LOIS NIEUWSBRIEF. Stichting Landelijk Ondersteuning en Informatiecentrum Seniorenbeleidsadvisering. In dit nummer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "LOIS NIEUWSBRIEF. Stichting Landelijk Ondersteuning en Informatiecentrum Seniorenbeleidsadvisering. In dit nummer"

Transcriptie

1 Jaargang 15 - nummer 6 - december 2012 Stichting Landelijk Ondersteuning en Informatiecentrum Seniorenbeleidsadvisering In dit nummer Van de penningmeester Nieuwjaarswens LOIS-nieuws per Wat vindt U? Decentralisatie Belangenbehartiging Zelfstandig blijven wonen Kantelen en de overheid Extramurale begeleiding LOIS NIEUWSBRIEF

2 van de penningmeester een voorspoedig Het is meer dan 5 jaar geleden dat wij u verzochten uw donateur-bijdrage te verhogen. Vandaag moeten wij u wederom verzoeken uw bijdrage te verhogen. De besparingen die wij bereikt hebben met het digitaal sturen van onze nieuwsbrief aan verschillende adviesraden hebben niet kunnen bewerkstelligen om de algemene kostenverhogingen zoals zaalhuur, porti, drukwerkkosten etc. op te vangen reden waarom wij u verzoeken uw donateur-bijdragen voor 2013 te verhogen naar 90.- Vooral de huidige decentralisatie naar gemeenten zal uw ouderen advieswerk heel sterk beïnvloeden. Wij zijn er voor u om u hierin te ondersteunen. In 2013 komen we weer naar u toe met lokale themamiddagen. Wij doen ons werk met vrijwilligers, steun ons om ons werk te kunnen blijven uitvoeren. Ik verzoek u uw bijdrage voor 2013 van minimaal 90.- over te maken naar onze bankrekening waarbij ik u verzoek de postcode van uw adviesraad te vermelden. Is een declaratie of factuur gewenst, één telefoontje ( ) of tje is voldoende en het document komt naar u toe. Het jaar 2013 zal veel wijsheid van u vragen. Bezuinigingen van de regering treffen ook de senioren. Zorg wordt minder toegankelijk. Veel beleid wordt gedecentraliseerd naar de gemeenten, maar zonder voldoende financiering. Dit vraagt een creatieve aanpak van het ouderenbeleid. Wij wensen u daarbij veel wijsheid. Het bestuur van LOIS wenst u alle goeds toe in uw persoonlijk leven. 3

3 4 LOIS-NIEUWS PER In de enquête heeft een groot aantal donateurs aangegeven dit blad graag per te willen ontvangen. De mogelijkheid daartoe is ongeveer een half jaar geleden geopend. We hebben daarop een redelijk aantal reacties ontvangen, maar niet het aantal dat uit de enquête blijkt. Er is dus een aantal donateurs, dat dit blad graag per wil ontvangen, maar hun adres met dit verzoek nog niet hebben opgegeven. Donateurs, die het blad per e- mail willen ontvangen, kunnen ook leden van hun raad aangeven, die dit eveneens zouden willen. In principe kunnen we aan ieder lid per het blad toesturen. Voorwaarde is vanzelfsprekend wel, dat we het betreffende adres van u ontvangen. Donateurs, die het blad per e- mail ontvangen, worden verzocht ook aan te geven, of zij dit blad daarnaast ook in papieren vorm willen blijven ontvangen. Wij kunnen ons goed voorstellen, dat u dat wenst voor uw archief. Mocht u daar minder prijs op stellen, dan vernemen we dat graag. Het spaart ons immers minstens verzendkosten uit. Zonder bericht uwerzijds blijft u dit blad in papieren vorm ontvangen. C.P.G. Tilanus, secretaris Colofon Lay out Webmaster Piet Haring J.A. van Vliet Adres Seringenlaan HK Woerden Telefoon website De donateurs mogen mits met vermelding de Nieuwsbrief kopiëren voor hun leden en andere belangstellenden. WAT VINDT U? De seniorenraad in de gemeente In de afgelopen maanden hebben wij een enquête gehouden onder onze donateurs. Ongeveer de helft van onze donateurs heeft hierop gereageerd. Dit geeft een aardig beeld van de situatie. We kunnen echter niet garanderen, dat de antwoorden ook echt representatief zijn. We weten immers niet, waarom men niet heeft gereageerd. Toch willen we hier een samenvatting geven van de resultaten. Aantal jaren dat men bestaat De periode, waarin de seniorenraden > 15 jaar zijn opgericht loopt zeer sterk uiteen. De oudste seniorenraad 8-14 jaar bestaat nu 31 jaar en de jongste 2 jaar. Het 2-7 jaar merendeel bestaat tussen 8 en 14 jaar. < 2 jaar Het aantal leden van de seniorenraden varieert tussen 5 en 17. Het merendeel heeft tussen de 7 en 12 leden. De ouderenbonden zijn in ruim tweederde van de seniorenraden vertegenwoordigd. Het aantal leden van de Seniorenraden niet ingevuld Daarnaast zitten ook in tweederde van de 6 seniorenraden mensen op persoonlijke 5 titel. Verder is de samenstelling zeer uiteenlopend: vakbonden, buurten of wijken of welzijnsorganisaties In ruim tweederde van de gemeenten bestaat een Wmo-raad. In 5

4 6 tweederde van deze Wmo-raden is de seniorenraad vertegenwoordigd met één of twee personen. Vertegenwoordiging Buurtwerk Vakbonden Pers titel Ouderenbonden+pers titel In ruim tweederde van de gemeenten Ouderenbonden zijn er naast de seniorenraad of Wmoraad ook andere ra den, zoals cliëntenraad, gehandicaptenraad, sportraad, dorpsraden, allochtonenraad, vrijwilligerswerk, jongerenraad, respijt zorg, vrouwenadviescommissie, homolesbisch beleid, cultuurraad e.d. In het merendeel van deze gemeenten werkt de seniorenraad samen met deze andere raden. Er blijkt dus doorgaans een grote mate van samenwerking te bestaan. In driekwart van de gemeenten blijkt er sprake te zijn van ouderenbeleid. Veelal is de seniorenraad betrokken geweest bij het ontwikkelen van dit ouderenbeleid, maar toch niet overal. Themamiddagen/dagen van het LOIS 8 van de 9 seniorenraden hebben één of meer regionale themamiddagen van het LOIS bezocht. Men is doorgaans positief te spreken over deze themamiddagen. Men vindt ze goed, zinvol, actueel, interessant en praktijk gericht. Daarnaast wordt wel genoemd, dat men de onderlinge contacten op prijs stelt. De landelijke themadagen worden minder bezocht. Bijna tweederde van de seniorenraden hebben één of beide landelijke themadagen bezocht. Ook over deze dagen is men doorgaans positief: actueel, goed niveau, relevant, interessant en op de toekomst gericht. We hebben ook gevraagd welke onderwerpen men in toekomstige themamiddagen behandeld wil zien. Daarop werden uiteenlopende antwoorden gegeven: 1. Functioneren van de seniorenraad: adviesorgaan en belangenbehartiging; deskundigheid adviesorganen; invloed op de gemeente; organiseren achterban; bereiken van ouderen; samenwerking met niet-seniorenraad; functioneren seniorenraad naast Wmo-raad; herstel specifieke adviesorganen van senioren. eventuele opheffing van seniorenraden. 2. Actueel ouderenbeleid: 3. Zorg: 4. Welzijn: Nieuwsbrief thema s die inspelen op de huidige en toekomstige sitatie van ouderen en de politieke besluitvorming daarover; innovaties; voorkom bezuinigingen op ouderenbeleid; toenemende vergrijzing; specifiek ouderenbeleid; ontwikkelingen wonen, zorg, welzijn; onder meer door aanbieden van lokale platforms; ontwikkeling van de AWBZ (transitie); negatieve imago ouderen m.b.t. zorgkosten tegengaan; gezondheidszorg op lokaal niveau: wijkgerichte zorg, ketenbenadering; woonservicewijken; huisartsenpost; scheiden van wonen en zorg, wonen en woon omgeving. gemeentelijke verschillen in Wmo-voorzieningen; eenzaamheid; civil society; betekenis van nog vitale ouderen voor niet-vitalen; domotica. Men staat in het algemeen positief over de nieuwe lay-out van de nieuwsbrief: ziet er beter uit; goed leesbaar; mooie lay-out, handzaam formaat; compact; duidelijker; overzichtelijk; prettig en professioneler. Het blijkt, dat men het blad doorgaans toegankelijk maakt voor alle leden van de seniorenraad ofwel door opname in een leesmap ofwel 7

5 door het te kopiëren. Tweederde van de respondenten geeft aan het blad per toegezonden te willen hebben. De inhoud wordt zeer gewaardeerd: actueel; ter zake; breed en goed gevarieerd uit de praktijk; nuttig en inspirerend. Het wordt redelijk goed gelezen en er wordt divers gebruik van gemaakt in de voorlichting. De wensen m.b.t. de inhoud komen overeen met de genoemde onderwerpen voor de themadagen. Behoefte aan advies Ongeveer de helft van de seniorenraden geeft aan behoefte te hebben aan advies. Ongeveer eenderde van alle respondenten heeft advies gevraagd aan het LOIS. Men benadert het LOIS over onderwerpen die te maken hebben met het functioneren van de seniorenraad: vorm geven aan en voortbestaan van de seniorenraad; functioneren van de raad in relatie met Wmo-raad en wethouder; effectief adviseren. Advies met betrekking tot plaatselijke onderwerpen vraagt men doorgaans aan plaatselijke deskundigen en organisaties. Tevens noemt men ouderenorganisaties en ouderenadviseurs. Gevraagd naar wat men in de toekomst van het LOIS verwacht, wordt overwegend als antwoord gegeven: op dezelfde manier doorgaan. Men wenst voorlichting en ondersteuning, informatie over actuele zaken, advies, alert zijn op ontwikkelingen in de zorg, e.d. Conclusie Het LOIS blijkt voor vele seniorenraden een duidelijke functie te hebben. Men is positief over het huidige functioneren en er is weinig aanleiding ons beleid wezenlijk te veranderen. Natuurlijk willen wij de ontwikkelingen blijven volgen en zorgen, dat we actueel blijven. Eén seniorenraad gaf echter wel een knelpunt aan: Lastige positie omdat veel seniorenraden verdwenen zijn, waardoor de basis smal wordt. Toch is belangenplatform belangrijk!. Baukje van Hes, bestuurslid Bram Strookman, bestuurslid Kees Tilanus, secretaris 8 Toekomst Het valt op dat op de vraag, hoe men de toekomst ziet, feitelijk wordt geantwoord: gewoon doorgaan. Het betreft antwoorden als: betrokken bij gemeentelijk ouderenbeleid beleidsvoornemens gemeente naast een eventuele Wmo-raad; pro-actief meedenken en adviseren over het ouderenbeleid en verwante ter- De nieuwsbrief is er voor U en van U. Als u iets heeft meegemaakt, of een advies heeft uitgebracht, dat ook voor andere donateurs van belang kan zijn, dan is het wellicht mogelijk om dat op te nemen in de Nieuwsbrief. Heeft U dergelijk copy, dan ontvangen wij die graag van U op ons mailadres. reinen; belangenbehartiging van ouderen. Enkele respondenten geven toch wel iets aan van een verdere uitbreiding van taken: meer samen optrekken met ouderenbonden; een nog grotere betrokkenheid bij ouderen: voorlichting en vraagbaak; ondersteuning op maatschappelijk vlak voor alle ouderen; sterk platform voor ouderen; participatie. Enkele seniorenraden hebben twijfel over hun verder voortbestaan. DECENTRALISATIE Steeds meer taken worden door de rijksoverheid gedecentraliseerd naar de gemeenten. Zo is decentralisatie van de functie begeleiding vanuit de AWBZ naar de Wmo reeds aangekondigd. Het ziet ernaar uit dat het, mogelijk met enige wijzigingen, door het huidige Kaninet wordt doorgevoerd. De operatie heeft twee doelstellingen: verandering van de structuur (het stelsel) en een verandering van werkwijze en verhoudingen (meer verantwoordelijkheid bij de burger) In iedere decentralisatie zijn drie aspecten te onderscheiden: Het stelsel. Dit betreft een bestuurlijk/organisatorisch aspect. Er moeten nieuwe afspraken worden gemaakt tussen bestuurslagen, onder meer met betrekking tot financiën en weten regelgeving. De organisatie. Het gaat dan onder meer om sturing, inkoop en verantwoording. Uitvoering: een nieuwe manier van werken, sturing en interactie. 9

6 10 De veranderingen in het stelsel wordt ook wel transitie genoemd; de veranderingen in organisatie en werkwijze transformatie. Voor transitie is een begin- en einddatum af te spreken, wanneer de overgang gerealiseerd moet zijn Transformatie heeft te maken met een ander gedrag van professionals en burgers, een andere cultuur bij instellingen en professionals, een andere werkwijze en vooral een andere wijze om met elkaar om te gaan. Hierdoor moet het doel van het stelselwijziging worden gerealiseerd. Dit is een langdurig proces, waarvan het eindpunt niet goed is aan te geven. Transitie en transformatie zijn wel samenhangende processen. Een effectieve transformatie richt zich met name op vier lokale opgaven: 1. De visievorming in de gemeente: wat willen we bereiken? Wat moeten de maatschappelijke effecten zijn in de gemeente? Dit vraagt een samenspel tussen de betrokken partijen, die gezamenlijk de doelstellingen moeten formuleren. Het gaat dan bijvoorbeeld om: vergroten van de participatie van mensen; verminderen van de groei van de vraag naar begeleiding; verbeteren van de ondersteuning van mantelzorgers en benutten van bestaande begeleidingsstructuur. Van de gemeente wordt hierbij enerzijds een regierol vereist, anderzijds een bestuurlijke rol (aanpassing van regelgeving). 2. Vormgeving van een nieuw lokaal samenspel: met welke partijen en in welke vormen? De gemeente bepaalt hoeveel geld er beschikbaar komt en wat daarmee moet worden bereikt. Paul Schabel spreekt hierbij over de vier R s. Het beleid geeft de Richting aan, laat Ruimte voor de praktijk, maar verwacht wel Resultaat en Rekenschap. 3. Het samenstellen van een nieuw aanbod. De gemeente heeft hierbij een sturende en faciliterende rol en is ontwikkelaar en opdrachtgever. De gemeente brengt de partijen bij elkaar die een rol moeten spelen. De gemeente denkt met de partijen mee over het nieuwe aanbod en spreekt een passend aanbod af. Hierbij staan de gewenste effecten centraal. De gemeente maakt het mogelijk dat de partijen de afgesproken taken kunnen uitvoeren. De gemeente fungeert als opdrachtgever en bewaakt de verdere ontwikkeling. 4. Implementatie van een nieuwe werkwijze. In het kader van de begeleiding zijn de volgende uitgangspunten geformuleerd: cliëntgericht, onderbouwd, toetsbaar, inzicht in de eigen ruimte en niet belemmerd door onnodige regels. Belangrijk is samen afspraken te maken over de organisatie. Blijft elke organisatie alles zelf doen? Of wordt er op wijkniveau gewerkt naar een sociaal werker nieuwe stijl, die samen met de burgers de vraag verduidelijkt en de noodzakelijke hulp inschakelt? De verantwoordelijkheid voor de transformatie ligt bij de gemeente en de uitvoerende organisaties. Kunst is onderlinge samenhang aan te brengen. Dat vraagt een eigen professionaliteit van de gemeente. De belangrijkste opgave is het doorbreken van de muren tussen de verschillende gemeentelijke sectoren. Het gaat daarbij om minder specifieke budgetten, meer integrale visie en sturen op effecten. Er moet ook ruime worden gegeven aan de maatschappelijke instellingen voor een creatieve aanpak. BESTUUR Het bestuur van de stichting bestaat uit: Mr. ing. L. Springeling voorzitter/redactie Drs. C.P.G. Tilanus E.J. Bosman Mw. B. van Hes secretaris/redactie penningmeester 2e secretaris G. v.d. Meer bestuurslid/redactie Mw. I. Gehner-Ellenberger bestuurslid B. Strookman bestuurslid S. Limpens bestuurslid G. Lichtenberg bestuurslid Een en ander hangt nauw samen met Welzijn nieuwe stijl, dat er mede op is gericht om de zelfredzaamheid en participatie van burgers te vergroten. Hierbij staan de resultaten en minder de processen centraal. Welzijn nieuwe stijl kenmerkt zich door 8 elementen: 1. Gericht op de vraag achter de vraag en op echte oplossingen. 2. Eigen kracht van de burger: het naar boven halen van kwaliteiten en talenten en mensen aanspreken op dat wat hen enthousiast maakt. 3. Direct erop af: persoonlijk en direct contact. 4. Formeel en informeel in verhouding. De professionele inzet moet er altijd op gericht zijn om het zelfoplossend vermogen van (groepen) burgers aan te spreken en te versterken. Licht waar mogelijk en zwaar waar nodig. 5. Balans van collectief en individueel. 6. Integraal werken: een integrale en samenhangende aanpak. 7. Resultaatgericht. Duidelijke afspraken, die het beoogde resultaat bereiken. 8. Ruimte voor de professional. De professional moet een grote vrije beslissingsruimte hebben. Bron: A. op t Veld, J. Wachtmeester, Andersson Elffers Felix, Decentralisatie betekent transitie en transformatie; nieuwe verantwoordelijkheden, rollen en opgaven in maatschappelijke ondersteuning, Den Haag, Transitiebureau begeleiding in de Wmo,

7 12 BELANGENBEHARTIGERS Taken en kwaliteiten Movisie heeft een rapport geschreven over taken en kwaliteiten van collectieve belangenbehartigers, d.w.z. mensen die vrijwillig de belangen behartigen van een groep. Daartoe behoren dus ook leden van seniorenraden. Een goede belangenbehartiger geeft voorlichting over en inzicht in de doelgroep; spreekt namens de doelgroep en adviseert over behoeften van de doelgroep aan overheden en/of instellingen. Het werk van de collectieve belangenbehartiger bestaat uit vier kerntaken: 1. signaleren van knelpunten, problemen en vragen. Belangenbehartigers delen signalen en stemmen deze af met de achterban. Hiermee gaan ze na of het om een individuele kwestie gaat of dat meer mensen het knelpunt ervaren. Zij volgen actualiteiten, beleidsmatige en politieke ontwikkelingen en zij wisselen deze onderling uit. Zij brengen knelpunten in kaart met behulp van verschillende communicatiemiddelen. 2. bepalen van strategie en plan van aanpak. Zij bepalen gezamenlijk de beoogde effecten en stellen met elkaar vast hoe zij deze willen bereiken. Zij werken samen aan een plan van aanpak voor het geven van advies, creatieve actie of beleidsmatige/politieke activiteit. Zij bekijken per activiteit welke eigen belangenbehartigers geschikt zijn of schakelen bij activiteiten externe deskundigheid in. Zij zoeken in- en extern naar samenwerking voor het versterken van hun positie. 3. uitvoeren van de acties. Zij voeren activiteiten uit buiten de formele besluitvormingsprocessen. Zij voeren activiteiten uit binnen de formele besluitvormingsprocessen. Zij voeren activiteiten uit gericht op het verbeteren van inspraak. Zij voeren activiteiten uit gericht op deskundigheid en versterking van de positie van belangenbehartiging. Zij geven voorlichting en/of training en/of zijn betrokken bij onderzoek 4. evalueren van aanpak en resultaten. Zij evalueren en beslissen of aanvullende activiteiten nodig zijn om het beoogde effect te bereiken. Om deze taken goed te kunnen uitoefenen moeten collectieve belangenbehartigers beschikken over de volgende competenties: 1. Signaleren en analyseren. Zij herkennen belangrijke en essentiële informatie. Zij leggen verbanden tussen gegevens en signalen van de achterban. Zij sporen mogelijke oorzaken van problemen op. Zij zoeken naar meer materiaal om de signalen te onderbouwen. 2. Sensitiviteit. Zij leggen verbindingen tussen ontwikkelingen in de omgeving en individuele situaties. Zij voelen aan waar knelpunten liggen en weten deze op het juiste moment aan te kaarten bij de juiste personen. 3. Communicatie. Zij maken hun ideeën en meningen mondeling en schriftelijk aan anderen duidelijk. Zij zijn in staat taal en terminologie aan te passen aan de achterban en aan beleidsmakers. 4. Lef. Zij durven risico s te nemen om een bepaald resultaat te behalen. Zij nemen in acht dat niet alle gevolgen van de activiteit te overzien zijn. 5. Creativiteit. Zij komen met nieuwe en originele oplossingen voor vraagstukken. 6. Onderhandelen. Zij weten aan andere partijen de eigen standpunten en gemeenschappelijke doelen zo over te brengen, dat het leidt tot overeenstemming bij beide partijen. 7. Overtuigingskracht. Zij oefenen invloed uit door aansprekende argumenten. Zij weten draagvlak te creëren. 8. Netwerken. Zij bouwen relaties en netwerken op die van pas komen bij het realiseren van doelstellingen. 9. Samenwerken. Zij dragen bij aan een gezamenlijk resultaat en ondersteunen elkaar. 10. Zelfreflectie. Zij kunnen reflecteren op hun eigen ervaring en gebruiken deze in hun werk. Zij geven hun eigen (leer)behoefte aan en hoe zij willen groeien als belangenbehartiger. 11. Stressbestendig. Zij schrikken niet terug voor politieke, beladen of ingewikkelde situaties. Zij beseffen dat hun werk een lange adem heeft en zetten door bij tijdsdruk of teleurstelling. 12. Politiek/bestuurlijk inzicht. Zij hebben inzicht in politieke processen. Zij weten hoe de besluitvorming werkt. Zij zijn zich bewust van de politieke en bestuurlijke verhoudingen en situatie. Op basis van deze uitgangspunten heeft Movisie een scorelijst ontwikkeld. Geadviseerd wordt deze scorelijst gezamenlijk in te vullen. Hierdoor komt zowel de gezamenlijke kracht als de kracht van iedere deelnemer tot uitdrukking. Tevens wordt duidelijk aan welke aanvulling of scholing men behoefte heeft. Bron: A. Lucassen, A. van Deth en K. Sok, Taken en kwaliteiten van belangenbehartigers; competentieprofiel voor collectieve belangenbehartigers, Utrecht, Movisie,

8 Bram Strookman, bestuurslid Zolang mogelijk zelfstandig blijven wonen Als iemand zo lang mogelijk thuis wil blijven wonen, kan men vanaf het moment dat de kinderen het huis verlaten na gaan denken of men in dat huis wil blijven wonen. En wat er zou moeten gebeuren om dat mogelijk te maken. Soms zijn slechts kleine ingrepen noodzakelijk. In de komende 10 jaar moeten er woningen worden aangepast. Een uitdagende markt dus! Drempels weg, goede verlichting, een iets hoger toilet, een veiliger badkamer, aangepaste keuken of een traplift. Van simpel tot complex. Vaak zijn sommige vertrekken gevaarlijk zonder dat men het in de gaten heeft. Hieraan is met beperkte kosten veel te doen. Loop eens kritisch door uw huis. Begin bij de voordeur en eindig bij de achterdeur. Van de kelder tot en met de zolder! Voordeur Goed verlicht en gemakkelijk open te maken met uw sleutel? Ook een kierstandhouder voor s avonds is een veilig idee. Een spionnetje is wel zo veilig en met deurcommunicatie kunt u horen en zien wie er aanbelt en eventueel op afstand de deur openen. Huiskamer Zijn de ramen goed af te sluiten en toch ook weer gemakkelijk te openen? Liggen Wie zegt dat aangepast sanitair niet mooi is? 14 De insteek van de nieuwe regering is dat iedereen zo lang mogelijk zelfstandig moet blijven wonen. Het ziet er naar uit dat bejaardentehuizen vrijgekomen kamers zelfs aan studenten moeten gaan verhuren. U kunt dat als een bedreiging zien of een uitdaging. Voeg daar ook nog bij de volledig op slot zittende woningmarkt en u begrijpt dat thuis blijven wonen bijna de enige optie is. Ook in uw gemeente zal het noodzakelijk zijn om zo lang mogelijk thuis te blijven wonen. De bewoner zelf kan daar heel adequaat op inspelen. 15

9 16 er geen kleedjes in de looproute en zijn losliggende snoeren opgeruimd? Is de vloer niet te glad en zijn de deuren breed genoeg? Hoe zit het met de drempels? Kunt u er eventueel met een rollator over heen? Keuken Ook is het soms wenselijk een keuken aan te passen. De juiste werkhoogte is van groot belang om veilig te kunnen koken. Met een inductiekookplaat is het eten koken ook een stuk veiliger. Het hoeft geen betoog dat een ecoline keuken gemakkelijk is na te stellen in hoogte. Niet onbelangrijk als u onverhoopt zittend moet koken. Is de werkplek voldoende verlicht? Liggen er geen snoeren op het aanrecht in de weg? Toilet Kunt u gemakkelijk van de pot opstaan? Soms helpt een kleine verhoging erg goed. Een + 5 pot. We raden een +10 af! De kans op obstipatie neemt dan erg toe. Kunnen er gemakkelijk wandbeugels worden geplaatst. Ook een toiletbeugelset kan goed helpen en wordt op de pot gemonteerd zodat er geen gaten geboord hoeven te worden in de wanden. Heeft u een hangend toilet? Er zijn potten met een hogere porseleinen rand. Nu hoeft het frame niet gesloopt te worden. Ook comfortabel zijn de reinigings oplossingen. Met warm water wordt uw bips gereinigd en daarna met warme lucht gedroogd Trappenhuis Zijn de trappen naar de verdieping(en) goed verlicht? Geen losliggende roeden en gevaarlijke bochten? Of kapotte traptreden? Aan beide zijden een trapleuning? Is de trap breed genoeg om er eventueel een traplift te plaatsen? Badkamer Let er op dat de vloer niet glad wordt als deze nat is. Is er voldoende licht en gebruikt u overal koel blijvende thermostaatkranen? Douchen Met een vlakke douchebak geschikt voor een stenen of een houten ondergrond is er een veilige, vlakke oplossing voor handen. Een douchebak met een opstap van 30 cm is echt levensgevaarlijk en uit de tijd. Kan er eventueel zittend gedoucht worden? En als er hulp nodig is kan deze dan ook geboden worden? Anders zijn er ergonomische wand en deuroplossingen met een hoogte van slechts 75 cm. En als u toch al niet vaak in bad gaat waarom maakt u dan geen vlakke douche? Voor het badgat bestaan vlakke oplossingen waarbij alleen de wandtegels aangeheeld moeten worden. Baden Soms willen de mensen graag in bad. Er in gaan lukt nog maar eruit kost heel veel moeite en als je nog nat bent is alles extra glad en gevaarlijk. Dan is een bad met een deurtje de veilige oplossing. Herkent u hier iets van? Maar dan wel een model met beugels en een zithoekje uitzoeken om je na het baden veilig zittend af te douchen. Cabines En als er ruimte genoeg is kan een douchecabine op de begane grond een prima oplossing zijn. Een dure traplift kan dan achterwege blijven. Als het niet meer nodig is dan kan de cabine op een eenvoudige wijze verwijderd worden en is alles weer zoals het vroeger was. Slaapkamer Ook hier vooral geen snoeren op de grond. Bij voorkeur een klein lampje dat s avonds brandt als men naar het toilet wil. Ook graag op de overloop. Vaak is men een beetje duizelig als men te snel opstaat en heeft men moeite zich te oriënteren. Een lampje helpt dan zeer wel. Zolderverdieping Staat de wasmachine in een lekbak? Heeft de strijkbout een automatische schakeling die na enige tijd de strijkbout uitschakelt? Is de CV ketel gemakkelijk toegankelijk en heeft deze trouwens een onderhoudsabonnement? Voorkom koolmonoxide door slecht onderhoud veroorzaakt. Voor meer praktische oplossingen voor zowel de extra- als intramurale markt, kijk op eens bij uw provincie op de website. Vaak staan daar oplossingen om langer thuis te blijven wonen. Of Google eens op: bad met deurtje, langerthuisblijvenwonen, vlakkedouchebak. Er is veel mogelijk waarbij in deze tijd geldt dat aanpassen niet meer stigmatiserend is. De oplossingen kunnen zelfs heel mooi en waardeverhogend zijn. Paragon bad 17

10 18 KANTELEN EN DE OVERHEID De Vereniging van Nederlandse Gemeenten heeft voor de gemeenten in het kader van de kanteling 10 tophits geformuleerd: 1. Kies voor zelfbewuste samenwerking (partnerschap) in onderlinge afhankelijkheid (verbondenheid). Koppel subsidie aan de inzet van de partners. Ken je eigen grenzen en haal niet het onderste uit de kan. 2. Geloof dat het anders kan. Het gaat om participatie, zelfredzaamheid en tevredenheid van burgers en niet zozeer om bezuinigen. 3. Volg de vraag: vraaggestuurd werken en vraaggestuurde financiering. 4. Formulier een stevige visie, gebaseerd op vrijheid, ruimte voor ontmoeting en lef, creativiteit en netwerken. Zet in op preventie. 5. Wees als procesregisseur open en eerlijk. De gemeente faciliteert de verantwoordelijke burger met de vinger aan de pols en kent haar grenzen. Faciliteer het proces en blijf gefocust op wat je wilt en kunt. Processen hebben hun eigen ontwikkeltijd. 6. Durf te veranderen. Durf te experimenteren en te investeren in een onzekere ontwikkeling, in de kracht van kwetsbaarheid. Dan ontstaan gewaagde initiatieven en verrijkende vormen. Vind de balans tussen ruimte geven en de kwaliteit van ondersteuning en hulpverlening. 7. Mobiliseer de passie. Stimuleer ambitie en betrokkenheid, enthousiasme en veranderingsbereidheid. Vertrouw op de kracht van spontane acties. Laat de ruimte aan vrijwilligers. Bied fysieke infrastructuur aan initiatieven en ondersteun nieuwe plannen. Vier samen de successen. 8. Koester korte lijnen: ga de wijk in. 9. Ontkoker. Gooi grenzen tussen diensten en afdelingen open en ga dwarsverbanden en verbindingen aan. 10. Blijf alert. Integratie is een kwaliteit die onderhoud vergt: regelmatig stilstaan, reflecteren en bijstellen. In het rapport Kantelen en de kracht van de eenvoud beschrijft de VNG voorbeeldprojecten: Zorgcoöperatie in Hoogeloon met accent op de wijkzuster en op buurtzorg; Samenwerking in Heumen (werkconferentie) met accent op vraaggestuurd werken en woonservicegebied. Hier wordt specifieke aandacht geschonken aan het eerste (keukentafel)gesprek. Wijkaanpak met familiezorg in Tilburg. Daar we onlangs reeds aandacht hebben geschonken aan de wijkzuster en aan het eerste gesprek, gaan we hier nog kort in op de ontwikkeling in Tilburg. In 2011 begonnen bij wijze van proef in twee wijken wijkgerichte samenwerkingsverbanden. In de wijken ontmoeten beroepskrachten elkaar en spelen mantelzorgers en vrijwilligers een zeer belangrijke rol. De burger behoudt de regie. Niet de organisatie, regelgeving of financiering zijn bepalend, maar wat de vragende mens en zijn netwerk nodig hebben of juist zelf kunnen doen. Een belangrijke rol speelt hierbij het begrip Familiezorg. Iemand die hulp nodig heeft, staat nooit op zichzelf. Zijn gezin partner en kinderen - is net zo belangrijk. Wat de zorgvager is overkomen, beïnvloedt ook de rest van het gezin en de onderlinge verhouding. Daarin zit ook de kracht van het systeem. De persoon, die namens de gemeente het gesprek voert, zit men het gehele gezin aan tafel. Familiezorg stemt af, geeft zorg waar gezinnen vragen, problemen en wensen hebben. Hulporganisaties moeten daarop in samenwerking inspelen. De professionals die in één wijk werken komen iedere twee weken samen. Tijdens dit werkoverleg wisselen ze uit, stemmen af, verwijzen door, spreken één taal. Deze aanpak blijkt ook een positieve inwerking te hebben op de hulpverleners: men is minder ziek en werkt meer samen. Er is ook meer samenwerking met de vrijwilligers in het gezin. Daarnaast kent Tilburg poules van wijkvrijwilligers en hand- en spandiensten voor ouderen. Mensen die aan de ene kant professionele zorg krijgen, steken aan de andere kant een helpende hand uit en ontdekken dat ze voor een ander van betekenis kunnen zijn. Tilburg adviseert dan ook: Leer van dorpen wat gemeenschapszin is, aandacht voor elkaar. Vertaal dat naar wijken in je stad, inclusief de ruimte voor eigen maatwerk; Geef mensen de vrijheid, werk met zelfsturende teams, durf je eigen organisatie in beweging te brengen. Houd vol, heb vertrouwen en geduld: veranderingen vragen tijd. Doorbreek verkokerde hulpverlening en ambtelijke structuren. Zorg dat medewerkers betrokken zijn bij de praktijk en dat leidinggevenden nut, noodzaak en plezier zien van de nieuwe werkwijze. Blijf die werkwijze promoten, inoefenen en aanpassen. Bron: Kantelen en de kracht van de eenvoud; een sprankelende handreiking voor de participerende overheid, Den Haag, Vereniging van Nederlandse Gemeenten,

11 EXTRAMURALE BEGELEIDING 20 Door de val van het kabinet gaat de overheveling van de extramurale begeleiding van de AWBZ naar de Wmo niet in per 1 januari Waarschijnlijk gaat het wel in per 1 januari Het is daarom goed, als de gemeente zich voorbereidt op deze overheveling. De gemeente moet daarbij vijf stappen zetten: 1. Analyse: uitzoeken van vraag en aanbod. Om hoeveel cliënten gaat het? Wat is hun problematiek? Welke behoefte aan ondersteuning hebben zij? Het CIZ kan daar enige informatie over verstrekken. Welke ondersteuners zijn er? Welk aanbod bieden zij? Sluiten vraag en aanbod voldoende aan elkaar aan? 2. Beleidskeuzes: denken over organisatie, financiën en kwaliteit. Het betreft hier vragen als: Hoe moet de ondersteuning worden uitgevoerd? Hoe moet de dienstverlening worden georganiseerd: individueel of collectief, met of zonder PGB, op wijk- stads- of regioniveau? Moet men samenwerken met andere gemeenten? Inkopen of subsidiëren? Financiering per cliënt of vaste prijs per verrichting? Is er kwalitatief goed personeel? Bestaat er een klachtenprocedure? Is er een wachttijd? 3. Tactisch opdrachtgeverschap: bepalen van inkoopmodel. Er zijn verschillende voorbeelden voor inkoopmodellen. Een en ander moet worden afgesproken met de uitvoerders. 4. Operationeel opdrachtgeverschap. Het is goed, als de gemeenteraad vaststelt hoe het inkoopbeleid in het sociale terrein wordt geregeld. De gemeente kan, maar hoeft niet aan te besteden. 5. Monitoring. Hoe bewaakt de gemeente de feitelijke gang van zaken? Op al deze gebieden kan een seniorenraad een advies uitbrengen aan de gemeente. Bron: Extramurale begeleiding; gemeente en opdrachtgeverschap, Utrecht, Movisie, Factsheet nr 4, juli 2012.

Uitwerking scenario Belangenbehartiging

Uitwerking scenario Belangenbehartiging Uitwerking scenario Belangenbehartiging Korte omschrijving Belangenbehartiging voor mensen met een verstandelijke / cognitieve beperking gebeurt op 3 niveaus. 1. Individueel doorgaans wordt dit gedaan

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein

Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Stadskanaal: Samen met de burger Integraal beleidskader Sociaal Domein Versie: 31 maart 2014 1. Inleiding: Wij kunnen ons in Nederland gelukkig prijzen met een van de sterkste sociale stelsels ter wereld.

Nadere informatie

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties AVI-nieuwsbrief 7 (24 juli 2012) Adviseurs Versterking Wmo ondersteunen bij beleidsbeïnvloeding Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties Geachte Het uitstel

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling.

Ook de wensen en eisen aan de professionele organisaties veranderen door de kanteling. Welzijn nieuwe stijl in gemeente Apeldoorn. Maatschappelijk agenderen gericht op de kanteling van formele naar informele zorg en het versterken van de zelfredzaamheid bewoners. Wat is interessant aan deze

Nadere informatie

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding

Kenmerk 13s058 / augustus 2013. Inleiding Kenmerk 13s058 / augustus 2013 Inleiding In de komende maanden en jaren krijgen gemeenten te maken met een drietal decentralisaties van de rijksoverheid naar de gemeentelijke overheid waarvan die in meer

Nadere informatie

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur

Geachte lezer, Anne-Corine Schaaps directeur Geachte lezer, Fijn dat u even tijd neemt om kortweg kennis te maken met het beleid van stichting Welcom. Door het beleid voor de komende vier jaren te omschrijven, laat Welcom zien wat ze in de samenleving

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid

Geef inhoud aan gemeentelijk beleid Geef inhoud aan gemeentelijk beleid met kennis, advies en trainingen van MOVISIE Decentralisatie van de jeugdzorg, de overheveling van de functie- begeleiding uit de AWBZ, de komst van de Wet Werken naar

Nadere informatie

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein?

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? 11 juni 2014 Bijeenkomst SBO provincie Utrecht NUZO Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen presentatie door Anneke van Heertum directeur Cosbo-Stad-Utrecht

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen. WMO adviesraad gemeente Landerd

Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen. WMO adviesraad gemeente Landerd Gemeente Landerd Doel WMO Werkwijze Wmo-adviesraad Visie Wmo-adviesraad Plannen Wettelijke verplichting Wmo Adviesraad Convenant Plichten Bevoegdheden Verantwoordelijkheden 1. De leefbaarheid van de gemeente

Nadere informatie

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen

eflectietool Reflectietool Reflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool eflectietool Reflectietool Test jezelf op professioneel ondersteunen Redactie: Marieke Haitsma en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo

Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Oktober 2011 Decentralisatie begeleiding naar de Wmo Plan van aanpak TransitieBureau Inhoudsopgave Aanleiding Ambitie en Visie van het TransitieBureau Werkwijze TransitieBureau Activiteiten TransitieBureau

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda

AVI-activiteiten 2015. Transformatieagenda AVI-activiteiten 2015 Transformatieagenda Januari 2015 Inhoudsopgave Transformatieagenda... 3 Agendapunten transformatie 2015... 5 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor iedereen heeft als

Nadere informatie

Teamkompas voor Zelfsturing

Teamkompas voor Zelfsturing Teamkompas voor Zelfsturing Wat is het teamkompas: Met dit instrument kun je inzicht krijgen in de ontwikkeling van je team als het gaat om effectief samenwerken: Waar staan wij als team? Hoe werken wij

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad

De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad De Wmo Ontwikkelingen en uitdagingen voor de Wmo-raad September 2010 Doel van de Wmo: Participatie Iedereen moet op eigen wijze mee kunnen doen aan de samenleving 2 Kenmerken van de Wmo - De Wmo is gericht

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd

Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Transitie en transformatie van de zorg voor jeugd Een geslaagde transformatie & transitie? Vanaf januari 2015 worden gemeenten verantwoordelijk voor het preventieve en curatieve jeugdbeleid. Hieronder

Nadere informatie

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda

Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda Toeleg Meedoen & Samenwerken in Breda 2012-2013 Inleiding M&S Breda bestaat uit acht organisaties die er voor willen zorgen dat de kwetsbare burger in Breda mee kan doen. De deelnemers in M&S Breda delen

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo-bijeenkomst Hoorn (8 februari 2012) Transitie: wat verandert er? Regeer-

Nadere informatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie In deze informatie-set vindt u voorbeelden van documenten en profielen die door Wmo Adviesraden zijn gebruikt in het Plan van aanpak bij de omvorming naar een brede Adviesraad Sociaal Domein of Participatieraad.

Nadere informatie

Competentieprofiel voor collectieve belangenbehartigers. Taken en kwaliteiten van belangenbehartigers

Competentieprofiel voor collectieve belangenbehartigers. Taken en kwaliteiten van belangenbehartigers Competentieprofiel voor collectieve belangenbehartigers Taken en kwaliteiten van belangenbehartigers Auteur: Anne Lucassen, Anna van Deth en Karin Sok Deze publicatie is tot stand gekomen in samenwerking

Nadere informatie

Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief. De stand van zaken medio 2015

Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief. De stand van zaken medio 2015 Onafhankelijke cliëntondersteuning vanuit cliëntenperspectief De stand van zaken medio 2015 AVI-toolkit 22 April 2015 Inhoudsopgave Onafhankelijke cliëntondersteuning... 3 1. Het belang van onafhankelijke

Nadere informatie

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL

JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL JAARPLAN 2015 WMO ADVIESRAAD BOXTEL 1 INLEIDING De Wmo Adviesraad is op basis van de Wet Maatschappelijke Ondersteuning bij besluit van de gemeenteraad van 27-9-2007 (de z.g. participatieverordening) door

Nadere informatie

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas

Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Redactie: Maaike Kluft en Corrie van Dam Eindredactie: afdeling communicatie Movisie Vormgeving: Ontwerpburo Suggestie en Illusie Drukwerk: Libertas Werk ik wel volgens de uitgangspunten van de Wmo en

Nadere informatie

Aan de leden van het college van B&W van de gemeente Barneveld

Aan de leden van het college van B&W van de gemeente Barneveld Aan de leden van het college van B&W van de gemeente Barneveld Voorthuizen, 1 maart 2013 Betreft: Advies Visie Zorg voor jeugd (regionaal en lokaal) (aanvulling op pre-advies Jeugdzorg d.d. 15-12-2012)

Nadere informatie

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1

Startnotitie. Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014. Versie: 21 april 2011 1 Startnotitie Vrijwilligerswerk Vrijwilligers maken het verschil! 2011 2014 Versie: 21 april 2011 1 1. Aanleiding 1.1. Voor u ligt de startnotitie vrijwilligersbeleid, directe aanleiding voor deze startnotitie

Nadere informatie

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13

Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 Goed samenspel met mantelzorgers loont! SharingDay 7-11 13 1 Wat is Mezzo? Landelijke Vereniging voor Mantelzorgers en Vrijwilligerszorg Visie: Wij maken het mogelijk dat mensen op eigen wijze voor elkaar

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG

Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Aan de raad van de gemeente LEIDSCHENDAM-VOORBURG Datum 20 december 2011 Onderwerp Raadsbrief: Sociale structuurvisie Categorie B Verseonnummer 668763 / 681097 Portefeuillehouder De heer Rensen en de heer

Nadere informatie

AVI-activiteiten 2014-2015. Aanbod van programma Aandacht voor iedereen

AVI-activiteiten 2014-2015. Aanbod van programma Aandacht voor iedereen AVI-activiteiten 2014-2015 Aanbod van programma Aandacht voor iedereen Januari 2014 Inhoudsopgave AVI-activiteiten 2014-2015... 3 Aandachtspunten... 4 Aandacht voor iedereen Het programma Aandacht voor

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch

Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch Manifest Zorgzaam ''s-hertogenbosch 21 juni 2013 Onze samenwerking Vijftien organisaties doen de gemeente s-hertogenbosch op 28 juni 2013 tijdens de jaarlijkse Godshuizenlezing een aanbieding in het kader

Nadere informatie

Workshop Introductie Wmo. Lesprogramma. Ontwikkelingen

Workshop Introductie Wmo. Lesprogramma. Ontwikkelingen Workshop Introductie Wmo Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 28 juni 2012 Lies Korevaar Lesprogramma Kennismaking en uitleg programma Wat is de Wmo? Doelen en uitgangspunten van de Wmo Uitwerking Wmo in de

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur

Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur Verslaglegging bijeenkomst voor informatie en opinie op 13 september 2011 van 21.00 uur 21.35 tot uur Aanwezigen: R. van Lavieren, voorzitter Dhr. A.L. Cardon (wethouder) Mw. M.J.H. Barra-Leenheer (PvdA)

Nadere informatie

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat?

Spiegelgesprek Wie en wat? Hoe? Resultaat? Spiegelgesprek Wie en wat? Luisteren naar ervaringen van cliënten kan de kwaliteit van de zorg en het aanbod sterk verbeteren. Jongeren en ouders vertellen tijdens het spiegelgesprek aan de hand van een

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden -

Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - Inventarisatie van Wmo-raden 2012 - de uitgewerkte antwoorden - 27-9-2012 Vooraf De jaarlijkse inventarisatie van de Koepel van Wmo-raden onder Wmo-raden heeft ook in 2012 een goede respons gekregen. Uitgezet

Nadere informatie

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief

PCOB. Actief netwerk van en voor senioren. Gemeenschappelijk actief PCOB Actief netwerk van en voor senioren Gemeenschappelijk actief PCOB: gemeenschappelijk actief! Dynamisch, betrokken, professioneel en christelijk geïnspireerd; het zijn dé kenmerken van de PCOB. We

Nadere informatie

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke

De spin in het web. Handreiking. voor werkers die direct. aan de slag willen met. de sociale netwerken van. mensen met verstandelijke De spin in het web Handreiking voor werkers die direct aan de slag willen met de sociale netwerken van mensen met verstandelijke beperkingen Anne Wibaut, Willy Calis Ad van Gennep Inleiding Wij hebben

Nadere informatie

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp

WNS proof samenwerken in de Geitenkamp WNS proof samenwerken in de Geitenkamp 09.00 Inloop 09.15 Start/kennismaking 09.45 Aanleiding WNS en MA 09.55 Samenwerking binnen WNS 10.05 Analyse (oefening 1) 11.00 Pauze 12.00 Diagnose (oefening 2)

Nadere informatie

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015

Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 Startnotitie beleidsplan Wet maatschappelijke ondersteuning 2012-2015 juli 2011: sector Inwonerszaken, team Openbare Orde, Welzijn en Onderwijs 1 Inleiding Voor u ligt de startnotitie beleidsplan Wet Maatschappelijke

Nadere informatie

Competenties op het gebied van Management en Leidinggeven

Competenties op het gebied van Management en Leidinggeven P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Com puterw eg 1,3542 D P U trecht Postbus 1087,3600 BB Maarssen tel.0346-55 90 10 fax 0346-55 90 15 w w w.picom pany.nl servicedesk@ picom pany.nl Het PiCompany

Nadere informatie

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd.

Ook moet gekeken worden wat efficiënter kan. Hierdoor ontstaat inzicht waarop bezuinigingen kunnen worden gerealiseerd. OPA Borsele Speerpunten Ondersteuning van mensen in kwetsbare situaties Mensen met een psychische, verstandelijke of lichamelijke beperking en ouderen worden steeds meer aangesproken op hun eigen kracht

Nadere informatie

Signalering en zorgcoördinatie bij begeleiding in de Wmo voor specifieke groepen

Signalering en zorgcoördinatie bij begeleiding in de Wmo voor specifieke groepen Signalering en zorgcoördinatie bij begeleiding in de Wmo voor specifieke groepen Specifieke groepen voor de extramurale begeleiding vanuit Wmo zintuiglijk gehandicapten (ZG) mensen met complex niet aangeboren

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Onderwerpen. Wat is kantelen? Waarom kantelen? Kantelen doen we samen Stip aan de horizon

Onderwerpen. Wat is kantelen? Waarom kantelen? Kantelen doen we samen Stip aan de horizon Onderwerpen Wat is kantelen? Waarom kantelen? Hoe gaan we kantelen Kantelen doen we samen Stip aan de horizon Wat is kantelen? Invoeren bedoeling Wmo: - Zelfredzaamheid en zelfstandigheid - Van zorg naar

Nadere informatie

Elkaars kracht gebruiken 1/

Elkaars kracht gebruiken 1/ 20 Elkaars kracht gebruiken 1/ Anouk Op het Veld, Jan Wachtmeester AEF werkt in verschillende sectoren aan decentralisatievraagstukken: het verleggen van verantwoordelijkheden voor taken en middelen van

Nadere informatie

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren

omgeving wereld regie vanuit de jongere Jongeren leren organiseren Jongeren leren organiseren Hoe kunnen jongeren regie hebben over eigen handelen en toch in verbinding zijn met alles om hen heen? Hoe verstaan jongeren de kunst om te bouwen aan netwerken, om een positie

Nadere informatie

Mobiliseren van mensen met levenservaring

Mobiliseren van mensen met levenservaring Mobiliseren van mensen met levenservaring Zo lang mogelijk je kennis, kunde en levenservaring inzetten. Dat is de beste manier om gezond en plezierig ouder te worden. Ook de samenleving vaart er wel bij

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 15. Nieuws. Inhoud. 18 april 2013. Nieuws

AVI-nieuwsbrief 15. Nieuws. Inhoud. 18 april 2013. Nieuws AVI-nieuwsbrief 15 18 april 2013 Inhoud Nieuws Nieuws over decentralisaties a. Uitstelbrief Van Rijn b. Gehandicapten met zzp 3 en 4 mogen in instelling blijven c. Antwoorden op Kamervragen over overheveling

Nadere informatie

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten

Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Zelftest clie ntondersteuning voor gemeenten Aanleiding Op 16 oktober heeft de Tweede Kamer een motie aangenomen die de regering verzoekt om een zelftest aan gemeenten aan te reiken die gemeenteraden,

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Wat is het belangrijkste gevolg van de transitie van begeleiding van AWBZ naar Wmo?

Wat is het belangrijkste gevolg van de transitie van begeleiding van AWBZ naar Wmo? Vraag en Antwoord Inhoud Wat is het belangrijkste gevolg van de transitie van begeleiding van AWBZ naar Wmo? Het gaat niet alleen om een transitie ( decentralisatie/ overheveling), maar ook om een transformatie:

Nadere informatie

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD

postbusŵgemëeñfeňoořdëľnveldľnl- uèťheenïe NOORDENVELD G E M E E N T E R15.00047 III N O O R D E N V E L D B E Z O E K A D R E S t Raadhuisstraat 1 9301 AA Roden P O S T A D R E S Ť Postbus 109 9300 AC Roden î W E B S I T E / E - M A I L t www.gemeentenoordenveld.nl

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

Participatieverslag Nieuw & Anders

Participatieverslag Nieuw & Anders Participatieverslag Nieuw & Anders Op 26 en 31 maart vonden twee bijeenkomsten plaats met de titel Nieuw & Anders plaats. Twee bijeenkomsten die druk bezocht werden door vrijwilligers, verenigingen en

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren

Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren Uitvoeringsplan Wmo beleid 2013-2016 Samen sterk in de Wmo Gemeente Slochteren 1 Prestatieveld Sociale Samenhang en Leefbaarheid Doel: Versterken van het zorgzaam samenleven Wat deden we al en blijven

Nadere informatie

Resultaat Enquête Platform VG ZOB. Maart 2014 Marja Briels, Maarten Haasnoot, Lex Krzyzanowski

Resultaat Enquête Platform VG ZOB. Maart 2014 Marja Briels, Maarten Haasnoot, Lex Krzyzanowski Resultaat Enquête Platform VG ZOB Maart 2014 Marja Briels, Maarten Haasnoot, Lex Krzyzanowski Allereerst dank aan diegenen die hebben gereageerd op deze enquête Constateringen (1) Respons: Aantal respondenten

Nadere informatie

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043

Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Notitie scheiden van wonen en zorg Kenmerk 13s043 Inleiding De overheid heeft besloten over te gaan het scheiden van de financiering van wonen en zorg. De overheid heeft ook besloten tot hervormingen van

Nadere informatie

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort

Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert en wat nu? 141103, SBOG, Westervoort Zorg Verandert Wie zijn wij? We richten ons op Wat gaan we doen? Informeren over veranderingen voor zover mogelijk Veranderingen wegen Wat doen we niet?

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo- Marktontmoeting Wmo (9 december 2011) Het regeer- en gedoogakkoord De

Nadere informatie

Wsw-cliëntenraad Venlo Beesel Bergen

Wsw-cliëntenraad Venlo Beesel Bergen Notulen vergadering Wsw-cliëntenraad 01-10-2013 Aanwezig: Anita Hütten (vz/notulist) (AH), Karin Hegger (KH), Thomas Sanders (TS), Tamara Steeghs (TSt),, Afwezig met afmelding: Huub Theunissen (HT), Piet

Nadere informatie

Decentralisatie betekent transitie & transformatie

Decentralisatie betekent transitie & transformatie januari 2012 Decentralisatie betekent transitie & transformatie Nieuwe verantwoordelijkheden, rollen en opgaven in maatschappelijke ondersteuning TransitieBureau Begeleiding in de Wmo Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht

Welkom. Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Welkom Presentatie wijkteams in de gemeente Leeuwarden en hoe zij de financiële hulpverlening hebben ingericht Inhoud Inrichting werkwijze wijkteams Leeuwarden Verdieping in schuldhulpverlening Verdieping

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Persoonsgebonden budget in de Wmo. Handreiking voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en belangenbehartigers

Persoonsgebonden budget in de Wmo. Handreiking voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en belangenbehartigers Persoonsgebonden budget in de Wmo Handreiking voor Wmo-raden, cliëntenorganisaties en belangenbehartigers AVI-toolkit 9 12 februari 2014 1 Inhoud Persoonsgebonden budget in de Wmo... 3 1. Wat is het persoonsgebonden

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning

De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Kennisdossier: De rol van ervaringsdeskundigen in cliëntondersteuning Deel 2 - Praktijkvoorbeelden en literatuur 1 Inhoudsopgave Uit de praktijk... 3 Interessante publicaties op een rij... 4 Online meer

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

nieuwsbrief samen vormgeven aan begeleiding juli 2014 samen vormgeven aan begeleiding

nieuwsbrief samen vormgeven aan begeleiding juli 2014 samen vormgeven aan begeleiding nieuwsbrief samen vormgeven aan begeleiding juli 2014 samen vormgeven aan begeleiding 6 02 03 03 05 07 08 09 10 17 Inhoud Inleiding Werkgroep Toegang Werkgroep Uitvoering Werkgroep Beheer Werkgroep Inkoop

Nadere informatie

Toelichting op de lokale senioren agenda

Toelichting op de lokale senioren agenda Notitie Toelichting op de Lokale Seniorenagenda Kadernota integrale informatie, advies en cliëntondersteuning Toelichting op de lokale senioren agenda 1. Inleiding De lokale seniorenagenda is één van de

Nadere informatie

Jaarverslag 2011 WMO-raad Bloemendaal

Jaarverslag 2011 WMO-raad Bloemendaal Bloemendaal 1. Inleiding De gemeente heeft vormgegeven aan participatie van inwoners door het instellen van een Wmo-raad. De Wmo-Raad Bloemendaal adviseert het college van B&W geheel onafhankelijk over

Nadere informatie

Buurthuizen en activiteiten

Buurthuizen en activiteiten Invalshoek: een wijkbudget voor activiteiten We stoppen met de financiering van (een gedeelte van) de huidige activiteiten in de wijk en stellen per wijk een budget beschikbaar voor initiatieven van inwoners

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

De leden van het Platform Maatschappelijke Ondersteuning hebben over dit Beleidsplan wel een aantal algemene opmerkingen/adviezen.

De leden van het Platform Maatschappelijke Ondersteuning hebben over dit Beleidsplan wel een aantal algemene opmerkingen/adviezen. Skagerrakstraat 1a Platform 7202 BZ Zutphen Maatschappelijke T: 06-10306511 Ondersteuning E: : platformmo@gmail.com W: www.platformgcz.com College van Burgemeester en Wethouders Postbus 41 7200 AA Zutphen

Nadere informatie

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012

Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 Almelo, juli 2012 Rapportage Huisbezoek Allochtone Ouderen 60+ 2010-2012 In 2006 is Scoop gestart met het bezoeken van 75-plussers in de gemeente

Nadere informatie

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014

Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau. Jaap Ikink. 12 juni 2014 Workshop Krimpcafe XL Maatwerk op lokaal niveau Jaap Ikink 12 juni 2014 Maatwerk voor Sociale Wijkteams Waarom sociale wijkteams? Uitdaging op lokaal niveau! Adviezen voor beleid?! Maatwerk voor Sociale

Nadere informatie

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om:

COLLEGEVOORSTEL. Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014. Te besluiten om: COLLEGEVOORSTEL Onderwerp Klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 Te besluiten om: 1. De resultaten van het klanttevredenheidsonderzoek Wmo 2014 in het kader van artikel 9 Wmo juncto artikel 8.9 vierde lid

Nadere informatie

Onbekommerd wonen in Breda

Onbekommerd wonen in Breda Onbekommerd wonen in Breda Verslag van de aanpak GWI 1998-2015 Geschikt Wonen voor Iedereen 2 Aanleiding In Nederland is sprake van een dubbele vergrijzing. Het aantal ouderen neemt flink toe en ze worden

Nadere informatie

Opleidingsprogramma De Wmo-professional

Opleidingsprogramma De Wmo-professional Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma De Wmo-professional Gekanteld werken Leren gekanteld werken Het werk van de professional in de frontlinie van zorg en welzijn verandert ingrijpend. Niet helpen

Nadere informatie

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem

Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem 2012 Meerjarenvisie 2011-2014 Gelijkwaardige en maatschappelijke participatie van mensen met een functiebeperking in Arnhem Arnhems Platform Chronisch zieken en Gehandicapten September 2011 Aanleiding

Nadere informatie

Competentieprofiel voor coaches

Competentieprofiel voor coaches Competentieprofiel voor coaches I. Visie op coaching Kwaliteit in coaching wordt in hoge mate bepaald door de bijdrage die de coach biedt aan: 1. Het leerproces van de klant in relatie tot diens werkcontext.

Nadere informatie

MEE DOEN /26012012 Pagina 1

MEE DOEN /26012012 Pagina 1 MEE DOEN Buytenwegh Inleiding De gemeente Zoetermeer streeft er naar om op het niveau van de wijken, in samenspraak met maatschappelijke organisaties en inwoners, een op maat gesneden aanpak voor de betreffende

Nadere informatie

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018

Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Strategisch Visie Stichting voor Christelijk Praktijkonderwijs voor Hardenberg & omgeving 2015-2018 Ontwikkeling van Talent door ontwikkeling van eigen Kracht Hardenberg, 27 januari 2015 1 Inleiding Nadat

Nadere informatie

Decentralisatie betekent transitie & transformatie

Decentralisatie betekent transitie & transformatie januari 2012 Decentralisatie betekent transitie & transformatie Nieuwe verantwoordelijkheden, rollen en opgaven in maatschappelijke ondersteuning TransitieBureau Begeleiding in de Wmo Inhoudsopgave 1

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Belanghoudersbijeenkomst

Belanghoudersbijeenkomst V e r s l a g Belanghoudersbijeenkomst Donderdag 17 november was u met ruim 30 andere genodigden aanwezig bij de belanghoudersbijeenkomst van Woningstichting Bergh. Een bijeenkomst waarbij wij graag twee

Nadere informatie

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat

Kennis van de Overheid. Maatschappelijk. Zorg voor. zorgen dat Kennis van de Overheid Maatschappelijk Zorg voor zorgen dat De decentralisaties voor elkaar In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente forse extra verantwoordelijkheden voor jeugd, mensen met een

Nadere informatie

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015 De weg van Wmo naar sociaal domein Minisymposium Borger 27 oktober 2015 Burger- en clientenparticipatie Inspraak en invloed Participatie = deelnemen meedenken over beleid, recht op inspraak en invloed

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Bestuur & Management Consultants. Katherine Boon Ester Rood

Bestuur & Management Consultants. Katherine Boon Ester Rood Bestuur & Management Consultants Katherine Boon Ester Rood 1 Presentatie Project!mpulsbijeenkomsten Samen in de wijk Themasessie Grenzen aan vermaatschappelijking en extramuralisering 2 Impressies Extramuralisering

Nadere informatie

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld.

Bij deze bieden wij u de resultaten aan van het onderzoek naar de eerste effecten van de decentralisaties in de gemeente Barneveld. rriercoj Gemeenteraad Barneveld Postbus 63 3770 AB BARNEVELD Barneveld, 27 augustus 2015 f Ons kenmerk: Ö^OOJcfc Behandelend ambtenaar: I.M.T. Spoor Doorkiesnummer: 0342-495 830 Uw brief van: Bijlage(n):

Nadere informatie

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net

Traject Tilburg. Aanvragers: Gemeente Tilburg. Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Traject Tilburg Aanvragers: Gemeente Tilburg Adviseur: Monique Postma, Alleato, CMO-net Opgave: Beantwoorde ondersteuningsvraag In Tilburg is het traject Welzijn Nieuwe Stijl onderdeel van een groter programma

Nadere informatie