Voorwoord. De toelating tot bruikleen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorwoord. De toelating tot bruikleen"

Transcriptie

1 Voorwoord Als Operationeel Manager en als lid van het Directieteam bij Coopman Liften nv. ben ik verantwoordelijk voor het projectmanagement en de maintenance activiteiten. Daaronder vallen de afdelingen engineering, productie, projectmanagement en service van de Business Units Make, Buy, Comfortlift, Servilift en Ascenseur Coopman. De vernieuwde strategische keuzes bij Coopman Liften, de veranderende productmix en de daaraan gekoppelde doorlooptijd hebben grote invloed op de werklast van arbeiders en bedienden. Omdat de planning van de projecten het werkkapitaal en de cashflow stuurt, wil deze masterproef deze mechanismes blootleggen. Speciale dank wens ik uit te drukken aan Marc Haegeman, algemeen directeur van Coopman Liften nv., die het mij mogelijk maakte om de BIR opleiding te volgen. Dank ook aan Peter Coopman, Professor Van Landeghem en het team van professoren en medewerkers van IR18 UGent voor de boeiende ervaringen van de laatste jaren. De toelating tot bruikleen "De auteur geeft de toelating deze masterproef voor consultatie beschikbaar te stellen en delen van de masterproef te kopiëren voor persoonlijk gebruik. Elk ander gebruik valt onder de beperkingen van het auteursrecht, in het bijzonder met betrekking tot de verplichting de bron uitdrukkelijk te vermelden bij het aanhalen van resultaten uit deze masterproef." "The author give permission to make this master dissertation available for consultation and to copy parts of this master dissertation for personal use. In the case of any other use, the limitations of the copyright have to be respected, in particular with regard to the obligation to state expressly the source when quoting results from this master dissertation." Dirk Desmet 30 mei 2011

2 Overzicht Coopman Liften nv. heeft vier afdelingen met elk hun eigen projectorganisatie, klantengroep en betalingsvoorwaarden. De projecten in de afdeling MAKE hebben meestal een lange doorlooptijd terwijl de projecten uit de BUY veel sneller worden afgewerkt. Beide afdelingen hebben klanten in de bouwsector. In de andere afdelingen zijn de projecten heel wat kleiner maar zijn de klanten particulieren, syndici of derdebetalers uit de sociale sector. De betalingstermijnen zijn totaal verschillend met die van de bouwsector. De vier afdelingen hebben eigen leveranciers en dus ook eigen levertermijnen en eigen betalingtermijnen. In de afdelingen waarin heel wat materiaal wordt aangekocht is de verhouding tussen materiaalkost en totale kost heel wat hoger dan in de afdelingen die met een eigen productie werken. Door de nieuwe visie worden minder liften zelf geproduceerd. Het kortste pad in het projectverloop wordt daardoor meer dan vroeger bepaald door de externe leveranciers. Dit werk zal aantonen dat de leverbetrouwbaarheid en volledigheid belangrijke uitgangspunten zijn in de planning van een project. Door het meer aankopen en uitbesteden van werk zullen ook de kapitaalstromen in het bedrijf enorm veranderen. Coopman Liften nv. zal hiermee bewust moeten omgaan om zijn werkkapitaalbehoefte en de nood aan financiering laag te houden. Trefwoorden Cash to cash cycle Werkkapitaal Cashflow forecasting Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 2

3 Extended Abstract Coopman Liften nv. has four Business Units with their own project organization, client specifications and paying conditions. The projects in MAKE have the longest though put time. In Buy the throughput is faster. Both units have clients in construction. Other units have smaller projects and clients as private customers, syndics and social third payment organizations. The payment conditions are completely different for each client group. All the units have other suppliers with other delivery times en payment conditions. In those units where the impact of material is important such as BUY is the material cost more important than in MAKE where there is production. In the new strategy where less MAKE elevators will be produced the bottle necks will depend more on external suppliers. In this thesis I shall explain why delivery times and completeness are key issues in the planning of a project and the cash flow forecasting. By increasing the number of buy elevators and subcontracting the cash flow will change. Coopman Liften nv. must be very conscious on the need of working capital so the need of financing could be minimalised. Key words Cash to cash cycle Working Capital Cashflow forecasting Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 3

4 Inhoudsopgave Voorwoord... 1 Overzicht... 2 Trefwoorden... 2 Extended Abstract Inleiding Situering Coopman Liften Verwachtingen van de klant Betalingssystemen Soorten liften WIP en statussen Business Unit Make Buy Comfortlift Modernisatie Servilift Stockartikelen Operationeel Werkkapitaal Financiële analyse Cash flow forcasting Betalingen in Werkkapitaalmanagement Tijdswaarde van geld Werkkapitaal Verbeterplan Besluit Literatuurslijst Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 4

5 1. Inleiding Als Operationeel Manager ben ik verantwoordelijk voor het uitvoeren van de projecten en de servicecontracten bij Coopman Liften. Na de verkoop wordt een project overgedragen aan een projectleider die voor de volledige afhandeling van het project moet zorgen. Als manager zie ik erop toe dat de bestelling van het materiaal, de plaatsing van de lift en de facturatie stipt en tijdig verlopen. Binnen mijn afdelingen bepalen de keuze van de leverancier, het bestelmoment bij de leverancier en de planning van de werken de doorlooptijd van een project. Om te komen tot een definitie van Netto Operationeel Werkkapitaal zal ik rekening houden met: De betalingstermijn van de klant op 30 dagen na factuurdatum. De betalingstermijn van de leveranciers op 30 dagen na levering. Het optimaal afstemmen van het levermoment van het materiaal en het startmoment op de werf. De doorlooptijd van het project bij engineering, de werkvoorbereiding en het werk op de werf zelf. Het uitstel van facturatie om reden van onafgewerkte werf. Het uitstel van voorlopige en definitieve oplevering. Mijn impact op de prijsvorming en de creditcontrole is beperkt. Deze behoren niet tot mijn bevoegdheid. De impact ervan op het werkkapitaal zal ik daarom slechts beperkt bespreken. Ik zal geen rekening houden met: Commerciële kortingen toegekend door sales. Kortingen bij contante betaling van leveranciers. Voorafbetaling of uitstel van betaling wegens andere dan projecttechnische redenen. Financiële inkomsten door het rekenen van interest op late betaling en kredietbeperking. Betaling van BTW en belastingen. Kosten van warehouse zoals vierkante meterkost en handelingkost en houdkost. Afschrijvingen. RSZ en bedrijfsvoorheffing. Stock klein materiaal en min/max. definitie. Hoewel lonen strikt genomen niet behoren tot het werkkapitaal maar tot het operationeel vreemd vermogen korte termijn wil ik deze toch in rekening brengen omdat de invloed vanuit de planning hierop groot is. Ik zal lonen beschouwen als een factuur die moet betaald worden op het einde van de prestaties. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 5

6 2. Situering Coopman Liften Ontstaan eind jaren 20 als electro zaak creëerde vader Octaaf Coopman na de oorlog diverse heftoestellen voor vlas. In de jaren zestig komt zoon Marc in het bedrijf en maakt er een liftbedrijf van. Hij ontwerpt zijn eerste eigen hydraulische lift in In de jaren die daarop volgen worden nieuwe activiteiten gestart onder de naam Servilift nv., Comfortlift nv., Modernisatie nv. en Ascenseurs sarl.. In 1999 komt met de liftenrichtlijn ISO de standaardisatie op wereldschaal op gang wat leidt tot de start van het dalen van de marktprijs en het verdwijnen van talrijke kleine liftbedrijven. De internationale druk wordt steeds groter waardoor op heden slechts acht wereldproducenten overblijven. Om administratieve vereenvoudiging mogelijk te maken werd in 2008 beslist tot de fusie van de vier nv. s tot de nv. Coopman Liften met vier business units. Hierdoor werd ook het fiscale onevenwicht tussen de BU s opgelost. In november 2010 werd 100% van de aandelen verkocht aan de Spaanse liftenbouwer Orona. Hierdoor krijgt Coopman Liften nv. een sterke financiële basis en krijgt Orona een vlottere toegang tot de Belgische markt. Op heden bestaan de operationele afdelingen als business units: Coopman Liften Make met de afdelingen engineering, productie, werkvoorbereiding en projectmanagement voor de nieuwe liften en de modernisaties. Coopman Liften Buy met projectmanagement en montage van nieuwe aangekochte pakketliften die vallen onder de liftenrichtlijn. Als leverancier kent deze afdeling Orona (Spanje) en Kleeman (Griekenland). Coopman Liften Servilift voor het onderhoud en de herstellingen tijdens en na de garantieperiode van de liften en de industriële machines. Coopman Liften Comfortlift voor het projectmanagement en de montage van machines voor vertikaal transport die onder de machinerichtlijn vallen. Comfortlift kent een tiental leveranciers uit verschillende landen zoals Nederland, Zweden, Italië, Spanje en Duitsland. De groepsdiensten zijn Sales, PR, Finance, HR, kwaliteit, preventie, logistiek, aankoop, IT. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 6

7 Organigram Door de overname door Orona zal in de toekomst het aandeel van Orona liften en modernisaties wellicht stijgen. Over de toekomst van de eigen productie zal later een beslissing vallen. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 7

8 3. Verwachtingen van de klant Tijdens de verkoop wil de klant een idee hebben van de plaatsingstermijn. Kort na de bestelling wil de klant de plaatsingdatum kennen. Klant wil dat de werken aaneensluitend gebeuren. Als de werken gedaan zijn, wil de klant een werkende lift conform zijn bestelling. Fysieke beperkingen in planning Betaling voorschotfactuur Werkvoorbereiding o Opmeting van op de werf o Calculaties van krachten en vermogens o Opstellen van een onderdelenlijst o Prijsafspraken met leverancier o Bestellen bij leverancier Levertermijn van de onderdelen (leverancier) Transporttermijn (van leverancier naar werf) Groupage van onderdelen voor één project Transport naar de werf Lossen op de werf Werf klaar maken Inplannen montageploeg Uitleg op de werf aan de montageploeg Mechanische montage Elektrische bekabeling Afregeling Indienststelling Keuring Voorlopige oplevering Definitieve oplevering De huidige planningstool heeft enkel de mogelijkheid om visueel een project als één blok te beschouwen. Met de invoering van de ERP projectmanagement module moet het mogelijk worden om deze taken uit te splitsen en in relatie met elkaar te koppelen. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 8

9 Masterproef Bedrijfskundig Ingenieur BIR 4. Betalingssystemen etalingssystemen Na bestelling door de klant wordt een voorschotfactuur opgemaakt en kan het materiaal worden besteld. Als de werf klaar is besteld. Als de werf klaar is, roept de klant zijn lift af en kan de montage starten. Op h roept de klant zijn lift af en kan de montage starten. Op het einde van de montage moeten de werken betaald worden. Na ontvangst van de leveranciersfactuur wordt deze e werken betaald worden. Na ontvangst van de leveranciersfactuur wordt deze factuur betaald op vervaldatum. De eindfactuur naar de klant wordt gemaakt na afwerking factuur betaald op vervaldatum. De eindfactuur naar de klant wordt gemaakt na afwerking van de lift. Deze factuur wordt betaald op vervaldatum K Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 9

10 De voorschotfactuur naar de klant is meestal 30%. In één afdeling is de montagekost 25 % en de materiaalkost 35 %. De saldofactuur is 70 %. De bruto marge voor dit project is dus 40 %. In de grafiek van de cashflow zien we dat tijdens het tweede kwartaal de cash positie positief is voor Coopman Liften nv. Na betaling van de montage en de materialen krijgen we een negatieve cashpositie. Door op een bewuste manier om te gaan met deze termijnen sturen we het operationeel werkkapitaal. De meest voorkomende betalingstermijnen volgens verkoopsovereenkomst zijn : Coopman Liften Voorschot Toegestane Betalingstemijn 30% 30% 35% 5% einde maand + 30 dagen 30% 70% einde maand + 30 dagen Vorderingsstaten einde maand + 30 dagen Coopman Modernisation 30% 70% einde maand + 30 dagen 100% einde maand + 30 dagen Vorderingsstaten einde maand + 30 dagen Coopman Comfortlift Trapliften 10% 90% einde maand + 30 dagen Coopman Servilift Niet trapliften 30% 70% einde maand + 30 dagen Vorderingsstaten einde maand + 30 dagen einde maand + 30 dagen Onderhoudscontracten 100% einde maand + 30 dagen Offertewerken 100% einde maand + 30 dagen Regiewerken 100% einde maand + 30 dagen Momenteel is er geen informatie gekend over de frequentie waarmee een betalingstermijn voorkomt. Een KPI voor sales zou het aantal contracten met een gewone betalingstermijn van 30 dagen kunnen zijn. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 10

11 5. Soorten liften Hydraulische lift De hydraulische lift bestaat uit een hydraulische groep en een piston. De piston kan onder druk van de hydraulische motor uitschuiven. Daardoor verplaatst de liftcabine die eraan vastgemaakt is. Het zakken van de cabine gebeurt door de zwaartekracht. Voordelen van een hydraulische lift zijn de eenvoudige werking en de mogelijkheid om de machine buiten de liftschacht te plaatsen. Tractielift Bij de tractielift staat een elektrische motor meestal boven op de liftschacht. Door een tractiewiel worden kabels bewogen waardoor de liftkooi en het tegengewicht een tegenovergestelde telde beweging maken. Met de elektrische motor en een frequentieregelaar kan een nauwkeuriger sturing van de lift gebeuren. De tractielift is ook zuiniger in verbruik dan een hydraulische lift. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 11

12 Machine Room Less De machinekamerloze amerloze lift of MRL bestaat sedert een vijftiental jaar. De elektrische gearless motor wordt schuin opgehangen in de schacht en zo wordt de machinekamer uitgespaard. Voordeel naast de plaatsbesparing is het verbruik van de motor. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 12

13 6. WIP en statussen De status van de projecten is de manier waarop Coopman Liften de WIP bepaalt. De projectleider is verantwoordelijk voor het veranderen van de status van zijn project en maandelijks bepaalt het verschil in status de WIP van die maand. PRODUCTIE-OMZET-BEPALING MAKE BUY CM 1 Bestelling 4 Bestelplannen BestelklaarvoorPL In behandeling Klaar voor opmeten Opgemeten Tekenburo Uitgetekend CM - Materiaal besteld Doorgegeven aan productie Plaatbewerking bezig Kooi a/h maken Kooi a/h maken & plaatsing bezig CM - Materiaal binnen Kooi gemaakt - bij productie Klaar voor plaatsing Lift gevoerd - bij productie Plaatsing bezig Geplaatst Nacalculatie Gemaakt Nog Eindrekening De gebruikte statussen en de waarde van elke status hangt af van de afdeling. Met de waarde van de status wordt de hoeveelheid werk benaderd. Beperking door het gebruik van statussen zijn PL moet de status voortdurend juist zetten. De ontvangst van facturen loopt niet altijd gelijk met de status. Dit kan leiden tot een overof onderschatting van de WIP. De statussen zijn een manier om de werkelijke toestand van een project voor te stellen. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 13

14 Status cumul Make De statussen werden oorspronkelijk ingevoerd bij de liften die ontworpen en geproduceerd werden bij Coopman Liften. De helft van de WIP is uitgevoerd als de lift de fabriek verlaat. Status cumul BUY Bij de aangekochte liften is 70 % van de WIP bepaald bij de start van de montagewerken. De opmeting en voorbereidingen vertegenwoordigen 22% van de WIP. Status cumul CM Bij modernisatie is de werkvoorbereiding 52% van het werk. De uitvoering komt op 38%. Het stockniveau en de WIP bepalen de DIO bij Coopman Liften, elk voor ongeveer 50%. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 14

15 7. Business Unit Forecast Make en modernisatie 2011 De voorziene aantallen zijn de som van de liften in portefeuille in het begin van het jaar en de voorziene sales met uitvoering in Productie (uren) C C C C EG EP HP HG/Autolift Reno Reno Reno FTE 3,75 2,41 14,34 28,56 4,98 De voorziene uren engineering, productie en montage komen uit de calculatie van een gemiddelde nieuwe lift. De uren projectleiding zijn arbitrair ingeschat omdat er geen tijdsregistratie gebeurde in Delen we het totaal aantal uren door 1600 dan bekomen we de FTE s nodig in elke afdeling. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 15

16 Current State Map Make Capaciteitsplanning Leverancier MRP Productieplanning Forecast (jaarlijks van sales) Jaarbudget Bestellingen Daily Briefing (Magazijn + Productie + projectplanner) Engineering Planning (Wekelijkse meeting Projectleiders + engineering+ productie) afroep Klant Mechanische productie Planner: Dagelijkse uitvoering en bijssturing Centraal Magazijn Electrische voorcablage Montage op Werf Afregeling Keuring Warehouse Verzending C/T = P/T = C/T = P/T = Klant Order Ontkoppelpunt C/T = P/T = 390 uur C/T= 8 uur P/T = 8 uur C/T= 4 uur P/T= 4 uur 1 shift Montage meestal per 5 dagen per week 4 dagen/week 2 2 afregelaars 1 Keurder 8 uur per dag/man 8 uur per dag 8 uur per dag Productfamilies: De afdelingen mechanische productie, elektrische voorcablage, montage, afregeling en keuring hebben deze forecast voor Master planning of Sales en Production Planning: jaarlijks wordt vanuit het jaarbudget een sales forecast per type lift opgemaakt. Deze forecast bepaalt samen met de bestellingen in uitvoering het aantal nodige productiemachines, het aantal projectleiders en arbeiders en het aantal onderaannemers. Aan de hand van deze capaciteit wordt een planning per maand opgesteld in de verschillende afdelingen. Detailed Scheduling: Wekelijkse planningsmeeting Afroep van de klant: wekelijks wordt de verwachte datum start montage aangepast in de visuele planning. Deze planning is een montageplanning waarop montageploegen worden gereserveerd. onderaannemers vastgelegd. productieplanningen worden bijgesteld en engineering wordt ingepland. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 16

17 Afstemmingmeeting: tijdens deze wekelijkse meeting worden de planningen op elkaar afgesteld. De opmeetplanning van de projectleiders. De tekenplanning van Engineering. De planning van het elektrisch ontwerp bij Engineering. De atelierplanning van productie. Master Production Schedule De engineering en production manager stelt op zijn beurt wekelijks de planningen bij. Planning engineering: elektrisch ontwerp Planning engineering: mechanisch ontwerp Planning productie Planning voorcablage Capacity requirement Planning De project planningsingenieur stelt wekelijks zijn planning hierop af. Beschikbare ploegen Beschikbare onderaannemers Material Requirement Planning MRP op stockartikelen: wekelijks worden aan de hand van een EOQ model de te bestellen onderdelen bij de leveranciers besteld. De gemiddelde levertijd per leverancier wordt hierbij in rekening gebracht. Bestelling op liftnummer: specifieke liftonderdelen zoals een motor, deuren en spiegels worden op maat besteld. Execution and Control of operations Los van elkaar gebeuren volgende taken: Dagelijkse uitvoering en bijsturing (Werf) Daily briefing (materiaaltekorten) Shop Floor Management Einde montage belt keurder voor pre keuring Opmaak van checklist door keurder Afregeling en oplossen opmerkingen keuring door montageploeg Moeilijkheden: Modernisatie zit niet in zelfde planningsscherm maar wordt wel beheerd door dezelfde projectleiders, engineering en productie. Tijden zijn gemiddelden. Geen operationele projectmodule in ERP. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 17

18 Future State Map Capaciteitsplanning Leverancier MRP Productieplanning Forecast (jaarlijks van sales) Jaarbudget OXOX Daily Briefing (Magazijn + Productie + projectplanner) Engineering Planning (Wekelijkse meeting Projectleiders + engineering+ productie) afroep Klant Mechanische productie OXOX Planner: Dagelijkse uitvoering en bijssturing Centraal Magazijn Electrische voorcablage Montage op Werf FIFO 4 Afregeling FIFO 4 Keuring C/T = P/T = C/T = P/T = Klant Order Ontkoppelpunt C/T = P/T = 390 uur C/T= 8 uur P/T = 8 uur C/T= 4 uur P/T= 4 uur 1 shift Montage meestal per 5 dagen per week 4 dagen/week 2 2 afregelaars 1 Keurder 8 uur per dag/man 8 uur per dag 8 uur per dag Verbeteringen invoeren : Available to promise Planning zichtbaar maken voor verkoop Eventueel Capable to Promise invoeren: verkopen kan een capaciteit reserveren bij engineering, productie en montage. Leverbetrouwbaarheid van leveranciers Contractueel vastleggen Boetes van klanten doorrekenen aan leverancier Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 18

19 Bill of Material Tekeningen en plannen tot in detail uitwerken zodat onderdelen gekend zijn Explosietekeningen creatie van skeletten in ERP (generieke BOM) Netting: overzicht van wat er nog is Time phasing: rekening houden met leadtime Action Messages Doorgeven van status van het werk naar projectleider Alerts doorgeven aan projectleider: rode en oranje knipperlichten melden zodat tijdig overleg met de klant kan worden georganiseerd Forecast Maandelijks de volgende 12 maand in kaart brengen en afstemmen met sales 60 # liften Totaal Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 19

20 Werkdruk projectleiding Bijhouden van het aantal projecten en de status van zijn projecten 90 Nacalc gemaakt 48 Geplaatst 45 Plaatsing bezig 42 Lift gevoerd 39 Klaar v plaatsing 36 Kooi gemaakt 31 Kooi a/h maken 28 Plaatbewerking bezig 25 Doorgegeven aan productie Planning: Achterwaartse rtse planning vanaf datum in dienst Bepaling startdatum werf Bepaling startdatum productie Bepaling startdatum engineering Bepaling besteldatum materiaal Bepaling opmeetdatum op werf Nervositeit van het systeem beperken Time Fences vastleggen: samen met verkoop en met de klant de periode bevriezen waarbij geen wijzigingen mogen worden doorgevoerd. Vaststaande orders: aantal liften en timing communiceren met sales en met de klant. Vastleggen safety stock Firm planned orders: rs: doorzicht in de planning geven aan alle afdelingenpull systemen FIFO tussen Montage en Afregeling: 4 FIFO tussen keuring en afregeling: 4 Supermarket in het warehouse verzending per type lift Tekortkomingen van de geboden oplossing Alle tijden zijn gemiddelden. De spreiding is vrij groot. In een ETO omgeving zullen de uitersten zeer ver van de gemiddelde tijden liggen Capaciteit kan niet op korte termijn bijgesteld worden. Aanwerving van bv. projectleiders is van externe factoren afhankelijk. Wijzigingen in de planning zullen extra stock veroorzaken. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 20

21 7.1. Make De levertermijn van de leveranciers na opmaak bestelbon zal een belangrijke invloed hebben op de projectduur Levertermijn alle PO Meer 120,00% 100,00% 80,00% 60,00% 40,00% 20,00% 0,00% Van de bijna 5000 bestelbonnen die in 2010 werden opgemaakt wordt 50% geleverd binnen de 20 dagen. Dit geeft een vertekend beeld vanwege afhalingen en transportorders. Om de levertermijn per afdeling van elkaar te onderscheiden heb ik de leveranciers per afdeling onderverdeeld Levertermijn PO MAKE Meer 120,00% 100,00% 80,00% 60,00% 40,00% 20,00% 0,00% Voor de MAKE afdeling is de levertermijn van 80% van de bestellingen minder dan 50 dagen. We moeten dus de opmetingen op de werf, de selectie van het materiaal en de bestelorders ten laatste 50 dagen voor de werf start verzenden. Nemen we hiervoor een werkvoorbereidingstijd van 14 dagen dan bekomen we onderstaand tijdsschema. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 21

22 MAKE Bestelling 100 1/01/2011 Factuur voorschot /01/ /02/ Opmeten op werf (dagen voor start plaatsing) 64 26/02/2011 Bestellen materiaal (na opmeting) 7 5/03/2011 Leveren materiaal (na bestelling) 50 24/04/ /05/ Plaatsingsdatum start werf 120 1/05/2011 Einde montage 24,375 25/05/ Factuur saldo /06/ /07/ Totaal factuur 100 Totaal directe kost 60 Gross Margin 40 Een bestelling wordt geplaatst op 1/1/2011 om de montage te starten na 120 dagen. Na 7 dagen wordt de voorschotfactuur van 30 % gemaakt met een betalingstermijn van 30 dagen. De betaling komt daardoor binnen op 7/2/2011. Opmetingen op de werf en goedkeuren plannen kan gebeuren op 14 dagen. Om deze termijn te halen moet het materiaal ten laatste besteld worden op 5/3/2011. De leveranciers van Make leveren immers voor 80% binnen de 50 dagen. De factuur moet betaald worden op 24/5/2011. Typisch voor een Make lift bedraagt de materiaalkost 35 %. De gemiddelde montageduur van een Make lift in 2010 was 390 uur, met 2 monteurs geeft dit 25 dagen. De montagekost bedraagt 25% en moet onmiddellijk betaald worden. De saldofactuur van 70 % kan opgemaakt worden op 1/6/2011 te betalen tegen 31/7/2011. Totaal is er 100% gefactureerd en de directe kosten zijn 60 %. De Gross Margin bedraagt dus 40 %. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 22

23 Na de montage wordt voor elke werf een nacalculatie opgemaakt. Hierbij worden de atelieruren, de montage uren en de verplaatsingen vergeleken met de voorcalculatie. Indien de verhouding 1 is, werd de werf uitgevoerd zoals hij gecalculeerd werd. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 23

24 Voorschot ,3 0,4833 0,1450 0,0000 Materiaal Montage ,0000 0,0000 0, ,0000 0,0000 0, ,35 0,1861 0,0000 0, ,0000 0,0000 0, ,25 0,1833 0,0000 0,0458 Saldo ,7 0,0028 0,0019 0,0000 Totaal factuur 100 0,1469 0,1110 0,0360 Totaal directe kost 60 Dagen 12,9500 Gross Margin 40 Beschouwen we het project afgesloten op 1/8/2011 dan was het voorschot 174 dagen of 0,4833 jaar op de rekening. De kosten werden op 67 dagen of 0,18 jaar voor het afsluiten betaald. Het verkoopsbedrag staat dus voor 0,036 jaar of 12,90 dagen op de rekening. Voor het jaarbudget van EUR staat dus gemiddeld EUR op de rekening. Bijkomende voorschotfactuur Voorschot ,4833 0,1450 Materiaal ,1861 0,0651 Start werken ,1008 0,0303 Montage ,1833 0,0458 Saldofactuur ,0028 0,0011 Totaal factuur 100 0,1764 0,1110 0,0654 Totaal directe kost 60 23,5400 Gross Margin 40 Een bijkomende voorschotfactuur brengt de termijn op 23 rekening dagen. Voor het volledige budget komt dit op een gemiddelde van ,00 EUR. Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 24

25 Opmerking: De invloed BTW is geen operationeel gegeven. Ik laat dit daarom weg in deze masterproef. De invloed van de betaling op het einde van de maand bij in en uitgaande facturen compenseert voor een stuk maar is eveneens geen operationeel gegeven. Invloed van uitlopende werf. MAKE Bestelling Factuur voorschot 7/02/ ,6444 0,1933 0,0000 Opmeten op werf (dagen voor start plaatsing) 0,0000 0,0000 0,0000 Bestellen materiaal (na opmeting) 0,0000 0,0000 0,0000 Leveren materiaal (na bestelling) 24/05/ ,3472 0,0000 0,1215 Plaatsingsdatum start werf 0,0000 0,0000 0,0000 Einde montage ,3444 0,0000 0,0861 Factuur saldo 29/09/ ,0028 0,0019 0,0000 Totaal factuur 100 0,1953 0,2076 0,0124 Totaal directe kost 60 4,4500 Gross Margin 40 Als de klant de oplevering weigert of de werf niet afgewerkt geraakt en de betaling van de eindfactuur slechts ontvangen wordt op 120 dagen of op 29/9 dan hebben we een negatief saldo van 4 dagen. We moeten het verkoopsbedrag dus voor 4 dagen lenen. Bij een budget van ,00 EUR zouden we in dit geval continu ,00 EUR moeten lenen. Status Statuswaarde Factuur (%) Bestelling 1d zat 1/01/11 zat 1/01/11 Voorgaande taak Bestelplannen 2,50 1d maa 3/01/11 maa 3/01/11 1 Bestelklaar voor PL 2,50 1d maa 10/01/11 maa 10/01/11 20 In behandeling 2,50 1w din 11/01/11 maa 17/01/11 3 Klaar voor opmeten 2,50 1w din 18/01/11 maa 24/01/11 4 Opgemeten 2,50 1w din 25/01/11 maa 31/01/11 5 Tekenburo 2,50 3w din 1/02/11 maa 21/02/11 6 Uitgetekend 5,00 1d din 22/02/11 din 22/02/11 7 Doorgegeven aan productie 2,50 1d woe 23/02/11 woe 23/02/11 8 Plaatbewerking bezig 2,50 2w don 24/02/11 woe 9/03/11 9 Kooi a/h maken 10,00 2w don 10/03/11 woe 23/03/11 10 Kooi a/h maken & plaatsing bezig 5,00 1w don 24/03/11 woe 30/03/11 11 Kooi gemaakt - bij productie 5,00 1w don 31/03/11 woe 6/04/11 12 Faculteit Ingenieurswetenschappen Vakgroep Industrial Management Pagina 25

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control Working capital management De toenemende druk op Credit Control Content Introductie (5 slides) Stelling Het dilemma van Credit Control Wat is werk kapitaal Positie Credit Control binnen de onderneming

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel Welkom bij Aeternus De vooruitkijkspiegel Wat doen we? Werkgebieden en internationale netwerken Aeternus heeft lokale kennis en is een relevante partij in haar netwerken en bezit een kwalitatief internationaal

Nadere informatie

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty

Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty Wat zijn mogelijke resultaten van supplier finance voor uw onderneming? Gefaciliteerd door: Pro Quididty De business case voor ketenfinanciering Het optimaliseren van uw werkkapitaal én de relatie met

Nadere informatie

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan

BEDRIJFSWETENSCHAPPEN. 2. De investeringsbeslissing en de verantwoording ervan BEDRIJFSWETENSCHAPPEN Hoofdstuk 2: INVESTERINGSANALYSE 1. Toepasbare beoordelingsmethodes 1.1. Pay-back 1.2. Return on investment 1.3. Internal rate of return 1.4. Net present value 2. De investeringsbeslissing

Nadere informatie

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit

MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit MES geïntegreerd binnen ERP in productie is de sleutel tot betaalbare flexibiliteit VRAAG: Hoe implementeer je betaalbare en uitvoerbare Real-time-business-optimized-flexibility in uw productiebedrijf?

Nadere informatie

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN

HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN WOORD VOORAF... OVER DE AUTEURS... v vii HOOFDSTUK 1 BASISBEGINSELEN VAN HET DUBBEL BOEKHOUDEN 1 INLEIDING... 2 2 DE BALANS... 3 2.1 Ondernemingsmiddelen of activa... 4 2.2 Ondernemingsbronnen of passiva...

Nadere informatie

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan In dit artikel wordt het belang van de managerial balance sheet of compressed balance sheet aangetoond. Hiervoor beginnen wij met een uitdieping

Nadere informatie

Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0. Nieuwegein, 7 november

Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0. Nieuwegein, 7 november Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0 Nieuwegein, 7 november Agenda SCF basics Naar een optimale balans Kenmerken Win win win! SCF: hoe werkt het, de basics SCF 2.0 Statements Rekenvoorbeeld 2 Supply

Nadere informatie

Aanpak, risico s en waardering

Aanpak, risico s en waardering Studiedag Journée d études Overdracht en overname van KMO s Transmission et reprise de PME Aanpak, risico s en waardering Hilde WITTEMANS Bedrijfsrevisor Inhoudstafel 1. Trends in de overnamemarkt 2. Overzicht

Nadere informatie

Oplossing: Vertalen van strategisch plan naar concrete en meetbare afdelings- en persoonlijke doelstellingen.

Oplossing: Vertalen van strategisch plan naar concrete en meetbare afdelings- en persoonlijke doelstellingen. Planning, budget en forecast 1/ Planning budgetting yearplan Een onderneming heeft haar langetermijndoelstellingen en strategie bepaald. Ze heeft die ook vertaald naar belangrijke KPI s, waaronder concurrentie,

Nadere informatie

Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet

Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet 28/03/2013 P11905 FEB177194 Published Checklist voor mogelijk incorrect gebruik van het kaskrediet Aan de hand van onderstaande checklist kan de ondernemer aftoetsen of hij op een correcte manier gebruik

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN...........................................

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Bouw HVAC Multiclima+Ferlin. SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview

SAP Customer Success Story Bouw HVAC Multiclima+Ferlin. SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview Multiclima+Ferlin Sector Bouw Producten en diensten HVAC Website www.multiclima-ferlin.be SAP oplossingen SAP Business One 9.0 Partner Sym3 (www.sym3.be)

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Performance management framework. Introduction

Performance management framework. Introduction Performance management framework Introduction Systeem definitie Een systeem wordt gebruikt om het resultaat en de efficiëntie van een proces te meten en te verbeteren. Informatie beschikbaar te stellen

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 Inhoud WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN..........................................

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Pending. Multiple level autorisatie flow 4-ogen principe (of meer)

Pending. Multiple level autorisatie flow 4-ogen principe (of meer) Apps voor Jeeves Voorbeelden Pending Artikel naar status Verkoopbaar door beperkt aantal mensen Niet gebruiken in prijslijst tot dat autorisatie gegeven is Verkooporders die niet aan een bepaalde marge

Nadere informatie

Marge en rotatie. WVIB Totale Activa ROTA = We kunnen de formule ook anders noteren : WVIB Opbrengsten x Opbrengsten

Marge en rotatie. WVIB Totale Activa ROTA = We kunnen de formule ook anders noteren : WVIB Opbrengsten x Opbrengsten 19 Marge en rotatie De nettorentabiliteit van de ingezette middelen leert ons nog veel meer. Het is een instrument dat het management van een bedrijf enorm kan vooruithelpen in zijn dagdagelijkse activiteiten.

Nadere informatie

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S 1 CONTACT PARMENTIER GUY MGI BVBA Valkenlaan 31 2900 Schoten Tel: 03/685.40.07 Mail: guy@parmrev.be Guy Parmentier Bedrijfsrevisor Executive professor University of Antwerp

Nadere informatie

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen

Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen For a presentation in ppt format, Please call +31 6 11356703 or send an e-mail to info@flostock.com Nieuw algoritme om de vraag doorheen de keten te voorspellen Robert Peels Supply Chain Innovations April

Nadere informatie

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011

Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Business Case Beverages Group Verkiezing Supply Chain Professional 2011 Patrick Gunther 11 April 2011 Business Case Patrick Gunther April 2011 1 1. Inleiding Deze business case geeft een overzicht van

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak

Nadere informatie

Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor?

Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor? Informatie de sleutel tot Excellente Service Logistiek! Zijn we er klaar voor? Jacques Adriaansen Director Every Angle UAMS Executive Professor Service Logistics Forum 24 april 2008 j.adriaansen@everyangle.com

Nadere informatie

Days Inventories Outstanding (DIO)

Days Inventories Outstanding (DIO) Reduceren van werkkapitaal: De operationele benadering De economische crisis zorgt ervoor dat ondernemingen worden gedwongen te focussen op werkkapitaal. Het goed beheren van werkkapitaal lijkt eenvoudig,

Nadere informatie

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie?

De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? De Economische Impact van Onderhoud Wat kunnen we leren van de MORE4CORE benchmarkstudie? Rob van Dongen Executive Consultant, Mainnovation 1 Agenda 1: Introductie More4Core benchmark studie 2: Voorlopige

Nadere informatie

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN

HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN HET BOUWDEEL TUSSEN LEVENSDUUR EN KOSTEN VAN STICHTINGSKOSTEN NAAR EXPLOITATIEKOSTEN Janssen REM Consulting INTRODUCTIE EN KENNISMAKING ONS AANBOD Uitvoeren van Levensduur analyses Het bieden van softwareoplossingen

Nadere informatie

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version

BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version BluefieldFinance Samenvatting Quickscan Administratieve Processen Light Version Introductie Quickscan De financiële organisatie moet, net zo als alle andere ondersteunende diensten, volledig gericht zijn

Nadere informatie

ZORG VOOR MEER MET MINDER

ZORG VOOR MEER MET MINDER ZORG VOOR MEER MET MINDER Intrum Justitia & AZ Jan Portaels Congres Zorgondersteuning VZW 27 maart 2013 Christophe De Boeck, commercieel directeur Intrum Justitia Meer met minder : nog al gezien... Performante

Nadere informatie

Rode draad. Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 2 7e Nationale EP Seminar & Expo

Rode draad. Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 2 7e Nationale EP Seminar & Expo Introductie Hoe sterk is de eenzame fietser? Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Cris Bijker, director Procurement Imtech NV Procurement Excellence, haalbaar of fictie? Sheet: 1 7e Nationale EP

Nadere informatie

VZW en financiële rapportering

VZW en financiële rapportering VZW en financiële rapportering Wim Van De Walle 1 (c) 2013 Baker Tilly Belgium Thematiek Behoefte aan degelijke, transparante, coherente en betrouwbare beleids-en beheersrapportering Toezien dat rapportering

Nadere informatie

Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor

Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor Kempische verzekeringskring 16 maart 2010 Aandachtspunten bij de overdracht van een verzekeringskantoor Paul Rimaux AG Insurance Paul Rimaux - 16 maart 2010 - Kempische Verzekeringskring page 1 Inleiding

Nadere informatie

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX

Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Aanpassing btw per 1 oktober 2012 Microsoft Dynamics AX Mprise B.V. Newtonstraat 2 P.O. Box 598 3900 AN VEENENDAAL The Netherlands Copyright 2012 Mprise B.V., Veenendaal, The Netherlands All rights reserved.

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren

TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren TRADECLOUD SUPPLY CHAIN PLATFORM Voorspelbaar inkopen & produceren LOREM IPSUM DOLOR SIT AMET [Bold 24pt] Hogere marges Kortere doorlooptijden Sneller reageren op marktveranderingen 1 2015 EXACT - EXACT

Nadere informatie

2009-03-24 DISTRIGAZ SA/NV 0476.201.605. Juridische status : Actief. Juridische vorm : SA/NV RUE DE L'INDUSTRIE 10 1000 - BRUXELLES

2009-03-24 DISTRIGAZ SA/NV 0476.201.605. Juridische status : Actief. Juridische vorm : SA/NV RUE DE L'INDUSTRIE 10 1000 - BRUXELLES DISTRIGAZ SA/NV 0476.201.605 Juridische status : Actief Juridische vorm : SA/NV RUE DE L'INDUSTRIE 10 1000 - BRUXELLES NACE code : 35220 - Distributie van gasvormige brandstoffen via leidingen Het bedrijf

Nadere informatie

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie?

Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Discussieforum Productie Rapportering Deel uw ervaringen en leer uit die van anderen! Wat is de impact van operationele KPI s op uw productie? Johannes Cottyn, XiaK-UGent Doelstelling van de presentatie

Nadere informatie

Customer Success Story: Foresco Packaging

Customer Success Story: Foresco Packaging Customer Success Story: Foresco Packaging Foresco Packaging - Quick Facts De hoofdzetel van het bedrijf bevindt zich in Genk. Daarnaast zijn er vestigingen in Wilrijk, Herent en Oostende. Nabij Luik bevindt

Nadere informatie

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker

Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Process & IT: eerst KIEZEN maakt het DOEN daarna zoveel makkelijker Wim Tindemans Manager Business Applications Business and Automation Solutions Egemin NV Agenda Probleemstelling Tegenstelling tussen

Nadere informatie

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN

CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN CONSTANT ONDERHANDEN WERK ZORGT VOOR STABIELE DOORLOOPTIJDEN Klanten verwachten tegenwoordig een grotere leverbetrouwbaarheid, tegen lagere kosten, met betere kwaliteit en dat allemaal tegelijk. Diegenen

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

Serviceflats Invest (SFI) Van harte welkom! Brugge, 19 juni 2013 Mol, 20 juni 2013 Sint-Niklaas, 24 juni 2013

Serviceflats Invest (SFI) Van harte welkom! Brugge, 19 juni 2013 Mol, 20 juni 2013 Sint-Niklaas, 24 juni 2013 Van harte welkom! Brugge, 19 juni 2013 Mol, 20 juni 2013 Sint-Niklaas, 24 juni 2013 Peter Van Heukelom Algemeen directeur Eric Van Herzele Commercieel adviseur Oorsprong en Geschiedenis Vastgoedbevak:

Nadere informatie

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem

PBM. PBM s. Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group. 5 maart 2009 De Montil - Affligem PBM PBM s Door Thierry Moens, directeur marketing & business development Z-group 5 maart 2009 De Montil - Affligem PreBes vzw Diestersteenweg 88 3510 Kermt Hasselt Tel. 011/28 83 40 Fax. 011/28 83 49 info@prebes.be

Nadere informatie

Opleiding. Financiën voor niet financiële kaderleden. Duur van de cursus: 1 dag

Opleiding. Financiën voor niet financiële kaderleden. Duur van de cursus: 1 dag Opleiding Beheer de financiële begrippen die voor een operationele functie nodig zijn... Duur van de cursus: 1 dag Opties: Formule In-house (tot 3 deelnemers) Opleiding op maat in het bedrijf Verkrijgbaar

Nadere informatie

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18.

onderneming : Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal 18. bij oprichting Algemene informatie Naam onderneming Ondernemingsvorm (maak een keuze uit de lijst) Minimum geplaatst kapitaal Kapitaal volgens oprichtingsstatuten Minimum inbreng in speciën jaar 1 18.550,00

Nadere informatie

Opstarten van de module Voorraadbeheer

Opstarten van de module Voorraadbeheer Opstarten van de module Voorraadbeheer 1 Welkom in de module Voorraadbeheer van WinBooks on Web De Voorraad module van WinBooks on Web zou ook de Inventaris module kunnen genoemd worden. Deze module is

Nadere informatie

The future of Quality

The future of Quality The future of Quality Organisatieontwikkeling & Strategisch Q-beleid gaan hand in hand Abdon Moens IT Services - Infrastructure - Software op maat - Standaard software HR Services - W&S - HR management

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Orderverwerkingscyclus

Orderverwerkingscyclus 30-mrt-04 1 30-mrt-04 2 verwerkingscyclus Klanten Verkoop order Verkoop Verzend Verkoop factuur Verkoops s P Verzending Q Verkoops P*Q=F Facturatie Transport Pick Onderzoek & ontwikkeling Planning & Productie

Nadere informatie

Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012

Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012 Is grip op de beheersing en besturing van tijd, geld en scope een utopie? Eric Zonneveld, Project Controller 28 september 2012 Eric Zonneveld 1993-2003 - Project Engineer - Project Manager 2004-2008 -

Nadere informatie

Projectgestuurd. Noodzaak van organiseren

Projectgestuurd. Noodzaak van organiseren Projectgestuurd Noodzaak van organiseren Waar gaat het om? Projectgestuurd werken betekent vaak dynamiek en vraagt dus om organisatie. Inzicht is daarbij het sleutelwoord. Om te beginnen is het belangrijk

Nadere informatie

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0

THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 THE WAY TO FACTORY OF THE FUTURE 4.0 How to create a sustainable future for production companies in Belgium, given the context of high costs & global competition? Industry 4.0: visie op een industriële

Nadere informatie

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence

Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Exact Insights powered by QlikView Haal het beste uit uw gegevens met geïntegreerde Business Intelligence Met Exact Insights zet u grote hoeveelheden data moeiteloos om in organisatiebrede KPI s en trends.

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13

NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13 NIEUWE BTW FACTURATIE REGELS VANAF 01/01/13 A. Vooraf De nieuwe regels zijn ingevoerd om die conform te maken met de geldende EU BTW regels. Hieronder worden de meest ingrijpende wijzigingen vermeld. B.

Nadere informatie

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen

SAP Risk-Control Model. Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen SAP Risk-Control Model Inzicht in financiële risico s vanuit uw SAP processen Agenda 1.Introductie in Risicomanagement 2.SAP Risk-Control Model Introductie in Risicomanagement Van risico s naar intern

Nadere informatie

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models

Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models Workshop Low Cost High Value Service Delivery Models 9 februari 2012 2011 - All rights reserved Noventum Service Management Consultants Ltd. 1 Low Cost High Value Service Delivery Models Low cost delivery

Nadere informatie

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bedrijfseconomische Aspecten Examennummer: 71533 Datum: 14 april 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 30 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties

Benefits Management. Continue verbetering van bedrijfsprestaties Benefits Management Continue verbetering van bedrijfsprestaties Agenda Logica 2010. All rights reserved No. 2 Mind mapping Logica 2010. All rights reserved No. 3 Opdracht Maak een Mindmap voor Kennis Management

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht In publicaties betreffende waarderingen van ondernemingen worden we vaak geconfronteerd met diverse Engelse termen, al dan niet eenvoudig te plaatsen

Nadere informatie

Hit-Office Ondernemer. Documentatie. Hit-Office, uw ERP

Hit-Office Ondernemer. Documentatie. Hit-Office, uw ERP Hit-Office Ondernemer Documentatie Hit-Office, uw ERP Offertes, projecten, vanaf nu is het éénvoudiger geworden... Hit-Office is het resultaat van 25 jaar ontwikkeling in ons bouwbedrijf. De redenering

Nadere informatie

Investment Management. De COO-agenda

Investment Management. De COO-agenda Investment Management De COO-agenda Vijf thema s 1) Markt 2) Wet- en regelgeving 3 5) Rol van de COO 5 3) Operations 4) Technologie 2012 KPMG Accountants N.V., registered with the trade register in the

Nadere informatie

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe Welkom Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep Wie zijn wij? Isabel Delodder Maddy Tanghe Accountancy KOVAG BOA Wat doen wij voor u? Begeleiding, advies bij : - Opstarten

Nadere informatie

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012

Functiebeschrijving. Hajnadi Klimaattechniek BV Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Bedrijf Hajnadi Klimaattechniek BV Functie Service Coördinator Printdatum 17-09-2012 Functiebeschrijving Functiekenmerken Taken kennis en vaardigheden Opleidingsmogelijkheden bij functie Functiekenmerken

Nadere informatie

Team. Tijd. Tools. Eenvoudige, gebruiksvriendelijke en vlotte mobiele planning

Team. Tijd. Tools. Eenvoudige, gebruiksvriendelijke en vlotte mobiele planning Waarom? U beschikt over een onderneming van minstens 5 gebruikers en constateert dat u naast uw administratieve software meer en meer zaken moet bijhouden buiten deze software. biedt een volledig geautomatiseerd

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet. Pascal De Splenter Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.be 1 12 jaar ervaring als Financieel Directeur (o.a. bij

Nadere informatie

Contract Management Dag 2015

Contract Management Dag 2015 Contract Management Dag 2015 De relatie maakt de prestatie DEEL 2; Contract Management bij industriële onderhouds contracten Opdrachtgever en Opdrachtnemer een betere nachtrust? Contract Management Herman

Nadere informatie

ISO 20000 @ CTG Europe

ISO 20000 @ CTG Europe ISO 20000 @ CTG Europe 31/10/2007 mieke.roelens@ctg.com +32 496266725 1 Agenda 31 oktober 2007 Voorstelling Project Business Case: Doel & Scope Projectorganisatie Resultaten assessments en conclusies De

Nadere informatie

World Class Finance in de Retail

World Class Finance in de Retail World Class Finance in de Retail Jaarcongres Controlling 24 april 2008 Hans Strikwerda Copyright 2008 by Nolan, Norton & Co. Private for the client. This report nor any part of it may not be copied, circulated,

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Operational Excellence

Operational Excellence Operational Excellence Totaal oplossing voor Operational Excellence biedt inzage in verbeteringspotentieel For more information visit us at www.novotek.com 12/02/2015 Page 2 Agenda Wat is Operational Excellence?

Nadere informatie

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin. Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer CVK3352 Ervaring Samenvatting

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Business Controller Plant Controller WO BE

Curriculum Vitae. Interim Business Controller Plant Controller WO BE Curriculum Vitae Interim Business Controller Plant Controller WO BE Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer

Nadere informatie

Inhoud in vogelvlucht

Inhoud in vogelvlucht Inhoud in vogelvlucht Over de auteur... xiii Inleiding... 1 Deel I: Waarom boekhouden? De basis... 5 Hoofdstuk 1: Boekhouden moet je doen... 7 Hoofdstuk 2: Een duik in de basisbegrippen... 17 Hoofdstuk

Nadere informatie

2.1. Vijf praktijkgevallen nader bekeken

2.1. Vijf praktijkgevallen nader bekeken 2.1. Vijf praktijkgevallen nader bekeken Uw werkkapitaal wordt beïnvloed door grote en kleine beslissingen, die u dagelijks neemt. In deze paragraaf laten we u vijf praktijkgevallen zien die over alledaagse

Nadere informatie

Meer vraag, minder output

Meer vraag, minder output Door: Michel Harren (KPN/Getronics) & Albert Ponsteen (GLOW Management) Meer vraag, minder output Hoe KPN zakelijke markt glasvezel dit horror scenario in een best Practice veranderde. BPUG Seminar 2010

Nadere informatie

Examen accountancy januari 2013

Examen accountancy januari 2013 Examen accountancy januari 2013 meerkeuze vragen 1. Welke van volgende verrichtingen heeft invloed op de waarde van de vlottende activa: A) Een voorraadwijziging van de handelsgoederen als het systeem

Nadere informatie

EFSI Info-session for the Flemish Region

EFSI Info-session for the Flemish Region EFSI Info-session for the Flemish Region Publieke financiering van infrastructuurprojecten voor transport, ziekenhuizen, onderwijs, water en energie,... Brussels, 14 September 2015 1 Eligibility voor EFSI

Nadere informatie

WELKOM BIENVENUE WELCOME

WELKOM BIENVENUE WELCOME WELKOM BIENVENUE WELCOME Bruno Venanzi Gedelegeerd Bestuurder Lampiris Coop Algemene Vergadering Lampiris Coop 24 juni 2014 1 Overzicht Algemene Vergadering Lampiris Coop 24 juni 2014 2 De windturbine

Nadere informatie

Art.1. Onder businessunits van Engels Group worden in deze tekst uitsluitend verstaan: 1 D.Engels, Aankooporganisatie; 2 Thermo Comfort.

Art.1. Onder businessunits van Engels Group worden in deze tekst uitsluitend verstaan: 1 D.Engels, Aankooporganisatie; 2 Thermo Comfort. I. Algemeen Art.1. Onder businessunits van Engels Group worden in deze tekst uitsluitend verstaan: 1 D.Engels, Aankooporganisatie; 2 Thermo Comfort. Art.2. Onder toestellen wordt in deze tekst uitsluitend

Nadere informatie

De Ridder forceertechniek B.V.

De Ridder forceertechniek B.V. CONCEPT Handboek bedrijfsbureau De Ridder forceertechniek B.V. Concept: Wordt nog aangevuld angevuld eind november 2008 na ERP implementatie Auteur: Koenders en Partners B.V. te Midwoud Datum: september

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentaties Module 3 Gegevens verwerken Les 3. Verkoopfacturen maken en inkoopfacturen verwerken Business Plan op 1 A4 Budget in 5 stappen Uurtarief / DGA-salaris Archivering Btw-administratie

Nadere informatie

Oplossingen gebaseerd op SAP Business One. Brochure BX MRO

Oplossingen gebaseerd op SAP Business One. Brochure BX MRO Oplossingen gebaseerd op SAP Business One Brochure BX MRO Service en reparatie voor SAP Business One De combinatie van SAP Business One en variatec BX MRO (maintenance, repair & overhaul) maakt deze software

Nadere informatie

Administratieve voorwaarden Bellevuekaai - Blok FG

Administratieve voorwaarden Bellevuekaai - Blok FG Bellevuekaai - Blok FG Artikel 1 Volgende documenten vormen een geheel met het verkoopscontract: In volgorde van belangrijkheid : - de architectuurplannen (zie verkoopsbrochure), - Het verkoopslastenboek,

Nadere informatie

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept

Bark Verpakkingen. Outsourcing Concept Bark Verpakkingen Outsourcing Concept Outsourcing Bark Verpakkingen BV als uw partner in strategisch verpakkingsmanagement. De win-win relatie tussen 'outsourcing' en uw 'core business efficiency'. Met

Nadere informatie

AFO 231 Registratie facturen

AFO 231 Registratie facturen AFO 231 Registratie facturen 231.1 Inleiding De factuurregistratie hangt nauw samen met de manier waarop het budgetbeheer uitgevoerd wordt. Wij raden dan ook aan de paragraaf over AFO 243 ( Budgetbeheer

Nadere informatie

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008

Inkoopmanagement en Ketenintegratie. 18 september 2008 Inkoopmanagement en Ketenintegratie 18 september 2008 Van Schöll Advies In de huidige vorm ontstaan in 2003 Kernactiviteiten Begeleiden van veranderingsprocessen Optimaliseren van het sproces Inkoop management

Nadere informatie

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding

TEGELS DEPAEPE zoekt een Medewerker boekhouding Medewerker boekhouding De Medewerker boekhouding bij Tegels Depaepe is (mede)verantwoordelijk voor de totale boekhouding van a tot z binnen ons bedrijf en dit in samenwerking met de hoofdboekhouder. Opmaken

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2001-II

Eindexamen m&o vwo 2001-II 4 Antwoordmodel Opgave Het boekresultaat (winst of verlies) dat ontstaat bij verkoop van vaste activa /deelnemingen. Niet, want in een beoordelingsgesprek staat de beoordeling van de prestaties van de

Nadere informatie

A day made of glass. h.p://www.youtube.com/watch? v=6cf7il_ez38

A day made of glass. h.p://www.youtube.com/watch? v=6cf7il_ez38 A day made of glass h.p://www.youtube.com/watch? v=6cf7il_ez38 HC5: Finance in Entrepreneurship Blok 3: 2011 Ben White & Arnout Kroezen Agenda 1) Why focus on finance ma.ers? 2) Break Even point 5) Prijs

Nadere informatie

Raad voor Maatschappelijk Welzijn

Raad voor Maatschappelijk Welzijn Raad voor Maatschappelijk Welzijn Ontwerpbesluit Zitting van 30 april 2015 OCMW Maatschappelijke Integratie en Ontplooiing 20 2015_RMW_00289 Maatschappelijke hulpverlening aan residenten - Werkafspraken

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Interim Financial Controller Master Finance & Control

Curriculum Vitae. Interim Financial Controller Master Finance & Control Curriculum Vitae Interim Financial Controller Master Finance & Control Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (0)6 523 76 775 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaat Ervaring

Nadere informatie