Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg"

Transcriptie

1 Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

2 Parnassia Bavo Groep Brijder Verslavingszorg Preventie Jeugd Zorg ambulant & klinisch

3 Bereidheidliniaal Stel je op langs de bereidheidliniaal op de vloer. Welk cijfer (1-10) past bij jouw mate van bereidheid en motivatie, om deze workshop te volgen op DIT moment.

4 Verandering integreren in levensstijl: consolideren Actieve verandering Terugval Fasen in ontwikkeling van motivatie Nee, niets aan de hand : voorbeschouwing Misschien, twijfel: overpeinzing Ja, Ik ga er wat aan doen : beslissing Prochaska en DiClemente

5 motivatie Motivatie is niet: Karakter of een persoonlijkheidstrek Stabiel en onveranderlijk Doen wat de hulpverlener vraagt Maar motivatie is: De mate van bereidheid tot verandering, variabel en een resultante van de intussen gespreksleider en cliënt.

6 Middelenkennis

7 Even testen: Groen is Ja/ Rood is Nee 1) Kun je de ochtend na een avondje flink doorzakken nog steeds onder invloed zijn van alcohol? 2) Kunnen drugs voor hersenschade zorgen? 3) Bij regelmatig slikken van XTC voel je de werking niet meer? 4) Pillen met een Mitsubishi-logo zijn altijd van goede kwaliteit? 5) Door overgeven wordt je sneller nuchter na het drinken van alcohol? 6) Omdat GHB en alcohol beide verdovend zijn, kun je ze probleemloos combineren? 7) Paddo s zijn een natuurproduct. Is het gebruik daarom zonder risico s? 8) Denk jij dat regelmatig blowen gevaarlijk is?

8 Verdovende middelen Alcohol, GHB, Opiaten, Slaap en Kalmeringsmiddelen

9 Stimulerende middelen cocaïne, speed XTC

10 Hallucinerend

11 DSM IV Afhankelijkheid van een middel 1. Tolerantie 2. Onthoudingsverschijnselen 3. Crâving 4. Controle verlies 5. Verlies van sociale aanpassing 6. Risico s nemen 7. Tijdsinvestering

12 Gedrag bij problematisch gebruik / afhankelijkheid Ontkennen, stiekem Bagatelliseren Manipuleren, liegen Verantwoordelijkheid buiten zichzelf leggen Schuld aan anderen of iets geven Emotionele verandering Levensstijl

13 Algemene signalen Dalende schoolprestaties/werkprestaties Toenemend verzuim Ontwijkend gedrag Andere vrienden Frequente stiekeme telefoontjes Vergeetachtigheid, ook voor taken, huiswerk Minder aandacht en concentratie Trager, slomer, passiever, lustelozer

14 Risicofactoren LVG: T.a.v. beperking: - Kennis middelen en de risico s - Beperkt inzicht op de consequenties ( vooral LT) - Impulsieve keuzes - Externaliseren T.a.v. sociale functioneren - Vergrote zelfstandigheid ( deelname maatschappij) - Sociale weerbaarheid - Bereikbaarheid en opvattingen middelen Hulpverlening/behandeling - Toegankelijkheid verslavingszorg ( beperkt materiaal) - Taboes binnen LVG instellingen

15 Prevalentie % LVG vs niet LVG Alcoholgebruik bij de jongeren lijkt gelijk of iets lager. De volwassen LVG-ers drinken minder vaak, maar het gevaarlijke binge drinking komt juist meer voor. Drugsgebruik is in de meeste studies (iets) lager. De kans op drugsgebruik is kleiner, maar zij lopen meer risico om te gaan misbruiken.

16 Motivatie alcoholgebruik LVG-er Omdat vrienden drinken (31% vs. 20%) Leeftijd bereikt om te drinken (24% vs. 4%) Om bij de groep te horen (22% vs. 15%) Drinken voor plezier (21% vs. 54%) Vermijden om te worden uitgelachen (14% vs. 6%) Conclusie: wijst in de richting van erbij willen horen/normaal zijn

17 Behandeling Onderzoekers stellen dat LVG-ers later met druggebruik beginnen. Minder druggerelateerde problemen vertonen, maar dat wanneer ze drugs gebruiken ze vaak ernstiger problemen hebben. Hierdoor is sneller behandeling noodzakelijk dan bij personen zonder beperkingen.

18 Algemene tips LVG sector: Signaleren en bespreekbaar maken (motiverende GV) Kennis van middelen hebben Niet veroordelende houding Redenen van gebruik achterhalen Inschakelen van eigen bronnen Begeleiden in traject van de verslavingszorg Accepteren dat begeleiden op dit vlak bij je werk kan horen Beleid uitzetten waarin doelen helder zijn ( wat wil je bijv. bereiken met urinecontroles, wat zijn de gevolgen van verbieden?) Eigen normen en waarden t.a.v. middelen voor ogen hebben en weten wat de consequenties daarvan zijn van jouw begeleiding.

19 Handvatten voor samenwerking Praktische oplossingen Casusniveau en beleidsniveau Methodiek ontwikkeling Uitwisselen deskundigheidsbevordering Overdraagbaarheid Kennis over beiden velden kunnen integreren Samen uitvoeren van de begeleiding/behandeling

20 Informatie en hulp Folders LVG: nieuw - alcohol zonder flauwekul - hasj en wiet zonder flauwekul - Speed, XTC, Coke zonder flauwekul ( te bestellen op: Websites:

FF CHILL. [eng: Chill {t Il}bn. Hoeveel drink/blow jij?]

FF CHILL. [eng: Chill {t Il}bn. Hoeveel drink/blow jij?] FF CHILL [eng: Chill {t Il}bn. Hoeveel drink/blow jij?] Hoeveel drink/blow jij? Ben jij je bewust van je alcohol- en/of drugsgebruik? Met deze zelftest kun je ontdekken hoe het ermee staat. 1. Kun je de

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen

Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen Vroegsignalering bij middelengebruik! En dan? Brijder en Brijder Jeugd Leontien Los & Margriet Katoen Programma Brijder en Brijder Jeugd Wie zit er in de zaal? Middelengebruik en GGZ Wat is verslaving?

Nadere informatie

Uw kind, alcohol en drugs

Uw kind, alcohol en drugs Uw kind, alcohol en drugs Kelly is 13 jaar. Zij heeft vrienden die alcohol drinken. Ze kopen blikjes bier. Ze drinken het bier op straat op. Kelly drinkt nog geen alcohol. Als Kelly uw dochter was. Wat

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs.

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs. 28 januari 2014 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd 30-01-2014 Marion Kooij Brijder Verslavingszorg

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken

Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken Ondersteuningsaanbod op het terrein van mensen met een licht verstandelijke beperking die middelen gebruiken Interventies 2 Meetinstrument SumiD-Q 2 Open en Alert 2 Kennis 2 Kennisplein gehandicaptensector

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief drugs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET DRUGS 3 SOORTEN DRUGS 3 WAT DOEN DRUGS? 4 VERSLAAFD AAN DRUGS

Nadere informatie

Liska Vulperhorst Preventiewerker

Liska Vulperhorst Preventiewerker Liska Vulperhorst Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Vijf circuits Behandeling & Begeleiding Sociale Verslavingszorg Forensische Verslavingszorg Verslavingsreclassering Preventie & Consultancy Programma

Nadere informatie

XTC, cocaïne en speed

XTC, cocaïne en speed XTC, cocaïne en speed Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van XTC, cocaïne en speed gehoord. XTC, cocaïne en speed zijn drugs. Het is belangrijk om te weten wat XTC, cocaïne en speed met je doen. Dat

Nadere informatie

Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen.

Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen. Overzicht beschikbare informatie over alcohol, drugs, verslaving en psychiatrische aandoeningen. Er is amper psycho-educatie materiaal beschikbaar voor dubbele diagnose cliënten over de interactie tussen

Nadere informatie

Signaleren. en wat eraan vooraf gaat. Leernetwerkbijeenkomst Project LVB en verslaving 29 mei 2012 Marijke Bouts en Rianca den Ouden

Signaleren. en wat eraan vooraf gaat. Leernetwerkbijeenkomst Project LVB en verslaving 29 mei 2012 Marijke Bouts en Rianca den Ouden Signaleren. en wat eraan vooraf gaat. Leernetwerkbijeenkomst Project LVB en verslaving 29 mei 2012 Marijke Bouts en Rianca den Ouden Programma Opening Verwachtingen t.a.v. deze bijeenkomst Structurele

Nadere informatie

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik

Signalen van verdovende middelen. Volgens de (opium)wet. Signalen van stimulerende middelen. Redenen gebruik Associëren Novadic-Kentron Preventie, Voorlichting en Advies Workshop LVG 60 minuten Drugs Belevingswerelden Associëren drugs LVG Ø Impulsief Ø Hier & nu (gevoelig voor impulsen van dat moment) Ø Grenzeloos

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra

Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Haw it der oer! Marcel Seuninga/ Auke Zandstra Programma Enkele cijfers over roken, drinken en gamen Jongeren en alcohol Andere drugs Enkele tips t.a.v. opvoeding en genotmiddelen Vragen en afsluiting

Nadere informatie

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina

VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS. / pagina VOORLICHTING AAN OUDERS VAN HET CHR. LYCEUM OVER DRUGS / pagina eens oneens VIA INVOEGEN KOPTEKST EN VOETTEKST KUNT U DEZE TEKST WIJZIGEN / pagina 2 Cannabis/hasj is verslavend VIA INVOEGEN KOPTEKST EN

Nadere informatie

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen

Drugpunt 24 februari 2015. Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen Drugpunt 24 februari 2015 Drugpunt Drugs Druggebruik begrijpen Vroeginterventie Opvallende verschijnselen In de praktijk Vragen DRUGPUNT TEAM Filip Claeys filip.claeys@drugpunt.be 09/381 86 63 of 0498

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl iri Kruit Voorlichting en training 1 Programma Introductie - Kennismaking - Studiehandleiding, opbouw van de lessen

Nadere informatie

Signaleren & Bespreken

Signaleren & Bespreken Signaleren & Bespreken HIER KOMT NOG EEN FOTO! Help! Mijn kind gaat uit! Hoe signaleer ik druggebruik bij mijn kind? Hoe signaleer ik problematisch gebruik bij mijn kind? En wat als blijkt dat..? Op tijd..

Nadere informatie

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar

Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Pubers en blowen Gaby Herweijer Gezondheidsbevorderaar Programma Soorten genotmiddelen Het puberbrein Genotmiddelen; Waterpijp Blowen Opvoeding Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Gaby Herweijer Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom in de Puberteit Pubers ondergaan veel veranderingen Vrienden School Lichamelijk Seksualiteit Hersenen Pubers vragen

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit s.r.kruit@hr.nl 1 Huiswerkopdracht : Programma les 2 Theorie basis informatie Cannabis -presentatie Voorlichtingsmateriaal -nabespreken

Nadere informatie

LVB en verslaving nu en in de toekomst

LVB en verslaving nu en in de toekomst LVB en verslaving nu en in de toekomst Joanneke van der Nagel Psychiater Tactus Inhoud Middelengebruik en LVB Signaleren en bespreken Zorgmogelijkheden LVG en Verslaving QUIZZZ Alcohol is schadelijker

Nadere informatie

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014

Pubers en genotmiddelen. Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Pubers en genotmiddelen Irene Lapajian Gezondheidsbevorderaar GGD HM 6 oktober 2014 Overzicht - Inleiding - (hersen)ontwikkeling pubers - Genotmiddelen: - energiedrank - roken - alcohol - Opvoeding en

Nadere informatie

Preventie van middelengebruik wat kun je doen?

Preventie van middelengebruik wat kun je doen? Preventie van middelengebruik wat kun je doen? Workshop voor slotbijeenkomst LVB en verslaving 16 april 2013 Marijke Bouts Mondriaan Verslavingspreventie Tel. 046 457 10 60 Doel Preventie van schadelijk

Nadere informatie

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek

Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Mistral DTOX, een goed begin is het halve werk. Edwin Spapens GZ-Psycholoog Mistral DTOX & Mistral Kliniek Cluster jeugd Preventie, inclusief minimale interventie van 1-3 gesprekken I- hulp (ambitie ook

Nadere informatie

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot

Oudervereniging Cambium - Buys Ballot Verslag ouderavond 21 oktober 2015 Presentatie Pubers: alcohol en drugs De avond wordt gepresenteerd door Bernard van t Klooster, van Novadic-Kentron, netwerk voor verslavingszorg in de regio Noord-Brabant.

Nadere informatie

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag

Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Workshop jongeren, middelengebruik en delictgedrag Programma Delictgedrag en middelengebruik jongeren Typen delictgedrag in relatie tot middelen(gebruik) Effecten middelengebruik samenleving Werking van

Nadere informatie

Werk en Verslaving. Ard van Oosten psychiater, bedrijfskundige

Werk en Verslaving. Ard van Oosten psychiater, bedrijfskundige Werk en Verslaving Ard van Oosten psychiater, bedrijfskundige Inhoud Inleiding Verslaving als ziekte Werk en verslaving Medisch - Juridisch kader Beleid Inleiding Gewoonteverslaving Gokverslaving, chatverslaving,

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl

Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014. Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Uw kind en genotmiddelen Dinsdag 7 oktober 2014 Linda van Delft Gezondheidsbevorderaar 088-3084284 lvandelft@ggdhm.nl Wat zijn genotmiddelen? Dit zijn stoffen die een verandering van het bewustzijn veroorzaken

Nadere informatie

Middelen, delictgedrag en leefstijltraining. Marscha Mansvelt

Middelen, delictgedrag en leefstijltraining. Marscha Mansvelt Middelen, delictgedrag en leefstijltraining Marscha Mansvelt Inhoud Hoe gaat de Waag om met middelengebruik als risicofactor voor delictgedrag? Leefstijltraining 1. Alcohol is de meest sociaal geaccepteerde

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2.

Voorwoord 3. 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4. 2. INHOUDSOPGAVE Voorwoord 3 1. Het spel 4 1.1 Waarom dit spel? 4 1.2 Spelleider 4 1.3 Voorbereiding en tips voor de spelleider 4 2. De spelregels 6 3. Spelkaarten 7 3.1 Wat weet jij? 7 3.2 Wat doe jij? 10

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl iri Kruit Voorlichting en training 1 Programma Introductie - Kennismaking - Studiehandleiding, opbouw van de lessen

Nadere informatie

Lectoraat GGZ-Verpleegkunde. LVG en Verslaving. s Heerenloo 30 juni 2010

Lectoraat GGZ-Verpleegkunde. LVG en Verslaving. s Heerenloo 30 juni 2010 Lectoraat GGZ-Verpleegkunde LVG en Verslaving s Heerenloo 30 juni 2010 1 Wat komt aan bod? Overzicht programma LVG en verslaving Prevalentiegegevens Casus Brijder en s Heerenloo Discussie nav casuïstiek

Nadere informatie

Keizer Karel College. Keizer Karel College

Keizer Karel College. Keizer Karel College Keizer Karel College Keizer Karel College 20 maart 2011 Marion Kooij en Leo Clarijs 0623910261 leoclarijs@brijder.nl e i z e r K a r e l C o l l e g e s c h o o l v o o r h a v o a t h e n e u m t e c

Nadere informatie

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering

Welkom bij Uw kind en genotmiddelen. Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Irene Lapajian Adviseur Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Energiedrank Roken: sigaret, waterpijp en shishapen Alcohol Cannabis Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

NODENBEVRAGING HORECA

NODENBEVRAGING HORECA NODENBEVRAGING HORECA VAD, de Vereniging voor Alcohol- en andere Drugproblemen, wil nagaan hoe er in horecazaken in Vlaanderen omgegaan wordt met alcohol en andere drugs. Daarnaast willen we weten of u,

Nadere informatie

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul

HASJ EN WIET. Zonder flauwekul HASJ EN WIET Zonder flauwekul Je hebt vast wel eens van hasj of wiet gehoord. Hasj en wiet zijn drugs. Het roken van tabak met hasj of wiet heet blowen. Ik blow niet. Ik gebruik medicijnen. Dan kan het

Nadere informatie

Alcohol en drugs. Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? Hersenschade 21-11-2013. Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft

Alcohol en drugs. Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? Hersenschade 21-11-2013. Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft Verbinding maken. met datgene wat onbesproken blijft Alcohol en drugs Waar denken we aan? Nadine Mouchart, MSc Medewerker Verslavingspreventie Wat zien we binnen de huisartsenvoorziening? En wat missen

Nadere informatie

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN?

HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? HOE KUNNEN OUDERS TABAK-, ALCOHOL- EN DRUGGEBRUIK BIJ HUN KINDEREN VOORKOMEN OF UITSTELLEN? Deinze 4 juni 2013 www.drugpunt.be/heelwatinhuis Drugpunt Leie & Schelde Filip Claeys Sanne Foulon www.drugpunt.be

Nadere informatie

Signalen bij middelengebruik

Signalen bij middelengebruik Signalen bij middelengebruik opvallende veranderingen in gedrag ontwijkend gedrag, uw kind is moeilijker te bereiken; komt afspraken niet (meer) na; schoolprestaties gaan achteruit en/of begint met spijbelen

Nadere informatie

Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord

Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Kadernota In control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Projectgroep In control of Alcohol & Drugs 2 december 2015 1. Inleiding Voor u ligt het nieuwe programma In Control of Alcohol of Drugs

Nadere informatie

De medicamenteuze behandeling van ADHD en verslaving bij adolescenten.

De medicamenteuze behandeling van ADHD en verslaving bij adolescenten. De medicamenteuze behandeling van ADHD en verslaving bij adolescenten. Joanneke van der Nagel, psychiater, Tactus Verslavingszorg, Enschede Pieter-Jan Carpentier, psychiater, Reinier van Arkel groep, s-hertogenbosch

Nadere informatie

Uw kind en genotmiddelen

Uw kind en genotmiddelen Welkom! Uw kind en genotmiddelen Pel van Hattum Gezondheidsbevorderaar Programma Genotmiddelen Ontwikkeling pubers Middelen: Energydrinks Roken Alcohol Opvoeding Genotmiddelen Indeling naar werking Verdovend

Nadere informatie

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen

De puberteit 9/21/2015. Programma. Indeling naar werking. Wat zijn genotmiddelen? Welkom bij Uw kind en genotmiddelen Programma Welkom bij Uw kind en genotmiddelen (hersen)ontwikkeling pubers Genotmiddelen Energydrinks Roken Alcohol en genotmiddelen Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering Indeling naar werking Wat

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144

Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Speciaal onderwijs LESBRIEF OVER DRUGS UITGAVE: STICHTING VOORKOM! POSTBUS 91 3990 DB HOUTEN TELEFOON 030-6373144 Lesbrief over drugs INHOUD pagina Colofon: Deze lesbrief hoort bij het drugspreventieproject

Nadere informatie

Signalen-ABC. Woord vooraf

Signalen-ABC. Woord vooraf Signalen-ABC Woord vooraf Het signalen ABC is bedoeld als handvat voor zowel hulpverleners als ouder(s)/opvoeder(s). Het geeft de meest voorkomende signalen weer bij drugs en/of alcoholgebruik. Het is

Nadere informatie

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ

Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH. Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Middelengebruik en alcohol in relatie tot NAH Twan van Duijnhoven Verpleegkundig Specialist GGZ Programma Stellingen Geschiedenis van verslaving Wat zijn drugs? Fasen van gebruik Soorten middelen Effecten

Nadere informatie

Workshop 9 En morgen gezond weer op

Workshop 9 En morgen gezond weer op 23 april 2012 Symposium Ouderen & Alcohol Workshop 9 En morgen gezond weer op Complementair werken in de zorg voor ouderen Yildiz Gecer Tactus Henk Snijders Carintreggeland Voorstellen Wie zijn wij? Wie

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN?

HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? HOE HELP IK MIJN KIND NEE ZEGGEN TEGEN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? UW KIND EN ROKEN, DRINKEN EN BLOWEN? U KUNT ER IETS AAN DOEN! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Welkom bij. Brains4Use. een individuele behandeling voor verslavingsproblematiek, van theorie naar praktijk

Welkom bij. Brains4Use. een individuele behandeling voor verslavingsproblematiek, van theorie naar praktijk Welkom bij Brains4Use een individuele behandeling voor verslavingsproblematiek, van theorie naar praktijk Brains4Use Erkende interventie om alcohol- en drugsgebruik bij jongeren in instellingen terug te

Nadere informatie

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel

Diagnostiek fase. Behandelfase. Resocialisatiefase. Psychosociale behandeling. Medicamenteuze behandeling. Terugvalpreventie Herstel Diagnostiek fase Samenvattingskaart WANNEER, HOE? 1. Diagnostiek middelengebruik 2. Vaststellen problematisch middelengebruik en relatie met delict Aandacht voor interacties psychische problemen en middelengebruik

Nadere informatie

Inhoud. Ontgifting en stabilisatie. Observatie en Diagnostiek en Behandeling. Cijfers en Onderzoek. Aanbod Jeugd in Nederland

Inhoud. Ontgifting en stabilisatie. Observatie en Diagnostiek en Behandeling. Cijfers en Onderzoek. Aanbod Jeugd in Nederland Polls drugsweb Kun je op eigen houtje van drugs afkomen Ja: 85% Moeten we minder gaan drinken Ja: 57% Bang om verslaafd te worden Ja: 21% Drugs meenemen naar buitenland Ja: 73% Wiet is een harddrug Ja:

Nadere informatie

SIGNALEREN. maar eerst even dit!

SIGNALEREN. maar eerst even dit! SIGNALEREN maar eerst even dit! Workshop voor leernetwerkbijeenkomst LVB en verslaving 29 mei 2012 Marijke Bouts Mondriaan Verslavingspreventie Tel. 046 457 10 60 Hoe herken je probleem gebruik? Noem eens

Nadere informatie

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking

Verstandelijke beperking en middelengebruik. Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Verstandelijke beperking en middelengebruik Een folder voor mantelzorgers en begeleiders van mensen met een verstandelijke beperking Johan woont al enkele jaren zelfstandig. Als begeleider ga jij twee

Nadere informatie

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts

Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts Disclosure belangen Janneke Valk, bedrijfsarts (potentiële) belangenverstrengeling Geen / Zie hieronder Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium

Nadere informatie

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen

Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding. Floris Munneke Anita van Stralen Nuchter opvoeden Alcohol en Drugs in de Opvoeding Floris Munneke Anita van Stralen Programma Trends Invloeden op het kind Wat vindt u? Het gesprek met uw kind Verwijsmogelijkheden Wat roept het onderwerp

Nadere informatie

Leernetwerkbijeenkomst project LVB & Verslaving. Workshop ontwikkeling beleid & deskundigheid Rianca den Ouden

Leernetwerkbijeenkomst project LVB & Verslaving. Workshop ontwikkeling beleid & deskundigheid Rianca den Ouden Leernetwerkbijeenkomst project LVB & Verslaving Workshop ontwikkeling beleid & deskundigheid Rianca den Ouden Visie-ontwikkeling Kernvragen: Wat hebben de cliënten nodig? Wat hebben de medewerkers nodig?

Nadere informatie

Het kind in beeld. Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016

Het kind in beeld. Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016 Het kind in beeld Sandra Rijnaars-Hekel en Arie van der Meer Brijder Verslavingszorg Programma Verslaving en Ouderschap 18 oktober 2016 1 2 11 vleugels 110 kamers behandelruimten 3 Ouder & Kind 11 kamers

Nadere informatie

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Informatie voor huisartsen PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Wanneer verwijst u naar de BasisGGZ (Novae) of de Specialistische GGZ (VNN)? WANNEER VERWIJST U NAAR DE BASISGGZ (NOVAE)

Nadere informatie

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen

Middeleninfo. Alcohol. Tripmiddelen Middeleninfo Alcohol Tabak Cocaïne Hasj Heroïne Paddo's Smartdrugs Speed Tripmiddelen XTC Alcohol Afhankelijkheid Gewenning Alcohol & Bij 'sociaal gebruik' kan er al sprake zijn van matige geestelijke

Nadere informatie

Is Nix18 echt Nix18?

Is Nix18 echt Nix18? Is Nix18 echt Nix18? Waarom bent u vanavond gekomen? Hoe gaan andere ouders hier mee om? Tips om je kind duidelijk te maken dat het niet gezond voor je is. Hoe wordt er op school mee omgegaan? Waarom laten

Nadere informatie

Aanmelden. informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen

Aanmelden. informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen Aanmelden informatie over hoe wij jou helpen naar een leven zonder verslavende middelen Vind je dat je in het weekend te veel coke, speed of xtc gebruikt? Heb je weer geblowd of gedronken, terwijl je dat

Nadere informatie

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL

Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar. Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Voorlichting EHBO 28 februari 2011 Rode Kruis Alkmaar Ton Leenders Afdeling PREVENTIE Brijder Verslavingszorg WWW.BRIJDER.NL Programma Inleiding Uitgaansdrugs Meest voorkomende klachten en zorg Acute situaties

Nadere informatie

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut

Bert Vinken. Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg. Presentatie alcohol en opvoeding Trimbos-instituut Nee tegen alcohol (en drugs) schade Bert Vinken Vincent van Gogh Voor geestelijke gezondheidszorg Programma 19.30 uur 20.30 uur 20.45 uur 21.30 uur Presentatie Pauze vraag en antwoord Einde Drugs Definities

Nadere informatie

Puberbrein. Puberteit, Puberbrein en Alcohol en Drugs. Ester Teunen, Brijder Jeugd Sascha Rem, CJG Beemster

Puberbrein. Puberteit, Puberbrein en Alcohol en Drugs. Ester Teunen, Brijder Jeugd Sascha Rem, CJG Beemster Puberbrein Puberteit, Puberbrein en Alcohol en Drugs Ester Teunen, Brijder Jeugd Sascha Rem, CJG Beemster Film dwdd Op welke vragen wilt u vanavond een antwoord? Programma Welkom Opwarmer Ontwikkeling

Nadere informatie

Minder Drank of Drugs. Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking

Minder Drank of Drugs. Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking Minder Drank of Drugs Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking Voorstellen Willy Ron Marion Agenda Uitleg over Minder Drank of Drugs Willy en Ron spelen een sessie na Uitleg over de

Nadere informatie

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend

01-03-12 XTC. Speed. Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Globaal effect: Stimulerend 01-03-12 versie EHBDu12p EHBDu Educare Trimbos 2012 Globaal effect: Stimulerend Manier van gebruik: Pillen Stofnaam: MDMA (methyleendioxymethamfetamine) Gewenste werking: Toename energie Entactogeen 1

Nadere informatie

Welkom! Uw kind en genotmiddelen. Pel van Hattum Gezondheidsbevordering

Welkom! Uw kind en genotmiddelen. Pel van Hattum Gezondheidsbevordering Welkom! Uw kind en genotmiddelen Pel van Hattum Gezondheidsbevordering Agenda Genotmiddelen Pubergedrag en hersenontwikkeling Energiedrank Alcohol: cijfers, feiten en de wet Opvoedtips Wat zijn genotmiddelen?

Nadere informatie

Bespreken van situaties

Bespreken van situaties Bespreken van situaties U heeft met de leerlingen de website over alcohol, roken en drugs doorlopen. Dit zijn onderwerpen die leerlingen bezighouden en waar ze onderling over praten. Toch is het goed om

Nadere informatie

BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE

BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE BELEIDSNOTA ALCOHOL, DRUGS EN GOKKEN NOORDRAND COLLEGE Noordrand College Bovenbouw - Hazelaarweg 50 3053 PM - Rotterdam T: 0104181867 F: 0104181881 website: www.noordrandcollege.nl INHOUDSOPGAVE Pagina

Nadere informatie

SCREENER MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer

SCREENER MIDDELENGEBRUIK. Achternaam. Cliëntnummer. Naam interviewer SCREENER MIDDELENGEBRUIK Achternaam bij vrouwelijke cliënten meisjesnaam Geboortedatum Cliëntnummer Datum interview d d m m d d m m Naam interviewer Interview is niet volledig afgenomen want: cliënt beëindigde

Nadere informatie

Drank en Drugs in 2014

Drank en Drugs in 2014 Drank en Drugs in 2014 Judith Noijen Jellinek Preventie Projectleider Unity Amsterdam, 27 november 2013 Presentatie - Alcohol in 2014 - Cijfers - Wijziging Drank en Horeca wet - Drugs in 2014 - Cijfers

Nadere informatie

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl

Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl Alcohol Informatie voor patiënten F0931-3415 september 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070 357 44 44 MCH

Nadere informatie

Casus Laurens. De eeuwige student.

Casus Laurens. De eeuwige student. Casus Laurens De eeuwige student. Korte casusconceptualisatie: Student van 34 jaar meldt zich via studentenpsycholoog aan inzake overmatig alcoholgebruik Cliënt woont alleen, heeft een grote studieachterstand,

Nadere informatie

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief

Preventie. Nieuwsbrief. Voorjaar 2014. Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit. In deze nieuwsbrief Nieuwsbrief Preventie Wij houden u graag op de hoogte Informatie en advies over alcohol, drugs, opvoeding en puberteit In deze nieuwsbrief Veel vragen over NIX18 Fabels en feiten De Buitenhof is een landelijk

Nadere informatie

Kadernota In Control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord

Kadernota In Control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Kadernota In Control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Projectgroep In Control of Alcohol & Drugs 29 februari 2016 1. Inleiding Voor u ligt het nieuwe programma In Control of Alcohol & Drugs

Nadere informatie

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016

34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie. van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2016 34300 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs,

Nadere informatie

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i

Basisvorming drugs & & drugge g bruik i Basisvorming drugs & druggebruik 1. Drugpunt en PZ Deinze -Zulte 2. Productinformatie: soorten drugs 3. Wetgeving 4. Welke drugs worden door onze leerlingen gebruikt? Inhoud 5. Hoe moeten we dat druggebruik

Nadere informatie

Onderzoek GHB. Publicatiedatum: 18-03- 2013

Onderzoek GHB. Publicatiedatum: 18-03- 2013 Onderzoek GHB Publicatiedatum: 18-03- 2013 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 11 t/m 18 maart 2013, deden 2690 jongeren mee (onder wie 1020 middelbare scholieren). De uitslag is

Nadere informatie

Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders. Woord vooraf

Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders. Woord vooraf Jongeren, tabak, alcohol, drugs en gamen? Tips voor Ouders Woord vooraf Als ouder(s) krijgt u er tijdens de opvoeding mee te maken. De media berichten er praktisch dagelijks over. Er zijn landelijke campagnes

Nadere informatie

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011

Belang Preventie Cijfers comazuipen 2011 Programma vandaag 19:00 19:45 u Tactus Verslavingszorg Cijfers Middelen/gewoontes 19:45 20:00 u Pauze Pubers & Verslavingen Liska Vulperhorst Preventiewerker 21 maart 2013 20:00 20:45 u Stellingen 20:45

Nadere informatie

Drugs of Alcohol mee? Zeg nee! Informatie voor bezoekers

Drugs of Alcohol mee? Zeg nee! Informatie voor bezoekers Drugs of Alcohol mee? Zeg nee! Informatie voor bezoekers Inleiding Circa 80% van de patiënten in FPC Dr. S. van Mesdag heeft mede onder invloed van het gebruik van verslavende middelen een delict gepleegd.

Nadere informatie

De trekthermometer. Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ

De trekthermometer. Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe Carin Wiering. Verpleegkundig Specialist GGZ De trekthermometer Over het begeleiden van craving bij cliënten met triple-problematiek Carin Wiering Carin Wiering Verpleegkundig Specialist GGZ GGZ Drenthe carin.wiering@ggzdrenthe.nl GGZ Drenthe Verpleegkundig

Nadere informatie

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol

Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol Menukaart Gezonde School basisonderwijs: Roken & Alcohol School: Plaats: Locatie: Contactpersoon: Telefoonnummer: E-mailadres: Datum invullen: Inhoud: Om op een effectieve manier invulling te geven aan

Nadere informatie

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen?

Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Hoe help ik mijn kind nee zeggen tegen roken, drinken en blowen? Uw kind en roken, drinken en blowen? U kunt er iets aan doen! Kinderen die opgroeien krijgen te maken met allerlei verleidingen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Aan de slag met de leerlingenbevraging

Aan de slag met de leerlingenbevraging Aan de slag met de leerlingenbevraging Programma Introductie Resultaten VAD- leerlingenbevraging Actieplan DOS Introductie Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs Preventie en hulpverlening Methodiek

Nadere informatie

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17

Inhoud. Lijst met afkortingen 13. Voorwoord 15. Inleiding 17 Inhoud Lijst met afkortingen 13 Voorwoord 15 Inleiding 17 DEEL 1 TRENDS IN CIJFERS OVER ILLEGALE DRUGS IN VLAANDEREN/BELGIË 1997-2007 19 HOOFDSTUK 1! ILLEGALE DRUGS. SITUERING EN DEFINIËRING 21 1.1 Wat

Nadere informatie

Kadernota In Control of Alcohol&Drugs Noord-Holland Noord

Kadernota In Control of Alcohol&Drugs Noord-Holland Noord Kadernota In Control of Alcohol&Drugs 2016-2020 Noord-Holland Noord Projectgroep In Control of Alcohol & Drugs 31 mei 2016 1. Inleiding Voor u ligt het nieuwe programma In Control of Alcohol & Drugs 2016-2020.

Nadere informatie

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers

Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers Tips voor Ouders van niet-drinkende pubers 1. Bepaal uw standpunt. Eenduidigheid over de regels bij beide ouders is cruciaal. Tips: Kies als ouders samen regels voor het gezin. Bepaal als ouders vooraf

Nadere informatie

2/9/2017 E V E N V O O R S T E L L E N: P R O G R A M M A. Riskante genotmiddelen. Sociale Media P R O G R A M M A P R O G R A M M A.

2/9/2017 E V E N V O O R S T E L L E N: P R O G R A M M A. Riskante genotmiddelen. Sociale Media P R O G R A M M A P R O G R A M M A. E V E N V O O R S T E L L E N: Eef Hollman Adviseur Gezondheidsbevordering P R O G R A M M A Relaties en seksualiteit Puberontwikkeling Voeding en bewegen Sociale Media Riskante genotmiddelen P R O G R

Nadere informatie

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training

Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie. Welkom. iri Kruit Voorlichting en training Keuzevak Effectieve Verslavingspreventie Welkom Docent: Siri Kruit sirikruit@live.nl 1 Programma les 3 Kennismaking kort; theorie vorige lessen Preventie; nader bekeken Uitgaansdrugs: -presentatie -nabespreken

Nadere informatie

ALCOHOL. Zonder flauwekul

ALCOHOL. Zonder flauwekul ALCOHOL Zonder flauwekul Op een feestje of in een café drinken veel mensen alcohol. Dat vinden ze gezellig. Maar is alcohol drinken eigenlijk wel gezellig? Het is belangrijk dat je weet wat alcohol met

Nadere informatie

Thema avond alcohol & drugs

Thema avond alcohol & drugs Thema avond alcohol & drugs Hester Dadema & Jeroen Dekkers Helder Theater Ellen Honings Verslavingspreventie Scene Helder Theater Alcohol en opvoeden Programma Scene: alcohol en opvoeden Puberbrein en

Nadere informatie

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school

Peilstationsonderzoek Scholieren Vragenlijst voor de school Schoolnr. Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 Vragenlijst voor de school Uw school doet mee aan het Peilstationsonderzoek Scholieren 2015 over roken, drinken en drugsgebruik onder Nederlandse scholieren.

Nadere informatie