOM 1 Bedrijven maken steeds vaker gebruik van meerdere clouddiensten, omdat ze aan iedereen in de organisatie

Nadere informatie

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag.

Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Voorbeeldproject Een Haagse SOA Dit voorbeeldproject beschrijft het gebruik van web services (open standaarden) voor de ontsluiting van kernregistraties bij de gemeente Den Haag. Aanleiding Vanuit de visie

Nadere informatie

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie.

Agenda 26-4-2009. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. Wat zijn de gevolgen van Cloud en Gridcomputing voor de gebruikersorganisatie en de beheersfunctie. John Lieberwerth Agenda Even voorstellen Cloud Computing De tien Plagen Gebruikersorganisatie en ICT

Nadere informatie

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1

Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Ubuntu Release Party welkom @ XTG 11/23/12 1 Welkom! Xpert in virtualization technology Kenniscentrum op gebied van virtualisatie: VMware, Citrix, Linux Microsoft... LPI Approved Training Partner Guru

Nadere informatie

Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015

Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015 Waarom Cloud? Waarom nu? Marc Gruben April 2015 Waarom Daarom Cloud? Cloud! Waarom Daarom nu? nu! Marc Gruben April 2015 Wie ben ik? Informatie analist Project/development manager Developer/architect Wie

Nadere informatie

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014

Cloud werkplek anno 2014. Cloud werkplek anno 2014 Introductie Peter Klix Infrastructuurarchitect Specialisatie networking en desktop concepts Peter.klix@eic.nl Cloud desktop Introductie Desktop concepten door de jaren Infrastructuur Cloud concepten Focus

Nadere informatie

Parasoft toepassingen

Parasoft toepassingen Testen op basis van OSB en Digikoppeling Voor de bestaande Overheid Service Bus en de nieuwe standaard Digikoppeling zijn verschillende test- omgevingen opgezet. Hiermee kan het asynchrone berichtenverkeer

Nadere informatie

VMWORLD 2011 US WRAP

VMWORLD 2011 US WRAP VMWORLD 2011 US WRAP UP VIKTOR VAN DEN BERG MARCEL VAN OS WELKOM ELKOM & A & AGENDA Viktor van den Berg, Dutch VMUG Leader Marcel van Os, Senior Technical Trainer @ XTG Agenda VMUG Update (Viktor) VMware

Nadere informatie

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper

Naar de cloud: drie praktische scenario s. Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op. whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Zet een applicatiegerichte cloudinfrastructuur op whitepaper Naar de cloud: drie praktische scenario s Veel bedrijven maken of overwegen een transitie naar de

Nadere informatie

Hoe zet u virtualisatie slim in bij forensische onderzoeksomgevingen?

Hoe zet u virtualisatie slim in bij forensische onderzoeksomgevingen? Hoe zet u virtualisatie slim in bij forensische onderzoeksomgevingen? ir. Ronald van Vugt ronald@netwell.eu Aanleiding Deze presentatie is ontstaan naar aanleiding van een nieuw architectuur ontwerp voor

Nadere informatie

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10

BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 Nieuwsbrief BeheerVisie Nieuwsbrief BeheerVisie 2015, Editie 2 Nieuws BeheerVisie ondersteunt StUF-ZKN 3.10 BeheerVisie geeft advies MeldDesk App Message Router MeldDesk Gebruikers Forum Nieuwe MeldDesk

Nadere informatie

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN

Neptune. Het complete integratieplatform voor uw organisatie! BROCHURE OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN BROCHURE Neptune Het complete integratieplatform voor uw organisatie! OPTIMALISEREN VAN INFORMATIE EN PROCESSEN Axians Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle aan den IJssel Tel: +31 88 988 96 00 - www.axians.nl

Nadere informatie

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst

Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Persbericht Capgemini kondigt SkySight aan: de nieuwste generatie cloudorkestratiedienst Perscontact : Sogeti Nederland B.V. Jolanda Peek Telefoon : (31)6 52327513 Mail : jolanda.peek@sogeti.nl Parijs,

Nadere informatie

SOA en de echte waarheid over transformatie

SOA en de echte waarheid over transformatie SOA en de echte waarheid over transformatie Art Ligthart Partner, Ordina Apeldoorn IT Congres 2008 21 januari 2008 1 Wat gaan we doen? De consequenties van de invoering van Service Oriented Architectures

Nadere informatie

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003

Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Oracle Application Server Portal Oracle Gebruikersgroep Holland Oktober 2003 Page 1 1 Kees Vianen Senior Sales Consultant Technology Solutions Oracle Nederland Agenda Geschiedenis van Oracle Portal Portal

Nadere informatie

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening

Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Portal als infrastructuur voor gepersonaliseerde dienstverlening Onafhankelijke diensten......veilig, gebundeld en gepersonaliseerd voor.....alle doelgroepen... Klanten Informatie Communicatie Back-office

Nadere informatie

Integratie in de praktijk

Integratie in de praktijk Integratie in de praktijk Werken als integratie consultant bij KLM Werken als integratie consultant bij KLM T. Lansbergen A. Kwekel Hogeschool Rotterdam 13/10/2015 Agenda Introductie - Organisatie Use

Nadere informatie

Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware

Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware Proactief monitoring en beheer van Oracle Fusion Middleware Denis Joannides Jelle de Bruin Truston Fusion Duwboot 6-8 Houten www.truston-fusion.com OGH 19 mei 2010 Wie is Truston Fusion? Onderdeel van

Nadere informatie

Factsheet Enterprise Mobility

Factsheet Enterprise Mobility Factsheet Enterprise Mobility www.vxcompany.com Informatie willen we overal, altijd en op elk device beschikbaar hebben. Privé, maar zeker ook zakelijk. Met het gebruik van mobile devices zoals smartphones

Nadere informatie

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant

BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD. Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE THE JOURNEY TO THE CLOUD Ron Vermeulen Enterprise Consultant BRAIN FORCE Europe Europese Professional Services Provider Consultancy, Projects & Solutions, Staffing Belangrijkste Partnerships

Nadere informatie

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services

Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services Factsheet CLOUD DESIGN Managed Services CLOUD DESIGN Managed Services We ontwerpen flexibele en kosteneffectieve cloud-architecturen als fundament voor uw digitale platform(en). De ontwikkelingen binnen

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 DocumentManager Algemeen Met de KYOCERA Scannen naar UNIT4 DocumentManager beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar UNIT4 DocumentManager

Nadere informatie

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen

Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Bedrijfssystemen vervangen door Slim Software Nabouwen Codeless White Paper Roland Worms, Directeur Wouter van der Ven, Lead Software Architect Inhoudsopgave 1. Introductie 2. Het IT dilemma. Als standaard

Nadere informatie

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment

Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Overzicht van oplossingen Zet de volgende stap in bedrijfsinnovatie met een Open Network Environment Wat u leert De opkomst van nieuwe technologieën zoals cloud, mobiliteit, sociale media en video die

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe.

Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Functionele beschrijving: scannen naar Exact Globe. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar Exact Globe beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Exact Globe. Met deze oplossing

Nadere informatie

Proces to model en model to execute

Proces to model en model to execute Proces to model en model to execute Een end-to-end (bedrijfs)proces (figuur 1) is het geheel van activiteiten die zich, op een bepaalde plaats door een bepaalde rol, in bepaalde volgorde opvolgen en waarvan

Nadere informatie

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010

SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 SaaS en cloud computing: in de mist of in de wolken? Karin Zwiggelaar, partner 20 september 2010 We staan aan de vooravond van de volgende Internetrevolutie De klassieke werkwijze van organisaties zal

Nadere informatie

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt

Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt Onze gedifferentieerde benadering tot de Intelligent Workload Management markt de markt 1 het IT-landschap is aan het veranderen De risico's en uitdagingen van computerservices in meerdere omgevingen moeten

Nadere informatie

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér

Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Niklas Integratie Platform Verbeteren, besparen en méér Het betaalbare integratieplatform voor al uw Business-to-Business Integratie en Applicatie Integratie Volledig geautomatiseerde afhandeling van elektronisch

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Bring it To The Cloud

Bring it To The Cloud Whitepaper Imtech ICT Communication Solutions, Rivium Boulevard 41 2909 LK Capelle a/d IJssel T +31 88 988 96 00, info.cs@imtech.nl, www.imtech-ict.nl/cs Imtech Voor organisaties is de keuze over hoe

Nadere informatie

Een centrale Operations bridge met Service Level Management

Een centrale Operations bridge met Service Level Management HP Software: Apps meet Ops 2015 Een centrale Operations bridge met Service Level Management Marcel de Wit/ March 31 st, 2015 HP Software: Apps meet Ops 2015 Operations Bridge "A physical location where

Nadere informatie

Michiel de van der Schueren

Michiel de van der Schueren Michiel de van der Schueren Voorzitter mail: michiel@devanderschueren.nl twitter: @michieldevander Cloud Computing: hype of realiteit? It s not the strongest of species that will survive, nor the most

Nadere informatie

Base24 database suite

Base24 database suite Base24 database suite Introductie De Base24 database suite is een zeer geavanceerde database oplossing die ontworpen is voor de management, opslag, inzage en uitwisseling van medische informatie zoals

Nadere informatie

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES

Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES Professionele softwareontwikkeling PRODUCTIVITEIT EN KWALITEIT MET FOCUS OP DE GEHELE LEVENSDUUR VAN APPLICATIES ONZE VISIE OP PROFESSIONEEL SOFTWARE ONTWIKKELEN Bij succesvolle softwareontwikkeling draait

Nadere informatie

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl

SOA Security. en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008. Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl SOA Security en de rol van de auditor... ISACA Roundtable 2 juni 2008 Arthur Donkers, 1Secure BV arthur@1secure.nl 1 SOA Web 2.0, web services en service oriented architecture (SOA) is tegenwoordig de

Nadere informatie

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING?

HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Innervate: Januari 2011 WHITEPAPER CLOUD COMPUTING HOE EENVOUDIG IS HET OM GEBRUIK TE MAKEN VAN CLOUD COMPUTING? Lees hier in het kort hoe u zich het best kunt bewegen in de wereld van cloud computing

Nadere informatie

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV

THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL. Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV THE CLOUD IN JURIDISCH PERSPECTIEF SPREKERSPROFIEL Mr. Jan van Noord Directeur International Tender Services (ITS) BV Wat is Cloud Op het moment dat content uit het eigen beheer c.q. toezicht verdwijnt

Nadere informatie

Business en de IT samen in de wolken

Business en de IT samen in de wolken 16 Business Jörgen Heizenberg is Principal Business Information Management bij Capgemini. Hij is te bereiken via email. jorgen.heizenberg @capgemini.com. Je kunt momenteel geen vakblad openslaan, internetdiscussie

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software.

Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Functionele beschrijving: scannen naar van Brug software. Algemeen Met de KYOCERA scannen naar van Brug Software beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar het Notarieel

Nadere informatie

Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement. 3 oktober 2011. de kwaliteitsmanager krijgt de handreiking met lean.

Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement. 3 oktober 2011. de kwaliteitsmanager krijgt de handreiking met lean. Even voorstellen De Week van Kwaliteitsmanagement Trends en gevolgen voor kwaliteitsmanagement 3 oktober 2011 Barry Derksen Business & IT Trends Institute Barry Derksen, Directeur BITTI B.V., Bedrijf met

Nadere informatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie

Agenda. 1. Introductie CIBER. 2. Visie Cloud Services. 4. Hoe kan CIBER hepen. 2 Titel van de presentatie CIBER Nederland BV Agenda SURF 1. Introductie CIBER 2. Visie Cloud Services 3. Visiei Position Paper Beliefs 4. Hoe kan CIBER hepen 2 Titel van de presentatie 1. Introductie CIBER Nederland? Feiten en

Nadere informatie

Praktijkcasus Identity management. Bert Dondertman 14 september 2010

Praktijkcasus Identity management. Bert Dondertman 14 september 2010 Praktijkcasus Identity management Bert Dondertman 14 september 2010 Agenda Praktijkcasus: Waarom? Hoe? Score op de diverse dimensies OGh IAM presentatie juli 2010 2 Waarom? Centraal klantportaal waar mogelijkheden

Nadere informatie

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure

Microsoft; applicaties; ontwikkelaar; developer; apps; cloud; app; azure; cloud computing; DevOps; microsoft azure Asset 1 van 7 Over het bouwen van cloudoplossingen Gepubliceerd op 24 february 2015 Praktische handleiding voor ontwikkelaars die aan de slag willen met het maken van applicaties voor de cloud. Zij vinden

Nadere informatie

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services

Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services Factsheet CLOUD CONSULTANCY Managed Services CLOUD CONSULTANCY Managed Services We geven gedegen advies over ontwerp, integratie, bouw en beheer van schaalbare platformen op basis van cloud-technologie.

Nadere informatie

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers

End-note. Sven Noomen Wouter Heutmekers End-note Sven Noomen Wouter Heutmekers 2 Ok, en morgenvroeg? Voorstellen 25111978 14 8 4 6 23 25031981 12 3 1 1339 3 Think BIG Act SMALL 2011 Scale FAST 4 5 6 Visie & strategie Strategie Ondersteuning

Nadere informatie

EXIN Cloud Computing Foundation

EXIN Cloud Computing Foundation Voorbeeldexamen EXIN Cloud Computing Foundation Editie maart 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing

Nadere informatie

Release (p)review. Microsoft releases 2012

Release (p)review. Microsoft releases 2012 Microsoft releases 2012 Release (p)review Nspyre Herculesplein 24 3584 AA Utrecht T 088-827 50 00 F 088-827 50 99 www.nspyre.nl System Center 2012 is een verzameling van krachtige beheerproducten waarmee

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement.

Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Functionele beschrijving: scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement. Algemeen Met KYOCERA scannen naar UNIT4 Cura Documentmanagement beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen

Nadere informatie

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit.

Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Functionele beschrijving: Scannen naar AFAS Profit. Algemeen Met de Kyocera Scannen naar AFAS Profit beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar AFAS Profit. Met deze oplossing

Nadere informatie

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures

Beveiligingsbeleid Perflectie. Architectuur & Procedures Beveiligingsbeleid Perflectie Architectuur & Procedures 30 november 2015 Versiebeheer Naam Functie Datum Versie Dimitri Tholen Software Architect 12 december 2014 0.1 Dimitri Tholen Software Architect

Nadere informatie

Marlin Family. Marlin

Marlin Family. Marlin PCA Mobile PCA Mobile Organisatie PCA Mobile BV maakt deel uit van de Mobile Solution Group en biedt met ruim 40 enthousiaste collega s een veelomvattend pakket van innovatieve en gebruiksvriendelijke

Nadere informatie

Zelftest Java concepten

Zelftest Java concepten Zelftest Java concepten Document: n0838test.fm 22/03/2012 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INLEIDING BIJ DE ZELFTEST JAVA CONCEPTEN Om de voorkennis nodig

Nadere informatie

Hoe complex zijn Oracle software stacks?

Hoe complex zijn Oracle software stacks? Hoe complex zijn Oracle software stacks? Ervaringen met beheer van middleware (de Application Grid) Spreker(s) : Datum : E-mail : Peter de Vaal 6 juni 2013 pdevaal@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM

Nadere informatie

Caag CRM. info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl. Informatie Brochure

Caag CRM. info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl. Informatie Brochure Caag CRM info@caagcrm.nl www.caagcrm.nl Informatie Brochure Over Ons Caag CRM is een cloud- based software onderneming. Onze kracht ligt in het ontwikkelen van slimme software oplossingen gebaseerd op

Nadere informatie

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst?

Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Van Virtualisatie naar Cloud Computing De roadmap voor de toekomst? Louis Joosse Principal Consultant Alle intellectuele eigendomsrechten met betrekking tot de inhoud van of voortvloeiende uit dit document

Nadere informatie

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten

Application Services. Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services Alles onder één dak: functioneel applicatiebeheer, applicatieontwikkeling en testdiensten Application Services van KPN Afdelingen smelten samen, markten verschuiven, klanten willen

Nadere informatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie

Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Samengaan van Geo-informatie en Service Oriëntatie Waterbodem Applicatie (WAB*info) 10 juli 2008 Gaston Lamaitre Data-ICT-Dienst, Delft Inhoud Wat doet Rijkswaterstaat? Doel van WAB*info De randvoorwaarden

Nadere informatie

APEX en JasperReports

APEX en JasperReports APEX en JasperReports een Dream Team! Spreker(s) : Datum : E-mail : Vincent Deelen 28 mei 2013 vincent.deelen@transfer-solutions.com WWW.TRANSFER-SOLUTIONS.COM Outline APEX en rapporten Oracle BI publisher

Nadere informatie

Gevangen. in de Wolken. 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012. Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162

Gevangen. in de Wolken. 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012. Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162 Gevangen in de Wolken 25e sambo-ict conferentie Tilburg, 18 januari 2012 Fabrice Mous Fabrice.Mous@ictivity.nl +31 648585162 Fabrice Mous Directeur Outdare & adviseur voor Ictivity Veel kennis en ervaring

Nadere informatie

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN

DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN DE BUSINESS CASE VOOR DE ASP OPLOSSING VAN CRM RESULTANTS VOOR ONDERWIJSINSTELLINGEN Inleiding CRM Resultants biedt aan haar klanten de keuze om Microsoft Dynamics CRM in huis te installeren, of om de

Nadere informatie

Model driven Application Delivery

Model driven Application Delivery Model driven Application Delivery Fast. Flexible. Future-proof. How Agis streamlines health procurement using Mendix Model driven Application Platform Mendix in a nutshell Mendix delivers the tools and

Nadere informatie

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.

Cloud Computing, een inleiding. ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren. Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce. Cloud Computing, een inleiding ICT Accountancy & Financials congres 2013: Cloud computing en efactureren 10 december 2013 Jan Pasmooij RA RE RO: jan@pasmooijce.com 10 december 2013 1 Kenmerken van Cloud

Nadere informatie

Visie & Strategie. Aad van Schetsen. Vice President & General Manager Uniface Delft, 18 November 2009

Visie & Strategie. Aad van Schetsen. Vice President & General Manager Uniface Delft, 18 November 2009 Visie & Strategie Aad van Schetsen Vice President & General Manager Uniface Delft, 18 November 2009 Agenda Visie Strategie Technologie Kennis Marketing Organisatie Uniface in de Crisis Investeringen worden

Nadere informatie

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening.

De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. De complete oplossing voor uw kadastrale informatievoorziening. Foto: Mugmedia Het Kadaster gaat de levering van kadastrale informatie ingrijpend vernieuwen. Het huidige proces van verwerken van kadastrale

Nadere informatie

Masterclass IT Savvy. Impact van trends

Masterclass IT Savvy. Impact van trends Masterclass IT Savvy Impact van trends Regelmatig komen onderzoeksbureaus zoals Gartner en McKinsey met rapporten waarin nieuwe trends worden aangekondigd. Belangrijke vraag, en niet eenvoudig te beantwoorden,

Nadere informatie

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven

OpenX Hosting. Opties en Alternatieven OpenX Hosting Opties en Alternatieven Versie 1.0 Groningen, 9 juni 2009 Opgesteld door: Copyright 2009 ErikGeurts.com B.V. Niets uit dit document mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd

Nadere informatie

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud

Wat is de cloud? Cloud computing Cloud The Cloud Agenda Wat is de cloud? Ontwikkelingen en trends in de markt Bedrijfsstrategie Voordelen en vraagtekens Werken in de cloud: Hoe? Veiligheid & privacy Toepasbaarheid in breder verband Demo Borrel

Nadere informatie

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM

AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE haalt online én offline informatie uit Microsoft Dynamics CRM AVEBE ontwikkelt en verkoopt zetmeelproducten op wereldwijde schaal. Het verkoopteam werkte met een gefragmenteerde CRM (Customer Relationship

Nadere informatie

Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g

Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g Vision ~ Knowledge ~ Results Right Availability voor Provincie Zeeland met Active Data Guard 11g Frank Dorst samenwerking, pragmatische aanpak en innovatie met Java en Oracle OGh DBA Dag: 11g in de praktijk

Nadere informatie

Portals & Open Source

Portals & Open Source Portals & Open Source OGh Jaarcongres 2003 Zeist, 7 october R.V.L.P. Schaaf Agenda Introductie Begrippenkader en standaards Open Source portals Onder de loep: Imbrium Praktijk case Open Source in uw organisatie?

Nadere informatie

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken

Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken Releasen met een druk op de knop: Met behulp van Continuous Delivery sneller uw doel bereiken De business organisatie heeft altijd stijgende verwachtingen van uw IT organisatie. Meer dan ooit is het van

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie

Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie Onverwachte voordelen van Server Virtualisatie Ronald van Vugt NetWell ronald@netwell.info www.netwell.info Herkent u dit? Of u vandaag nog twee servers beschikbaar wilt stellen Geen goede testomgeving

Nadere informatie

Customer Case: WoningNet

Customer Case: WoningNet Customer Case: WoningNet WoningNet en Webservices Woonruimtebemiddeling Shared service center Business uitdaging Architectuur visie Woonruimtebemiddeling Woningzoekende Corporatiemedewerker Corporatiemedewerker

Nadere informatie

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365

1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 1 Dienstbeschrijving Lancom Workspace 365 2 Inleiding Lancom biedt haar klanten reeds sinds 2007 de mogelijkheid om te gaan werken van uit een Cloud model waarbij de servers in een datacenter van Lancom

Nadere informatie

Software Defined Datacenter Visie van Cisco. Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015

Software Defined Datacenter Visie van Cisco. Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015 Software Defined Datacenter Visie van Cisco Erwin uit de Bos Datacenter Strategie Specialist NL euitdebo@cisco.com Versie: 5 februari 2015 Tomorrow Starts Here. Make amazing things happen by connecting

Nadere informatie

Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties.

Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties. Droom of werkelijkheid? Integratie VMware NSX en F5 zorgt voor effectieve uitrol van applicaties. Ralph Wanders Datacenter Solutions Manager IT SECURITY IS TOPSPORT! Datacenter solutions componenten Orchestrate

Nadere informatie

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA.

Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Functionele beschrijving: scannen naar Trivium FORTUNA. Algemeen Met KYOCERA scannen naar Trivium FORTUNA beschikt u over een efficiënte oplossing om uw documenten te scannen naar Trivium FORTUNA. Met

Nadere informatie

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7

Inhoud: Inleiding tot Taak 1.1.14 1 Omschrijving van vacatures 2 Matrix van benodigde 5 Bronvermeldingen 7 Inleiding Taak 10 gaat over het oriënteren op het vakgebied van onze toekomst. Als we straks afgestudeerd zijn zullen we automatisch werk moeten gaan zoeken. Maar welk werk of in welke sector? Dat gaan

Nadere informatie

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12

Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT. Chris Block 5/3/12 Waarom deelnemen aan een ICT project voor KMO s? Business aliniëren met ICT Chris Block 5/3/12 De KMO heeft veel vraagtekens over ICT Onze informatica is onvoldoende aangepast aan onze bedrijfsvoering

Nadere informatie

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies

Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies Oracle Portal in een Service-Oriented Architecture (SOA) ir. Jeroen F. van Schaijk Senior Consultant Emerging Technologies voorheen 10 jaar Oracle-specialist! Agenda Wat is een Service-Oriented Architecture?

Nadere informatie

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren

Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren M A P I N F O E X P O N A R E Een suite van web applicaties om geografische informatie in de organisatie te presenteren INTRODUCTIE VAN MAPINFO EXPONARE MapInfo Exponare is ontwikkeld om gebruikers toegang

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects

Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Presentatie Rapportage Met SAP Business Objects Verzorgd door: Camille van Dongen, itelligence Fouad Allabari, i3 Woerden 4 februari 2011 Agenda Voorstellen itelligence & i3 Business Intelligence SAP Business

Nadere informatie

Infrastructuur en platformen

Infrastructuur en platformen Infrastructuur en platformen Het Configuratie Management Team (CMT) binnen Centric volgt de ontwikkelingen op het terrein van infrastructuur en platformen. Bij elke ontwikkeling zal bepaald worden of dit

Nadere informatie