HELP! MIJN BATTERIJEN LOPEN LEEG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HELP! MIJN BATTERIJEN LOPEN LEEG"

Transcriptie

1 HELP! MIJN BATTERIJEN LOPEN LEEG EEN BURN-OUT KRIJG JE NIET ALLEEN KIES VOOR JE TALENT LUK DEWULF GUIDO VANGRONSVELD

2 INHOUD Inleiding 7 1 Over burn-out 11 2 Een talentenbril gericht op het leeglopen van batterijen 21 D/2012/45/377 - ISBN NUR 808 Vormgeving cover: Peer De Maeyer Vormgeving binnenwerk: Wendy De Haes Luk Dewulf, Guido Vangronsveld en Uitgeverij Lannoo nv Tielt, 2012 Uitgeverij LannooCampus maakt deel uit van Lannoo Uitgeverij, de boeken- en multimediadivisie van Uitgeverij Lannoo nv. Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag verveelvoudigd worden en/of openbaar gemaakt, door middel van druk, fotokopie, microfilm, of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Uitgeverij LannooCampus Erasme Ruelensvest 179 bus Leuven België 3 Het individuele perspectief: een relationele kijk op het proces van krachtig werken tot aan een burn-out 49 A Als loslaten niet meer mogelijk wordt: een relationele dynamiek 53 B Loyaal aan iedereen, maar niet aan mezelf: een bijzondere relationele dynamiek 75 4 Je krijgt het niet zonder de anderen 83 5 Het kan ook anders. Tien aanbevelingen voor individuen en organisaties in het omgaan met energieverlies en burn-out 111 Over de auteurs 131 Eindnoten 133

3 INLEIDING 7 Veel mensen spreken ons aan met de vraag hoe het komt dat wij een boek schrijven over burn-out en daling van energie voor je werk. Ze snappen het niet goed: twee professionals die in hun werk gedreven zijn door talent, sterktes en waarderend kijken naar mensen en organisaties. Wat hebben zij met burn-out te maken? En toch is de aanleiding voor dit boek erg eenvoudig te begrijpen. Net zoals veel professionals hebben wij in onze loopbaan hoogteen dieptepunten gekend. Doordat we als auteurs ook in ons vak de afgelopen jaren steeds intensiever zijn gaan samenwerken, hebben we ook ons eigen zoeken gedeeld. We hebben allebei op een ander moment in onze loopbaan een erg moeilijke periode meegemaakt die ons deed bungelen aan de rand van een burn-out en van onze organisatie... Door onze veelvuldige professionele contacten en de daarin opgebouwde vriendschap zijn we elkaar gaan steunen in die moeilijke momenten. Doordat we niet in dezelfde organisatie werken, was het voor ons makkelijk om in gesprekken de nodige mentale afstand te nemen van onze organisaties. En op een of andere manier was die ondersteuning zo sterk dat we beiden weer helemaal in onze kracht kwamen. Deze ervaringen maakten ons nieuwsgierig naar het fenomeen burn-out. En hoe mensen een plotsklapse, hevige daling van de motivatie en energie voor het werk kunnen ervaren. We kwamen het

4 8 ook tegen in ons werk. Als adviseur en systeemtherapeut werkt Guido met vraagstukken in grote organisaties in de zorgsector. Hij zag er mensen, vaak in hoge posities, die helemaal uitgeblust waren. Of mensen die vochten tegen het systeem en de macht tot ze er helemaal uitgeput en uitgeblust van werden. Luk kreeg na het schrijven van zijn boek Ik kies voor mijn talent steeds meer cliënten die ofwel een burn-out hadden of er sterk tegen aanleunden. Groot was onze verwondering dat we steeds meer inzicht kregen in het mechanisme dat mensen naar een burn-out toe brengt en ze er weer uithaalt. Dat bracht Luk ertoe om een afspraak te maken met Stijn Vanheule van de vakgroep Psychoanalyse van de Universiteit Gent. Stijn Vanheule is expert op het gebied van burn-out en auteur van diverse wetenschappelijke artikelen over burn-out. Het is vooral zijn psychodynamische benadering die onze aandacht trok. Bij het horen van de praktijkverhalen was ook hij verbaasd. En dat kwam omdat hij in zijn eigen onderzoek van de afgelopen jaren en in verschillende publicaties de theoretische onderbouwing van die dynamiek zorgvuldig heeft beschreven. Dat leidde vervolgens tot het bestuderen van de literatuur en het achterliggende onderzoek. En zo kwam geleidelijk het voornemen tot stand om hierover een boek te schrijven. Met dit boek richten we ons zowel tot individuen als organisaties. Het is een praktijkboek waarin energieverlies en burn-out worden benaderd vanuit een talent- en systemisch perspectief, aan de hand van levensechte voorbeelden uit onze praktijk. De kernboodschap van dit boek is dat een burn-out geen individueel, maar een relationeel vraagstuk is. Dat het gaat om een dynamiek waarin mensen zich steeds minder gezien voelen in hun talent. Dat ze gaan vechten voor erkenning en waardering die er in veel gevallen niet komt. En daardoor steeds meer last krijgen van energiever- lies, gaan twijfelen aan hun eigen kunnen en niet de kracht en de zelfsturing kunnen opbrengen om er iets aan te doen. We willen individuen helpen om de dynamiek te herkennen waarin ze terecht zijn gekomen. Om weer de weg te vinden naar eigen talent, naar zelfsturing en arbeidsvreugde. Dit boek is niet alleen bedoeld voor mensen die effectief kampen met een burn-out. Het zal met name herkenbaar zijn voor iedereen die het wel eens moeilijk heeft in zijn job. Die worstelt met de druk die steeds hoger wordt in organisaties. Die het gevoel heeft om soms de controle te verliezen. Die energie voelt dalen en twijfelt aan zijn eigen competentie. We willen organisaties inzicht geven in de ingewikkelde processen en systeemdynamieken die ertoe leiden dat steeds meer mensen het moeilijk krijgen. We willen hen ook handvatten en kapstokken aanreiken om hierin met de nodige wijsheid verantwoordelijkheid te nemen. Verder willen we ook hulpverleners, personeelswerkers en coaches een aanpak aanreiken voor de professionele begeleiding van mensen die zich in een risicozone of in een burn-out bevinden. Wie dit boek leest, zal tot de conclusie komen dat je als organisatie nooit meer kunt zeggen dat iemand met een burn-out thuis zit zonder daarin zelf een gedeelde verantwoordelijkheid te nemen. En dat je als individu, hoezeer je ook in de klem zit, nooit kunt wachten tot je organisatie, collega, klant of leidinggevende verandert. Want uit een burn-out stappen is een keuze. Het is kiezen voor je toekomst. Het is kiezen voor je talent. In hoofdstuk 1 beschrijven we wat een burn-out is. Hoe je een burnout kunt herkennen. Wie meer risico loopt op een burn-out en wie minder. We beschrijven ook het verschil met een depressie. 9 INLEIDING

5 10 In hoofdstuk 2 kijken we naar het dalen van energie voor het werk vanuit het perspectief van talent. We beantwoorden vragen als: Wat is talent? Wat zijn hefboomvaardigheden? Wat doe je met datgene waar je niet goed in bent? En we beschrijven hoe de context waarin je functioneert grote invloed heeft op het welbevinden en beschikbaar hebben van energie voor het werk. Vervolgens gaan we in op het belang van relaties en gezien worden in je talent. In hoofdstuk 3 beschrijven we de dynamiek die mensen leidt naar een burn-out, zowel vanuit het perspectief van het individu als van de organisatie. We beschrijven ook de uitweg uit deze dynamiek. In hoofdstuk 4 kijken we naar een burn-out vanuit een systeemperspectief. Hoe een conflicterende relatie die leidt tot burn-out het grotere systeem kan besmetten. En hoe een circulaire kijk hierop inzicht geef in een uitweg uit verlammende situaties. 1 OVER BURN-OUT In hoofdstuk 5 ten slotte, formuleren we tien aanbevelingen voor individuen en organisaties voor het omgaan met energieverlies en burn-out.

6 HOOFDSTUK 1 OVER BURN-OUT 13 INLEIDING Burn-out is een negatieve, aanhoudende gemoedstoestand die verband houdt met het werk, die voorkomt bij normale individuen en die gekenmerkt wordt door uitputting, een gevoel van onbekwaamheid, demotivatie en disfunctioneel gedrag op het werk. De afgelopen jaren nam de druk op werknemers steeds meer toe. De economische recessies, de onzekerheid over het behouden van werk, de druk van aandeelhouders (niet om winst te maken, maar om ieder jaar een constante groei in winst te kunnen publiceren), maken het steeds moeilijker om het evenwicht tussen werk en privé in balans te houden. Tegelijkertijd is er een verschuiving in het denken over de rol van het werk in ons leven. Niet alleen de nieuwe generaties jongeren geven aan dat het evenwicht tussen werk en privé erg belangrijk is. In een recent verschenen artikel in de Franse krant Le Monde over een Frans onderzoek blijkt dat 70 procent van de Fransen het evenwicht tussen werk en privé noemt als allerbelangrijkste overweging bij het beoordelen van een werkgever. Steeds meer mensen krijgen het moeilijk en komen in de buurt van een burn-out. Cijfers voor de gehele beroepsbevolking hierover zijn moeilijk te vinden. Volgens gegevens van de Nederlandse overheid rond de eeuwwisseling, hebben 12 procent van alle doktersbezoeken te maken met stressklachten. Dertigduizend mensen per jaar worden ziek en krijgen een ziekte-uitkering. 10 procent van de Nederlandse beroepsbevolking heeft last van burn-outziekteverschijnselen. Volgens het Nederlandse kenniscentrum Burn-out en stress blijven een groot aantal werknemers met burn-outverschijnselen aan het werk.

7 14 Ook in België zijn er weinig onderzoeksgegevens over het voorkomen van burn-out over beroepen heen. In een studie in opdracht van de Belgische overheid stellen de onderzoekers vast dat bijna 1 procent van de huisbezoeken bij Belgische artsen te maken heeft met burn-out. Ze verwijzen daarbij naar het grote contrast tussen deze cijfers en de zelfrapportage in vragenlijsten, waarbij 30 à 40 procent van de respondenten aangeeft dat ze kampen met verschijnselen die gerelateerd zijn aan burn-out (Hansez e.a., 2010) 1. Blijkbaar vinden heel veel mensen niet de weg naar de hulpverlening. Waarschijnlijk blijven enkele honderdduizenden Nederlanders en Vlamingen in hun organisaties actief terwijl ze lijden onder de last van een burn-out. In dit hoofdstuk staan we stil bij wat een burn-out is, wie meer of minder het risico op een burn-out loopt en wat het verschil is met aanverwante begrippen, zoals stress en depressie. WAT IS EEN BURN-OUT? Freudenberger ( ; zie ook Vanheule, ) was de eerste die het fenomeen burn-out beschreef. Hij stelde vast dat veel hulpverleners emotioneel uitgeput raakten en hun motivatie en toewijding verloren in het werken met vaak veeleisende patiënten. Hij koos de term burn-out omdat die verwijst naar een proces waarbij een persoon eerst in vuur en vlam staat voor een job, waarna vervolgens de vlam op een lager pitje gaat branden, om ten slotte bijna helemaal te doven. Een definitie In de literatuur vinden we veel verschillende definities van een burnout. In het kader van dit boek hebben we gekozen voor de definitie van Schaufeli en Enzmann (1998) 4 : Burn-out is een negatieve, aanhoudende gemoedstoestand die verband houdt met het werk, die voorkomt bij normale individuen en die gekenmerkt wordt door uitputting, een gevoel van onbekwaamheid, demotivatie en disfunctioneel gedrag op het werk. Deze gemoedstoestand blijft vaak lange tijd verborgen voor de werknemer en vloeit voort uit het onevenwicht tussen de intenties en de realiteit op het werk. Vaak houden de werknemers deze gemoedstoestand in stand door copingstrategieën. Symptomen Wanneer het gaat over de symptomen van een burn-out komt Vanheule (Vanheule, 2001; zie ook Maslach & Jackson, ) tot een groepering van de symptomen van een burn-out in drie dimensies: > Een gevoel van uitputting. Je voelt je leeg, moe en aan het einde van je mogelijkheden. Je hebt het gevoel dat je het werk niet langer aankunt. > De ander onpersoonlijk behandelen. Vroeger kon je je steeds goed inleven in andere personen. Nu is dit niet langer het geval. Je hebt de neiging om de ander als mens te negeren en je werk op de automatische piloot uit te voeren. > Je niet langer bekwaam voelen. Je voelt je schuldig omdat je niet langer de kwaliteit van vroeger kunt leveren. Je twijfelt sterk aan jezelf. Hansez e.a. (2010) (zie tabel) spreken eerder over uitingen van burnout dan over symptomen, omdat veel van die uitingen zowel de symptomen als de gevolgen ervan omvatten. 15 OVER BURN-OUT

8 16 Fysiek Asthenie of krachteloosheid Slaapstoornissen Daling van energie Neurovegetatieve en functionele klachten (bijvoorbeeld hartkloppingen, maag- en darmklachten, benauwdheid op de borst) Cognitief en Affectief Daling van het controlegevoel Daling van het competentiegevoel Lagere motivatie Frustratie Angst Prikkelbaarheid Lagere zelfwaardering Lager idealisme Lagere concentratie Slechter geheugen Depressieve stem- Gedragsmatig Attitudeverandering ten opzichte van anderen (cynisme, onverschilligheid, distantiëring, afstandelijkheid) Zich afzonderen Lagere performantie Absenteïsme van kortere of langere duur Agressiviteit > Als je job een erg centrale rol inneemt in je leven. > Als je je job beschouwt als de enige bron van bevrediging in je leven. Want dan wordt falen in het werk een synoniem van persoonlijk falen. > Als je resultaten in het werk ziet als een gevolg van je eigen prestaties en dat erg belangrijk vindt. Want dan is je identiteitsgevoel erg afhankelijk van de effecten die je zelf bewerkstelligt in je werk ( Ik ben wat ik presteer ). > Als je een grote idealist bent die op een bepaald ogenblik geconfronteerd wordt met het feit dat resultaten niet overeenstemmen met het beeld dat je er vooraf van had. > Als je in je job en op het werk een manier zoekt om je te wreken op kritieke vroegere ervaringen (bijvoorbeeld wat je meemaakte in je jeugd of een ontslag in een vorige job). > Als je het idee hebt dat je alleen geliefd bent vanwege je prestaties. Want dan kan het gebeuren dat je andere mensen probeert te behagen. 17 OVER BURN-OUT ming Dualiteit: de job verlaten of blijven WELKE FACTOREN VERHOGEN OF VERLAGEN DE KANS OP EEN BURN-OUT? In de literatuur over burn-out worden verschillende factoren beschreven die het risico verhogen of verlagen om in een burn-out terecht te komen (zie onder andere Vanheule, 2001). Factoren die leiden tot een hoger risico Je loopt als persoon een hoger risico om in een burn-out terecht te komen: Naast elementen die te maken hebben met de persoon zelf, noemt Vanheule nog twee elementen die te maken hebben met meer algemene tendensen: 1 Er is een algemene tendens in onze maatschappij om het werk steeds meer te zien als een bron voor zelfrealisatie. Deze druk vergroot de kans op ontgoocheling als iemand tot de vaststelling komt dat een job niet die gewenste voldoening oplevert. 2 Er is een algemene tendens in organisaties om de werkomgeving van mensen te beheersen en te bepalen, vanuit een streven naar kwaliteit en efficiëntie. Dit leidt tot steeds meer sturing op het functioneren van medewerkers en hoe ze hun jobs inrichten. Die sturing vindt plaats vanuit een geloof in en een streven naar controleerbaarheid. Het vergroot de druk op mensen en verkleint de ruimte om zelf invulling te geven aan het werk.

9 18 Factoren die het risico verlagen Gelukkig zijn er ook factoren die het risico verlagen: > Als je sociale steun ervaart op het werk. Je kunt bij collega s terecht op het werk. Het wordt gezien dat je het lastig hebt. > Als je over de last van het werk kunt praten met andere mensen. Dat kunnen vrienden, familieleden, kennissen of collega s uit andere organisaties zijn. > Als je erin slaagt om je werk en je privéleven te scheiden met behulp van strikte regels. Soms helpt het als een partner je helpt bij de overgang maken tussen werk en privé; die grenzen stelt als het werk te veel aandacht gaat vragen. > Als je een manier vindt om je woede en je agressie te kanaliseren. Dat kan op verschillende manieren, onder andere door sport, recreatie, relaxatie, mindfulness > Als je parttime kunt werken. werk en thuis voelt. De bron van het energieverlies ligt echter in de eerste plaats in het werk. Het is best mogelijk dat iemand op andere levensgebieden veel energie ervaart. Maar zoals hierboven aangegeven, is de impact van zo n energieverlies groter als het werk in iemands leven een erg grote plaats inneemt. Dit boek hebben we niet geschreven voor mensen die een depressie hebben. Als je hierover twijfels hebt, verwijzen we je naar gespecialiseerde hulp. 19 OVER BURN-OUT WAT IS HET VERSCHIL TUSSEN EEN BURN-OUT EN EEN DEPRESSIE? Vaak vragen mensen zich af of ze bij langdurig energieverlies last hebben van een burn-out of van een depressie. Een depressie is een stemmingsstoornis waarbij iemand zich ongelukkig gaat voelen, zijn interesse voelt verminderen en minder levenslustig wordt. Dit gevoel strekt zich uit over alle facetten van het leven. Bij een ernstige depressie kunnen ook zelfmoordgedachten ontstaan. En iemand met een burn-out kan ook afglijden in de richting van een depressie als er niet tijdig een nieuw perspectief ontstaat. Een burn-out is een energiestoornis die ontstaat in en rond het werk. En die natuurlijk ook gevolgen heeft voor hoe iemand zich buiten het

D/2016/45/510 - ISBN NUR 808. Vormgeving cover: Gert Degrande De Witlofcompagnie Vormgeving binnenwerk: Peer De Maeyer

D/2016/45/510 - ISBN NUR 808. Vormgeving cover: Gert Degrande De Witlofcompagnie Vormgeving binnenwerk: Peer De Maeyer D/2016/45/510 - ISBN 978 94 014 2654 1 - NUR 808 Vormgeving cover: Gert Degrande De Witlofcompagnie Vormgeving binnenwerk: Peer De Maeyer Luk Dewulf & uitgeverij Lannoo nv Tielt, 2016. Uitgeverij LannooCampus

Nadere informatie

Ziek door het werk: van surmenage tot burnout

Ziek door het werk: van surmenage tot burnout Code arbeidsgeneesheer datum : Ziek door het werk: van surmenage tot burnout Deze fiche beoogt zowel de gevallen van burnout of van het syndroom professionele uitputting op te sporen, als de patiënten

Nadere informatie

Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout

Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout Preventie van Psychosociale Risico s: Stress en Burnout Prebes 24/03/2016 Suzy Brouckmans Preventieadviseur psychosociaal welzijn suzy.brouckmans@provikmo.be 2 Na grensoverschrijdend gedrag, focus op stress

Nadere informatie

Van bevlogen naar uitgeblust en de weg terug!

Van bevlogen naar uitgeblust en de weg terug! Van bevlogen naar uitgeblust en de weg terug! Stellingen Groen : akkoord Rood : niet akkoord Ik ben nog niet in de nabijheid gekomen van een burn-out. Burn-out is een maatschappelijk modeverschijnsel.

Nadere informatie

Introductie in talentdenken

Introductie in talentdenken Introductie in talentdenken Peter Beschuyt Uitdaging: Een duurzame match vinden tussen organisatiedoelen en persoonlijke aspiraties 1& Hoeveel % van de tijd op het werk word jij ingezet op datgene waar

Nadere informatie

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent

Light up your fire voordat burnout toeslaat. Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Light up your fire voordat burnout toeslaat Muriël Van Langenhove Psycholoog Coach Dienst Welzijn Personeel UZ Gent Wat is jouw droom? Vuur - energie Waarden, zaken die voor jou belangrijk zijn in je leven

Nadere informatie

LEIDINGGEVEN ZONDER OMWEGEN DOEN WAT WERKT

LEIDINGGEVEN ZONDER OMWEGEN DOEN WAT WERKT ISBN 978 94 014 2109 6 Efficiënt resultaat- en mensgericht leidinggeven: Werken vanuit een persoonlijk geïnspireerd leiderschap In een directe stijl reikt Leidinggeven zonder omwegen wegwijzers aan om

Nadere informatie

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden?

Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Hoe medewerkers bevlogen aan het werk houden? Bevlogenheid en burn-out in België Uitdagend werk, positieve relaties met collega s en leidinggevenden, opleidingsmogelijkheden

Nadere informatie

Nummer 1 Maart 2015 EXPLORING BURNOUT SYNDROME. Ten onder gaan aan Burn-out. 5 Mythes. over burn-out. BURN-OUT en de Belgische Wet

Nummer 1 Maart 2015 EXPLORING BURNOUT SYNDROME. Ten onder gaan aan Burn-out. 5 Mythes. over burn-out. BURN-OUT en de Belgische Wet Nummer 1 Maart 2015 EXPLORING BURNOUT SYNDROME Ten onder gaan aan Burn-out 5 Mythes over burn-out BURN-OUT en de Belgische Wet Geachte Collega, De termen burn-out en professionele vermoeidheid komen bijna

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij hulpverleners Colloquium psychosociale risico s Brussel, 23-09-2014 dr Sofie Vandenbroeck 2 Opdrachtgevers Federale

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven?

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Bevlogenheid en burn-out in de zorgsector Lode Godderis Projectverantwoordelijken: Prof. Dr. Lode Godderis 1,4 Projectleider: Dr. Sofie Vandenbroeck 1,4 ONDERZOEKSTEAM

Nadere informatie

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out

Online Psychologische Hulp Overspanning & Burn-out Online Psychologische Hulp 2 Therapieland 3 Therapieland Online Psychologische Hulp In deze brochure maak je kennis met de online behandeling Overspanning & Burn-out van Therapieland. Je krijgt uitleg

Nadere informatie

Burn-out. Burnout. Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 I. INLEIDING

Burn-out. Burnout. Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 I. INLEIDING Burn-Out Hoe omgaan met onze energie? 10 juni 2014 Steven Van den Eede Preventieadvisuer psychosociaal welzijn Burn-out I. Inleiding II. Definitie II. Oorzaken III. Modellen IV. Symptomen van burn-out

Nadere informatie

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer

VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER. Noortje Wiezer VAN WERKDRUK NAAR WERKPLEZIER Noortje Wiezer Themagebieden van TNO Waarom is het belangrijk om over werkdruk, werkstress en werkplezier te praten? Wat is stress? Een (noodzakelijke) reactie op een bedreigende

Nadere informatie

Hoe ga je om met stress?

Hoe ga je om met stress? Hoe ga je om met stress? Bij stress ontstaat er in ons lichaam een natuurlijke reactie die ons in staat stelt om snel en alert te reageren op gevaar: onze polsslag en ademhaling versnellen, de spieren

Nadere informatie

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN

NOOIT GENOEG DE KWETSBAARHEID VAN TEKST: Annick Geets DE KWETSBAARHEID VAN NOOIT GENOEG Kwetsbaarheid is niet een kwestie van winnen of verliezen, maar een kwestie van inzien en accepteren dat beide bij het leven horen. Een kwestie van

Nadere informatie

Stress & Burn Out. ubeon Academy

Stress & Burn Out. ubeon Academy Stress & Burn Out ubeon Academy Programma Stress & Burn Out, twee thema s die tot voor kort taboe waren in vele werkomgevingen, vragen vandaag de dag extra aandacht. Naast opleidingen gericht op individuele

Nadere informatie

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out!

www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! www.brainbrightness.eu Ban de burn-out en de bore-out! Het welzijn van medewerkers Stress en burn-out lijken goed op weg om dé professionele kwalen van de 21ste eeuw te worden. Recente onderzoeken wijzen

Nadere informatie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie

Open communicatie leidt tot minder stress. introductie. 1 methode familiezorg introductie Methode Familiezorg Open communicatie leidt tot minder stress introductie 1 methode familiezorg introductie Voorwoord Inleiding Het hart van de zorg is daar waar de zorg gegeven wordt, waar kwetsbare families

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 7 Inleiding 11 1 Gevoel en verstand in de liefde 15 2 De partnerkeuze 21 3 Mythes over de liefde 29 4 De liefde ontraadseld 35 5 Verbetering begint bij jezelf 43 6 De vaardigheden

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen Nationale Dagen Arbeidsgeneeskunde 29-11-2013 Dr Sofie

Nadere informatie

Rapport Duurzame Inzetbaarheid

Rapport Duurzame Inzetbaarheid Rapport Duurzame Inzetbaarheid Naam Adviseur Piet Pieterse Reinier van der Hel Datum 31-08-2015 Inleiding Duurzame inzetbaarheid is talenten optimaal benutten, gezond en met plezier werken, nu en in de

Nadere informatie

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met...

Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen. Inhoud presentatie. 1.1. Wat is burnout? ( opgebrand, uitgeblust ) Verschil met... Wat is burnout? Omschrijving, oorzaken, gevolgen en oplossingen Prof. Dr. Hans De Witte WOPP O2L Fac. Psychologie & Ped. Wet. - KU Leuven Vervolmakingscyclus Verzekeringsgeneeskunde 18 Februari 2015 Gasthuisberg,

Nadere informatie

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening

Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Auteur: Jos van Erp j.v.erp@hartstichting.nl Het aanpassingsproces na confrontatie met een hart- of vaataandoening Maakbaarheid en kwetsbaarheid Dood gaan we allemaal. Deze realiteit komt soms sterk naar

Nadere informatie

Burn-out hype of symptoom? Ontstaan, preventie, aanbevelingen

Burn-out hype of symptoom? Ontstaan, preventie, aanbevelingen Burn-out hype of symptoom? Ontstaan, preventie, aanbevelingen Denkoefening: stresssymptomen Stress Stress + stress = 2 Stress + stress = 2 Stress = reflexmatige lichamelijke reactie op een psychologisch

Nadere informatie

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek

Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek Tempo-Team arbeidsmarkt en werkvloer onderzoek team.xx Methodologie Representatieve steekproef België: 550 werknemers 200 HR managers Duitsland: 529 werknemers 200 HR managers Kwantitatieve peiling naar

Nadere informatie

EQ - emotionele intelligentie in kaart

EQ - emotionele intelligentie in kaart EQ - emotionele intelligentie in kaart 24-3-2014 BASISPROFIEL Laan van Vlaanderen 323 1066 WB Amsterdam INTRODUCTIE Het EQ rapport brengt iemands emotionele intelligentie in kaart. Dit is het vermogen

Nadere informatie

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim

Achtergrond. Visie op arbeidsverzuim Deze visienota richt zich specifiek op preventie van arbeidsverzuim. Deze visie is door te vertalen naar terugkeer vanuit arbeidsverzuim en op instroom, doorstroom en uitstroom vraagstukken. Deze doorvertaling

Nadere informatie

Als de zorg een zorg wordt Burn-out bij mantelzorgers

Als de zorg een zorg wordt Burn-out bij mantelzorgers Als de zorg een zorg wordt Burn-out bij mantelzorgers Steunpunt Thuiszorg vzw Dr. Stijn Vanheule Vakgroep Psychoanalyse en Raadplegingspsychologie Universiteit Gent Als de zorg een zorg wordt Burn-out

Nadere informatie

DEPRESSIE EN LEEFTIJD

DEPRESSIE EN LEEFTIJD DEPRESSIE EN LEEFTIJD BROCHURE Kathleen Van Hyfte Universiteit Gent Kathleen.vanhyfte@ugent.be 1 Project CAPA BROCHURE DEPRESSIE & LEEFTIJD Brochure : Depressie (1) Depressie en leeftijd (2) Depressie,

Nadere informatie

Burn-out Traject begeleiding

Burn-out Traject begeleiding F o l d e r Burn-out Traject begeleiding Burn-out Aanpak en Preventie ter voorkoming van langdurige uitval Het leven stelt voortdurend bepaalde eisen aan de mens. Werk is in veel gevallen het levensgebied

Nadere informatie

Vragenlijst Arbeid en Re-integratie

Vragenlijst Arbeid en Re-integratie Vragenlijst Arbeid en Re-integratie Inzicht in werk en welbevinden Naam Geslacht Leeftijd Sans Nom-Example Vrouw 39 jaar Geboortedatum 08-02-1975 Referentiecode A1.0003.256 Datum 25-01-2015 Rapport Versie

Nadere informatie

Mindfulness voor je kids. oefeningen

Mindfulness voor je kids. oefeningen Mindfulness voor je kids oefeningen David Dewulf Mindfulness voor je kids oefeningen Wil je meer weten over Mindfulness voor je kids? Ontvang de nieuwsbrief van I AM met maandelijks nieuwe tips. Mail

Nadere informatie

Vermoeidheid bij MPD

Vermoeidheid bij MPD Vermoeidheid bij MPD Landelijke contactmiddag MPD Stichting, 10-10-2009 -van Wijlen Psycho-oncologisch therapeut Centrum Amarant Toon Hermans Huis Amersfoort Welke verschijnselen? Gevoelens van totale

Nadere informatie

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES

Organisatiekracht. Mentale veerkracht. Teamkracht. Werkkracht. Menskracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES Mentale veerkracht MEER VEERKRACHT, MEER ENERGIE, BETERE PRESTATIES In de (top)sport is het een vast gegeven; wil je succesvol zijn als sporter dan investeer je in techniek en conditie, maar ook in mentale

Nadere informatie

Bevlogen aan het werk!

Bevlogen aan het werk! Bevlogen aan het werk! Werkplezier binnen de zorgsector Scholingsdag CNV Utrecht, 16 november 2010 Mark van de Grift, MSc Ons werk is veranderd Van Naar Fysieke arbeid Mentale en emotionele arbeid Extern

Nadere informatie

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt.

Wat er ook aan de hand is, de gevolgen zijn hetzelfde. Je bent een aantal lichamelijke functies, die je voorheen als vanzelfsprekend aannam, kwijt. Hoofdstuk 7 Emoties Nu is het tijd om door te gaan. Je hebt je dwarslaesie, je bent hopelijk klaar met al de medische dingen, nu is het tijd om ook je gevoelens aandacht te geven. Dus: ga lekker zitten,

Nadere informatie

Compassie of professionele afstand?

Compassie of professionele afstand? Compassie of professionele afstand? Ziel en zakelijkheid in de zorg Monique Harskamp 30 november Compassie of professionele afstand? Compassie Compassiemoeheid en compassievoldoening. Oorzaken van compassiemoeheid.

Nadere informatie

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga

COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN. ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga COACHING VAN MENSEN MET ARBEIDSGERELATEERDE STRESSKLACHTEN ISMA Lezing 2 oktober 2006 Jaap Ozinga Voorbeeld 1: Medewerker 46 jaar, v.a. 18 jaar meegegroeid in de organisatie. 10 jaar geleden burnout. Nu

Nadere informatie

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

25-9-2014. Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505

Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Door Machteld Muller & Linda Stoutjesdijk www.phorosadvies.nl 06-10508273/06-12987505 Lichamelijk: pijn, fysieke beperkingen, afweging behandeling vs bijwerkingen Angst en onzekerheid: verloop ziekte,

Nadere informatie

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen

In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen In vuur en vlam Hoe voorkom je uit te doven? Een onderzoek naar burn-out en bevlogenheid bij artsen en verpleegkundigen in Belgische ziekenhuizen Studiedag pijnverpleegkundigen NVKVV 28/03/2014 Mevr. Stefanie

Nadere informatie

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan

Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uit: NRC, 3 februari 2016, Door: Geertje Tuenter Zo herken je een burn-out - en zo doe je er wat aan Uitgeput Een op de zeven werkende Nederlanders heeft last van burn-outklachten als oververmoeidheid

Nadere informatie

AUTISME VOORUIT 101 TIPS

AUTISME VOORUIT 101 TIPS Autisme vooruit AUTISME VOORUIT 101 TIPS KATHLEEN PEETERS D/2014/45/477 - ISBN 978 94 014 2123 2 - NUR 895 Vormgeving cover: Griet Peeters Vormgeving binnenwerk: Griet Peeters & Wendy De Haes Kathleen

Nadere informatie

arbo 42 11-10-2013 17:27:30

arbo 42 11-10-2013 17:27:30 arbo 42 11-10-2013 17:27:30 e brengen een hoge werkdruk vaak in verband met een breed scala aan gezondheids- en veiligheidsrisico s, variërend van vermoeidheid en fysieke klachten tot hartziekten of ongelukken

Nadere informatie

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu?

VZW LOOPBAANCENTRUM. Voor u zit iemand met een burn-out. wat nu? VZW LOOPBAANCENTRUM Voor u zit iemand met een burn-out wat nu? Voor u zit iemand met een burn-out... wat nu? Een burn-out heb je niet alleen Voordat iemand een burn-out krijgt, is hij al lange tijd roofbouw

Nadere informatie

De 10 tips om. Aantrekkelijk te blijven als Werknemer

De 10 tips om. Aantrekkelijk te blijven als Werknemer De 10 tips om Aantrekkelijk te blijven als Werknemer Tip 1 van 10 Werk aan werkgeluk Aangeboden door mkbasics.nl De 10 tips om Aantrekkelijk te blijven als Werknemer 3 e druk - speciale uitgave voor mkbasics.nl,

Nadere informatie

Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker. Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven

Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker. Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven 1 Voorwoord Introductie van het programma; naar een nieuw perspectief na kanker Sessie 1 Omgaan met kanker; een ander perspectief op leven Sessie 2 Het lichaam als ankerpunt; rusten in jezelf Sessie 3

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant

Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Borderline in het gezin. Koos Krook, sr. preventiefunctionaris GGZ Midden Brabant Inleiding - Stellingen. - Ontstaan psychiatrische aandoeningen. - Wat zien naastbetrokkenen. - Invloed van borderline op

Nadere informatie

RAPPORT CARRIEREWAARDEN I

RAPPORT CARRIEREWAARDEN I RAPPORT CARRIEREWAARDEN I Van: B Steerneman Administratienummer: Datum: 31 Aug 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant Orga Prepublish 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken

Nadere informatie

Systemische Benadering wat is dat eigenlijk?

Systemische Benadering wat is dat eigenlijk? Systemische Benadering wat is dat eigenlijk? Mens-zijn is in-relatie-zijn Ieder maakt deel uit van een groter geheel. We horen bij diverse gehelen. Een familie, wijk, organisatie, team, land, geloofsgemeenschap,

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk

PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk PSYCHOSOCIALE RISICO S Nazorg in de praktijk 1. Voorstelling 2. Van stress naar burnout (voorbeeld coachee) 3. Aanpak reïntegratie Sven Van der Aa Dr Anne-Marie Frisque en collega s 4. Oplossingsgericht

Nadere informatie

3/12/2013. ADHD is een ontwikkelingsstoornis. ADHD groeit mee. ADHD is een ontwikkelingsstoornis. Stelling 1 Huilbaby s ontwikkelen later ADHD

3/12/2013. ADHD is een ontwikkelingsstoornis. ADHD groeit mee. ADHD is een ontwikkelingsstoornis. Stelling 1 Huilbaby s ontwikkelen later ADHD ADHD groeit mee Babypeuter Lagere school Puberadolescent Babypeuter Stelling 1 Huilbaby s ontwikkelen later ADHD Geboorte zuigeling - peuter Al hyperactief van in de buik Moeilijke baby : Verhoogd activiteitsniveau

Nadere informatie

Denkt u. vast te lopen. in uw werk?

Denkt u. vast te lopen. in uw werk? Denkt u vast te lopen in uw werk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al lange tijd

Nadere informatie

de jaren van de vorige eeuw lag de focus op de beschrijving van stressreacties en onderzoek van de (karakteristieken van) stimuli die een

de jaren van de vorige eeuw lag de focus op de beschrijving van stressreacties en onderzoek van de (karakteristieken van) stimuli die een Samenvatting Werkstress bij verpleegkundigen is al jaren wereldwijd een probleem. Werkstress kan negatieve gevolgen hebben voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid en kan het plezier in het werk

Nadere informatie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie

Dementie Inzicht. Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Dementie Inzicht Omgaan met de veranderingen bij mensen met dementie Colofon 2015 SAAM Uitgeverij, Hillegom Auteurs M. A. van der Ploeg A. J. de Mooij Illustraties E. E. ten Haaf Vormgeving Design4Media,

Nadere informatie

Je eigen waarden top 10 + Waardenwiel

Je eigen waarden top 10 + Waardenwiel + Waardenwiel Leidraad voor coaches Situering: Fase 2 Analyse Gebruik: - Doel: Overzicht maken van welke waarden (privé en werk) belangrijk (en aanwezig in de huidige situatie) zijn. - Doelgroep: Geschikt

Nadere informatie

ORGANISATIEDISSONANTIE

ORGANISATIEDISSONANTIE ORGANISATIEDISSONANTIE Hebben wij dat? Marianne Kok 2015 Marianne Kok Titel Organisatiedissonantie Ondertitel Hebben wij dat? ISBN 978-90-823911-0-7 Druk Eerste druk, 2015 NUR 801 management algemeen Trefwoorden:

Nadere informatie

Voorwoord. Aan de slag met job craften

Voorwoord. Aan de slag met job craften Aan de slag met job craften Voorwoord Over job craften wordt steeds meer geschreven. Er is een scala aan wetenschappelijke artikelen en in Nederland zijn inmiddels ook enkele promotieonderzoeken gepubliceerd.

Nadere informatie

Geluksgevoel hangt meer af van je mentale vermogen dan van wat je overkomt

Geluksgevoel hangt meer af van je mentale vermogen dan van wat je overkomt "Geluk is vooral een kwestie van de juiste levenshouding" Geluksgevoel hangt meer af van je mentale vermogen dan van wat je overkomt Ons geluk wordt voor een groot stuk, maar zeker niet alleen, bepaald

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Werkbeleving. Naam: Bea Voorbeeld. Datum:

Werkbeleving. Naam: Bea Voorbeeld. Datum: Werkbeleving Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.07.2015 Bea Voorbeeld / 16.07.2015 / Werkbeleving (QWBN) 2 Hoe beleef je je werk? Je hebt een vragenlijst ingevuld met vragen over je werkbeleving. Hierbij is

Nadere informatie

Hoe struikelstenen stapstenen worden

Hoe struikelstenen stapstenen worden Hoe struikelstenen stapstenen worden arabel LOOPBAANCOACHING BIJ KANKER Loopbaancoaching bij kanker Je bent aan het werk en alles loopt prima tot het moment dat je de diagnose van kanker te horen krijgt.

Nadere informatie

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder

Ervaringen vanuit D4D. Waarvoor staan we? Aanspreekpunt voor wie? Via de website Vzw met een verhaal Eerste gegevens uit de praktijk Hoe verder Inleiding Doctors4Doctors (D4D) is recentelijk van start gegaan en biedt een aanspreekpunt voor artsen met een hulpvraag. We schetsen kort vanuit welke idee D4D is opgericht, en aan welke noden in het

Nadere informatie

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid

Achtergrond informatie Mentale Vitaliteit Quickscan Bevlogenheid Achtergrond informatie Quickscan Bevlogenheid Bezoek onze website op Twitter mee via @Activeliving93 Linken? Linkedin.com/company/active-living-b.v. Bezoekadres Delta 40 6825 NS Arnhem Altijd ~ Overal

Nadere informatie

Hou stress op het werk gezond

Hou stress op het werk gezond Hou stress op het werk gezond Bewustwording en theoretisch kader rond oorzaken van stress The Human Link The Human Link Gedragstherapeutisch expertisecentrum: stress Nadruk op PREVENTIE (van psychisch

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Directe hulp bij stress en burn-out

Directe hulp bij stress en burn-out Directe hulp bij stress en burn-out Nieuwe energie in enkele dagen Coaching met neuro-imaginatie Preventieve strategieën Horst Kraemer Uitgeverij Akasha Inhoud Woord vooraf 9 Inleiding 17 Burn-out en de

Nadere informatie

Omgaan met faalangst en weerstanden! Trainer: Gijs Visser

Omgaan met faalangst en weerstanden! Trainer: Gijs Visser Omgaan met faalangst en weerstanden! Trainer: Gijs Visser Hoe ga jij om met gevoelens van falen of een verlieservaring?? Iedereen krijgt er vroeg of laat mee te maken Er rust een taboe op dit onderwerp

Nadere informatie

Onderzoek je energiebalans*

Onderzoek je energiebalans* Onderzoek je energiebalans* Om je gevoel van stress aan te pakken, is het van belang dat je eerst ziet hoe je energiebalans er uit ziet op 5 verschillende gebieden. Met deze vragenlijst krijg je inzicht

Nadere informatie

Inhoud cursus stresspreventie

Inhoud cursus stresspreventie Inhoud cursus stresspreventie Verschil tussen distress en eustress. Mensen moeten weten dat niet alle stress slecht voor je is en dat je stress ook nodig hebt. Maar waar zit het omslagpunt van goede en

Nadere informatie

Boreout van hoogbegaafden Symptomen herkennen, aanpakken en voorkómen

Boreout van hoogbegaafden Symptomen herkennen, aanpakken en voorkómen Boreout van hoogbegaafden Symptomen herkennen, aanpakken en voorkómen Verveelde kinderen, verveling op school Noks Nauta, IHBV GOHW-sig Mensa 25 jan 2015 Verveling op het werk en in vergaderingen Verveling

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) Burnout, een toestand van mentale uitputting door chronische stress in de werksituatie, vormt een ernstig maatschappelijk probleem dat momenteel veel aandacht krijgt. In

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013

Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 Vitaliteit en Het Nieuwe Werken Tinka van Vuuren Proeverij HNW en Vitaliteit 11 november 2013 2 Inhoud presentatie Wat is vitaliteit? Welke factoren beïnvloeden de vitaliteit van werknemers? Wat zijn de

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

]Zelf oplossingen bedenken

]Zelf oplossingen bedenken Bianca E. Boyer, Marije Kuin, Saskia van der Oord ]Zelf oplossingen bedenken WERKBOEK Dit werkboek is van:... D/2014/45/276 978 94 014 1840 9 nur 770 Vormgeving omslag en binnenwerk: Nanja Toebak, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt?

Denkt u. dat u mentaal. vastloopt? Denkt u dat u mentaal vastloopt? Wat is Denk? Het leven kan veel van u vragen. Soms misschien teveel. Zeker als u langdurig onder druk staat of een tegenslag te verwerken krijgt. U heeft bijvoorbeeld al

Nadere informatie

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen.

Inleiding. En hoewel het er soms op lijkt dat je deze aspecten van het vak van nature hoort te beheersen, zijn er maar weinig docenten die dat kunnen. binnenwerk timemanagement:opmaak 1 24-07-2013 11:49 Pagina 3 Inleiding De werkdruk in het onderwijs is hoog. Er worden steeds nieuwe, vaak hogere, eisen gesteld. De administratieve druk is hoog en docenten

Nadere informatie

De business case voor Vitaliteit. Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011

De business case voor Vitaliteit. Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011 De business case voor Vitaliteit Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011 1 Vitaliteit: wat levert het op? Onderzoek 2009/2010 (Securex): optimalisering van vitaliteit werknemers is zeer belangrijk. Vitale

Nadere informatie

INSTRUMENT VOOR DE VROEGTIJDIGE OPSPORING VAN BURN-OUT. Gebruikershandleiding

INSTRUMENT VOOR DE VROEGTIJDIGE OPSPORING VAN BURN-OUT. Gebruikershandleiding INSTRUMENT VOOR DE VROEGTIJDIGE OPSPORING VAN BURN-OUT Gebruikershandleiding Federale Overheidsdienst Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal overleg Met ondersteuning van het Europees Sociaal Fonds Deze publicatie

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement?

Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Welke vaardigheden hebben een invloed op het al dan niet succesvol zijn van het outplacement? Definitie outplacement Outplacement is een geheel van begeleidende diensten en adviezen die in opdracht van

Nadere informatie

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste

Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Hij/zij was de liefste, maar ook de ergste Eerste druk, 2014 2014 Emelie van Laar isbn: 9789048434497 nur: 775 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van

Nadere informatie

Rapport Carrière Waarden N

Rapport Carrière Waarden N Rapport Carrière Waarden N Naam Adviseur Jan Voorbeeld Adviseur van Organisatie Datum 2/01/2015 Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart.

Nadere informatie

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam

Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid tot 67 jaar: Hoe doe je dat? Prof Lex Burdorf Afdeling Maatschappelijke Gezondheidszorg Erasmus MC, Rotterdam Duurzame inzetbaarheid in het nieuws Duurzame inzetbaarheid in het nieuws

Nadere informatie

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken

GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT. Training en ondersteuning in mentaal fit werken GEZOND WERKEN INDIGO BRABANT Training en ondersteuning in mentaal fit werken 2 Gezond Werken Gezonde werknemers gaan met plezier naar het werk. Ze zijn geestelijk fit en blijven fit. Gezonde werkdruk biedt

Nadere informatie

De business case voor Vitaliteit

De business case voor Vitaliteit De business case voor Vitaliteit Loes Meijlink, TheSparkCompany, 2011, 2012 T: +31 (0)6 11799488 E: Loes@TheSparkCompany.nl W: www.thesparkcompany.nl 1 Vitale bedrijven presteren beter Gallup Consulting,

Nadere informatie

Mindfulness in je relatie

Mindfulness in je relatie Mindfulness in je relatie Wil je meer weten over Mindfulness in je relatie? Lees het basisboek Mindfulness in je relatie. Geschenken van liefde en intimiteit. Ontvang de nieuwsbrief van I AM met maandelijks

Nadere informatie

23/12/15. Doelen. Opdracht: Huidige situatie in beeld. Levensdomeinen. Betekenis van werk. Huidige situatie Belangrijke doelen

23/12/15. Doelen. Opdracht: Huidige situatie in beeld. Levensdomeinen. Betekenis van werk. Huidige situatie Belangrijke doelen Medefinanciering door Doelen Betekenis van werk Nadenken over : Belangrijke doelen persoonlijke betekenis van werk motivatie om terug te gaan werken Zelfbeeld Kwaliteiten en minpunten Vooral een doe-sessie

Nadere informatie

IN SAMENWERKING MET VAN WERKSTRESS NAAR MENTALE VEERKRACHT

IN SAMENWERKING MET VAN WERKSTRESS NAAR MENTALE VEERKRACHT IN SAMENWERKING MET VAN WERKSTRESS NAAR MENTALE VEERKRACHT INHOUD 1. Inleiding 2. Werkstress en uitval 2.1 Wat is de impact van werkstress? 2.2 Wat zijn de concrete oorzaken? 3. Signalering van werkstress

Nadere informatie

Nooit meer burn-out!

Nooit meer burn-out! Nooit meer burn-out! In drie stappen leren genieten van werk en leven Anita Roelands Eerste druk, 2012 Tweede druk, 2013 Nooit meer burn-out! In drie stappen leren genieten van werk en leven Anita Roelands

Nadere informatie

Bent u Stressbestendig?

Bent u Stressbestendig? Bent u Stressbestendig? Het E- book geschreven door een professional, zijn remedies worden al vanaf het begin gebruikt voor stressbestendigheid, dit zijn de enige remedies die zullen helpen voor u succes

Nadere informatie

Programma Participatie en Gezondheid

Programma Participatie en Gezondheid Programma Participatie en Gezondheid TNO & VUmc met AWVN voor Ministeries SZW, VWS en BZK Donderdag 20 November 2008 1 Programma participatie en gezondheid 1. Behoud en bevorderen van een gezonde arbeidsparticipatie

Nadere informatie

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT

Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Carefulness AANDACHT VOOR ZORG ZORG VOOR AANDACHT Inleiding Aandacht is een essentieel onderdeel in de zorg. Aandacht voor de patiënt en de zorgverlener vergroot de vitaliteit, de effectiviteit en de kwaliteit

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Figuur 2.1 Registratieformulier Emoties

Figuur 2.1 Registratieformulier Emoties Figuur 2.1 Registratieformulier Emoties Instructies Geef elk uur aan met welke intensiteit je je het afgelopen uur gelukkig hebt gevoeld en hoe sterk je je het afgelopen uur somber hebt gevoeld. Gebruik

Nadere informatie