Hoe betrouwbaar zijn de peilingen en de bookmakers? Is Obama echt de grootste kanshebber? Hoe spannend wordt de race?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe betrouwbaar zijn de peilingen en de bookmakers? Is Obama echt de grootste kanshebber? Hoe spannend wordt de race?"

Transcriptie

1 Leerlingenmateriaal Op 4 november zijn er presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Zelfs op de Nederlandse televisie zien we bijna elke avond toespraken, discussies, achtergronden en meer. Het lijkt een spannende race te worden tussen de democraat Barack Obama en de republikein John McCain. In peilingen krijgt Obama ongeveer de helft van de stemmen. McCain komt tot 40%. De overige 0% weet het nog niet. Veel Amerikanen wagen graag een gokje. Bij zogenaamde bookmakers sluiten ze weddenschappen af op allerlei sportuitslagen, maar ook op de uitslag van de verkiezingen. Daar zijn de verschillen groter dan in de peilingen. 65% van de gokkers zette in op Obama. Slechts 35% gokte op McCain. Hoe betrouwbaar zijn de peilingen en de bookmakers? Is Obama echt de grootste kanshebber? Hoe spannend wordt de race? In deze les gebruik je geografische gegevens om de uitslag zo goed mogelijk te voorspellen. Dat lukt natuurlijk nooit helemaal. Anders waren er geen verkiezingen meer nodig. Maar misschien kom je verder dan je denkt. Namen: 3 4 A. Wie bepaalt de uitslag? In de inleiding las je dat Barack Obama in peilingen en bij bookmakers de meeste stemmen haalt. Maar er is hoop voor McCain. Door het kiesstelsel van de V.S. zeggen percentages niet alles. In het verleden heeft de kandidaat met de minste stemmen wel eens gewonnen! Hoe kan dat? Tekst Bij Nederlandse verkiezingen telt elke stem direct mee. Als een partij bijvoorbeeld 5% van de stemmen haalt, dan krijgt deze partij 5% van de zetels in de tweede kamer. 0,66% van alle stemmen levert al één zetel op. Dit heet een systeem van directe vertegenwoordiging. Amerikanen stemmen niet direct. Zij hanteren een districtstelsel. Per staat kiezen zij voor zogenaamde kiesmannen. Het aantal kiesmannen in een staat hangt af van het aantal inwoners. Californië heeft het grootste aantal: 55. In totaal zijn er 538 kiesmannen in de VS. Om de verkiezingen te winnen zijn 70 kiesmannen nodig.

2 Het lijkt misschien vreemd, maar alle kiesmannen van een staat gaan naar de winnaar in die staat. Als in Californië 5 % van de mensen op de democraten stemt, dan winnen de democraten dus 55 kiesmanen en de republikeinen 0. Een partij komt in het parlement als deze in minimaal één staat een meerderheid haalt. {Afb: kiesmannen - wikimedia commons.png. Bijschrift: Kiesmannen per staat} Opdracht In een districtstelsel is het voor kleine patijen bijna onmogelijk om in het parlement te komen. Leg uit waarom. Het percentage stemmen is dus niet belangrijk. Het gaat om het aantal staten dat een kandidaat haalt en om het aantal kiesmannen dat bij die staten hoort. In 33 van de 5 staten is het vrij zeker wie er wint. Helemaal zeker is het natuurlijk nooit, maar hier won één van beide partijen in het verleden bijna altijd met een grote meerderheid. De presidentskandidaten voeren in deze staten geen campagne, want dat heeft geen zin. Ze steken hun energie, geld en tijd liever in de overige 9 staten. Dat zijn de zogenaamde swing states. Hier kunnen zowel de democraten als de republikeinen winnen.

3 {Afb swingstates - wikimedia commons. Bijschrift: Democratische staten (blauw), republikeinse staten (rood) en swing states (paars). De getallen geven het aantal kiesmannen per staat weer.} Opdracht a. Om de verkiezingen te winnen zijn 70 kiesmannen nodig. Gebruik de kaart met swing states om te bepalen hoeveel kiesmannen vrij zeker zijn voor de democraten en republikeinen. Vul dit in de onderstaande tabel in. Vul ook in hoeveel kiesmannen elke partij nog nodig heeft uit de swing states. Democraten Republikeinen Vrij zekere kiesmannen Nog nodig uit swingstates Totaal b. Welke partij heeft op basis van deze cijfers de beste uitgangspositie? Democraten / Republikeinen c. Vergelijk afbeelding met de themakaarten van de V.S. in de Bosatlas. Welke beweringen zijn waar? O Staten met veel akkerbouw of katoen stemmen overwegend republikeins. O Staten met veel industrie stemmen overwegend democratisch. O Staten met veel minderheden stemmen overwegend democratisch. O Staten met een lage bevolkingsdichtheid stemmen overwegend republikeins.

4 Opdracht 3 De echte strijd wordt dus gestreden in de 9 swing states. Daar kunne beide partijen winnen. Maar dat wil niet zeggen dat in deze staten beide partijen evenveel kans maken. Sommige swing states neigen meer naar de democraten en andere naar de republikeinen. In opdracht c heb je de eigenschappen van de democratische staten en republikeinse staten bepaald. Deze kenmerken ga je gebruiken om een voorspelling te doen. a. In de onderstaande tabel zie je de namen van de swing states. Zoek in de atlas de kenmerken van deze staten op. Als de kenmerken van de staat het meest overeen komen met democratische staten, zet dan het aantal kiesmannen van deze staat in de kolom Democraten. Als de staat meer op een republikeinse staat lijkt, zet je de kiesmannen onder Republikeinen. Als het echt niet te bepalen is, zet je het aantal kiesmannen onder Neutraal. Staat Oregon (7) Nevada (5) Utah (9) Arizona (5) Minnesota (0) Iowa (7) Missouri () Arkansas (6) Wisconsin (0) Michigan (7) Indiana () Kentucky (8) Tennessee () Ohio (0) West Virginia (5) Pennsylvania () Virginia (3) Florida (7) New Hampshire(4) Totaal (07) Democraten Neutraal Republikeinen Tel de totalen voor de democraten en republikeinen op bij de vrij zekere kiesmannen uit opdracht a. Dit je eerste prognose.

5 Prognose: Voorspelling kiesmannen voor democraten: Voorspelling kiesmannen voor republikeinen: Voorspelling kiesmannen neutraal: Voorspelling winnaar: Betrouwbaarheid Deze prognose geeft een idee van het kiesgedrag van de staten. Maar de voorspelling van de uitkomst is niet erg betrouwbaar. Als alleen geografische kenmerken van de staten een rol speelden, zou dezelfde partij immers altijd winnen. Zoals je ziet zijn de verschillen ook erg klein. Als één swing state de andere kant op gaat, is de uitslag heel anders. Natuurlijk spelen er andere zaken een rol. Bij verkiezingen zijn ook partijprogramma s en ideeën van kandidaten belangrijk. Wat de kiezers het belangrijkst vinden verandert steeds. Bij de vorige verkiezingen was dat de dreiging van terrorisme. Bij deze verkiezingen speelt de economie een belangrijke rol. B. De economie als inzet Begin september hield CBS News een peiling met maar één vraag: Welk onderwerp vindt u het belangrijkst bij deze presidentsverkiezingen?. De top 3 was als volgt:. De economie/werkgelegenheid: 43%. De oorlog in Irak: 5% 3. Energiebeleid, prijzen van energie: 4% De economie is dus verreweg het belangrijkste thema. Vooral als je bedenkt dat energie en energieprijzen direct met de economie verbonden zijn. De documentaire Made in China gaat over de arbeidsomstandigheden van fabrieksarbeiders in China. Maar deze documentaire belicht ook de gevolgen voor de arbeidsmarkt in de Verenigde Staten. De dvd maakt duidelijk waarom zoveel Amerikanen zich zorgen maken over de economie.

6 Opdracht 4 Bekijk de hoofdstukken Niet langer made in the US en Vroeger (samen ongeveer minuten). Maak tijdens het kijken de volgende vragen. a. Waarom koopt Wayne Peterson vandaag toch maar geen sportbroek? b. De Amerikaanse mijnwerkers die ontslagen worden, verliezen hun inkomen. Maar dat is niet het enige probleem. Noem een ander gevolg van het ontslag. c. De film legt een verband tussen ontwikkelingen in China en de economische recessie in de Verenigde Staten. Leg uit waarom de Amerikanen last hebben van de Chinese groei. 3 Opdracht 5 Je hebt nu een beeld gekregen van de economische problemen in de Verenigde Staten. De problemen zijn het grootst in staten met veel mijnbouw en industrie. In welke 0 swing states is de meeste mijnbouw en industrie?

7 Opdracht 6 Je weet nu waar de strijd tussen de beide kandidaten vooral beslist wordt. Je weet ook welk onderwerp daarbij het belangrijkst is. Kun je met die kennis een uitslag voorspellen? Gebruik daarvoor de websites en Inhoudelijke informatie vind je op beide sites onder Issues. Beschrijf in het kort wat beide kandidaten willen doen om de economie uit het slop te halen. Richt je vooral op de problemen die je in de film gezien hebt. Barack Obama John McCain Opdracht 7 Welke kandidaat heeft volgens jullie groep de beste oplossingen voor de economische problemen? Leg uit waarom: Opdracht 8 Ga er vanuit dat de mensen in de tien staten uit opdracht 5 tot dezelfde conclusie komen als jullie groep. Ze stemmen allemaal op de kandidaat die jullie bij opdracht 7 hebben ingevuld. Pas de tabel in opdracht 3 aan. Verplaats de kiesmannen voor de tien staten uit opdracht 5 naar de partij van jullie keuze. Maak vervolgens een nieuwe prognose. Nieuwe prognose: Voorspelling kiesmannen voor democraten: Voorspelling kiesmannen voor republikeinen: Voorspelling kiesmannen neutraal: Waarschijnlijke winnaar van de verkiezingen:

8 Tot slot Waarschijnlijk verschilt deze prognose niet heel veel van de vorige. Maar kleine verschillen kunnen in de V.S. een grote invloed op de uitkomst hebben. In 004 won George Bush de verkiezingen van Al Gore. De uitslag werd pas bepaald in de laatste staat: Florida. Het verschil tussen de kandidaten was daar minder dan 600 stemmen! Deze prognose is waarschijnlijk iets beter dan de vorige. Je let nu niet alleen op de eigenschappen van de staten, maar kijkt ook naar wat de belangrijkste problemen zijn. Waarschijnlijk krijgt de kandidaat met het beste antwoord op die problemen extra stemmen. Maar mensen stemmen vaak helemaal niet zo rationeel en informeren zich niet altijd goed. Heel veel mensen kiezen een kandidaat omdat hij gelovig is, uit hetzelfde gebeid komt als zijzelf, dezelfde huidskleur heeft, goed kan spreken of gewoon een leuke uitstraling heeft. Dat maakt verkiezingen onvoorspelbaar en spannend. Hopelijk heb je met deze les wel meer inzicht gekregen in zaken die bij de verkiezingen een rol spelen.

De grote onpopulariteitswedstrijd

De grote onpopulariteitswedstrijd GLOBAL MARKETS RESEARCH De grote onpopulariteitswedstrijd September 2016 Economie 10 [SECTOR] oktober 2016 De grote onpopulariteitswedstrijd Hoe de Amerikaanse verkiezingen winnen? Op acht november kiezen

Nadere informatie

USA STATE - TEXAS - UTAH - VERMONT - VIRGINIA - WASHINGTON - WEST VIRGINIA - WISCONSIN - WYOMING

USA STATE - TEXAS - UTAH - VERMONT - VIRGINIA - WASHINGTON - WEST VIRGINIA - WISCONSIN - WYOMING OMZENDRIEF AAN DE GEMEENTEESTUREN HOOFDSTUK 36 / HAPITRE 36 PERMIS DE ONDUIRE NATIONAUX ÉTRANGERS NON-EUROPÉENS NIET-EUROPESE UITENLANDSE NATIONALE RIJEWIJZEN ANNEXES / IJLAGEN STATES - ALAAMA - ALASKA

Nadere informatie

Verenigde Staten van Amerika

Verenigde Staten van Amerika Staten en kiesstelsels Verenigde Staten van Amerika In de dossiers op de website van ProDemos wordt vooral aandacht besteed aan de staatsstructuren en kiesstelsels van Europese landen. Maar vanwege het

Nadere informatie

Mijn project. Ontdek de Verenigde Staten terwijl je taallesen geeft aan een Amerikaanse familie. LEER JE TAAL AAN. Language Buddy

Mijn project. Ontdek de Verenigde Staten terwijl je taallesen geeft aan een Amerikaanse familie. LEER JE TAAL AAN. Language Buddy Ontdek de Verenigde Staten terwijl je taallesen geeft aan een Amerikaanse familie. Duur:: 2-12 we(e)k(en) Vanaf: 1045 Ontdek de Verenigde Staten terwijl je taallessen Frans, Spaans of Italiaans geeft aan

Nadere informatie

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Verkiezingen in de VS, verkiezingen in Nederland OMSCHRIJVING De Verenigde Staten en Nederland zijn beide een democratie; toch zijn er grote verschillen tussen deze twee landen. In deze werkvorm gaan leerlingen

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde B1

Examen HAVO. wiskunde B1 wiskunde B Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak Donderdag 3 juni 3.30 6.30 uur 20 04 Voor dit examen zijn maximaal 8 punten te behalen; het examen bestaat uit 2 vragen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Verkiezingsshow: De machtigste man van de aarde.

Verkiezingsshow: De machtigste man van de aarde. Verkiezingsshow: De machtigste man van de aarde. Samengesteld door: Werbrouck Steven Vierstraete Thomas Vanleene Stijn Inhoudstafel Inleiding Deel 1: Hoe zit het systeem in elkaar A. De wetgevende macht

Nadere informatie

Analist gebruikt whiteboard en stiften Familieleden die verschillende kandidaten steunen. Zwarte commentator huilt

Analist gebruikt whiteboard en stiften Familieleden die verschillende kandidaten steunen. Zwarte commentator huilt 1 John McCain bij David Letterman CNN projects the winner Analist gebruikt whiteboard en stiften Familieleden die verschillende kandidaten steunen gaat het nog zwaar krijgen De ene onderbreekt de andere

Nadere informatie

Stemgedrag Tweede Kamer 2006. Allen PVV VVD CDA CU PvdA SP GrLnks. Heel hoog 9% 12% 8% 13% 0% 10% 7% 2%

Stemgedrag Tweede Kamer 2006. Allen PVV VVD CDA CU PvdA SP GrLnks. Heel hoog 9% 12% 8% 13% 0% 10% 7% 2% Inauguratie Obama Obama is vandaag geinaugureerd. Wat is het oordeel over Obama in Nederland en de verwachtingen voor de toekomst? Vandaag wordt Obama ingehuldigd. Hoe zijn uw verwachtingen voor zijn presidentschap?

Nadere informatie

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal

Handboek Politiek. Derde Kamer der Staten-Generaal Handboek Politiek Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid van de Derde Kamer der Staten-Generaal, Gefeliciteerd! Deze week ben jij een politicus. Je gaat samen met je klasgenoten discussiëren over

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

In dit document worden de resultaten voor Nederland bij elke vraag afzonderlijk weergegeven en vergeleken met het Europees gemiddelde.

In dit document worden de resultaten voor Nederland bij elke vraag afzonderlijk weergegeven en vergeleken met het Europees gemiddelde. Directoraat-generaal communicatie Directoraat C - Betrekkingen met de burgers EENHEID OPVOLGING PUBLIEKE OPINIE 30/09/2009 EB71.3 EUROPESE VERKIEZINGEN 2009 Postelectoraal onderzoek Landprofiel: Europees

Nadere informatie

Afghanistan docentenhandleiding

Afghanistan docentenhandleiding Afghanistan docentenhandleiding Docentenhandleiding Inhoud De situatie in Afghanistan wordt in het nieuws ondergesneeuwd door andere conflicten. Toch gaat daar de strijd voort. Bijna elke week zijn er

Nadere informatie

2016 / Maurice de Hond

2016  / Maurice de Hond De NOS heeft aangekondigd zich ten aanzien van de weergave van de peilingen vooral te beperken tot de Peilingwijzer. O.a. met als argument dat pas na het bekend worden van 3 a 4 verschillende peilingen

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Handleiding niveau C. week november 2016 handleiding niveau C

Handleiding niveau C. week november 2016 handleiding niveau C Handleiding niveau C De blokles Na elke Nieuwsbegripcyclus van vijf weken volgt een blokles in de zesde week. De leerlingen passen in deze les alle strategieën toe. Ook maken ze een sleutelschema bij de

Nadere informatie

Atlantische Onderwijsconferentie 2012 Workshop: De Amerikaanse verkiezingen in de media drs. Robert de Oude (AOC & Walburg College)

Atlantische Onderwijsconferentie 2012 Workshop: De Amerikaanse verkiezingen in de media drs. Robert de Oude (AOC & Walburg College) Atlantische Onderwijsconferentie 2012 Workshop: De Amerikaanse verkiezingen in de media drs. Robert de Oude (AOC & Walburg College) INTRO Michael Moore Fahrenheit 9/11 De film start kort na de controversiële

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Onderzoek: Europese verkiezingen

Onderzoek: Europese verkiezingen Onderzoek: Europese verkiezingen Publicatiedatum: 5-5- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Obama, Romney en de erfenis van George W. Bush

Obama, Romney en de erfenis van George W. Bush Obama, Romney en de erfenis van George W. Bush Thomas Gijswijt In 2008 won Barack Obama de presidentsverkiezingen met een simpele boodschap: John McCain staat voor een voortzetting van het beleid van George

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Wat zegt de Tilburgse kiezer?

Wat zegt de Tilburgse kiezer? Wat zegt de Tilburgse kiezer? De resultaten van de exitpoll van de Tilburgse gemeenteraadsverkiezing 2014 DEMOS Centrum voor Beter Bestuur en Burgerschap Julien van Ostaaijen, Koen van der Krieken, Sabine

Nadere informatie

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen.

Verkiezingen. Mensen met dezelfde ideeën vormen gemeenten besturen. Verkiezingen Op zondag 7 juni moeten alle inwoners tegelijk verkiezen we ook kandidaten van België die ouder zijn dan 18 jaar naar voor het Europees Parlement, waar men de stembus. Ze moeten mensen kiezen

Nadere informatie

Leve de democratie? HAVO / VWO

Leve de democratie? HAVO / VWO Leve de democratie? HAVO / VWO Korte omschrijving van de werkvorm Leerlingen doen een test: Welke democratie past bij mij? In de test staan vragen over hoe ze zouden willen dat het democratische systeem

Nadere informatie

Titel: Interieurarchitect

Titel: Interieurarchitect Titel: Interieurarchitect Presentatie door Kees Spanjers tijdens bni-lezing Verdieping #2 2015 Afschaffing titel interieurarchitecten? En waarom de BEP belangrijk is Kees Spanjers interieurarchitect bni-

Nadere informatie

29 september Onderzoek: Vertrouwen PvdA-leden in Samsom

29 september Onderzoek: Vertrouwen PvdA-leden in Samsom 29 september 2016 Onderzoek: Vertrouwen PvdA-leden in Samsom Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Van-A-3 Verkiezingen

Van-A-3 Verkiezingen Van-A-3 Verkiezingen Didactische suggesties Doelen Dit Actua-magazine verschijnt naar aanleiding van de Europese en Vlaamse verkiezingen op 07 juni 2009. De leerlingen kunnen individueel de Van-A-3 krant

Nadere informatie

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN Verslag van een exit poll bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 in de gemeente Tilburg April 2010 Dr. M. Boogers L. Slagter Drs. J. van Ostaaijen Tilburgse School

Nadere informatie

Kandidatenoverzicht. verkiezing secretaris. D66 regio buitenland

Kandidatenoverzicht. verkiezing secretaris. D66 regio buitenland Kandidatenoverzicht verkiezing secretaris D66 regio buitenland Voor deze verkiezing hebben zich twee kandidaten gemeld: Arthur van Benthem en Martine van Schoor. De informatie over de kandidaten in dit

Nadere informatie

What do you have to lose?

What do you have to lose? 4 What do you have to lose? Amerikaanse presidentsverkiezingen in 2016 Ruud Janssens Volgens opiniepeilingen spant het er om wie de Amerikaanse presidentsverkiezingen gaat winnen. In een nationale opiniepeiling

Nadere informatie

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur:

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur: Blood in the Mobile Frank Piasecki Poulsen 2010 52 minuten www.moviesthatmatter.nl Digibordles: www.spons.nl/moviesthatmatter 1 Kijkopdracht Waar gaat de film over? Documentairemaker Frank Poulsen komt

Nadere informatie

KONING OF PRESIDENT?

KONING OF PRESIDENT? ONING OF RESIDENT? ARIL 2015 AAN DE SLAG MET #3 WAT HEB JE NODIG? Werkblad 1 en 2 (uitgeprint) DE WERVORM IN HET ORT In de Verenigde Staten lopen kandidaten zich warm voor de presidentscampagne, met Hillary

Nadere informatie

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

Henk van der Kolk Leerstoel politicologie Faculteit BBT Postbus 217, 7500AE Enschede Universiteit Twente

Henk van der Kolk Leerstoel politicologie Faculteit BBT Postbus 217, 7500AE Enschede Universiteit Twente De consequenties van een gemengd stelsel met meervoudige districten en een gedeeltelijk personenstelsel voor de zetelverdeling van de Tweede Kamer: kiesdrempels en districtsomvang Henk van der Kolk H.vanderkolk@utwente.nl

Nadere informatie

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8

Ik ben de Hamer. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. HET BESTUUR VAN DE EUROPESE UNIE GROEP 7 8 Ik ben de Hamer Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Aangeboden door Dit verhaal is onderdeel van de Europese Verhalenkoffer. www.eu.nl -> onderwijs Goedendag! Als

Nadere informatie

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is.

Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Een wat strenge stem, hij wil graag officiëler klinken dan hij in wezen is. Goedendag! Als ik even de aandacht mag, ja! Dank u. Dan geef ik nu het woord aan mezelf. Als ik mij eerst eens even mag introduceren.

Nadere informatie

SESOS Stichting Enquête Statistiek en Onderzoek Suriname

SESOS Stichting Enquête Statistiek en Onderzoek Suriname SESOS opiniepeiling maart 5 SESOS Stichting Enquête Statistiek en Onderzoek Suriname Uitslag opiniepeiling Suriname maart 5 www.sesos.org www.sesos.org info: info@sesos.org Voorwoord: SESOS opiniepeiling

Nadere informatie

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun

Verkiezingen 2010! Waarom kiezen? Overal foto's. Auteur: Stef Van Malderen. In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun Auteur: Stef Van Malderen Overal foto's Waarom kiezen? In ons land zijn er veel ministers. Zij zorgen er samen met hun medewerkers voor dat alles goed loopt in ons land. Het verkeer, de politie, de school,...

Nadere informatie

Examen Rekenen en Wiskunde

Examen Rekenen en Wiskunde Examen Rekenen en Wiskunde Niveau Opgavenummer Examenduur : KSE 3 / F : RW3(09) : 90 minuten Instructies Dit examen bevat 9 opdrachten. Vul in het onderstaande vak uw gegevens in. Beantwoord de vragen

Nadere informatie

In dit document worden de resultaten voor België bij elke vraag afzonderlijk weergegeven en vergeleken met het Europees gemiddelde.

In dit document worden de resultaten voor België bij elke vraag afzonderlijk weergegeven en vergeleken met het Europees gemiddelde. Directoraat-generaal communicatie Directoraat C - Betrekkingen met de burgers EENHEID OPVOLGING PUBLIEKE OPINIE 30/09/2009 EB71.3 EUROPESE VERKIEZINGEN 2009 Postelectoraal onderzoek Landprofiel: Europees

Nadere informatie

PUZZEL OMSCHRIJVING. Lestips & werkvormen over de Amerikaanse

PUZZEL OMSCHRIJVING. Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Lestips & werkvormen over de Amerikaanse Presidentsverkiezingen PUZZEL Puzzel: Democraten en Republikeinen OMSCHRIJVING Aan de hand van beschrijvingen van een aantal bekende presidenten van de VS moeten

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

De Stemming van 26 juni 2016

De Stemming van 26 juni 2016 De Stemming van 26 juni 2016 Ook deze week zijn er geen verschuivingen in politieke voorkeur. Maar de uitslag van het Britse Referendum en de onderzoeken over een mogelijk Nederlands Referendum over een

Nadere informatie

Op 20 januari vindt de inauguratie van

Op 20 januari vindt de inauguratie van Gep Eisenloeffel And the Winner is.. En weer waren het een paar swing states die het verschil maakten bij de afgelopen Amerikaanse presidentsverkiezingen. De bijna fifty-fifty-verdeling tussen Democraten

Nadere informatie

18 oktober Onderzoek: Amerikaanse presidentsverkiezingen: Clinton en Trump

18 oktober Onderzoek: Amerikaanse presidentsverkiezingen: Clinton en Trump 18 oktober 2016 Onderzoek: Amerikaanse presidentsverkiezingen: Clinton en Trump Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten

Nadere informatie

Obama in de greep van de backwoodsmen-cultuur in de Verenigde Staten

Obama in de greep van de backwoodsmen-cultuur in de Verenigde Staten Gep Eisenloeffel Obama in de greep van de backwoodsmen-cultuur in de Verenigde Staten Van weinig landen wordt de culturele identiteit zo bekend verondersteld als van de Verenigde Staten. Discussie over

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten, 2 maart Inhoud: 1. Opkomst 2. Winnaars en verliezers 3. Zetelverdeling Provinciale Staten 4. Verschil tussen gemeenten Bijlage 1 De VVD heeft bij deze verkiezingen

Nadere informatie

ZETELVERDELING IN ÉÉN OOGOPSLAG

ZETELVERDELING IN ÉÉN OOGOPSLAG ZETELVERDELING IN ÉÉN OOGOPSLAG VERKIEZINGEN IN SURINAME 25 MEI 2010 Glenn Sankatsing 7 mei 2010 Free download and use with mention of source Published at: www.crscenter.com Comments to: crscenter@crscenter.com

Nadere informatie

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal

Derde Kamer. Derde Kamer. Handboek Politiek 1. der Staten-Generaal erde Kamer Derde Kamer Kamer e Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand

Nadere informatie

Verkiezingen in Amerika

Verkiezingen in Amerika Verkiezingen in Amerika Achtergrondinformatie Schema presidentsverkiezingen (blz. 2) De Republikeinse partij en de Democratische partij (blz. 3) De belangrijkste kandidaten voor de Republikeinen (blz.

Nadere informatie

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k

K i n d e r r a a d l e e r l i n g e n b o e k K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen aan de Kinderraad. Ook als

Nadere informatie

De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017

De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017 De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017 Al lange tijd wijs ik op de twee parallelle werelden, die zowel in Nederland als in andere landen, te zien is onder het electoraat. Er is een groep,

Nadere informatie

5 Totaalbeeld. Samenvatten. Achtergronden. Testen

5 Totaalbeeld. Samenvatten. Achtergronden. Testen 5 Totaalbeeld Samenvatten Je hebt nu het onderwerp Kansrekening doorgewerkt. Er moet een totaalbeeld van deze leerstof ontstaan... Ga na, of je al de bij dit onderwerp horende begrippen kent en weet wat

Nadere informatie

Overzicht centrale vragen en deelvragen

Overzicht centrale vragen en deelvragen Overzicht centrale vragen en deelvragen We bieden je een overzicht van logische deelvragen voor elk van de verschillende vraagtypen. Bij elke centrale vraag of hoofdvraag hoort een patroon van verschillende

Nadere informatie

Instructie: Quiz EU - Test je kennis!

Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Instructie: Quiz EU - Test je kennis! Korte omschrijving werkvorm De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen en blufvragen. Bij kennisvragen kiest

Nadere informatie

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011

Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Vrouwen in de politiek geactualiseerde versie, januari 2011 Bij de landelijke verkiezingen in juni 2010 zijn er 61 vrouwen in het parlement gekozen, zes meer dan bij de verkiezingen van 2003 en van 2006.

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Koningsdagonderzoek 2013

Koningsdagonderzoek 2013 Koningsdagonderzoek 2013 Publicatiedatum: 26-04- 2013 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 23 t/m 26 april 2013, deden 2300 jongeren mee (onder wie 828 middelbare scholieren). De uitslag

Nadere informatie

ANALYSE EEN ANGSTIG, ONTEVREDEN EN DIEP VERDEELD AMERIKA GAAT DINSDAG TER STEMBUS

ANALYSE EEN ANGSTIG, ONTEVREDEN EN DIEP VERDEELD AMERIKA GAAT DINSDAG TER STEMBUS 1 van 6 ANALYSE EEN ANGSTIG, ONTEVREDEN EN DIEP VERDEELD AMERIKA GAAT DINSDAG TER STEMBUS Obama is giftig 31 OKTOBER 2014 Evita Neefs (http://www.standaard.be/auteur/evita-neefs) Amerikanen trekken zich

Nadere informatie

Leerlingenboek KINDERRAAD

Leerlingenboek KINDERRAAD Leerlingenboek KINDERRAAD K i n d e r r a a d leerlingenboek 2 Leerlingenboek K I N D E R R A A D Voorwoord Jongens en meisjes, Als burgemeester van Leeuwarden vind ik het heel goed dat jullie meedoen

Nadere informatie

Docentenhandleiding. Organiseer je eigen verkiezingen

Docentenhandleiding. Organiseer je eigen verkiezingen Docentenhandleiding Organiseer je eigen verkiezingen 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Overzicht van alle stappen en opdrachten 4 Stap 1: Introductie 5 Stap 2: Richt een partij op 6 Stap 3: Schrijf een verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad?

Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Workshop A Hoe werkt de gemeenteraad? Korte omschrijving workshop De workshop begint met een kort filmpje over de gemeenteraad. De workshopleider doet vervolgens met

Nadere informatie

De Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2004 krijgen net als de

De Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2004 krijgen net als de De Amerikaanse presidentsverkiezingen Bart Kerremans De Amerikaanse presidentsverkiezingen van 2004 krijgen net als de voorgaande heel wat aandacht in de Europese media. Dit jaar speelt niet alleen de

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur

Verkiezingen. 1. Politieke voorkeur Verkiezingen Voor vijftigplussers staat er de komende jaren veel op het spel. De betaalbaarheid van de zorg staat ter discussie en het niveau van pensioenen en AOW dreigt te worden aangetast. Daarnaast

Nadere informatie

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan

Afghanistan. NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan Afghanistan NAVO-militair gedood in Zuid-Afghanistan KABUL - In het zuiden van Afghanistan is dinsdag een militair van de internationale vredesmacht ISAF gedood. Dat maakte een woordvoerder van de troepen

Nadere informatie

PRESIDENTSVERKIEZINGEN IN DE VERENIGDE STATEN

PRESIDENTSVERKIEZINGEN IN DE VERENIGDE STATEN PRESIDENTSVERKIEZINGEN IN DE VERENIGDE STATEN BIJLAGE kandidaten PWS Lara Staneke en Luuk Zaal 2016 1 Beste lezer, In deze bijlage kunt u alle informatie vinden over de kandidaten die meedoen aan de presidentsverkiezingen

Nadere informatie

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015

Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Maatschappijleer Parlementaire Democratie 10 VWO 2014-2015 Mensbeelden, ideologieën, politieke partijen Politieke partijen Welke politieke partijen zijn er eigenlijk in Nederland en wat willen ze? Om antwoord

Nadere informatie

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas

Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Kijktip: Nieuwsuur in de Klas Korte omschrijving werkvorm De leerlingen beantwoorden vragen over de Europese politiek aan de hand van korte clips van Nieuwsuur in de Klas. Leerdoel De leerlingen leren

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

Christelijke basisschool Onze Wereld

Christelijke basisschool Onze Wereld Christelijke basisschool Onze Wereld 2014 Christelijke basisschool Onze Wereld Postbus 8138 3009 AC Rotterdam www.cbsonzewereld.nl INHOUDSOPGAVE 1. Leerlingenraad 2. Visie 3. Doelen 4. Statuten 1. Leerlingenraad

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook!

Gemeenteraadsverkiezingen. Stem ook! Gemeenteraadsverkiezingen Woensdag 19 maart GEMEENTERAADSverkiezingen Stem ook! Op woensdag 19 maart zijn de gemeenteraadsverkiezingen. Iedereen vanaf 18 jaar mag dan stemmen. Bepaal mee wie er in de gemeenteraad

Nadere informatie

Lesmateriaal voor het (V)MBO

Lesmateriaal voor het (V)MBO Lesmateriaal voor het (V)MBO Binnenkort nemen uw leerlingen deel aan een Jongerengemeenteraad. Het project Jongerengemeenteraad laat jongeren in de leeftijd van 14 19 jaar zien hoe beleid tot stand komt

Nadere informatie

In Beeld: verkiezingsthema s

In Beeld: verkiezingsthema s In Beeld: verkiezingsthema s Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van verschillende afbeeldingen beantwoorden leerlingen vragen over zaken die met de Bondsdagverkiezingen te maken hebben. Leerdoel:

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2004-I

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2004-I Examenresultaten Voor de invoering van de tweede fase bestonden de vakken wiskunde A en wiskunde B. In 2 werden deze vakken voor het laatst op alle VWO-scholen geëxamineerd. Bij het Centraal Examen wiskunde

Nadere informatie

Herman 1ste president van EU

Herman 1ste president van EU Herman 1ste president van EU Herman for President Een droom van een grijze muis komt uit uit! Heel het land reageerde positief op de aanstelling van Herman Van Rompuy als Europees president. Velen vonden

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijwetenschappen vwo I

Eindexamen maatschappijwetenschappen vwo I Opgave 4 Politieke besluitvorming: de waarde van opiniepeilingen tekst 4 Strategisch kiezen 5 10 15 20 25 30 35 40 Hiermee is echter allerminst gezegd dat peilingen géén invloed zouden hebben op wat mensen

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A 1-2 havo 2005-I

Eindexamen wiskunde A 1-2 havo 2005-I Er zijn nog drie wachtenden voor u Een callcenter verleent telefonische diensten voor bedrijven, zoals het opnemen van bestellingen of het afhandelen van vragen. Het telefoontjes en de gespreksduur per

Nadere informatie

KIEZERS BEZORGD OVER OZB, GEMEENTELIJKE POLITIEK NU AAN ZET

KIEZERS BEZORGD OVER OZB, GEMEENTELIJKE POLITIEK NU AAN ZET KIEZERS BEZORGD OVER OZB, GEMEENTELIJKE POLITIEK NU AAN ZET Resultaten OZB peiling Vereniging Eigen Huis 104.655 eigenwoningbezitters gaven hun mening. OZB PEILING In deze rapportage vindt u de belangrijkste

Nadere informatie

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur?

Opdracht 1b. Welk soort afval is het meest schadelijk voor de natuur? Opdracht 1a. In de tabel hieronder staan een aantal materialen. Bedenk per type materiaal 3 soorten afval die je tegenkomt onderweg naar school of op het schoolplein. Zoek per categorie van 1 soort afval

Nadere informatie

Wat is BeterStemmen.nl?

Wat is BeterStemmen.nl? BeterStemmen.nl na de Tweede Kamer-verkiezingen van 217 de resultaten PVV marginaal D66 meeste waardering PvdA minder gestraft VVD regulier gewonnen met strategische stemmen BeterStemmen.nl onderzoekt

Nadere informatie

E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN?

E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN? E - STEMMEN: LAAT JIJ JE ONLINE STEM GELDEN? Evaluatie-onderzoek van het online stemmen Een kwantitatief onderzoek naar het stemmen via internet van burger@overheid. Uitgevoerd door NetPanel in samenwerking

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A1,2 (nieuwe stijl)

Examen VWO. wiskunde A1,2 (nieuwe stijl) wiskunde A1,2 (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 1 juni 13.3 16.3 uur 2 4 Voor dit examen zijn maximaal 87 punten te behalen; het examen bestaat uit 21

Nadere informatie

1. De bevolkingsspreiding en -groei in de wereld

1. De bevolkingsspreiding en -groei in de wereld Hoofdstuk 3 Socio- economische verscheidenheid 1. De bevolkingsspreiding en -groei in de wereld 1.1 De wereldblokken Noteer per reeks welk gemeenschappelijk thema je kan herkennen. REEKS 1 Thema:.. REEKS

Nadere informatie

Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt

Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt B A S I S V O O R B E L E I D Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt Evaluatie betaald parkeren Noorderplantsoenbuurt en Oranjebuurt Erik van der Werff Onderzoek en Statistiek

Nadere informatie

Uitdaging Workshop 3 Een keuze maken Kun jij goed kiezen?

Uitdaging Workshop 3 Een keuze maken Kun jij goed kiezen? Uitdaging Workshop 3 Een keuze maken Kun jij goed kiezen? Je gaat een nieuw mobieltje kopen. A Je gaat 20 mobieltjes bekijken voor je een keuze maakt. B Je gaat naar de winkel en je koopt er een. C Je

Nadere informatie

Onderzoekrapportage Eerlijke Kleding? Draag het uit!

Onderzoekrapportage Eerlijke Kleding? Draag het uit! Hoe denken jongeren over Eerlijke Kleding? Onderzoekrapportage Eerlijke Kleding? Draag het uit! CNV Jongeren CNV Internationaal Juni 2010 Inleiding Deze onderzoeksrapportage bevat de resultaten van een

Nadere informatie

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE

DE ENERGIE[R]EVOLUTIE DE LEERLINGENHANDLEIDING HAVO/VWO Naam: Klas: Datum: Pagina 2 INLEIDING De mens maakt op grote schaal gebruik van fossiele brandstoffen. Dit zijn bijvoorbeeld aardolie, aardgas en steenkool. Fossiele brandstoffen

Nadere informatie

De Amerikaanse Presidentsverkiezingen in de media

De Amerikaanse Presidentsverkiezingen in de media De Amerikaanse Presidentsverkiezingen in de media Presidential Election Commercials 'Obama 08' voortaan de norm, schreef NRC correspondent Tom-Jan Meeus op 21 mei 2008 Slim gebruik van nieuwe media verandert

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

Derde Kamer Handboek Politiek 1

Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer Handboek Politiek 1 Derde Kamer der Staten-Generaal Hallo Kamerlid, Jij bent lid van de Derde Kamer der Staten-Generaal. Als politicus moet je natuurlijk wel verstand hebben van politiek. Samen

Nadere informatie

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum

25 februari 2016. Onderzoek: Het Oekraïne-referendum 25 februari 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Tom Kleijn. Circus Amerika. 2012 Uitgeverij Bert Bakker Amsterdam

Tom Kleijn. Circus Amerika. 2012 Uitgeverij Bert Bakker Amsterdam circus amerika Tom Kleijn Circus Amerika 2012 Uitgeverij Bert Bakker Amsterdam Voor Jeanne en Jonas 2012 Tom Kleijn Omslagontwerp dps Foto omslag Remco Bikkers www.uitgeverijbertbakker.nl isbn 978 90

Nadere informatie

Actuele privacyregels. Protect what you value.

Actuele privacyregels. Protect what you value. Actuele privacyregels Protect what you value. Actuele privacyregels Openbare en particuliere organisaties overal ter wereld erkennen de noodzaak van een effectieve bescherming van persoonsgegevens. De

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie