Eyes on the future de weg naar duurzame verslavingsbehandeling;

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Eyes on the future de weg naar duurzame verslavingsbehandeling;"

Transcriptie

1 KRANT VAN DE VERENIGING VAN VRIENDEN VAN DRUGVRIJE PROGRAMMA S ambi geregistreerd, zie pag. 6 winter Therapeutise Gemeenschappen voor Verslaafden -Addiction Therapeutic Communities-ATC s - konden in het verleden in de discussie niet meekomen door ontbrekende onderzoeksdata, maar dit verandert, buiten Nederland. (International Journal of Therapeutic Communities Quarterly, Eyes on the future de weg naar duurzame verslavingsbehandeling; recycling van verslaafden en daklozen Nederland Niemandsland, Niemand Regeert. De Nederlandse politiek is geprivatiseerd marktpartijen voeren slaafs uit; zij vullen tevens vaak de wijze waarop in. Hun lobby is sterk en veelal onzichtbaar. Toezicht is secundair of erger. Niemand draagt meer verantwoordelijkheid. Partijen, die de vragen durven stellen en hun kiezers, worden neergesabeld. Voorbeelden: de absurde salarissen aan de top van organisaties, de massaal ingezette (interim) managers, de moeite om het werk aan de basis te kunnen doen, de bonussen, het ontbrekend toezicht; de manipulerende lobby [opwarming aarde, CO2], het bedrog [de dure kunststof-recycling campagne; 8 maanden later toont de journalistiek dat dit type recycling in Nederland tot 2013 onmogelijk is]; de snelle beslissingen: verhoging aow-leeftijd, detaillering definitie zware arbeid niet ingevuld; de kmheffing, ontbrekende details, oncontroleerbare aannames. Het gaat maar door: 10 jaar chaos Bijlmerbajes; het wegkijken en gedogen, de talloze andere lijken in de kast. De democratie raakt uitgehold. Hoe lang kan Nederland zich deze hautaine opstelling nog permitteren, voordat de pleuris breed uit breekt? En wie heeft nog de moed op te staan? Definitie verslaving: een zichzelf continuerend schadelijk proces, ten gevolge van controleverlies over riskant gedrag dat daardoor een probleem op zichzelf wordt De bezorgdheid van de Vriendenvereniging is dat de op abstinente programma s verder worden afgebouwd en dat verslavingsinstellingen hun omzet in toenemende mate halen uit verslavings instandhoudende programma s. In het verleden vroegen we Parnassia Bavo tevergeefs enkele malen om resultaat cijfers per programma per jaar. Geen antwoorden, wel boze gezichten. En in de afgelopen twee jaar werden we door Brijder Verslavingszorg meermalen gesommeerd onze kritische houding te staken. Daarnaast werden we uitgenodigd voor ondertekening van een gedrags- code of als bestuur en redactie; konden we onderdeel worden van de Stichting Vrienden van de Brijder; met doel mond-dood maken. Kritiekloos volgen schaadt de doelstellingen van de Vrienden vereniging. In plaats daarvan besloot het bestuur tot meer afstand, van de inmiddels machtige Parnassia Bavo groep, 500 mln euro omzet, semi-monopolist in West Nederland op het gebied van verslavingszorg en ook werkzaam in psychiatrie. Ook critici van buiten noemen dat de groep te groot wordt, te divers. Extra bizar is dat juist de Haagse sociale verslavingsprogramma s nog zowat als enige in Nederland abstinente programma s aanbieden. In Rotterdam zijn alcoholisten en drugsverslaafden bijeen gedreven in programma s van pappen en nathouden, waarin alle langdurige behandelprogrammatuur is wegbezuinigd. Ook de Verslavingszorg Noord Nederland zou sinds kort meer in hospitalisering van verslaafden zien, dan in de aantoonbaar meer duurzame programmering van de drugvrije behandeling. Afwijkend gedrag te psychiatriseren is trend sinds circa 2005, toen de privatisering vorm nam, in een tijd toen de bomen kritiekloos volgen schaadt de doelstellingen van de Vrienden vereniging budgettair tot de hemel leken te groeien. Maar anno zullen de budgetten drastisch verminderen en moeten keiharde keuzes gemaakt worden. Grote vraag zou moeten zijn hoe we onze verslaafden en daklozen recyclen, zodat ze inpasbaar worden in de wereld. Anders gesteld zodat ze in de pas lopen met de andere Nederlanders, de andere burgers in de wereld, zonder klauwen geld te moeten kosten, per persoon per jaar soms wel euro Verslaving-definitie: controle verlies over riskant gedrag In navolging van Eurad Nederland definieren wij als Vrienden van Drugvrije Programma s verslaving als een zichzelf continuerend schadelijk proces, ten gevolge waarvan controleverlies over riskant gedrag ontstaat dat daardoor een probleem De mens blijft voor zichzelf een raadsel. Uit het gesprek met de filosoof Manfred Frank, Over de illusie van breinonderzoek en andere politieke gevolgtrekkingen, vol twijfels. Bron Die Zeit (Duitsland), op zichzelf wordt. Je kunt een verslaafde ziek noemen (het Engelse sick), maar het is geen ziekte op zichzelf (het Engelse ill). Er zijn multiple oorzaken. Verslaving is evenmin een ziekte als blindheid. Langdurig follow-up onderzoek wijst uit dat na 40 jaar 40% van eertijds verslaafden niet meer verslaafd is en dat de tussenperiode bij een terugval steeds groter wordt. Verslavings-definitie: chronies met terugval De instellingen daarentegen noemen verslaving een chronische ziekte met terugval, zonder dewelk het multiple-declareren via de DBC moeilijker is. Met dit label wordt elke verslaafde + dakloze tot aan zijn dood een gegarandeerde bron van inkomsten voor de instellingen. Werken kan hij/zij niet, gebruik van drugs en crimineel gedrag hoort erbij, het hebben van een gelijkwaardige partner en een gezond familieleven is uitgesloten. De patient zelf wordt volledig gemarginaliseerd. En zijn/haar familie raakt door hun verslaafde familielid vaak emotioneel diep in de gevarenzone. Er zijn voorbeelden genoemd dat instellingen er een wedstrijd van maken, welke team het meeste kan declareren. En bij de betaalkantoren, noch bij de politiek schijnt dit tot heden te zijn opgevallen. Er zijn anno 2010 landelijk 6000 zwerfjongeren. Volgens de professionals worden zij de toekomstige verslaafden genoemd. Rendement vanop abstinentie gerichte programma s Onderzoek bij de programma s Emiliehoeve-40 bedden(brijder) en Triple Ex-40 bedden(palier), beide Parnassia Bavo groep, toonde jaren geleden aan dat bij een resultaat van 12% succes in drugvrije behandeling programma s, 1,5 mln euro per jaar, per programma wordt bespaard, gevolg van client aan het werk, reductie (huiselijk) geweld, minder jeugdzorg in het gezin/familie van de client, minder inzet politie en justitie. De bomen groeien niet meer tot inde hemel. Bij de komende bezuinigingen zou de politiek er maar al te verstandig aan doen, in verslavings- en daklozenland, alleen programmering met duurzame abstinente programma s, als voorwaarde te stellen, in combinatie van resultaatsverplichtingen, in plaats van de huidige inspanningsverplichtingen. Ik wens U een voorspoedig, een liefdevol, een gezond, maar ook een krities jaar 2010 Voor alles geldt: als je de lat hoog legt, kun je veel meer bereiken. Lees dit nummer. Alfred Lagerweij, redacteur. Congratulations Jolanta MONAR!!! Op 5 december 2009 werd mevrouw Jolanta Koczurowska door de plenaire ledenvergadering van Monar unaniem herbenoemd als voorzitter van de Poolse organisatie Monar(verslavingszorg) en Markot(daklozenopvang) voor de periode Koczurowska is psychotherapeut, directeur van Gdansk-Materna. Ze werd voorzitter nadat in 2002 de oprichter van Monar, Marek Kotanski, een der bekendste Polen, dodelijk verongelukte. Nadien bouwde ze de organisatie uit en professionaliseerde haar. In 2009 zijn alle Monar-teams gesupervisieerd. Er is een 9-koppige directie, zie (engels: klik engelse vlag). Monar kan een professionele ondersteuner worden bij in het buitenland door alcohol en drugs vastgelopen mensen uit Oost- Europa. De Stichting Stedenband den haag-warschau studeert hier momenteel op voor Haaglanden. (abl)

2 DE VRIEND Zesmaandelijkse krant, uitgegeven door de Vriendenvereniging van Drugvrije Programma s (VVDP) (opgericht 1974). Doelstelling van de vereniging is: ondersteuning van ex-verslaafden en staf, van de op abstinentie gerichte verslavings- en forensische & intensieve herstelprogramma s van de Parnassia Bavo Groep en aan hen gerelateerde organisaties. Inschrijfnummer van de Kamer van koophandel: Lay-out: Bert Aarts Druk: Bestenzet, b.v. Zoetermeer Foto s: A. Polak Redactie: Alfred Lagerweij Tiemen Alink Michel Odufré Redactie adres: Frans Halsplantsoen 119, 2251 XD Voorschoten Bestuur: Martien Kooyman (voorzitter), Alfred Lagerweij (secretaris) Paul Greymans (penningm.) Tiemen Alink (lid namens de ouders, kinderen en relaties) 2 vacatures ING nr t.n.v. de penningmeester Johan Huizingalaan 124c 1065 JE Amsterdam De Vereniging ondersteunt de herstelprogramma s van drug- en alcoholverslaafden. De Vereniging zoekt nieuwe leden en begunstigers Liefde voor het werken met verslaafden- Waarom oude liefde niet roest. 35 jarig werk van Martinus Stollenga in drugshulpverlening Op 26 november 2009 vond een symposium plaats ter gelegenheid van het 25 jarig dienstverband van Martinus Stollenga bij Verslavingszorg Noord Nederland. Daarvoor werkte hij als straathoekwerker en medewerker bij het Consultatiebureau Alcohol en Drugs, in Groningen. Stollenga klom op tot regionaal manager en zal zijn loopbaan voortzetten als adviseur van de Raad van Bestuur van VNN. Het was een boeiend symposium, waarin tal van voorbeelden genoemd werden van Martinus liefde voor het werken met verslaafden in de afgelopen 35 jaar. Terwijl er thans veel meer synchronisatie is, was dat rond 1980 volledig anders. Een citaat uit de periode straathoekwerk: Het bestuur en medewerkers van het Straathoekwerk Groningen brengen een bezoek aan de Breegweestee, van Stichting Nieuw Hoog Hullen, in het nabij gelegen Eelde. Dit leidt tot een duidelijke afwijzende houding: medewerkers mochten hun cliënten daar niet naar verwijzen. Naar wat een verwerpelijke behandelvorm werd genoemd, ook wanneer hun clienten daarom vroegen. Met de ogen van nu werd het Straathoekwerk niet gehinderd door veel kennis van zaken en was ze sterk bewapend Na 20 jaar is 20% overleden, 20% problematies gebruiker, 20% gebruiker zonder problemen, 40% abstinent. The Dutch psychologist Prof. Gerard Schippers concluded in a study of 5 reviews based on 56 original studies with data of more than drug abusers (including the DARP and TOPS follow-up data) that, although there is a slow increase in the number of deaths ca. 20% after 20 years, there is also a steadily growing number of abstainers (40% after 10 to 20 years). In contrast with the maturing out theory, the percentages of abstainers, abusers and nonproblematic users tend to stabilize in the year follow-up figures (Schippers, 2006). These studies were on ex-clients of drug treatment programs. In contrast with the maturing out theory, the percentages of abstainers, abusers and non-problematic users tend to stabilize in the year follow-up figures (Cramer and Schippers, 1994). met vooroordelen. Dat inzichten kunnen veranderen blijkt uit een volgend citaat uit de voordracht van Martinus Stollenga: In Nederland lijdt het concept van de Therapeutische Gemeenschap (TG) een kwijnend bestaan. Dat terwijl het concept om ons heen groeit en bloeit. In een onder leiding van de Jong door Damen e.a. samengestelde quick scan van de Nederlandse residentiële verslavingszorg wordt een ronduit treurig beeld geschetst. Aan de residentiële behandelingen ligt geen samenhangend concept ten grondslag en er is dehalve door Martien Kooyman Aan de residentiële behandelingen ligt geen samenhangend concept ten grondslag en er is derhalve geen enkele indicatie beschikbaar over de werkzaamheid ervan. geen enkele indicatie beschikbaar over de werkzaamheid ervan. Wel is er evidentie voor de werkzaamheid van TG s. (Damen e.a. 2006). Voor verslaafde gevangenen is de TG in de VS de enige werkzame interventie gebleken om de recidive te verminderen. Het is merkwaardig, dat tegen deze achtergronden in een land waarin het accent gelegd wordt op bij voorkeur evidence based werken en indien dat niet mogelijk is best practise, de TG zo n miskend concept is. Het lijkt erop, dat het als ouderwets en stoffig wordt gezien, terwijl als je er preciezer naar kijkt en dat heb ik bij VNN kunnen doen, het dat absoluut niet is. Zal de TG die van oorsprong een initiatief van verslaafden is, niet bij uitstek een concept zijn dat door de cliëntenbewegingen en de instellingen omarmd en verder vernieuwd kan worden? Tot zover Martinus. Als voorzitter van het Project Resultaten Scoren, dat een dag eerder zijn 10- jarig bestaan vierde en thans is ondergebracht bij GGZ Nederland als een permanente voorziening voor kwaliteits ontwikkeling van de sector, zal Martinus Stollenga s liefde voor de verslavingszorg als een vak apart niet roesten. Voor 30 euro bent U lid en ontvangt de Vriendenkrant twee maal per jaar U steunt de Vereniging enorm door lid te worden of door een schenking te doen INSTELLING DIAGNOSE CIRCUIT ZORGTYPE In nevenstaande figuur wordt een logisch datamodel weergegeven waarop de DBC-registratiesystemen gebaseerd zijn. DBC: Diagnose Behandel Combinatie PATIENT ZORGTRAJECT ZORGVRAAG OVERIGE DIAGNOSE BEHANDELTYPE REDEN SLUITEN DBC MET PRIMAIRE DIAGNOSE (EVENTUEEL TREKKEN VAN) DBC ZORGVRAAG Diagnosis treatment combination is the model on which medical treatments can be paid in the Netherlands. BEHANDELAAR BEROEP UURTARIEF TIJDSCHRIJVEN VERBLIJFSDAG ACTIVITEIT KOSTPRIJS VERBLIJFSDAG DAGBESTEDING KOSTPRIJS DAGBESTEDING De Vriend, pagina 2

3 De Vriend, winter Afghanistan, Nederlands partner in landbouwproducten, ? Een militaire missie alléén is nooit de oplossing van een conflict. Het zijn niet de boeren in Afghanistan, die zich met de papaverteelt bezig houden die we kunnen verwijten, maar meer onszelf. De landen in de ontwikkelde wereld zijn in hoge mate verantwoordelijk voor de steeds toenemende illegale vraag naar papaver = heroine. Vrijwilligers proberen hun idealen dichterbij te brengen. Alfred Lagerweij vroeg mij een artikel te schrijven, over mijn (vrijwillige) inzet voor Afghanistan, een land dat bij uitstek bekend staat vanwege de teelt van papaver. door Dick Scherjon Het stimuleren van ondernemingen in voormalige oorlogsgebieden Op vrijwillige basis probeer ik iets te doen aan het bevorderen van meer economische activiteiten in Afghanistan. Gek genoeg zou daar ook de teelt aan papaver bij kunnen horen, omdat er nog steeds een grote behoefte is aan medicinale producten, waarvoor papaver de grondstof kan zijn. Mijn ervaring is dat het stimuleren van ondernemingen in (voormalige) oorlogsgebieden de bevolking een alternatief biedt voor wapengeweld, criminaliteit en ook voor het verbouwen en verhandelen van producten die elders in scholing en ook economische ontwikkeling voor nodig. Met dat laatste heb ik veel ervaring in Nederland en waarom zou ik die ervaring niet in andere landen inzetten? Ik heb er voor gekozen om daarbij samen te werken met defensie, omdat we tijdens alle recente militaire missies gezien hebben dat een snelle economische ontwikkeling leidt tot meer stabiliteit en daarmee een vermindering van het accent dat op militaire- en geweldsmiddelen moet worden gelegd. Dat mag je ook stellen voor de provincie Uruzgan, in het zuiden van Afghanistan, waar Nederlandse militaire nu al enkele jaren actief zijn. Een stad als Uruzgan kende Alternatieve teelt En dat geldt ook voor de boeren in die regio. Met het verbouwen van papaver is snel geld te verdienen. Overigens, niet gemakkelijk. Want alhoewel papaver een relatief eenvoudig te verbouwen product is, voelt elke boer wel aan dat hij in een criminele omgeving terecht komt. Investeringen die gedaan moeten worden, worden voorgeschoten en boeren raken snel verstrikt in een net van afhankelijkheden. Drugsgebruik in Afghanistan Een wijdverbreid probleem in Afghanistan is drugsgebruik. Volgens een onderzoek van de VN-organisatie UNODC gebruikten er in 2005 zo n Afghanen drugs als heroïne, hasj en opium. Anticiperend op een bijgesteld rapport dat nog in 2009 zal moeten verschijnen, wordt een significante toename in het aantal drugsgebruikers verwacht. Volgens het 2009 International Narcotics Control Strategy Report van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken zouden er naar schatting twee miljoen drugsgebruikers in Afghanistan zijn. De hoofdstad Kaboel zou al drugsverslaafden tellen [7]. Veel liever zou men andere producten verbouwen, waarop voor de boeren overigens vergelijkbare marges te behalen zijn, maar men moet wel verzekerd zijn van afname en goede begeleiding. Aan dat aspect zouden we als Nederland veel meer moeten doen. We kennen een landbouwuniversiteit, die goed is in het selecteren van pootgoed, we zouden met de landbouwdeskundigen van LNV meer aandacht moeten besteden aan landbouw- voorlichting, we moeten onze ervaring met het coöperatief systeem (aan- en verkoop coöperaties, coöperatief bankieren, etc) inzetten om een duurzaam economisch systeem van de grond te tillen. Kritiek op handelen Voor mij is de kritiek dat Afghanistan een narcoticastaat is veel te eenvoudig. In de eerste plaats omdat wij in de Westerse wereld de grootste afnemer zijn en in de tweede plaats omdat we onze Nederlandse specifieke deskundigheid (Wageningen, coöperaties) veel te weinig ingezet hebben om boeren in Uruzgan een alternatief te bieden. Mijn wens zou ook zijn de missie in Afghanistan te verlengen, al was het alleen maar om eindelijk is aan te doen aan het overbrengen van ontwikkeling met een structureel karakter naar dit land. Een land dat ik vele malen heb mogen bezoeken, en waarvan de historie, cultuur en de mensen het verdienen een beter leven te krijgen. Dick Scherjon ( ) drs. Dick P. Scherjon is werkzaam bij de Rabobank (Economisch Onderzoek directoraat MKB). Eerder was hij onder meer secretaris van het platform defensiebedrijfsleven van de werkgeversvereniging VNO-NCW Nederland. Hij studeerde Bedrijfskunde aan de Rijks Universiteit Groningen en is afgestudeerd in Hij is de auteur van het boek Strategisch management in het MKB- Midden en Kleinbedrijf. Ondernemen is durven was de titel rede waarmee hij het ambt als lector Ondernemerschap in het MKB aan Hogeschool INHolland te Haarlem aanvaardde, op 27 november de wereld verboden zijn. Die ervaring heb ik voor het eerst meegekregen tijdens de burgeroorlog in Noord-Ierland en nadien gebruikt in mijn rol als reserve officier bij Defensie. Een militaire missie alléén is nooit de oplossing van een conflict We weten al lang dat een militaire missie alléén nooit de oplossing van een conflict zal brengen: daarvoor is uiteindelijk een jaar geleden eigenlijk nauwelijks elektriciteit en nu is de stad s avonds verlicht. We zien weer talloze winkeltjes en bedrijven en mensen werken weer aan een betere toekomst. Ze werken aan iets wat van henzelf is, en met het geld dat verdiend wordt kunnen kinderen naar school en kan medische zorg gekocht worden. Overigens, stap-voor-stap gaat het beter. Maar het kent geen snelle oplossingen. Er zal nog jaren aandacht aan besteed moeten worden. Oppervlakte Afghanistan: km². Hoofdstad: Kaboel (2,9 miljoen inwoners ) Zie onder andere Aanbeveling 37 van het Groenboek. Het Europees Parlement dringt erop aan een externe Europese strategie uit te werken en te steunen die een duurzame, tastbare en praktische uitwerking heeft op de situatie in de regio s waar de grondstoffen voor drugs worden geproduceerd;. Het Groenboek besteedt aandacht aan de rol van het maatschappelijk middenveld. Met betrekking tot het drugsbeleid van de Europese Unie. Resolutie van het Europees Parlement, aangenomen 23 april 2008 (2007/2212(INI) ) - ABL Eurad news 2009 Massive numbers of heroin addicts in Afghanistan Possibly 1,3 million heroin addicts in Afghanistan. afghanheroin_n.htm Addiction medicine A new website on Addiction medicine from EMCDDA in Lisbon. Great resource. EMCDDA is the Drug prevention and treatment agency of the EU. However, the frequent focus on addiction medicine should be questioned since it tends to neglect psychosocial dimension of addiction and drug related problems and it logically tends to promote medicines rather than psychosocial interventions and therapies. /www.emcdda.europa.eu/responses/addiction-medicine Annual U.S. list of major illicit drug producers and transit countries (jaarlijkse door USA opgestelde lijst van illegale drugsprocucenten en doorvoerlanden) [Reuters] United States has charged Bolivia and Venezuela with failing to do enough to fight the drug trade In an annual report, the United States said Bolivia the world s third-largest cocaine producer Venezuela and Myanmar had all failed demonstrably to meet their counter-narcotics obligations Along with the three countries identified as the worst offenders, the U.S. list named 17 others as major production or transit centers for illegal drugs: Afghanistan, the Bahamas, Brazil, Colombia, the Dominican Republic, Ecuador, Guatemala, Haiti, India, Jamaica, Laos, Mexico, Nigeria, Pakistan, Panama, Paraguay, Peru. But the statement noted that being on the list does not necessarily reflect a country s counter-narcotics efforts or cooperation with the United States, saying in some cases a country may suffer from geographic, commercial, or economic factors that allow drugs to be produced or trafficked despite its own best efforts Oslo City Council proposes to close injection room (sluiting gebruikersruimten) The municipality of Oslo, Norways capitol, has decided to close its heroin injection room from January next year. The final decision will be taken by the city parliament. Oslo has parliamentary system and under normal circumstances proposals from the Council will be endorsed. However on drug policy, opinion cuts across the political blocks. The last time the city council proposed to close it, the city parliament reversed it. The proposal from the Council is based on the second evaluation of the injection room that concludes that thought there are improvements in terms of user satisfaction and number of visits the overall cost effectiveness is far from satisfactory. Only a fraction of injections in Oslo takes place in the room, while the cost of the room is 12 mill NOK for 2009 (1,5 mill euro) while there is on average only 47 injections a day. A second dilemma was the increase in injections in groin and neck which are regarded as particularly high risk. Evaluation report (in Norwegian) is here: files/pub/507/spr%c3%b8yteromsevalueringnettraport pdf Policy briefing on drug driving in Europe (beleid mbt rijden icm drugs in Eur.) Many of the accidents and deaths that occur on European roads are caused by drivers whose performance is impaired by a psychoactive substance. The need to gather evidence on drugs and driving, as a basis for effective responses in prevent ion and enforcement, is underlined in the latest edition of Drugs in focus, the EMCDDA s policy briefing. (source Anders Ulstein, Secretary general of EURAD International Europe against drugs De Vriend, pagina 3

4 Verslag EFTC conferentie Eyes on the future. 2-5 juni 2009 Den Haag Europese Federatie Therapeutische Gemeenschappen door Dirk Calle, beleidsmedewerker van De Kiem in België Op het congres waren vertegenwoordigers van een dertigtal landen uit Europa, Noord en Zuid Amerika aanwezig. Ze werden bij de opening verwelkomd met een erehaag van vlaggen van alle deelnemende landen en een hartverwarmend welcome voor en door alle aanwezigen. De eerste dag van het congres draaide rond twee thema s: De therapeutische gemeenschap en evidence based onderzoek en De rol van spiritualiteit en filosofie. De tweede dag kregen de deelnemers de kans om verschillende programma s in Nederland of België te bezoeken, waaronder ook onze therapeutische gemeenschap (De Kiem, Belgie). De derde dag stond de samenwerking met Justitie centraal en de laatste dag draaide rond T.G. s voor bijzondere doelgroepen en het thema organisatie en innovatie. De deelnemers kregen doorheen het congres ook de kans enkele videofilms te zien. Het is natuurlijk onmogelijk hier verslag uit te brengen van 17 plenaire sprekers en van 92 sprekers in 29 workshops. We vertrekken daarom van de closing re marks van Anne Goossensens die doorheen het congres verslag optekende. Wat de effectiviteit en het bestaansrecht van de Therapeutische Gemeenschap betreft werd duidelijk dat het onderzoek van de Cohrane Collaboration weinig effectiviteit aantoont. De Leon presenteerde echter heel wat bewijsvoering vanuit andere types van onderzoek. Voor heel wat psycho-sociale elementen in de T.G. (zoals reïnforcement, peer monitoring en role modeling) is er immers voldoende bewijs voorhanden. Een gerandomiseerd onderzoek met controlegroep (R.C.T.) is nu eenmaal niet de passende methode om de effectiviteit van een T.G. te onderzoeken en het niet kunnen onderzoeken van iets betekent nog niet dat het niet effectief zou zijn. Het is duidelijk dat het paradigma van het evidence based medicine - onderzoek niet aansluit op wat er zich in de therapeutische gemeenschap afspeelt. Andere evaluatieonderzoeken zijn evenwel mogelijk en zouden meer moeten uitgevoerd worden: met name evaluatie van de methode (WAT men doet en HOE men het doet) met daarbij de relatie (hulpverlener cliënt) als kritische succesfactor. Dit alles zal moeten gevat worden in een duidelijk evaluatiekader. Wat strategische beleidsvoering betreft stelde Turner de vraag of we als T.G.-beweging wel voldoende gekend en gelinkt zijn. Hij stelt dat we onvoldoende een voet tussen de deur hebben bij belangrijke internationale instanties en dat het een kritische succesfactor is naar de toekomst dat de T.G. zowel europees, nationaal als regionaal investeert in voldoende linken met andere actoren in het werkveld. Dat de T.G. zich steeds meer inbedt in regionale netwerken en zorgcircuits is hierbij een sterk punt. Een duidelijke omschrijving van het doelpubliek zal moeten zorgen voor een goede matching tussen de cliënt en de behandelmogelijkheden. Tot slot blijkt dat de T.G.- beweging en andere actoren vaak een verschillende taal spreken en zullen er hier bruggen moeten gebouwd worden. Betreffende het thema werd vooreerst de vraag gesteld wat hiermee bedoeld wordt. Gaat het dan over de 12-stappenmethode en de rol van een hogere macht Hand made kado aan Emiliehoeve van Monar-Zbicko of gaat het om het belang van betekenis geven aan wat er binnen de TG gebeurt of over het interioriseren van levensgebeurtenissen en het experimenteren met een nieuwe levensstijl. Broekaert gaf in zijn uiteenzetting een historisch overzicht van de historiek en de rol van spiritualiteit in therapeutische gemeenschappen. Spiritualiteit slaat wat hem betreft op unieke relaties die ecologisch en systemisch onderling verbonden zijn. Goossensens stelt dat de TG een unieke setting is: met diepgaande en helende relaties, met het vermogen om trauma s en hechtingsproblemen door te werken, en daardoor levens en identiteiten te veranderen en keerpunten mogelijk te maken in een (familie)historiek van verslaving. Spiritualiteit kan helpen om de kracht van deze relaties binnen de T.G. te optimaliseren, bvb door het toepassen van mindfulness. Op therapeutisch vlak kwamen in de workshops heel wat methodieken aan bod: encountergroepen, loop-therapie, multidimensionele familietherapie, zelfhelp, bonding therapie, nazorg en reh abilitatie, bewegingstherapie, outward bound, reflecting art therapie, motivatiemethodes en schematherapie. Steeds meer zullen we een digital community moeten vormen om via internet al deze ideeën en ontwikkelingen te kunnen volgen en uit te wisselen. Wat de samenwerking met justitie betreft concludeerde Wexler dat het verminderen van druggebruik en het aanpakken van andere noden van misdadigers binnen de Verenigde Staten een belangrijks strategie is geworden om een succesvolle re-integratie te promoten en de gevangenispopulatie onder controle te krijgen. Het staat vast dat een T.G.-behandeling binnen de gevangenis, in het bijzonder wanneer gevolgd door een behandeling in de samenleving tijdens de voorwaardelijke invrijheidstelling, het recidivisme vermindert, vergeleken met geen of minimale behandeling. Barbara Rawlings bracht verslag uit van de situatie in de engelse gevangenissen. De gevangenis-t.g. s legden er een moeilijke parcours af vanwege het strenge accrediteringssysteem waarbij ze verplicht werden hun werking in manuals De Vriend, pagina 4 te expliciteren. Elk programma wordt er nu jaarlijks geaudit. Poulopoulos uit Griekenland gaf een boeiende uiteenzetting over de contrasterende cultuur binnen de gevangenis enerzijds en de T.G. anderzijds. Er zijn volgens Mullen van de Amity Foundation heel wat redenen om een TG in de gevangenis op te starten (of waarom niet, een ganse gevangenis als TG): het verminderd recidivisme, er komt meer respect voor de penitentiair beambten, het zorgt voor meer publieke veiligheid (minder overlast), het verhoogt de tewerkstellingskansen ( van latere belastingsbetalers), het werkt preventief want de intergenerationele vicieuse cirkel wordt doorbroken en gedetineerden kunnen er ook niet zomaar weg. Betreffende de T.G. s voor bijzondere doelgroepen sprak Geert Dom over de behandeling van dubbel diagnose. Verschillende behandelingsmodellen werden in het verleden Georges de Leon vooruitgeschoven en de geïntegreerde behandeling ontving hierbij het meeste steun. Nochtans zijn er nog maar weinig outcome-studies en blijven er vele vragen onbeantwoord over welke interventies het meest effectief zijn. Steeds meer beseft men dat ook minder ernstige stoornissen als depressie en angststoornissen de behandelresultaten beïnvloeden. Stofs en Debaere betoogden dat het T.G.- model geenszins verouderd is, maar een hedendaags antwoord biedt op de pathologieën van deze tijd. Ook hier vormt het een uitdaging om de kennis betreffende subgroepen zoals dubbeldiagnose, ADHD of jongeren te integreren binnen het bestaande TG-model en bij te blijven met nieuwe ontwikkelingen op dit vlak. Een laatste thema op de conferentie was innovatie. Hoe kan de T.G. innoveren en groeien? Een aantal sprekers beklemtoonden hierbij het belang om trouw te blijven aan de basisidee van community as a method. Allerlei standards, manuals en audits (intern of door externe collega s) kunnen hierbij helpen om de therapeutische integriteit te bewaren. Goossensens stelt hierbij de vraag of we aldus niet te zeer focussen op WAT we doen; de rationele kant (het logisch beredeneerde, de handboeken, protocollen en modellen) en of we daarbij niet de emotionele kant uit het oog verliezen (de gevoelens, de creativiteit, intuïtie, het in relatie staan, de warmte ). Innovatie zou beide kanten moeten betreffen en we moeten vermijden om enkel te focussen op de mentale/logische kant. Doorheen het congres waren ook de Belgen goed vertegenwoordigd. Naast de plenaire bijdragen van Eric Broekaert (UGent), Geert Dom (Broeders Alexianen), An Stofs (De Sleutel) en Virginie Debaere (UGent), lichtte Georges van der Straten (Trempoline) op de laatste dag het E.C.E.T.T. toe, een internationaal netwerk voor training en opleiding. Dirk Vandevelde (De Kiem) modereerde de plenaire sessie over organisatie en innovatie, zat een workshop voor en gaf bij het bezoek naar België toelichting bij het Oost-Vlaamse zorgcircuitmodel. Rudy Bracke en Dirk Calle (De Kiem) gaven een workshop rond encountergroepen, met enkele videofragmenten om de vernieuwende accenten te illustreren. Anja Schillebeeks (De Spiegel) sprak over de aanpak van eetstoornissen, Patrick Vanassche (De Sleutel) over bondingtherapie en Stijn Vandevelde (hogent) over therapeutische gemeenschappen in de gevangenis. Het congres werd afgesloten met de aankondiging van de komende congressen. Van 14 tot 19 september 2009 organiseert de Australische associatie van therapeutische gemeenschappen (ATCA) een conferentie in Canberra, met als thema T.C.s - Getting better all the time: Partnerships, Practice and Collaboration. Van 19 tot 21 oktober 2009 is er het E.W.O.D.O.R.-symposium te Stirling (UK) met als thema Recovery Careers: the quality of care and life. en van 21 tot 24 september 2011 gaat de dertiende E.F.T.C.-conferentie door in het Keble College te Oxford met als thema Kinship in the community. Tot slot werden ondermeer Martien Kooyman en Mark De Haan in de bloemetjes gezet voor het vele werk dat zij leverden bij de organisatie van dit congres.

5 De Vriend, winter Terugblik op Conferentie Eyes on the Future Van 2-5 juni 2009 werd in het Haags congrescentrum de 12de conferentie van de Europese Federatie van Therapeutische Gemeenschappen gehouden. Gastheren waren Brijder Verslavingszorg, onderdeel van de Parnassia-Bavo Groep en de Stichting Verslavingszorg Noord Nederland. De conferentie begon met een receptie aangeboden door de gemeente Den Haag in een van de gebouwen van het Gemeente Museum. Vlaggenparade De opening, de volgende dag, waarbij bewoners van VNN en de drugvrije programma s de vlaggen van de deelnemers uit 35 landen binnendroegen was een uitstekend begin van de conferentie. De Groningers waren zelf de vorige dag in estafetteverband naar Den Haag komen hardlopen! Evidence based onderzoek bij therapeutische gemeenschappen Naar aanleiding van inleidingen van Gerard Schipppers, hoogleraar verslavingsgedrag en zorgevaluatie aan de Universiteit van Amsterdam en George De Leon, icoon in evaluatie onderzoek bij verslavingsbehandeling in USA, gediscussiëerd over de mogelijkheden en onmogelijkheden van evidence based onderzoek bij therapeutische gemeenschappen. De discussie leidde tot de volgende conclusies: Een ad random (willekeurige) verdeling van de cliënten over een TG en een controle groep is nagenoeg onmogelijk bij een dergelijke langdurige behandeling. Veel onderdelen van de in de therapeutische gemeenschap gebruikte therapeutische middelen blijken impliciet evidence based te zijn. Het is beter te spreken van een practice based evidence dan een evidence based practice. Toch bleek uit de voordracht van de onderzoeker Harry Wexler, dat er wel degelijk evidence based onderzoek is gedaan in TG s in amerikaanse gevangenissen. Vergeleken met een controle groep, die wel voor een TG had gekozen, maar geen behandeling kreeg, was er een duidelijk verschil in arrestaties na ontslag. Bij een follow- up na 5 jaar bleek de groep, die in de gevangenis in eeen TG was behandeld en na ontslag uit de gevangenis tenminste drie maanden opgenomen was geweest in een TG buiten de gevangenis, een reductie van 50% in het aantal opnieuw gearresteerden op te leveren vergeleken bij de controle groep. Rol van spiritualiteit Veel onderwerpen waren nieuw voor de meeste deelnemers: zoals de rol van spiritualiteit in de therapie en dat het goed mogelijk is om tijdens de TG periode methadon te verstrekken, zoals bleek uit ervaringen in Spanje. Nieuwe behandelmethoden kregen aandacht in de workshops zoals het werken in therapeutische gemeenschappen met mindfullness, art-therapie, schema-therapie, running therapie, bewegingsgroepen met muziek en Multidimensional Family Therapie. Er waren voodrachten over nieuwe ontwikkelingen, zoals hoe om te gaan met clienten met een dubbele diagnose, met ADHD of eetstoornissen en over staftraining door stages in TGs in andere landen in het door Georges van der Staten ontwikkelde programma Training through Traveling. Kracht van Therapeutische Gemeenschappen Terwijl in veel landen de TGs in aantal toenemen (zo zijn er in Spanje meer dan 100 TGs en in Polen meer dan 60 ), blijken TGs in verschillende Noord Europese landen een moeilijke tijd door te maken. Programma s worden ingekort en het self-help model wordt soms niet meer op waarde geschat. Een merkwaardige zaak in deze tijden van bezuinigingen als uit onderzoek blijkt, dat de baten van een TG behandeling veel groter zijn dan de kosten, waaar in de voordrachten van Gerasimos Papastasatos uit Griekenland en James Pitts uit Australië op werd gewezen. Door de politiek gesteunde op weinig onderzoek gebaseerde harm reductie programma s krijgen vaak in Noord en West Europa prioriteit in het beleid. Als tegenhanger van deze beweging zien we sinds enige tijd door ex-verslaafden opgerichte residentiële programma s ontstaan, zoals door Rowdy Yates in Engeland werd gemeld. In Nederland zien we een voorbeeld in het drugvrije centrum In de vrijheid in Wemeldinge, dat ook op de conferentie vertegenwoordigd was. Score OK voor EFTC conferentie De resultaten van het evaluatieonderzoek waren voor een conferentie uitzonderlijk goed. Het gemiddelde cijfer was: 7.92! Er was grote waardering voor de kwaliteit van het aangeboden programma. De workshops werden hoog gewaardeerd, de tijd was soms te kort en de keus te groot. De organisatie werd zeer goed gevonden met bijzondere waardering voor Mark de Haan. De excursies werden uitstekend gevonden, hoewel sommigen met afgrijzen hadden rondgekeken bij het bezoek aan de gebruikersruimten. Justitie en verslavingsbehandeling Na de conferentie werd Harry Wexler nog uitgenodigd voor een voordacht op de Dienst Justititiële Inrichtingen van het Ministerie van Justitie, wat leidde tot en gevolggesprek op het Ministerie over een Congresorganisator drs. Mark de Haan ontving het vriendenbeeld betere aansluiting van de aanzet tot behandeling van drugverslaafden in de gevangenis met een vervolgbehandeling in behandelinstellingen zoals therapeutische gemeenschappen. Wexler hield op 10 juni ook nog een voordracht op het jaarlijkse congres van de Raad voor Strafrechtspleging en Jeugdbescherming. In België en Bulgarije waren de presentaties over de behandeling van drugverslaafde gedetineerden aanleiding tot gesprekken over het starten van de behandeling in de vorm van therapeutische gemeenschappen in de gevangenis, zoals die behalve in Amerika al plaats vindt in Engeland, Spanje, Italië en Griekenland. Wellicht komt het in Nederland ook nog eens zover. Martien Kooyman Boekbesprekingen De keuze is: doorgaan met pappen en nat houden of eindelijk stoppen met gedogen Niemand regeert - De privatisering van de Nederlandse politiek, door Marc Chavannes, politiek journalist NRC en blogger. Illustraties door Ruben L.Oppenheimer. Uitgeverij NRC boeken, pagina s, 7 hoofdstukken, 54 artikelen. Columns die eerder verschenen in NRC. Dit boek geeft beschrijving van hoe Nederland er voor staat na Paars. Kort gezegd rampzalig. Vele rijkstaken zijn uitbesteed, aan de markt. De op afstand geplaatste organen hebben in veel gevallen hun eigen interpretaties gemaakt en hun eigen zakken flink gevuld (race naar de kassa en omzet als macho-doel), controle en toezicht ontbreken en clienten worden niet beter bediend. Regeren is een mengsel van grootspraak geworden, niets doen en uitstel als oplossing. Los van demonisering van de PVV (leiding en kiezers), is het de afgelopen jaren in oppositie-land muisstil geweest. Zorgelijk is ook de wijze waarop de veelal onzichtbare lobby invloed heeft. Voorbeeld: pg.61: de alcoholindustrie vond Stichting Alcohol Preventie te kritisch en daarom mocht STAP niet deelnemen in het Directeuren Overleg Alcohol(DOA), bij VWS. In gezondheidszorg, in het onderwijs, bij de banken, in het verkeer: overal gaat het mis. pg.194: Ministerie Financien int nu 3 miljard euro meer aan het wegverkeer dan aan de wegen wordt uitgegeven. [Ook in het wetsvoorstel km-heffing van november 2009 staat dat per jaar zal worden bezien of wordt afgeweken van besteding aan louter de weg, uit de inkomsten]. Dit boeiende boek beschrijft de methoden en werkwijzen. Actieve burgers zijn het kapitaal van een dynamisch en democratisch land. Velen van hen zijn verbaasd over het dagelijkse werk van ons openbaar bestuur. Het geloof in wat partijen voor hun korte verkiezingscampagnes beloven, is volledig verbleekt. Democratie is er om knopen door te hakken, gedragen door zoveel mogelijk mensen. Conclusie is dat er heel snel nieuwe criteria nodig zijn voor een goede overheid. Niemands land, Marcel van Dam. oud politicus, Minister, Vara-man. De Bezige Bij, augustus Vier delen, tien hoofdstukken, noten, 368 pagina s, waarin een groot aantal diagrammen, met europese vergelijkingen. Negen jaar na het verschijnen van Theodore Dalrymple s Life at the bottom: The Worldview that Makes the Underclass* [2001] komt Marcel van Dam met de term de onrendabelen.circa 20 jaar geleden stokte de humanisering in de politiek en startte het neo-liberale uitgangspunt: ieder voor zich. Wie daar niet aan kon voldoen: pech gehad. Resultaat nu is dat ondanks grote investeringen de armoede 3x groter werd dan 20 jaar geleden.van Dam was 35 jaar betrokken bij de sociale volkshuisvesting (p.207): goed wonen was speerpunt. Ideaal was geen ghetto s te creeeren, [geen of lage opleiding, werkeloosheid, echtscheiding, eenouder gezinnen, etnische immigranten, drugsverslaving, criminaliteit, verloedering van de woonomgeving] maar geen ideaal is bestand tegen de vrije markt. Van Dam wijdt eea voorts aan de internationaal toenemend drugsgebruik en de kleine criminaliteit en het falende politie en justitieapparaat, toenemende ontheemding door toenemend e immigratie en zwaardere straffen, waardoor het aantal gedetineerden verdubbelde. Van Dam hanteert meer diagrammen en internationale context. Chavannes, meer compacte focus. De voorbeelden zijn hetzelfde en schrijnend. Aantal arme kinderen NL 12%; Noorwegen 4%, 2005-Bron: OESO. Ook onderwijs komt ter sprake; taalachterstand, risicogezinnen(15% van de kinderen), start met achterstand die niet meer in te halen is. SUGGESTIES: door waarden en normen en moraliteit waarop jezelf bejegend zou willen worden tot leidend principe van beleid te maken. Een eigen inkomen uit arbeid is het belangrijkste voor mensen. Van Dam staat ook uitgebreid stil bij gedetineerde onrendabelen, de verslaafden, de psychisch gestoorden [15% van de PI capaciteit], de illegale vreemdelingen, het gevangeniswezen, ISD (95% heeft of had een drugsprobleem). Van Dam pleit voor humanisering van het strafrecht en behandeling buiten de gevangenis. Bij het pleidooi voor verandering, valt het vele onderzoek op, waarvan de overheid vervolgens tot woede van de onderzoekers geen of slecht gebruik maakt (+geldverspilling). Life at the bottom: The Worldview that Makes the Underclass, door Theodore Dalrymple s [2001][vertaald Leven aan de onderkant-het systeem dat de onderklasse in stand houdt. [Dalrymple is een engelse psychiater en gevangenisdirecteur]. Wereld waarin relaties vluchtig zijn, vaders afwezig, zelfbeheersing en verantwoordelijkheid nagenoeg geen rol spelen. Voorts een beleid van passiviteit, medeplichtigheid aan situaties, rechters te progressief, waardoor straffen veruit te laag, onbetrouwbare politiemacht(in UK), een algehele onverschilligheid over het onderwerp]. Met dank aan Tom van Doormaal, oudcollega bij VROM, die mij op het boek van Marcel van Dam wees. Alfred Lagerweij [Kabinetten: Den Uyl ( ), Van Agt1 ( ); Van Agt2 ( ), Van Agt3 (1982), Lubbers1 ( ), Lubbers2 ( ), Lubbers3 ( ), Kok1 ( ), Kok2 ( ), Balkenende-Paars ( ), Balkenende2 ( ), Balkenende3 ( ), Balkenende4 ( )] De Vriend, pagina 5

6 Feiten & achtergronden, met betrekking tot zaken van volksgezondheid, justitie, werkgelegenheid, verslavingszorg en cultuur ANBI Algemeen Nut Beogende Instellingen 2010 De Vereniging van Vrienden van Drugvrije Programma s voldoet in 2010 aan de voorwaarden die de belastingdienst stelt. Minstens 90% inzetten voor algemeen nut; -Instellingen, bestuurders, management en gezichtsbepalende personen mogen de afgelopene 4 jaar niet zijn veroordeeld tot het aanzetten tot haat, het aanzetten tot geweld of het gebruik van geweld. Zie lijst ANBI gramma Triple-Ex drie computers. Deze werden op Ockenrode geleverd, op verzoek van voormalig VVDP-bestuurslid, Palier, TX manager Ab Westendorp aan Alfred Lagerweij. HNS voert al tien jaar humanitaire projecten uit Oekraine en Polen, in de psychiatrie, de gehandicaptenzorg, de verslavingszorg, Giften welkom op ABN-Amro: rekening nummer Vraag naar 350 geplastificeerde matrassen Tot heden tevergeefs is de Henri Nouwen stichting op zoek naar 350 geplas- Urk laks (2) Is er een relatie tussen het doodknuppelen van een jongetje van 14 jaar door 3 vriendjes van 12,13,15 jaar en alcoholgebruik en misschien cannabis? (22 november 2009) methadonverstrekking - onderzoeksresultaten: 1) Quality of Life over methadone gebruik, door Eric Broeckaert, Universiteit van Gent(B). Conclusies: methadon gebruikers leven een uitzichtloos leven. Het zijn chronische patienten (geen werk, geen relatie). Verslaafde mensen aan drugs en alcohol besteden vaak een kostbaar deel van hun leven met de interne strijd voordat ze hulp zoeken Haagse Kessler Stichting In 2011 wordt de Parnassia Bavo groep verder uitgebreid met de Haagse Kessler Stichting-daklozenopvang, die dan toevallig net, een vrij kostbare, door de gemeente den haag gefinancierde, nieuwbouw heeft gerealiseerd. Bron: uit het daklozencircuit Staan voor de kwaliteit van het leven In tegenstelling tot de standpunten van VVD, PvdA, D 66 tav soft drugs, gedogen, coffeeshops stelt Belgie klip en klaar: we staan voor de kwaliteit van het leven niks geen gedogen drugs en coffeeshops. Naar duurzaam met de Minister Wonen, Wijken, Integratie + Justitie -50 wijken in Nederland staan vol hennepplantages. Deze wijken dreigen af te glijden tot onbeheersbaar. Vandaar dat de Minister van Justitie in het voorjaar 2010 komt met een wetsvoorstel aangaande aanpak van hennep-gerelateerde problematiek (NOS-nieuws ). Task force aanpak georganiseerde criminaliteit wiet TF aanpak georganiseerde criminaliteit wiet, met doel allen die betrokken zijn, van laag tot hoog aan de pakken. Tot heden bleven de Godfathers buiten beeld. Dat moet veranderen. De Telegraaf Nederland mist ruggegraat, moed, lef, beleid, trouw... Moedige bestuurders tegenover ontwijkend gedrag, slappe knieen Stelling: een gecorrumpeerde elite is gevaarlijker dan de politieke islam. Zonder verbeelding, kennis, kunst, cultuur ben foto-onderschrift-dakloos, gemarginaliseerd: Autofriedhof Kaufdorf, Zwitserland, juli/september In september 2009 werden hier 795 sloopauto s van geveild. Het autokerkhof moest wijken in het kader van het milieu. (foto s A. Polak,) je machteloos en raak je overgeleverd aan allerlei charlatans. (NRC september 09) Lotgenotentraining Stichting Coke voor jou- Parnassia Bavo Groep Mantelzorgers bijeen brengen om hen te steunen en te trainen. Angst mee te gaan in de verslaving, in de hoop dat het goed komt met de verslaafde (AD ) Green paper on the role of Civil Society in Drugs Policy / Groenboek over de rol van het maatschappelijk middenveld in drugsbeleid Europese Unie Resolutie van het Europees Parlement van 3 april 2008 over het groenboek over de rol van het maatschappelijk middenveld in het drugsbeleid van de Europese Unie (2007/2212(INI) ) [Interessant wat het EP beslist en oplegt aan alle landen van de EU dit heb ik nog nooit zo gedetailleerd gelezen in de krant (ABL)- het was een bijlage in een netwerkronde in Eurad Nederland] Onrendabelen in Nederland -zie ook boekbespreking, Marcel Van Dam Nederland telt dak- en thuislozen, drugs- en alcoholverslaafden, 6000 zwerfjongeren, mensen met nauwelijks contact in de buitenwereld, mensen met ernstige en langdurige psychische en lichamelijke gebreken [totaal: mensen]. Gift drie computers Triple Ex De Henri Nouwen stichting, schonk het pro- tificeerde matrassen (maat c.200x90) voor het daklozencentrum van MONAR- Markot, in Warschau, Oost-Station. Het transport erheen is gefinancierd. Tips gaarne naar Age-viewer Computer in slijterij die controleert op leeftijd van de koper. Waterdicht systeem dat bovendien voorkomt dat kassieres worden beboet (en zelfs ontslagen) vanwege verkoop van alcohol onder de wettelijke leeftijd (AD ) Afghanistaanse drugs zijn vele malen gevaarlijker dan Taliban en Al-Quada Jaarlijkse export van 900 ton opium en 375 ton heroine 65mljard dollar-15 mln verslaafden. Van hen sterven jaarlijks aan hun verslaving. (bureau United Nations, UNODC AD ) Urk te laks met aanpak Zuipketen Lea Bouwmeester (2 e Kamer PvdA) is verbaast dat burgemeester Kroon van Urk boetes oplegt ipv zuipketen sluit. De burgemeester wil eerst het project Boete of Kanskaart testen. Hierbij krijgen jongeren een kans hun drankmisbruik te beteugelen en hun gedrag te verbeteren. (AD ) 2) langlopend onderzoek onder 2300 methadon gebruikers in Liverpool (UK). Met hen worden per jaar 4 gesprekken gevoerd. Conclusie is dat methadon-verstrekking chronische en verwaarloosde mensen oplevert, die op geen enkele wijze een positief uitzicht hebben. (Bron: Conference European Working Group on Drug Policy Oriented Research (Ewodor], in Schotland, November 2009) Therapeutische gemeenschappen voor verslaafden In Zuid en Oost-Europa floreren de therapeutische gemeenschappen voor verslaafden. In Noord-Europa verdwijnen de TG s worden vervangen door het medische model-hospitalisering. Het blijkt mede te liggen in de ambitie van de artsen, en om vooral geen ex-verslaafden in de behandeling toe te laten. (MK) Politiek: goede mensen vinden, een helse klus Goede mensen vinden zonder dat ze alleen uit zijn op een leuk baantje, dat is een helse klus. Er is bijna niemand meer in Den Haag(2eKamer) die het landsbelang stelt boven het partijbelang. Daarom gelooft het volk niet meer in de politiek. (uit Willem van Kooten veegt vloer aan met vijanden: de politiek. De Telegraaf ) Doroga Lviv-Oekraine, lid EFTC In November 2009, Doroga Centre, in Lviv, Ukraine was accepted as the member of European FTC Relatiedag Parnassia Bavo Groep Relaties en staf waren massaal op 27 mei 2009 naar het Museum Corpus, in Oegstgeest getrokken, waarna ze door de voorzitter van de Raad van Bestuur van de Parnassia Bavo-groep, drs. Frits Verschoor, werden vergast op positieve verhalen over de organisatie en de data van het bedrijf. Daarna veilde Amsterdam Auctioneers Glerum gratis voor de Stichting Vrienden van de Parnassia Bavo groep, de gratis ter beschikking gestelde litho s en andere producten. In korte tijd werd euro opgehaald, en- kele dagen later vermeerderd tot euro De relaties stonden in de rij om bieden. De resulaten zouden op de website worden vermeld. Een deel van het Bestuur van deze Vriendenstichting is lid van de RvB van de Pbgroep. Vragenderwijs: is er een relatie tussen ons niet-bieden en het niet ontvangen van de nieuwjaarskaart van deze organisatie dit jaar? door Alfred Lagerweij De Vriend, pagina 6

7 De Vriend, winter Afscheid Johan Koeman, directeur Goodwillwerk Leger des Heils (GLD) regio Den Haag Op 26 oktober 2009 nam Johan Koeman afscheid van Den Haag, na 7 jaar, voor een vervolgbaan bij het Leger des Heils in Rotterdam. Majoor Germen Stoffers volgt hem op. Het was druk in het Caballerogebouw in de Binckhorst, Den Haag, op 26 oktober. Liever hadden we Johan voor ons in Den Haag gehouden, zei luitenant kolonel Ine Voorham van het Leger des Heils, hoofdkantoor in Almere, in haar speech. Zij noemde Johan Koeman een mensenman, gedreven, betrokken, innovatief; maar ook de vrije vogel, eigenwijs, intuitief handelend. Johan smeedde in de zeven Haagse jaren de organisaties aan elkaar, rond daklozenopvang en aanverwante problematiek en realiseerde een groot aantal projecten. Helaas is de nieuwe huisvesting voor de Vrouwenopvang in de Wagenstaat (nog) niet gerealiseerd. Minder bekend is dat Johan Koeman en GLD direct ja zeiden op het idee van de gemeente Den Haag om te ondersteunen in Midden- en Oost- europese kennisuitwisseling op het gebied van verslavingszorg en opvang van dak- en thuislozen, met de Poolse NGO MONAR in Mede door de goede kontakten in Warschau-Polen ontstond vanaf 2007 het door de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) geïnitieerde LOGO- East Trinning project met de West-Oekraiense stad Lviv. Doel was het stedelijk management en de serviceverlening gericht op de doelgroep daklozen en andere sociaal kwetsbaren te verbeteren. Het werd een hechte club mensen die samenwerkten en een goed resultaat boekten. Bedankt Johan!! Alfred Lagerweij Deelnemers aan het Logo East trinning project in 2007 voor het gebouw van de Opera in de stad Lviv, Oekraine. Vlnr Masha Charmast (Monar-Polen), Teresa Sierawska.en Anna Jankowska-Bichta (Gemeente Warschau PL), Alfred Lagerweij (Stedenband Den Haag- Warschau), Sonja Appelman (De Tussenvoorziening, Utrecht), Jos van der Meer, (Emmaus Haarzuilens), Johan Koeman, (Goodwillwerk Leger des Heils Den Haag), Rob van Kleef (gemeente Den Haag, Dienst OCW), Iryena Batareva (consultant/coördinator/tolk, Utrecht) over alcohol over cannabis Delen uit de brief aan de leden van de Tweede Kamer, Commissies VWS, BZK, OCW en Jeugd en Gezin, van STAP, 17 november 2009 inzake aanbevelingen leeftijd alcohol 18 jaar Betreft: landelijke leeftijdsgrensverhoging voorverkoop alcoholhoudende drank naar 18 jaar Voorstel tot wijziging van de Drank-en Horecawet(DHW) toegezonden [Kamerstuk, 32022nr.2]. In dit voorstel zijn de meeste voornemens uit de Hoofdlijnenbrief Alcoholbeleid [Kamerstuk 27565, nr.35] van 20 november 2007 en de daarop volgende aangenomen moties geïmplementeerd. Het doel van de vernieuwde DHW is het terugdringen van alcohol problematiek onder jongeren, het voorkomen van alcoholgerelateerde verstoring van de openbare orde en een administratieve lastenreductie. Aanbevelingen 1. Op basis van de wetenschappelijke literatuur komen wij dan ook tot de aanbeveling dat zolang hersenen zich ontwikkelen jonge mensen voorzichtig moeten zijn met alcohol en niet of zo weinig mogelijk moeten drinken. Hoewel er aanwijzingen zijn dat alcoholgebruik tijdens de vroeg en midden adolescentie schadelijker is dan tijdens de late adolescentie, geldt deze aanbeveling niet alleen voor jongeren onder de zestien jaar, maar ook voor de leeftijdscategorie van zestien tot achttien jaar, een groep waarvan STAP is een onafhankelijk kennisinstituut dat zich inzet voor effectief alcoholbeleid en voor publieke bewustwording van de gezondheidsrisico s van alcohol de hersenen, de cognitieve vaardigheden en het gedragsrepertoire nog volop in ontwikkeling zijn. Ieder jaar uitstel van alcoholgebruik is winst in fysieke, cognitieve en gedragsmatige zin. [Bron: Boelemaetal, 2009, p van 27 EU=lidstaten hanteren 18jaar of hoger. Binnende 27 lidstaten van de EuropeseUnie, hanteren 17 landen een leeftijdsgrens van 18 of hoger voor de verkoop van alcoholhoudende dranken. Slechts 5 landen hanteren een combinatie van 16 en 18 jaar [Anderson & Baumberg, 2006; EC, 2009; WHO, 2004]. Onlangs heeft Frankrijk een nieuwe wet aangenomen waarin de leeftijdsgrens voor alcohol gelijk is getrokken naar 18 jaar jaar is in lijn met internationaal beleid. Een studie van de WHO (2004) wijst uit dat internationaal gezien (n=115 landen) ongeveer 60% van de landen een leeftijdsgrens voor bier hanteert van 17/18 jaar (dit percentage zal sinds 2004 nog verder zijn gestegen). Slechts 12% hanteerde in 2004 een grens van 15/16 jaar. Nederland behoort tot een minderheid van landen waar bier op jonge leeftijd mag worden verkregen. 3. Europese Commissie classificeert 18 jaar grens als goodpractice. In een recente rapportage van de Europese Commissie getiteld First Progress Report on the Implementation of the EU Alcohol Strategy [September 2009], beschrijft de EC het optrekken van de leeftijdsgrens naar 18 jaar als een goodpractice (p.4). 4. Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beveelt leeftijdsgrens van 18 jaar aan. Ook de overkoepelende Wereldgezondheidsorganisatie (World Health Organization, WHO) raadt een grens van 18 jaar aan. Op 21 september 2009 lanceerde de WHO een nieuwe publicatie tijdens de Alcohol & Health Expert Meeting van de Swedish Presidency van de Europese Unie in Stockholm. Het rapport, getiteld Handbook for action to reduce alcohol-related harm, beschrijft tien gebieden waar actie kan worden ondernomen om gezondheidsschade door alcohol terug te dringen. Voorbeelden hiervan zijn: verhogen van de prijs, het beperken van de beschikbaarheid van alcohol en het beperken van de alcoholmarketing. Onder Beschikbaarheid wordt een duidelijke aanbeveling voor actie gedaan met betrekking tot de leeftijdsgrens voor de aankoop van alcohol houdende drank naar 18 jaar. Cannabis, a cause for concern available on by specialist (in english). Mary Brett, who worked as a biologist, also wrote a fullyreferenced book on cannabis for The Social Justice Policy Group of the UK Conservative party. Also available on Out of the report Cannabis, a cause for concern: Cannabis damage effects over 15,000 scientific papers on cannabis. It s a depressant, so slows down the brain. Cannabis users can develop an overpowering craving for the drug. Psychological dependence. Anxiety, apathy and opting out have all resulted from cannabis use. The risk of clinical depression is doubled even in weekly users. But the link with other mental illnesses causes most concern. Increasing evidence shows that cannabis can cause psychosis. Schizophrenia is usually a chronic, often lifetime condition. Cannabis users increase their chances of developing this condition by two or three times. Less dramatic but harming more young people are the effects on personality. Children s brains are undeveloped, they will not be fully mature till they are in the twenties. The younger a person starts using cannabis, the worse the damage. They are more likely to become addicted, suffer mental illness or move on to other drugs. There is also a question mark over permanent brain damage. School grades fall Cannabis is an intoxicant like alcohol so people shouldn t drive. In women, a low level of anadamide in the uterus allows the egg to implant itself. A rush of THC would prevent this. Reports of miscarriages and ectopic pregnancies emerged in The birth weight of babies born to cannabis-using mothers is lower and they have problems with behaviour, brain function (particularly problem-solving, learning, memory and planning) as they grow up. Lead on to other drugs? Tobacco alcohol and cannabis can all lead to the taking of other drugs. If a person starts to smoke cigarettes then the technique of smoking is learned. In a MORI poll, it was found that 50% of smokers had tried an illegal drug but only 2% of non-smokers. Peer-group pressure, dealers offering other drugs, curiosity they can all be factors De Vriend, pagina 7

8 Van gedogen naar handhaven Reactie van Eurad Nederland op het rapport van de Adviescommissie Drugsbeleid Geen deuren, maar daden 2009, voor de te wijzigen Drugswet. zie voor de volledige reactie: Eurad Nederland is de Nederlandse afdeling van de Stichting Eurad waarbij meer dan 50 organisaties in Europa zijn aangesloten. Eurad Internationaal (www.eurad.net) is lid van het NGO Committee On Narcotic Drugs van het UN Office in Wenen en van het Civil Forum on Drugs in Europa at EC. Eurad heeft de deelnemende status in de Raad van Europa in Straatsburg. Reg. No Stichting Eurad Kamer van Koophandel in Den Haag. In Nederland zijn de volgende organisaties aangesloten: De Stichting In de Vrijheid, de Vereniging Vrienden van Drugvrije Programma s, de Stichting Voorkom, Moedige Moeders Volendam-Edam, Moedige Moeders in Den Haag, de Stichting Clear Light, Stichting Concerned Citizens, Stichting RCHF. Eurad stelt zich ten doel om politici, beleidsmakers en andere belangstellenden op de hoogte te brengen van alle aspecten van het illegaal gebruik van drugs en daaraan gelieerde problemen. Harm reduction is geen preventie en evenmin behandeling. Behandeling is de beste harm reductie. Eurad steunt geen harm reductie-beleid zolang daarbij niet wordt gestreefd naar een drugvrij bestaan. Harm reductie heeft slechts plaats gedurende beperkte tijd en is geen behandeling van de verslaving. Eurad ondersteunt artikel 33 van United Nations Convent on the Right of the Child: we shall protect all Children from the use of and involvement with Narcotic Drugs, UN Office on Drugs and Crime. Eurad is van mening dat gestreefd moet worden naar het afnemen van de vraag naar drugs en dat families die te lijden hebben van het drugsmisbruik, ondersteuning nodig hebben. Drugs zijn illegaal omdat ze gevaarlijk zijn; ze zijn niet gevaarlijk omdat ze illegaal zijn. Eurads aanbevelingen 1. Ipv kaasschaaf bezuinigingsmethode, nu te bezien wat minder functioneert, om vervolgens daarin te snijden en beter, meer handhaafbaar beleid in te zetten. 2. Ipv inspanningsverplichtingen worden aan de verslavingszorg- en daklozenopvang-instellingen resultaatsverplichtingen opgelegd. Harm reduction overlast vermindering moet gepaard gaan met toeleiding naar drugvrije programmatuur. 3. De zorgkantoren en de gemeentes dienen veel kritiser te kijken naar de declaraties, omdat de instellingen, vanuit strategische en financieel oogpunt, geneigd zijn hun clienten langer dan nodig vast te houden en hen zoveel mogelijk te hospitaliseren. Zie ook definitie verslaving, punt In basisonderwijs, groep 8 en voortgezet onderwijs dienen preventielessen vast onderdeel van het lesprogramma te vormen: kennis over de gevolgen van het gebruik van V-middelen; lichamelijke en geestelijke afhankelijkheid, op korte en op lange termijn. Ouders van leerlingen worden hierbij expliciet betrokken. 5. Daarnaast worden andere maatschappelijke organisaties gestimuleerd een rol te spelen in een hoopvolle en gezonde toekomst te bieden voor de jeugd. 6. Het preventieprogramma van het noord Europese IJsland kan als illustratie worden gebruikt bij het opzetten van totaal aanbod van preventieactiviteiten voor alle jongeren, waarbij alle ouders, de politie, justitie en jeugdzorg worden betrokken. Belangrijk thema is het positieve aandacht geven zowel in de gezinnen als daarbuiten aan jeugdigen. Uit onderzoek van deze aanpak bleek de drugsproblematiek onder jongeren met de helft te zijn verminderd. 7. Privacy-aspecten in gevangenissen en verslavingsinstellingen mogen de behandeling niet frustreren. 8. Door het verplichten van afnemen van DNA van hen die een misdrijf begaan wordt het aantal opgeloste misdrijven vergroot en daarmee het rechtvaardigheid- en veiligheidsgevoel, bij een op termijn daling van kosten van politie & justitie. 9. Het opzetten van pilot-projecten experimentele behandeling van verslaafde gedetineerden, zoals bijvoorbeeld in USA, UK en Spanje, en Griekenland, in daar al langer bestaande drugvrije therapeutische gemeenschappen in gevangenissen. Bij de opzet kan gebruik gemaakt worden van de ervaring van de in Nederland bestaande drugvrije therapeutische gemeenschappen.[ondanks de lobby en gesprekken met Justitie tijdens en na de EFTC-conferentie, juni 2009, den haag, blijft Justitie halsstarrig op dit punt]. 10. In penitentiaire instellingen dient op de afdelingen onderscheid te worden aangebracht tussen de verschillende groepen veelplegers, waarbij tijdens het verblijf structurele behandelingen dienen te worden aangeboden, door gekwalificeerd behandelpersoneel. De in ISD(veelplegers) aangevangen behandelingen moeten aansluiten op een vergelijkbare behandeling buiten de gevangenis, waarnaar de gedetineerde na zijn verblijf kan worden overgeplaatst. 11. Gekozen moet worden voor zero-tolerance en drugvrije behandeling en herstel. Het behandelen van verslaafden levert meer op dan het kost. Voorts moet gekozen worden voor betaald werk van clienten, in plaats van vrijblijvende dagbesteding en gebruikersruimten. 12. Zero-tolerance drugs-alcohol mbt verslavingsbehandeling is een essentieel anker ook om de problemen in probleemwijken te lijf te kunnen. 13. Nederland moet de strafmaat voor drugsbezit en drugshandel aanpassen aan omliggende en overige landen van de Europese Unie. 14. Versterking en verbreding van de strijd tegen de georganiseerde drugsmisdaad en aanpak drugsgerelateerde verwervingscriminaliteit zijn geen lokale aangelegenheden, maar dienen tenminste Europees gerelateerd Europol- plaats te vinden. 15.Opzetten van landelijke informatie lijn voor het aanmelden van drugs criminaliteit, deal adressen en drugskwekers. 16. Ouders met een verslaafd kind en mannen of vrouwen met een verslaafde partner moeten zo veel mogelijk leren over hun eigen rol als verslaafd aan de verslaafde. Ga bij een zelfhulpgroep. Zie: 17. Bij de verslavingsbehandeling moet familie, ouders en partners systematisch worden betrokken. Stichtingen als Moedige Moeders dienen daarom ondersteund te worden. 18. Met onmiddellijke ingang wordt gestopt met het misbruiken van gelden van ontwikkelings samenwerking, om het kostbare en heilloze Nederlandse drugsmodel te willen exporteren naar ontwikkelingslanden, zoals thans plaats vindt. 19. De Nederlandse Gezondheidszorg, inclusief de verslavingsinstellingen zijn niet strak genoeg georganiseerd en hebben besturingsproblemen. Naast het door hoogleraar Mackenbach genoemde, Ongezond gedrag moet je ontmoedigen, Volkskrant , blijkt dat een aantal verslavings instellingen een deel van hun omzet willens en wetens haalt uit verslavings instandhoudende activiteiten. Tevens zijn in een aantal verslavingsinstellingen de drugvrije behandelprogramma s geheel of ten dele afwezig. 20. De tweedeling soft drugs-hard drugs moet worden geschrapt 21. De realiteit in landen waar al lang methadon programma s worden uitgevoerd, laat zien dat methadonverstrekking geen enkele bijdrage levert aan kwaliteits verbetering van clienten, noch hen naar de drugsvrije status voert. Methadon behandeling raden wij af. 22. De kostbare en fraudegevoelige heroïneverstrekking-projecten hebben nul waarde en geeft de cliënt het gevoel afgeschreven te zijn. Het geld kan beter besteed worden aan opvang dat gericht is op werken naar de drugsvrije status. 23. De verslaving moet gedefinieerd worden als een zichzelf continuerend schadelijk proces ten gevolge van controleverlies over riskant gedrag dat daardoor een probleem op zichzelf wordt. Het definieren als een chronische ziekte met een terugval, is niet alleen in strijd met de resultaten uit wetenschappelijk onderzoek, het geeft ook een excuus aan hulpverleners als hun behandeling faalt en aan de verslaafden om geen stappen te gaan ondernemen om van hun verslaving af te komen. 24. Gebruik alcohol door minderjarigen moet veel sterker dan nu worden tegengegaan. Verbied alcoholverkoop, inclusief bier en wijn, beneden 18 jaar, conform een groot aantal landen van Europese Unie. 25. Expliciete waarschuwing van niet-gebruik van alcohol en drugs, bij zwangere vrouwen. 26. Gebruik van drugs door minderjarigen moet stelselmatig worden ontraden. 27. In de discussie moet worden meegenomen het voornemen van de Europese Unie (2 e helft 2009 onder voorzitterschap van Zweden) om alcoholreclame te verbieden, accijnsen te verhogen en supermarktverkoop van zwak alcoholische alcohol te staken. 28. Rekening dient te worden gehouden dat de alcoholindustrie-lobby zich ernstig tegen dit voornemen zal te weer stellen. Bij de afweging gezondheidsschade [vele miljarden euro s]\ gezondheids- en maatschappelijke kostenvermindering versus minder alcoholindustiewinst, prevaleert de eerste afweging. 29. Essentieel is dat bij de discussie in de Kamer zichtbaar wordt gemaakt op welke wijze met name de gemeenten de wetswijzigingen, in het publieke areaal, zullen kunnen handhaven; waaronder de op het platteland veelvuldige aanwezige zuiphokken. 30. Plan om coffeeshops terug te brengen naar verkoop aan lokale gebruikers; niet meer voor buitenlanders en buitenstaanders is: a. Ultieme poging om gedogen van soft drugs, die harddrugs zijn, overeind te houden. b. Geen coffeeshops is de Europese beleidslijn. c. Roken cannabis is ongezonder dan tabak. Ongeloofwaardig coffeeshops niet te sluiten. d. Steeds meer jonge cannabisgebruikers raken verslaafd. Daarmee stijgt het aantal dubbele diagnose gevallen, waarvan herstel moeilijker en meer kostbaar is. e. Druggebruik wordt teveel met de mantel der tolerantie bedekt. f. Sluiten coffeeshops geeft aan ouders van jong volwassenen en aan de jongvolwassenen zelf het signaal dat het roken (van softdrugs) gevaarlijk is. g. 25% van de huidige coffeeshop bezoekers is problematies gebruiker. Niet-sluiten betekent het blijven stimuleren van gemarginaliseerden en probleemgevallen en het willens en wetens instand houden van de substantiele kosten & uitgavenstromen die hiermee gepaard gaan. h. Coffeeshops zijn bronnen hoe ook aan andere drugs te komen. i. Het is naief te stellen dat coffeeshops verder zullen functioneren, als een substantieel deel van hun omzet wordt afgekapt (alleen levering aan pasjeshouders). Zie het boek van Maalste en Panhuysen Polderwiet uit 2006 waarin klip en klaar wordt zichtbaar gemaakt dat het merendeel van de handel van soft drugs in handen is van internationaal opererende criminelen. zie j. Het Europese Hof moet zich eerst nog uitspreken in een Maastrichtse pilot, of drugs die alleen aan Nederlanders worden verkocht, toelaatbaar is. (bron Binnenlands Bestuur) Voorspoedig 2010 gewenst Happy new year Szczesliwego Nowego Roku De Vriend, pagina 8

35 jaar De Kiem. Uitdagingen voor de toekomst. 29 maart 2012. Gent. Eric Broekaert

35 jaar De Kiem. Uitdagingen voor de toekomst. 29 maart 2012. Gent. Eric Broekaert 35 jaar De Kiem Uitdagingen voor de toekomst 29 maart 2012 Gent Eric Broekaert Therapeutische gemeenschappen: Onderzoek in Europa, overzicht en conclusies ERIC BROEKAERT WOUTER VANDERPLASSCHEN MIEKE AUTRIQUE

Nadere informatie

OGGZ monitor, ZRM, en hoeveel daklozen zijn er nu? Marcel Buster, GGD Amsterdam

OGGZ monitor, ZRM, en hoeveel daklozen zijn er nu? Marcel Buster, GGD Amsterdam OGGZ monitor, ZRM, en hoeveel daklozen zijn er nu? Marcel Buster, GGD Amsterdam G4-USER OGGZ monitor matrix Inhoud Zelfredzaamheid-Matrix Hoeveel daklozen zijn er? 4/15/2015 2 G4-USER Urban Social Exclusion

Nadere informatie

Inhoud. deel i de omvang en aard van het probleem 19. Voorwoord 1 1

Inhoud. deel i de omvang en aard van het probleem 19. Voorwoord 1 1 Voorwoord 1 1 deel i de omvang en aard van het probleem 19 1 Psychiatrische comorbiditeit van verslaving in relatie tot criminaliteit 2 1 Arne Popma, Eric Blaauw, Erwin Bijlsma 1.1 Inleiding 2 2 1.2 Psychiatrische

Nadere informatie

Bij het bezoekerspunt van EP, worden we door de beleidsmedewerker van Jeroen Lenaers opgehaald voor de lunch en rondleiding in het gebouw.

Bij het bezoekerspunt van EP, worden we door de beleidsmedewerker van Jeroen Lenaers opgehaald voor de lunch en rondleiding in het gebouw. Verslag van het bezoek van Moedige Moeders Nederland en CDA Eurocommissie Hart van Brabant, aan de Euro Parlementariers Lambert van Nistelrooij en Jeroen Lenaers, lid EVP, in het Europees Parlement, Brussel,

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 15 oktober 2010 (20.10) (OR. en) 12847/2/10 REV 2 CORDROGUE 68 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap de Horizontale Groep drugs Ontwerp-conclusies van de Raad over

Nadere informatie

Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis. [ontwikkeld door Palier]

Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis. [ontwikkeld door Palier] Vier zorgprogramma s ingezet vanuit het veiligheidshuis [ontwikkeld door Palier] Palier, enkele kenmerken Begonnen als Forensische & Intensieve zorg Parnassia (2004). Omvang nu 175 bedden nu 513 medewerkers

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving?

Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving? Wat doen zelfhulp en vroeghulp aan verslaving? Dag van de verslaving 12 oktober 2007 Gerard M. Schippers Academisch Medisch Centrum Universiteit van Amsterdam Tijdschrift sinds 2005 Bohn Stafleu Van Loghum

Nadere informatie

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté

Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Wat weten we van de Nederlandse drugseconomie? Nicole Maalsté Boeken en reportages www.accesinterdit.nl DRUGSCONSUMPTIE LIFE TIME drugsgebruik 15-64 jaar (Nationale Drugmonitor, 2012) 30 25 22,6 25,7 20

Nadere informatie

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW)

INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) INFORMATIEBIJEENKOMST ESFRI ROADMAP 2016 HANS CHANG (KNAW) EN LEO LE DUC (OCW) 14 november 2014 2 PROGRAMMA ESFRI Roadmap, wat is het en waar doen we het voor? Roadmap 2016 Verschillen met vorige Schets

Nadere informatie

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid

Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid Onderzoek naar werkzaamheid schematherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis en alcoholafhankelijkheid presentatie ESPRi Symposium 26-11-2015 Michiel Boog, klinisch psycholoog, psychotherapeut Titel:

Nadere informatie

ROM in de verslavingszorg

ROM in de verslavingszorg ROM in de verslavingszorg Seminar NETQ Healthcare: Innovatie in de Geestelijke Gezondheidszorg Utrecht, 9 juni 2009 Suzan Oudejans, Arkin Academy AIAR Proefschrift Resultaten meten Resultaten van de zorg

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Een stap verder in forensische en intensieve zorg

Een stap verder in forensische en intensieve zorg Een stap verder in forensische en intensieve zorg Palier bundelt intensieve en forensische zorg. Het is zorg die net een stapje verder gaat. Dat vraagt om een intensieve aanpak. Want onze doelgroep kampt

Nadere informatie

De maatschappelijke relevantie van verslavingszorg is relevanter dan de individuele relevantie

De maatschappelijke relevantie van verslavingszorg is relevanter dan de individuele relevantie De maatschappelijke relevantie van verslavingszorg is relevanter dan de individuele relevantie Lezing op woensdag 24 april 2013 in Utrecht door prof. Guus Schrijvers, gezondheidseconoom Wat ziet u in deze

Nadere informatie

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf

FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld. Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf FLEVOMONITOR 2006 Kwetsbare Groepen en Huiselijk Geweld Annemieke Benschop, Susan Place, Marije Wouters & Dirk J. Korf Dit onderzoek is uitgevoerd door het Bonger Instituut voor Criminologie van de Universiteit

Nadere informatie

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.

Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie. Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr. Zorgpaden en verslavingszorg: een introductie Lezing bij het Centrum Maliebaan op dinsdag 6 november 2012 door prof. dr.guus Schrijvers Introductie Inleiding Definitie Zorgpad Variantie analyse: evaluatie

Nadere informatie

Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Ochtendrapport crisisdienst. De sociale psychiatrie is dood

Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving. Ochtendrapport crisisdienst. De sociale psychiatrie is dood Waar bemoei je je mee?! Vrije samenleving De sociale psychiatrie is dood Lang leve de sociale psychiatrie Prof dr. Bert van Hemert, psychiater Epidemiologie van de OGGZ Parnassia Bavo Groep Spoedeisende

Nadere informatie

Uitnodiging Verslaving & Wonen Landelijk congres over begeleiding bij verslaving in bijzondere woonsituaties 18 maart 2010

Uitnodiging Verslaving & Wonen Landelijk congres over begeleiding bij verslaving in bijzondere woonsituaties 18 maart 2010 Uitnodiging Verslaving & Wonen Landelijk congres over begeleiding bij verslaving in bijzondere woonsituaties 18 maart 2010 het gebeurt op windesheim Verslaving & Wonen Landelijk congres over begeleiding

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Abstinent worden, abstinent blijven en de determinanten van een terugval in harddruggebruik.

Abstinent worden, abstinent blijven en de determinanten van een terugval in harddruggebruik. Abstinent worden, abstinent blijven en de determinanten van een terugval in harddruggebruik. Samenvatting van de resultaten uit het subcohort abstinenten die deelnemen aan de Amsterdamse Cohort Studie

Nadere informatie

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl

Vrienden van dorcas. www.dorcas.nl Vrienden van dorcas www.dorcas.nl Dit is dorcas 2 3 Dorcas komt in actie voor mensen in nood en diepe armoede, ongeacht hun religie, ras, geslacht of politieke overtuiging. Dorcas werkt al 35 jaar aan

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2007 STICHTING ZELFHELP NEDERLAND (SZN)

JAARVERSLAG 2007 STICHTING ZELFHELP NEDERLAND (SZN) JAARVERSLAG 2007 STICHTING ZELFHELP NEDERLAND (SZN) 1. Doelstelling 2. Organisatie 3. Samenstelling Bestuur 4. Financiën 5. Activiteiten 6. Publiciteit Wormer, 12 maart 2008 (1) Doelstelling De Stichting

Nadere informatie

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013

De rol van de gedragskundige. LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 De rol van de gedragskundige LVB en Verslaving Workshopronde 1 Slotbijeenkomst Trimbos 16-04-2013 Spin in het web? Agenda Korte uiteenzetting LVB en verslaving Functie-eisen Rol gedragskundige Discussie

Nadere informatie

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden

CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden CSRQ Center Rapport over onderwijsondersteunende organisaties: Samenvatting voor onderwijsgevenden Laatst bijgewerkt op 25 november 2008 Nederlandse samenvatting door TIER op 5 juli 2011 Onderwijsondersteunende

Nadere informatie

CGt binnen de ambulante forensische GGz: nieuwe ontwikkelingen

CGt binnen de ambulante forensische GGz: nieuwe ontwikkelingen CGt binnen de ambulante forensische GGz: nieuwe ontwikkelingen Achtergrond symposium Criminaliteit heeft grote gevolgen voor samenleving: -Fysieke verwondingen -Psychische klachten -Materiële schade -Kosten:

Nadere informatie

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden.

Figuur overgenomen uit Value Based Healthcare prijsinschrijvingsdocumentatie van The Decision institute die hier ook opleidingen voor aanbieden. De waardebepaling van nieuwe producten en services in de zorg Het beantwoorden van de vraag of nieuwe producten en services in de zorg daadwerkelijk meerwaarde brengen is niet gemakkelijk. Er is een levendige

Nadere informatie

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema

Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen. Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Kennissynthese arbeid en psychische aandoeningen Dr. F.G.Schaafsma Dr. H. Michon Prof. dr. J.R. Anema Ernstige Psychische Aandoeningen (EPA) Definitie consensus groep EPA¹ - Sprake van psychische stoornis

Nadere informatie

Stichting So Logical Foundation

Stichting So Logical Foundation Stichting So Logical Foundation BELEIDSPLAN 2015-2016 Stichting So Logical Foundation Postbus 5823 1410 GA Naarden Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelstelling 4 3. Werkwijze 6 4. Organisatie 7 5. Financiën

Nadere informatie

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP)

Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) Integrated treatment for Substance abuse and Partner violence (I-StoP) De effectiviteit van een gecombineerde behandeling gericht op problematisch middelengebruik en partnergeweld bij plegers van partnergeweld

Nadere informatie

Beleidsplan Himalaya Welfare Foundation Augustus 2014-2015

Beleidsplan Himalaya Welfare Foundation Augustus 2014-2015 Beleidsplan Himalaya Welfare Foundation Augustus 2014-2015 www.himalayawelfare.org 1. Doelstellingen, visie en werkwijze van de Himalaya Welfare Foundation. De Stichting Himalaya Welfare is opgericht op

Nadere informatie

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011

Welzijn Nieuwe Stijl. preventie zorg en opvang. 27 juni 2011 Welzijn Nieuwe Stijl 27 juni 2011 Prestatieveld 7: het bieden van maatschappelijke opvang, waaronder vrouwenopvang Prestatieveld 8: het bevorderen van openbare geestelijke gezondheidszorg, met uitzondering

Nadere informatie

"De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties"

De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties NRC Next 27 september 2011 Hoeveel zin heeft het coffeeshop-beleid? "De overheid is een goede werkgever voor criminele organisaties" De Maastrichtse gemeenteraad besluit vandaag waarschijnlijk tot verplaatsing

Nadere informatie

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Parnassia Bavo Groep Brijder Verslavingszorg Preventie Jeugd Zorg ambulant & klinisch Bereidheidliniaal

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

EU-Speak _ leslla docenten

EU-Speak _ leslla docenten EU-Speak _ leslla docenten Wat heeft een docent nodig om de laaggeletterde volwassen immigrant te leren lezen en schrijven? EU-Speak 1 Partners: Engeland, Zweden, Denemarken, Duitsland, Spanje, Nederland

Nadere informatie

Wie bestuurt de Europese Unie?

Wie bestuurt de Europese Unie? Wie bestuurt de Europese Unie? De Europese Unie (EU) is een organisatie waarin 28 landen in Europa samenwerken. Eén ervan is Nederland. Een aantal landen werkt al meer dan vijftig jaar samen. Andere landen

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Sectie Infectieziekten

Sectie Infectieziekten Sectie Infectieziekten 1 December 2015 U kunt helpen de HIV / AIDS epidemie te beëindigen You can help to end the HIV / AIDS epidemic Sectie Infectieziekten Weet uw HIV status Know your HIV status by 2020

Nadere informatie

Nederlandse cannabisbeleid

Nederlandse cannabisbeleid Improving Mental Health by Sharing Knowledge Het Nederlandse cannabisbeleid & de volksgezondheid: oorsprong en ontwikkeling Margriet van Laar Hoofd programma Drug Monitoring CIROC Seminar Woensdag 7 maart,

Nadere informatie

Stichting Limburg in Beweging - Beleidsplan 2013 2016

Stichting Limburg in Beweging - Beleidsplan 2013 2016 Stichting Limburg in Beweging - Beleidsplan 2013 2016 Vastgesteld 9 januari 2013 "Sport has the power to change the world. It has the power to unite in a way that little else does. It speaks to youth in

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting

Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting Politiek en politici in het nieuws in vijf landelijke dagbladen Samenvatting Otto Scholten & Nel Ruigrok Stichting Het Persinstituut De Nederlandse Nieuwsmonitor Amsterdam, april 06 1 Inleiding Puntsgewijs

Nadere informatie

Lijst van de bijlagen

Lijst van de bijlagen Lijst van de bijlagen BIJLAGE 1 Uittreksel uit: Council Directive of 29 July 1991 on driving licences (91/439/EEC) BIJLAGE 2 Uittreksel uit: Richtlijn van de Raad van 29 juli 1991 betreffende het rijbewijs

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First?

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First? Housing First Wat is Housing First? Het aanbieden van een individuele woonst én langdurige begeleiding aan mensen die chronisch dakloos zijn en kampen met een verslavings en/of psychiatrische problematiek.

Nadere informatie

Voorkómen van huiselijk geweld

Voorkómen van huiselijk geweld Voorkómen van huiselijk geweld hoe profiteren we van wetenschappelijke kennis? Nico van Oosten senior adviseur Huiselijk en Seksueel Geweld Movisie There is nothing more practical than a good theory (Kurt

Nadere informatie

*** ONTWERPAANBEVELING

*** ONTWERPAANBEVELING EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken 2010/0011(E) 16.3.2011 *** ONTWERPAANBEVELING over het ontwerp van besluit van de Raad over de sluiting van

Nadere informatie

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater

Angst & Verslaving. Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Angst & Verslaving Angst en verslaving 10 oktober 2014 Bouwe Pieterse, psychiater Inhoudsopgave Achtergrond Etiologie Epidemiologie Diagnostiek Behandeling Kushner ea Multidisciplinaire Richtlijn alcohol

Nadere informatie

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN

INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN INDIVIDUELE PLAATSING EN STEUN Ellen Otto IPS projectcoördinator Kenniscentrum Phrenos docent IPS leergang Phrenos Arbeidsrehabilitatie Traditionele aanpak: langdurige, stapsgewijze voorbereiding (SV)

Nadere informatie

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers

IMMIGRATIE IN DE EU 85% 51% 49% Immigratie van niet-eu-burgers. Emigratie van niet-eu-burgers IMMIGRATIE IN DE EU Bron: Eurostat, 2014, tenzij anders aangegeven De gegevens verwijzen naar niet-eu-burgers van wie de vorige gewone verblijfplaats in een land buiten de EU lag en die al minstens twaalf

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Verslaving en comorbiditeit

Verslaving en comorbiditeit Verslaving en comorbiditeit Wat is de evidentie? Dr. E. Vedel, Jellinek, Arkin 18 november 2014 Comobiditeitis hot 1 Jellinek onderzoek comorbiditeit Verslaving & persoonlijkheid, 1997 Verslaving & ADHD,

Nadere informatie

Do s and don ts van een lokaal drugbeleid

Do s and don ts van een lokaal drugbeleid Do s and don ts van een lokaal drugbeleid Vroeginterventie voor jonge druggebruikers.(vad) FRED GOES NET (EURONET) www.fred-goes-net.org 1. 2. 5. 5. 5. 9. FreD goes net Schedule Starting Conference Kick-Off

Nadere informatie

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011

Kennismanagement en innovatie. Gorinchem, 13 december 2011 Kennismanagement en innovatie Hans Berends (TU Eindhoven) Gorinchem, 13 december 2011 Innovation, Technology Entrepreneurship & Marketing Group School of Industrial Engineering (TU/e) Research: one of

Nadere informatie

Maagdenhuisbezetting 2015

Maagdenhuisbezetting 2015 Maagdenhuisbezetting 2015 Genoeg van de marktwerking en bureaucratisering in de publieke sector Tegen het universitaire rendementsdenken, dwz. eenzijdige focus op kwantiteit (veel publicaties, veel studenten,

Nadere informatie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie

Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Kosten en baten van lokale gezondheidspromotie Prof. Dr. Lieven Annemans Ghent University, Brussels University Lieven.annemans@ugent.be Lieven.annemans@vub.ac.be VIGeZ April 2013 1 Growth 7% Eén van de

Nadere informatie

Ambulant werken met kwetsbare mensen

Ambulant werken met kwetsbare mensen Ambulant werken met kwetsbare mensen UMC St Radboud Judith Wolf & Dorieke Wewerinke Van asiel & beschermen naar herstel & participeren Zelfstandig wonen Transmuraal wonen Nachtopvang Inloop Flexibele ondersteuning

Nadere informatie

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1

Olivia van de Lustgraaf, ambassadeur 1 De stichting bestaat uit het Fonds Psychische Gezondheid, GGZ NL, het Landelijk Platform GGZ, NVvP. En er wordt samen gewerkt met o.a. Kenniscentrum Phrenos, Landelijk Steunpunt Kwartiermaken, Parnassia

Nadere informatie

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt

Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt Dakloos Apeldoorn Informatie voor spreekbeurt (voor de bovenbouw) Hier willen we je op weg helpen bij het maken van een spreekbeurt. Je hebt ervoor gekozen om je spreekbeurt te houden over daklozen, of

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 Den Haag Bezuidenhoutseweg 67 2594 AC Den Haag Postbus 20061 Nederland www.rijksoverheid.nl Uw Referentie 2015Z18749 Datum 4 november

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 27565 Alcoholbeleid Nr. 133 Herdruk 1 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 6 mei 2015 Vanuit de Drank-

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding

Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Wat doet Thuisbegeleiding? Informatie over Thuisbegeleiding Informatie over Thuisbegeleiding Thuisbegeleiding biedt hulp aan multiproblemgezinnen en risicogezinnen, en aan volwassenen met psychiatrische

Nadere informatie

Stop het graaien bij kwetsbare ouderen

Stop het graaien bij kwetsbare ouderen Stop het graaien bij kwetsbare ouderen Initiatiefvoorstel Partij van de Ouderen Amsterdam "Stop het graaien bij kwetsbare ouderen" Initiatiefvoorstel Partij van de Ouderen Amsterdam 1. Inleiding: Ouderenroof,

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel SP

Initiatiefvoorstel SP Initiatiefvoorstel SP Open brief Stichting Drugsbeleid Bijlagen/nummer Dienst/afdeling/sector Raad/Raadsgriffie Aan de raad, Aanleiding De Stichting Drugsbeleid heeft een open brief opgesteld inzake het

Nadere informatie

30 jaar CITES Sonja Van Tichelen European Regional Director. 3 maart 2014

30 jaar CITES Sonja Van Tichelen European Regional Director. 3 maart 2014 30 jaar CITES Sonja Van Tichelen European Regional Director 3 maart 2014 1. Een woordje over IFAW 2. Belang van CITES voor de bescherming van soorten 3. Laten CITES en de EU de ijsberen in de kou staan?

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop

Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Overheidsuitgaven voor drugs Alcohol, de grote slokop Freya Vander Laenen Fado, Utrecht, 17 november 2011 1 1. METHODOLOGIE Achtergrond Sinds j 90: toenemend belang evaluatie drugbeleid Sinds 2001: EMCDDA

Nadere informatie

DE ONTMASKERING VAN HET STRAFRECHTELIJK DISCOURS

DE ONTMASKERING VAN HET STRAFRECHTELIJK DISCOURS DE ONTMASKERING VAN HET STRAFRECHTELIJK DISCOURS Een bloemlezing uit het van Louk Hulsman Onder redactie van RENÉ VAN SWAANINGEN JOHN R. BLAD Boom Lemma uitgevers Den Haag 2011 INHOUD De ontmaskering van

Nadere informatie

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts

Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden. Prof. dr. Petri Embregts Wetenschap en praktijk: in co-creatie verbonden Prof. dr. Petri Embregts Kwaliteit van zorg- en hulpverlening vindt in de meest wezenlijke vorm plaats in een betekenisvolle relatie tussen de cliënt en

Nadere informatie

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7

Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 20151020 NETQ verwarde personen/ggz Inhoudsopgave Beginpagina...1 Vragenlijst...2 Afsluitende pagina...7 i Beginpagina Beste heer, mevrouw, Aedes krijgt van leden regelmatig signalen over overlast en andere

Nadere informatie

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37

1 Inleiding 11. 2 Wat is er met me aan de hand? 15. Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting 37 Leven met een antisoc stoornis.qxd 07-03-06 09:27 Pagina 7 Inhoud Voorwoord 1 Inleiding 11 2 Wat is er met me aan de hand? 15 Typerend beeld 16 Kenmerken 18 Diagnostiek 30 Hoe vaak komt het voor? 35 Samenvatting

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

Leren parafraseren & synthetiseren

Leren parafraseren & synthetiseren Leren parafraseren & synthetiseren Inhoud 1. Standpunt / conclusie (vs) argumenten / onderzoek 2. Een samenhangend betoog schrijven 3. Verwijzen naar andere auteurs 4. Taal in wetenschappelijke teksten

Nadere informatie

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM

Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM Uitnodiging Security Intelligence 2014 Dertiende editie: Corporate IAM 5 maart 2014 De Beukenhof Terweeweg 2-4 2341 CR Oegstgeest 071-517 31 88 Security Intelligence Bijeenkomst Corporate IAM On the Internet,

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Cluster jeugd Preventie, inclusief minimale interventie van 1-3 gesprekken I- hulp (ambitie ook

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

FACTSHEETshort PEPPERS

FACTSHEETshort PEPPERS FACTSHEETshort PEPPERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts15@gmail.com Paprika s: Nederland verliest terrein aan Spanje Export Nederland dit jaar fors gedaald De Nederlands export

Nadere informatie

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer?

NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? NPA Congres, 4 februari 2016: De patiënt aan het roer? Gezonde Zorg, Gezonde Regio Gelf Jan Wieringa: Voorzitter proeftuin Gezonde Zorg, Gezonde Regio Bestuurder Rijncoepel www.gzgr.nl Agenda Inleiding

Nadere informatie

1 2 1 Bemoeizorg is als begrip (en zorgvorm) komen overwaaien uit Nederland, wordt gehanteerd in de context van zorgwekkende zorgmijders. Dit zijn: mensen met ernstige psychische en/of psychosociale problemen

Nadere informatie

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u?

Wie beslist wat? Duur: 30 45 minuten. Wat doet u? Wie beslist wat? Korte omschrijving werkvorm: De werkvorm Wie-Beslist-Wat is een variant op het spel Ren je rot. De leerlingen worden ingedeeld in teams. Elk team strijdt om de meeste punten. Er zijn kennisvragen

Nadere informatie

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!!

MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! MODULE III BESLISSINGEN NEMEN IN EUROPA? BEST LASTIG!!! De Europese Unie bestaat uit 27 lidstaten. Deze lidstaten hebben allemaal op dezelfde gebieden een aantal taken en macht overgedragen aan de Europese

Nadere informatie

Eerste inzichten van het Children Rough Sleepers project in Nederland

Eerste inzichten van het Children Rough Sleepers project in Nederland Eerste inzichten van het Children Rough Sleepers project in Nederland Maart 2014 Introductie In deze tekst vindt u een aantal eerste inzichten uit interviews die zijn gedaan in de tweede helft van 2013

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven

Datum 25 maart 2013 Onderwerp Beantwoording Kamervragen over drugssmokkel via de Antwerpse Haven 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den

Nadere informatie

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen.

De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. De JES studie: effecten van huiselijk geweld op de ontwikkeling van kinderen. 1 Symposium Krachtige Kinderen in de opvang. Driebergen, 29 oktober 2012 Mirjam Wouda, kinder- en jeugdpsychiater Mutsaersstichting

Nadere informatie

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland

LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie. 2013 LIFE+ Presentatie Nederland LIFE+ Arnoud Heeres, LIFE Unit, Europese Commissie 1 Profiel: Programma Manager - Desk Officer voor LIFE Natuur LIFE Natuur Unit (E3) DG Milieu Europese Commissie 2 Taken: Programma Manager - Desk Officer

Nadere informatie

Aanmeldformulier Meldpunt Zorg en Overlast / Steunpunt Huiselijk Geweld

Aanmeldformulier Meldpunt Zorg en Overlast / Steunpunt Huiselijk Geweld Aanmeldformulier Meldpunt Zorg en Overlast / Steunpunt Huiselijk Geweld Mogelijk kunt u niet alle vragen in dit formulier beantwoorden. Wij verzoeken u zo veel mogelijk informatie te vermelden van zaken

Nadere informatie

Nut en noodzaak van een goed imago Informatie Workshops drs. J.M. (Walther) Verhoeven vrijdag 28 november 2008 11.45 18.00 uur

Nut en noodzaak van een goed imago Informatie Workshops drs. J.M. (Walther) Verhoeven vrijdag 28 november 2008 11.45 18.00 uur Media (e)en zorg De media is niet meer weg te denken in de gezondheidszorg. Lees de afgelopen maanden de kranten er maar eens op na en je vindt uiteenlopende berichtgeving over zorggerelateerde onderwerpen.

Nadere informatie

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten

Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten Een oplossing voor uw verslaving én uw psychische klachten GecombinEErde behandeling bij dubbele diagnose Onderdeel van Arkin Hebt u, naast een verslavingsprobleem, last van psychische klachten, zoals

Nadere informatie

2.1 Coffeeshops in Nederland

2.1 Coffeeshops in Nederland 2.1 Coffeeshops in Nederland Eind 14 telt Nederland 591 coffeeshops verspreid over 3 coffeeshopgemeenten (figuur 2.1). Daarmee ligt het aantal coffeeshops voor het eerst sinds 1999, toen de eerste meting

Nadere informatie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie

Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Geïntegreerde ex ante impactanalyse bij de Europese Commissie Peter Lelie Europese Commissie - DG EMPL 7-Oct-09 Directoraat-Generaal for Werkgelegenheid, Sociale Zaken en Gelijke Kansen Eenheid Sociale

Nadere informatie

ToReachIt. Acceptance is the beginning of change!!!

ToReachIt. Acceptance is the beginning of change!!! ToReachIt Acceptance is the beginning of change!!! Acceptance is the beginning of change! Inhoudsopgave Voorwoord 1. Inleiding 1.1. Wat ontbreekt er in Nederland aan begeleiding voor onze doelgroep volgens

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie