Informatiepakket. Basisschool werkstuk. M.C Escher. Escher in Het Paleis, Den Haag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatiepakket. Basisschool werkstuk. M.C Escher. Escher in Het Paleis, Den Haag"

Transcriptie

1 Informatiepakket Basisschool werkstuk M.C Escher Escher in Het Paleis, Den Haag

2 Inhoud Algemeen:... 3 De techniek van Eschers prenten... 5 Houtsnede Litho... 6 Biografie M. C. Escher:... 7 Selectie tentoonstellingen Escher:... 9 Onmogelijke figuren website informatie: Werken met het Visvogelsjabloon Beknopte Bibliografie Escher en de vlakvulling... 15

3 Algemeen: Je vindt informatie over Eschers leven in het hoofdstuk biografie en tentoonstellingen. Meer informatie over zijn manier van werken vind je in het hoofdstuk techniek. Escher is een graficus dat wil zeggen hij werkt met grafische technieken zoals linoleumsnede, houtsnede en lithografie. (Uitgewerkt in het bestand techniek.) Daardoor kan hij meer afdrukken van dezelfde voorstelling maken. Wij kunnen je helaas geen plaatjes geven omdat we met de copyrighthouder hebben afgesproken dit niet te doen. Maar op zijn eigen Escher site vind je misschien wel mogelijkheden waar je wat aan hebt. Citaten: Hierbij nog citaten (dat zijn uitspraken) van Escher die je misschien verder helpen. Je kunt deze uitspraken dus overnemen in je spreekbeurt, of werkstuk door te zeggen: Escher zei ooit: Een graficus heeft in zijn wezen iets van een troubadour; hij zingt en herhaalt iedere afdruk die hij van eenzelfde houtblok, koperplaat of lithografische steen maakt, steeds opnieuw hetzelfde lied. Bron "Regelmatige vlakverdeling", geschreven door Escher zelf, integraal overgenomen uit Leven en Werk van M.C Escher, onder redactie van J.L. Locher blz 155 Toch vragen mijn beelden om verklaring, omdat zij, zonder uitleg, voor de oningewijde beschouwer te hermetisch, te veel formule blijven. Tevens is het gedachtenspel dat zij vertolken, hoewel in wezen volkomen objectief en onpersoonlijk, blijkbaar en tot mijn niet aflatende verbazing, zó ongewoon, in zekere zin zó nieuw, dat ik, behalve mijzelf, geen enkele "kenner", die er voldoende in thuis, zou kunnen aanwijzen om er over te schrijven. Het blijft voor mij een open vraag, of het spel met witte en zwarte figuurtjes,..., behoort tot het domein van de wiskunde of tot dat van de kunst. Dit komt uit "Regelmatige vlakverdeling", geschreven door Escher zelf, maar staat integraal in Leven en werk van M.C Escher op pa 156 e.v In de flap van het boek Leven en werk staat nog een goed citaat om je op weg te helpen: "Ik probeer in mijn prenten ervan te getuigen, dat wij leven in een schone, geordende wereld en niet in een normeloze chaos, zoals het soms lijkt. Mijn onderwerpen zijn óók dikwijls spééls. Ik kan het niet laten om met onze onomstotelijke zekerheden te sollen. Het is bijvoorbeeld een plezier om willens en wetens twee- en driedimensionaliteiten, plat en ruimtelijk, door elkaar te haspelen en om met de zwaartekracht de draak te steken." (Escher schrijft over een bepaalde serie prenten, het is werk dat is:) "vervaardigd met de bedoeling om een bepaalde gedachtegang duidelijk te maken. De ideeën die er aan ten grondslag liggen getuigen veelal van mijn verwondering over- en mijn bewondering voor wetmatigheden die de ruimte om ons heen bevat. Wie zich verwondert, geeft zich rekenschap van een wonder. Door zintuigelijk open te staan voor de raadsels die ons omringen en door mijn gewaarwordingen te overdenken en te analyseren, kom ik in de buurt van de wiskunde. Hoewel exact-wetenschappelijke training en kennis mij ten enen male ontbreekt, voel ik mij dikwijls meer met mathematici verwant dan met mijn eigen beroepsgenoten."

4 Het komt uit: "M.C. Escher Grafiek en Tekeningen, ingeleid en toegelicht door de graficus", Koninklijke uitgeverij J.J.Tijl NV Zwolle, ook dit boekje ligt vaak bij De Slegte, hierbij 4 boeken waarin je informatie over Escher, zijn manier van werken en zijn werk kunt vinden: De werelden van M.C. Escher, J.L.Locher e.a Amsterdam, Meulenhoff, 1972 "De Toverspiegel van M.C. Escher", Bruno Ernst, Amsterdam 1976, (uitgeverij Librero) Herdruk 2007 uitgeverij Taeschen) Leven en werk van M.C. Escher, geschreven J.L. Locher, Amsterdam 1981 uitgeverij Meulenhoff Escher Tovenaar op papier, Bruno Ernst, Waanders Zwolle, 1998 Zijn beroemdste werken zijn: Dag en Nacht, Tekenen, Metamorfose, Waterval, Klimmen en Dalen

5 De techniek van Eschers prenten M.C. Escher is een graficus. Hij maakt prenten, vooral houtsneden en litho s. Houtsneden zijn tekeningen die in hout worden uitgesneden en litho s zijn tekeningen gemaakt op een speciaal bewerkte vlakke steen. Er volgt na deze tekst nog een getekende uitleg. Een houtsnede is een hoogdruk: met een guts worden delen uit het houtblok weggesneden, zodat de voorstelling vrij komt te liggen. Op deze hoger gelegen delen wordt inkt aangebracht. Vervolgens wordt een vel papier op het geïnkte houtblok gedrukt. Een litho is een vlakdruk: de inkt wordt op de vlakke steen aangebracht, waarna er een vel papier op de steen wordt gelegd. De inkt wordt in het papier gedrukt. In het museum liggen in een vitrine houtblokken die Escher gebruikte en een lithosteen van een andere kunstenaar (Theo van Hoytema.). Hierna volgen een overzicht van de handelingen die voor een houtsnede en een litho nodig zijn. Een prent is het spiegelbeeld van de drager: het houtblok, of de lithosteen. (In het museum hangen vlakbij de vitrine de tekening en de houtsnede TEMPEL VAN SEGESTE. Dan kun je je nogmaals voorstellen hoe het zit met de tekening op de drager en de uiteindelijke prent.) Tekening Houtsnede Van een prent kunnen meerdere afdrukken bestaan, we spreken dan van een oplage. Alle prenten uit een oplage zijn identiek, de kleur kan verschillen maar de voorstelling, het plaatje niet.

6 Houtsnede Litho

7 Biografie M. C. Escher: juni wordt Maurits Cornelis Escher te Leeuwarden geboren in Het Princessehof (een klein stadspaleis dat ooit van de familie van Oranje was) zijn ouders huurden het grote huis. Hij is de jongste van vijf zonen Verhuizing naar Arnhem 1916 Eerste grafische werk 1917 Verhuizing naar Oosterbeek Opleiding aan de School der Maatschappij voor Bouwkunde en Kunstnijverheid te Haarlem. Zijn belangrijkste leraar is de graficus Samuel Jessurun de Mesquita Voorjaar vakantiereis door Zuid Frankrijk en Noord-Italië. Sindsdien maakt hij bijna jaarlijks reizen door Italië. In november verschijnt het boekje Flor de Pascua tekst A.P. van Stolk, houtsneden van Escher Reis door Noord-Italië in het voorjaar. In de zomer met een vrachtschip naar Spanje. Escher reist er met de trein en te voet. Hij bezoekt het Alhambra te Granada waar hij Arabische mozaïeken met vlakvullingen natekent. Met een vrachtschip terug naar Italië, vanaf half november lang verblijf in Siena Ontmoet in maart te Ravello (Italië) Jetta Umiker en wordt verliefd op haar. Van 13 tot 26 augustus eerste eigen tentoonstelling in Siena. Vanaf november verblijf te Rome In februari eerste tentoonstelling in Nederland bij Kunsthandel De Zonnebloem in Den Haag 12 juni huwelijk met Jetta Umiker in Viaréggio in aanwezigheid van beider ouders Oktober eigen huis te Rome in de Via Alessandro Poeri Vrijwel jaarlijks, meestal in het voorjaar, voettochten door vaak onherbergzame streken, zoals de Abruzzen, Calabria en Corsica. Maar ook langs de Amalfitaanse kust bij Napels Publicatie XXIV Emblemata dat zijn zinne-beelden, tekst A.E. Drijfhout, pseudoniem voor G.J. Hoogewerff, houtsneden van Escher In het najaar verschijnt het boek De vreeselijke avonturen van Scholastica tekst J.Walch, houtsneden van Escher.

8 1934 Derde Prijs bij de Exhibition of Contemporary Prints, Century of Progress in het Art Institute of Chicago Verhuizing gezin met de zonen Georges (1926)en Arthur (1928) naar Zwitserland Maakt samen met Jetta lange zeereis van Italië naar Spanje. Escher bezoekt met Jetta nogmaals het Alhambra te Granada. Ze kopiëren de Moorse mozaïeken. Escher maakt een grote tekening in de voormalige moskee de Mezquita te Córdoba 1937 In augustus verhuist het gezin naar Brussel Geboort Jan, de derde en jongste zoon februari verhuizing naar Baarn 1951 Er wordt over zijn werk in Amerikaanse tijdschriften geschreven. Escher wordt ontzettend populair in Amerika Februari verhuizing naar een ander huis in Baarn. 30 april wordt Escher benoemd tot Ridder in de Orde van Oranje Nassau Eind april ziekenhuisopname voor spoedoperatie; langdurige herstelperiode maart krijgt Escher de Hilversumse Cultuurprijs april benoemd tot Officier in de Orde van Oranje Nassau Eerste museale overzichtstentoonstelling ter ere van zijn zeventigste verjaardag in het Gemeentemuseum Den Haag februari onthulling Metamorphose III, wandschildering van 42 meter in het Hoofdpostkantoor van Den Haag. (Tegenwoordig hangt het werk op Schiphol in Lounge 4) In juli maakt M.C. Escher zijn laatste prent af: de houtsnede Ringslangen In het voorjaar ziekenhuisopname. In augustus verhuizing naar het Rosa Spier Huis te Laren maart overlijdt M.C. Escher in het Diakonessenhuis te Hilversum.

9 Selectie tentoonstellingen Escher: 1923 In augustus eerste eenmanstentoonstelling in Siena Eerste tentoonstelling in Nederland bij Galerie de Zonnebloem in Den Haag Tentoonstelling in Rome in mei. Groeiende populariteit leidt tot verschillende tentoonstellingen in Nederland in de komende jaren In december tentoonstelling in het Nederlands Historisch Instituut te Rome. Tevens deelname aan Tentoonstelling van Hedendaagse Prenten in Chicago, waar hij de derde prijs wint met Nonza September grote tentoonstelling in het Stedelijk Museum Amsterdam ter gelegenheid van het Internationale Mathematische Congres. In oktober en november tentoonstelling in de Whyte Gallery te Washington, D.C Half augustus tentoonstelling en lezing tijdens het Internationaal Kristallografisch Congres in Cambridge Tentoonstelling in het Gemeentemuseum Den Haag in juni-juli. 1971/1972 Tentoonstelling Werelden van Maurits Escher in het Gemeentemuseum, Den Haag Escher prenten in Gemeentemuseum, Den Haag M.C. Escher Regelmatige vlakverdelingen in Gemeentemuseum, Den Haag Tentoonstelling M.C. Escher in Nagasaki Holland Village Museum, Japan M.C. Escher Hoogtepunten uit zijn grafiek in Gemeentemuseum, Den Haag M.C. Escher De beroemdste prenten in Het Paleis, Den Haag M.C. Escher De beroemdste prenten in Het Paleis, Den Haag jaar M.C. Escher in de Kunsthal, Rotterdam - M.C. Escher Tegels in Vogelvlucht in Museum het Princessehof, Leeuwarden - M.C. Escher, Leven in Beeld in Kasteel Groeneveld, Baarn.

10 1999 Ter gelegenheid van staatsbezoek koningin Beatrix aan China M.C. Escher in de Tempel der Voorouders, Peking Opening Escher in Het Paleis aan het Haagse Lange Voorhout 2006/2007 Super Escher tracing the creative path of a unique print artist. Overzichtstentoonstelling in The Bunkamura Museum of Art, te Tokio 2006/2007 M.C. Escher El arte de lo impossible Centro de Arte Canal de Isabel II, te Madrid 2007 Eerste lustrum van Escher in Het Paleis en opening van de nieuwe thema verdieping: Optische Illusie, wat is dat? 2009 Nieuwe tentoonstelling bij Escher in Het Paleis: Escher tot in de eeuwigheid, leven en werk van M.C. Escher vanuit een ander perspectief

11 Onmogelijke figuren website informatie: geeft als het ware een online cursus Escherkunst bij de sectie onmogelijke figuren kunnen bouwplaten worden binnengehaald voor een drieof vierbalk heeft een Escherpuzzel die kan worden binnengehaald. Op deze website staan ook filmpjes met interviews met Escher en zie je hem aan het werk. Hier wordt uitgelegd hoe je een vlakvulling kunt maken

12 Werken met het Visvogelsjabloon. Het werk van M.C. Escher is onder meer wereldbekend doordat hij vogels in vissen kon laten veranderen. Hij heeft dit thema een aantal op verschillende manieren uitgewerkt. Bijgevoegd in het pakket is een eenvoudig vis/vogel/vis sjabloon. In principe is het vier maal hetzelfde figuurtje. Door de ogen anders te plaatsen, door wat streepjes te zetten, of door de kleuren aan te passen is het zowel een vogel als ook een vis! Op dun karton geplakt kunnen er mobiles mee gemaakt worden, of tolletjes door er een satéprikker in het midden doorheen te prikken. De figuren kunnen ook los gebruikt worden, om over te spetten met verf, of om over te trekken en los over een blad (of stof voor een sjaal) te verdelen. Over trekken met viltstift, verf en of kledingstift levert altijd verrassingen op! Het is ook mooi om met verkleinde losse figuren (zie hierboven) bijvoorbeeld op een blauwe ondergrond een hele slinger te maken van vissen die in vogels veranderen en wegvliegen.

13

14 Boekenlijstje De werelden van M.C. Escher, J.L.Locher e.a Amsterdam, Meulenhoff, 1972 Leven en werk van M.C. Escher,geschreven J.L. Locher, Amsterdam 1981 uitgeverij Meulenhoff "De Toverspiegel van M.C.Escher", Bruno Ernst, Amsterdam 1976, uitgeverij Librero Herdruk 2007 Taeschen Escher Tovenaar op papier, Bruno Ernst, Waanders Zwolle, 1998 Onmogelijke Figuren, B. Ernst, Librero Taeschen 2005 De werelden van M.C. Escher en de 1981 uitgave Leven en werk van M.C. Escher zijn vrijwel altijd via de tweedehands boekhandel en of website te koop De twee Bruno Ernst boeken zowel de Toverspiegel van M.C. Escher als ook Escher Tovenaar op papier bieden goede informatie. Onmogelijke figuren is een leuk algemeen boek over optische illusies waaronder ook het werk van Escher. Voor de wiskunde leraren is het standaardwerk: Escher, visions of symmetry Doris Schattschneider M.C. Thames and Hudson, 2004 (uitgebreide herdruk van 1990)

15 Escher en de vlakvulling Hieronder volgt een uitleg die Escher maakte over het begrip regelmatige vlakverdeling (tegenwoordig vlakvulling genoemd) met een aantal variaties. Wiskundigen en kristallografen hebben zeventien verschillende systemen gevonden voor alle vlakvullingen die je kunt bedenken. Ze gaan dan uit van een gelijke vormen: symmetrie. Hoewel Escher geen wiskundige was, heeft hij deze systemen zelf ontdekt door steeds weer nieuwe variaties uit te proberen in kleine schriftjes met ruitjes papier.hij zat dan net zo lang te oefenen en te zoeken tot hij weer een systeem begreep en daar prachtige figuurtjes in kon maken. Escher beschouwt de vlakvulling als zijn belangrijkste thema. Hierin kon hij op verschillende manieren zijn fascinatie met eeuwigheid en oneindigheid vormgeven. Tegelijkertijd paste hij de vlakvulling ook toe bij speciale opdrachten. Hier in den Haag maakte hij voor de gevel van het VCL, een VO school, een groot figuur met gevleugelde paarden van beton steen. Wij hebben in het museum ook 2 houten bollen met vlakvullingen. In het raadhuis van Leiden heeft hij de kamer van de burgemeester met houten inlegwerk versierd waar ook weer een vlakvulling in zit. Escher maakte in 1922 zijn eerste grote vlakvulling. Later vond hij de Moorse / Arabische tegels in het Alhambra en de Etruskische tegels in Ravello, zo mooi dat hij die, soms samen met zijn vrouw Jetta, na tekende.

16

17

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Inleiding. M.C. Escher en Wiskunde. De wiskunde educatie van Escher in Het Paleis

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Inleiding. M.C. Escher en Wiskunde. De wiskunde educatie van Escher in Het Paleis Escher in Het Paleis Wiskundepakket Inleiding M.C. Escher en Wiskunde De wiskunde educatie van Escher in Het Paleis M.C. Escher en Wiskunde Hieronder volgt de inleiding van de wiskunde educatie voor middelbare

Nadere informatie

Voortgezet onderwijs M.C Escher Escher in Het Paleis, Den Haag

Voortgezet onderwijs M.C Escher Escher in Het Paleis, Den Haag Informatiepakket Voortgezet onderwijs M.C Escher Escher in Het Paleis, Den Haag Inhoud Algemeen:... 3 Biografie M. C. Escher:... 4 Selectie tentoonstellingen Escher:... 6 De techniek van Eschers prenten...

Nadere informatie

Werkstuk van Suzanne groep 7a

Werkstuk van Suzanne groep 7a Werkstuk van Suzanne groep 7a Inhoud: Waarom doe ik mijn werkstuk over Escher? 3 Wie is Escher 3 Het leven van Escher 4 De jeugd van Escher Reizen Geldzorgen Houtsnede en litho s 6 Houdsneden Litho s Optische

Nadere informatie

Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis

Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis Uw Bruiloft Een koninklijk huwelijk bij Escher in Het Paleis Trouw in het winterpaleis van Koningin Emma in de romantische Balzaal of tussen de betoverende werken van Maurits C. Escher. Omgeven door oneindige

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Introductie Escher 4. Escher biografie 5. Escher van toen... 7. Escher stijl 8. Escher werk 10. Escher van nu... 14.

Inhoudsopgave. Introductie Escher 4. Escher biografie 5. Escher van toen... 7. Escher stijl 8. Escher werk 10. Escher van nu... 14. Inhoudsopgave Introductie Escher 4 Escher biografie 5 Escher van toen... 7 Escher stijl 8 Escher werk 10 Escher van nu... 14 Museum 16 Escher zelf... 18 Colofon 19 03 Introductie Escher Maurits Cornelis

Nadere informatie

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Regelmatige vlakvullingen

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Regelmatige vlakvullingen Escher in Het Paleis Wiskundepakket Regelmatige vlakvullingen Regelmatige vlakvullingen Een regelmatige vlakvulling is een manier om een vlak te vullen doormiddel van een zich steeds herhalend patroon.

Nadere informatie

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL

PASPOORTEN BOVENBOUWERS.NL PASPOORTEN M.C. Escher 17 juni 1898 27 maart 1972 Leeuwarden Tekeningen die niet klopten. Maurits Cornelius Escher werd geboren in in 1898 in een Friese familie. Hij was de jongste thuis en zijn familie

Nadere informatie

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop.

Inhoud. Het leven van Escher. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld op z n kop. Inhoud. Blz. 1. Blz. 2. Blz. 3. Blz. 4. Blz. 5. Blz. 6. Blz. 7. Blz. 8. Blz. 9. Blz. 10. Blz. 11. Kaft Inhoud Het leven van Escher. Moeilijke jaren. Weiland wordt vogel. Kringloop metamorfose. De wereld

Nadere informatie

M.C. Escher, Ringslangen, houtsnede, 1969 The M.C. Escher Company BV, Baarn

M.C. Escher, Ringslangen, houtsnede, 1969 The M.C. Escher Company BV, Baarn M.C. Escher, Ringslangen, houtsnede, 1969 The M.C. Escher Company BV, Baarn M.C. Escher en de Filatelie Succes en teleurstelling van een topgraficus Tijdens het lezen van het boek Leven en werk van M.C.

Nadere informatie

Heeft Escher ander soorten prenten gemaakt tijdens zijn verblijven in het buitenland?

Heeft Escher ander soorten prenten gemaakt tijdens zijn verblijven in het buitenland? Biografie Escher Escher heeft in vele landen gewoond. Nederland, Italie, Zwitserland, Spanje, belgie en later weer nederland zijn voor Escher een thuishaven geweest. Zouden deze verschillende landen en

Nadere informatie

Kijkwijzer Prentkunst kunstwerken

Kijkwijzer Prentkunst kunstwerken kunstwerken o p p a pi er Inhoudsopgave Deel I Deel II Deel III Deel IV Basisopdrachten Techniekherkenning Kunstwerken op papier Techniekherkenning Prentkunst - hoogdruk Techniekherkenning Prentkunst -

Nadere informatie

Tentoonstelling. Gezondheidscentrum Op 1 Lijn. Halmaheiraplein 7 Dordrecht. van eind november 2011 tot eind januari 2012

Tentoonstelling. Gezondheidscentrum Op 1 Lijn. Halmaheiraplein 7 Dordrecht. van eind november 2011 tot eind januari 2012 Tentoonstelling Gezondheidscentrum Op 1 Lijn Halmaheiraplein 7 Dordrecht van eind november 2011 tot eind januari 2012 Henny van Ham - Werk op papier De tentoonstelling bevat 40 werken, verschillend van

Nadere informatie

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6.

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Inhoud: Voor de docent Pagina 2 - Het project druk met kunst - Voorbereiding met de klas - De leskist Museum in de klas

Nadere informatie

Uitleg over de linosnede, dat je meerdere afdrukken kunt maken van 1 afbeelding en meerdere kleuren;

Uitleg over de linosnede, dat je meerdere afdrukken kunt maken van 1 afbeelding en meerdere kleuren; LESBRIEF Donderdag 26 Februari: Klaarleggen: - Transparant papier op A4 of A5; -Linoplaatjes; -gutsen. -aanwezigheid controleren; plaatsen controleren; -Start nieuwe opdracht: Structuur maar nu in een

Nadere informatie

tentoonstellingen Herman Scholten: ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort

tentoonstellingen Herman Scholten: ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort tentoonstellingen 2010 : ruimte voor textiel Mondriaanhuis, Amersfoort Een mooi ding Ambacht, vormgeving, kunst 1890-2010 Museum Hilversum, Hilversum 2008 Palimpsest I Museum Waterland, Purmerend Benno

Nadere informatie

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Jouw werkbladen In de klas Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Hersenen zijn ontzettend

Nadere informatie

TEKENEN. beeldende vorming. Vlakvullingen. hoofdstuk 13: vlakvulling

TEKENEN. beeldende vorming. Vlakvullingen. hoofdstuk 13: vlakvulling Vlakvullingen Tekeningen zoals hierboven heb je vast weleens eerder gezien, bijvoorbeeld op één van de posters in de wiskundelokalen. Het is het werk van Escher.Je kent hem misschien ook wel van de onmogelijke

Nadere informatie

Portret. Materiaal linoleum, papier, potlood, krijt, gutsen.

Portret. Materiaal linoleum, papier, potlood, krijt, gutsen. Portret Inleiding In de kunstgeschiedenis zijn er al veel kunstenaars met het thema portret aan de slag gegaan. Soms maakten ze zelfportretten en dan weer familieportretten voor hun opdrachtgevers. Het

Nadere informatie

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012

Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 Artlease Utrecht [Expositie Toyin Loye] zomer 2012 De eerste gedachten die in mij opkomen bij Toyin Loye zijn: warm, sympathiek, hoffelijk, bescheiden en trots. Een Nigeriaanse kunstenaar met een aristocratische

Nadere informatie

9 de Lentecyclus: Kunst & Wetenschap. 1 ste Sessie. Kunst en Wetenschap: algemeen gedeelte

9 de Lentecyclus: Kunst & Wetenschap. 1 ste Sessie. Kunst en Wetenschap: algemeen gedeelte 9 de Lentecyclus: Kunst & Wetenschap 1 ste Sessie Kunst en Wetenschap: algemeen gedeelte woensdag 3 mei 2006 Programma: Kunst en Wetenschap: algemeen gedeelte Voorzitter: Jef Van Landuyt (KVAB, Klasse

Nadere informatie

groep 7 en 8 patronen in islamitische kunst

groep 7 en 8 patronen in islamitische kunst groep 7 en 8 patronen in islamitische kunst Grote Rekendag 2007 www.rekenweb.nl 79 80 www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2007 groep 7 en 8: patronen in islamitische kunst overzicht van de activiteiten De mozaïeken

Nadere informatie

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen?

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen? DE EN IN DEZE MOZAÏEKKRANT ZIJN GELDIG IN DE MAAND MAART 2012 Winkel: Noordeinde 6 te Spijkenisse Webwinkel: www.millyswinkel.nl Emailadres: millysmailbox@upcmail.nl Beste lezers, Voor u treft u al weer

Nadere informatie

Wat is de relatie tussen het werk van Escher en Johansson?

Wat is de relatie tussen het werk van Escher en Johansson? Wat is de relatie tussen het werk van Escher en Johansson? Seminar documentatie Femke Hansen 1588644 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Voorwoord 1.2 Hoofd en deelvragen 1.3 Doelstelling 2. Definities 2.1

Nadere informatie

groep 5 en 6 patronen tekenen, stempelen en kleuren

groep 5 en 6 patronen tekenen, stempelen en kleuren groep 5 en 6 patronen tekenen, stempelen en kleuren Grote Rekendag 2007 www.rekenweb.nl 61 62 www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2007 groep 5 en 6: patronen tekenen, stempelen en kleuren overzicht van de activiteiten

Nadere informatie

Opera. Verzamelaar Ontdekken Theater. Kunstenaar. Reizen. Ruimdenkend Welgesteld. Dit is Anna. Goed geïnformeerd. Honger naar meer.

Opera. Verzamelaar Ontdekken Theater. Kunstenaar. Reizen. Ruimdenkend Welgesteld. Dit is Anna. Goed geïnformeerd. Honger naar meer. Dit is Anna. Zij leest Kunstbeeld als kunstfreak. Goed geïnformeerd Verzamelaar Ontdekken Theater Opera Tentoonstellingen Ruimdenkend Welgesteld Reizen Extravert Kunstenaar Creatieve hobby s Honger naar

Nadere informatie

werkboek tekenaar & dichter dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst

werkboek tekenaar & dichter dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst tekenaar & dichter werkboek dubbeltalent 8.05-9.09 2012 Cobra Museum voor Moderne Kunst Tekenen en dichten; dat doe je allebei met je hand. Het maakt niet uit hoe je het doet, je kunt zelf kiezen: je doet

Nadere informatie

Panama Praktijktips. figuur 1

Panama Praktijktips. figuur 1 Panama Praktijktips Piekjaar 1991 (tip nummer 33) De Vakgroep OW & OC zond dit jaar weer een uitdagende nieuwjaarsgroet aan haar vrienden en relaties. In praktijktip nummer 33 is deze een beetje aangepast

Nadere informatie

Kaartjes drukken. Aan welke behoefte moet het ontwerp voldoen?

Kaartjes drukken. Aan welke behoefte moet het ontwerp voldoen? Kaartjes drukken 1. Wat is de behoefte? Het is leuk wanneer je met je verjaardag kaartjes krijgt. Maar zelf kaartjes versturen en anderen een gelukkige verjaardag kunnen wensen geeft misschien nog meer

Nadere informatie

FEATURE: SPANJE IN AMSTERDAM

FEATURE: SPANJE IN AMSTERDAM FEATURE: SPANJE IN AMSTERDAM Pagina 2 van 5 PRESS FEATURE Spanje in Amsterdam Amsterdam heeft eeuwenoude banden met Spanje. De relatie begon minder vredig, met de Tachtigjarige Oorlog (1568-1648) tussen

Nadere informatie

persinfo dan van severen collectiepresentatie

persinfo dan van severen collectiepresentatie persinfo dan van severen collectiepresentatie p. 2 Dan Van Severen Collectiepresentatie In t kort Dan Van Severen (1927-2009) woonde en werkte een tiental jaar in Brugge. Zijn oeuvre ontwikkelde zich toen

Nadere informatie

GR AFISCH FESTIVAL 20 MEI-26 JUNI DEN HAAG FESTIVAL ANALOG BORDERS PRINSEGRACHT 16, DEN HAAG GRAFISCHE WERKPLAATS MASTERCLASSES / WORKSHOPS

GR AFISCH FESTIVAL 20 MEI-26 JUNI DEN HAAG FESTIVAL ANALOG BORDERS PRINSEGRACHT 16, DEN HAAG GRAFISCHE WERKPLAATS MASTERCLASSES / WORKSHOPS FESTIVAL ANALOG BORDERS GR AFISCH FESTIVAL GRAFISCHE WERKPLAATS MASTERCLASSES / WORKSHOPS PRINSEGRACHT 16, DEN HAAG LEZINGEN / WORKSHOPS 20 MEI-26 JUNI DEN HAAG 20 MEI-26 JUNI 2016 index 1.1. Inleiding...1

Nadere informatie

Bedoeling: Doelen: Leerplandoelen wiskunde (VVKBaO):

Bedoeling: Doelen: Leerplandoelen wiskunde (VVKBaO): Bedoeling: De leerlingen leren M.C. Escher en zijn werken kennen. Ze ontdekken ook wat regelmatige vlakvulling is en maken kennis met de drie soorten symmetrie die Escher in zijn werken gebruikt. Na het

Nadere informatie

Workshops Linoleumsnede

Workshops Linoleumsnede Workshops Linoleumsnede Biest 76, 6001 AS Weert www.galerieweert.nl Workshop Linoleumsnede Feestelijke wenskaart maken. Een kaartje krijgen vinden we allemaal wel leuk, maar er een zelf maken is nog leuker!

Nadere informatie

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013

stichting Er Zijn Inhoudsopgave: ANBI verantwoording 2013 stichting Er Zijn ANBI verantwoording 2013 Inhoudsopgave: 1 De naam 2 2 RSIN/fiscaal nummer 2 3 Contactgegevens 2 4 Bestuurssamenstelling en namen bestuursleden 2 5 De doelstelling 2 6 Het beleidsplan

Nadere informatie

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Ruimtelijke figuren

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Ruimtelijke figuren Escher in Het Paleis Wiskundepakket Ruimtelijke figuren Ruimtelijke figuren Escher maakt in EEN AANTAL prenten gebruik van wiskundig interessante ruimtelijke vormen, zoals Platonische lichamen en Möbiusbanden.

Nadere informatie

wizkid 2013 21 maart 2013 Veel succes en vooral veel plezier.!! je hebt 50 minuten de tijd rekenmachine is niet toegestaan

wizkid 2013 21 maart 2013 Veel succes en vooral veel plezier.!! je hebt 50 minuten de tijd rekenmachine is niet toegestaan www.zwijsen.nl www.e-nemo.nl 21 maart 2013 www.education.ti.com www.smart.be Veel succes en vooral veel plezier.!! Stichting Wiskunde Kangoeroe www.rekenzeker.nl www.sanderspuzzelboeken.nl www.schoolsupport.nl

Nadere informatie

Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test.

Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test. Hoe je met je ipad razendsnel je eigen stijl ontdekt. Met GRATIS test. 1 Hoe het bij mij begon Ik tekende en schilderde altijd al graag. Thuis, bij mijn oma en op school, met dikke kleurpotloden. Op alle

Nadere informatie

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1 Rekenpuzzels & Breinkrakers Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO Deel 2 Deel 1 Deel 3 Deel 1 Voorwoord Aan de leerlingen en leerkrachten van alle basisscholen in Nederland! Dit boekje

Nadere informatie

CATEGORIËEN DOCUMENTATIE PERSONEN

CATEGORIËEN DOCUMENTATIE PERSONEN 1 CATEGORIËEN DOCUMENTATIE PERSONEN Heimans en Thijsse Stichting Versie 30 augustus 2013 ARTIKELEN: - in kranten - in tijdschriften - divers (bijvoorbeeld een artikel voor een kalender, of een bijdrage

Nadere informatie

Samenvatting Kunst ABC

Samenvatting Kunst ABC Samenvatting Kunst ABC Week 1: Kunst algemeen + film, beeldhouwen en fotografie Info: Wat is kunst? Kunst kan verschillende soorten dans, muziek, schilderijen, toneel en beelden zijn. Beeldhouwkunst of

Nadere informatie

Ik en mijn vrienden. Mensfiguren. Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6

Ik en mijn vrienden. Mensfiguren. Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6 Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6 Ik en mijn vrienden 2 Mensfiguren Mensfiguren spelen een belangrijke rol in kunst en kunstonderwijs. In deze serie van drie artikelen worden kinderen vertrouwd gemaakt

Nadere informatie

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen?

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen? MILLY S MOZAIEKKRANT, UITGAVE OKTOBER 2014 Winkel: Mandenmakerstraat 102 b, 3194 DG te Hoogvliet Webwinkel: www.millyswinkel.nl Emailadres: info@millyswinkel.nl Beste lezers, In deze mozaïekkrant wilde

Nadere informatie

Pimpelmees 3 3766 AX Soest

Pimpelmees 3 3766 AX Soest Pimpelmees 3 3766 AX Soest Landelijk kunstenaars-genootschap de Ploegh Pimpelmees 3 3766 AX Soest Ingang de Hazelaar Telefoon: 035-609 04 11 Email: mfretz@deploegh.nl www.deploegh.nl Openingstijden woensdag

Nadere informatie

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen?

Wilt u ook gratis Milly s Mozaïekkrant ontvangen? MILLY S MOZAIEKKRANT, UITGAVE JUNI/JULI 2014 Winkel: Mandenmakerstraat 102 b, 3194 DG te Hoogvliet Webwinkel: www.millyswinkel.nl Beste lezers, Emailadres: info@millyswinkel.nl In verband met onze vakantie

Nadere informatie

Voor de ouders of verzorgers

Voor de ouders of verzorgers Voor de ouders of verzorgers Dit boekje is bedoeld voor kinderen tussen drie en zes jaar. Acht kunstwerken uit de collectie oude kunst van het Centraal Museum zijn geselecteerd voor dit boekje. Deze werken

Nadere informatie

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641

Hoe maak je een goede bronvermelding. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/39641 Auteurs Laatst gewijzigd Licentie Webadres Els ; 11 October 2012 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/39641 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

N 14. JACQUES NÈVE Horloger d Art - Uurwerkmaker + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net. CHARLES SARRABAT ( voor 1686)

N 14. JACQUES NÈVE Horloger d Art - Uurwerkmaker + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net. CHARLES SARRABAT ( voor 1686) N 14 JACQUES NÈVE Horloger d Art - Uurwerkmaker + 32 (0)477 27 19 08 - jneve@horloger.net - www.horloger.net CHARLES SARRABAT ( voor 1686) KLOK GENAAMD PENDULE RELIGIEUSE Parijs, omstreeks 1670 H : 40

Nadere informatie

Escher in Het Paleis

Escher in Het Paleis Escher in Het Paleis Escher in Het Paleis een ware inspiratiebron! Bent u op zoek naar een mooie, inspirerende niet alledaagse locatie in een culturele omgeving? Dan is Escher in Het Paleis hetgeen u zoekt.

Nadere informatie

Wim Suermondtprijs 2014

Wim Suermondtprijs 2014 Wim Suermondtprijs 2014 Het thema: Water en Vuur natuur warmte spanning passie...water... tegenstellingen gevecht botsing...vuur... karakter beleving fantasie kracht Maak een kunstwerk met als thema Water

Nadere informatie

Architectuur: zien, beleven en doen.

Architectuur: zien, beleven en doen. Architectuur: zien, beleven en doen. Architectuurprojecten in het ABC! Opgezet voor het primair onderwijs door Claire Duval (beeldend kunstenaar) en Juliette Verhofstad (kunsthistoricus) i.s.m. het ABC

Nadere informatie

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Oneindigheid

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Oneindigheid Escher in Het Paleis Wiskundepakket Oneindigheid Oneindigheid Wiskundigen hebben weinig moeite met het begrip oneindigheid. Er zijn bijvoorbeeld oneindig veel getallen, een lijn is oneindig lang en oneindig

Nadere informatie

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen

Klee. en Cobra. Opnieuw beginnen Klee Lesmateriaal groep 5 en 6 deel 1: klassikale les op school bij de tentoonstelling Klee en Cobra Het begint als kind 28.01-22.04 2012 en Cobra Opnieuw beginnen Dit is Paul Klee En dit ook. En dit is

Nadere informatie

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1

Rekenpuzzels. Breinkrakers. Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO. Deel 2. Deel 3. Deel 1 Rekenpuzzels & Breinkrakers Verzameld uit het reken-wiskundeonderwijs door de NVORWO Deel 2 Deel 1 Deel 3 Deel 1 Voorwoord Aan de leerlingen en leerkrachten van alle basisscholen in Nederland! Dit boekje

Nadere informatie

Onmogelijke figuren. Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre. Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde

Onmogelijke figuren. Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre. Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde Onmogelijke figuren Geschreven door Judith Floor en Vivike Lapoutre Herzien door Dieuwke van Wijk en Amarins van de Voorde Vierkant voor Wiskunde Zomerkamp A 2010 Voorwoord Je hebt vast wel eens een stripboek

Nadere informatie

Organiseer met uw vereniging een tentoonstelling met cartoons van: TIJDLOZE HUMOR

Organiseer met uw vereniging een tentoonstelling met cartoons van: TIJDLOZE HUMOR Organiseer met uw vereniging een tentoonstelling met cartoons van: TIJDLOZE HUMOR Opzet: Weekblad t Pallieterke beschikt over een kant en klare tentoonstelling met cartoons van Brasser. Deze tentoonstelling

Nadere informatie

Eline's Silhouetten. Kunst van Eline Janssens. Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7

Eline's Silhouetten. Kunst van Eline Janssens. Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7 Eline's Silhouetten Kunst van Eline Janssens Werkstuk door Isis Uiterwaal Op de groene Alm groep 7 1 Inleiding Mijn werkstuk gaat over Eline Janssens, ik vind het leuk om het over haar te hebben omdat

Nadere informatie

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9.

inhoud 1. Een leven in beeld 2. Vincents jeugd 3. Aan het werk 4. Brieven 5. Boeren 6. Naar Parijs 7. Naar het zuiden 8. De ruziemaker 9. Vincent van Gogh inhoud 1. Een leven in beeld 3 2. Vincents jeugd 4 3. Aan het werk 5 4. Brieven 6 5. Boeren 7 6. Naar Parijs 9 7. Naar het zuiden 10 8. De ruziemaker 11 9. Ziek 12 10. Het einde 13 11.

Nadere informatie

ANDALUSIË. Rondreis met alle hoogtepunten+ autentiek Andalusië

ANDALUSIË. Rondreis met alle hoogtepunten+ autentiek Andalusië ANDALUSIË Rondreis met alle hoogtepunten+ autentiek Andalusië 21 september 28 september 2016 DAG 1: BRUSSEL MALAGA RONDA (D) Vertrek vanuit Brussel naar Malaga. Onthaal door de Nederlandstalige gids en

Nadere informatie

terdege Heidi de Rooy De artsen sloten een zwangerschap nagenoeg uit Thema Vrouw

terdege Heidi de Rooy De artsen sloten een zwangerschap nagenoeg uit Thema Vrouw Up en down Wanneer kun je je volwassen geworden kind met down het beste elders huisvesten? Een dilemma. Tienerjaren Foto s van de kroonprins uit 1980-1987, waarin hij onderwijs volgt in Baarn, Den Haag

Nadere informatie

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK

ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK ONLINE LESSUGGESTIE PHILIPPE VAN SNICK Informatie over de kunstenaar De Belgische kunstenaar Philippe Van Snick (geb. 1946) onderzoekt met minimale middelen de ruimtelijke mogelijkheden van schilderkunst.

Nadere informatie

Etsen 5 VWO Tekenen Materiaal Werkwijze surrealistisch magisch realistisch

Etsen 5 VWO Tekenen Materiaal Werkwijze surrealistisch magisch realistisch Etsen 5 VWO Tekenen Materiaal: etsplaatje, etsnaald, afdekvernis, harspoeder, brander, penseel, etspapier, etsinkt, krantenpapier, vijl, schuurpapier, poetslappen, potlood, reproductie. Werkwijze: Bestudeer

Nadere informatie

Nieuws om door te geven

Nieuws om door te geven 3 Nieuws om door te geven Info 151 (zomer 2014) Haarlem, 16 juni 2014 Inhoud 1. Prinses Beatrix op NBG-jubileumfeest 2. Nieuw boek over bijbelse uitdrukkingen 3. Jaarverslag van Nederlands Bijbelgenootschap

Nadere informatie

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p.

Foundation for Dutch Heritage Overseas BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020. Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2. Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. BELEIDSPLAN NEW HOLLAND FOUNDATION 2016-2020 Hoofdstuk 1 Inleiding p. 2 Hoofdstuk 2 Huidige situatie p. 2 Hoofdstuk 3 Visie en Missie p. 3 Hoofdstuk 4 Ambities p. 4 Hoofdstuk 5 Stappenplan p. 5 1 Hoofdstuk

Nadere informatie

CLIL Toolkit voor het basisonderwijs

CLIL Toolkit voor het basisonderwijs CLIL Toolkit voor het basisonderwijs Auteurs: Alessandra Corda, Eke Krijnen, Wibo van der Es Redactie: Jan Willem Chevalking, Tine Stegenga 2012 Expertisecentrum mvt, Leiden Een digitale versie van deze

Nadere informatie

Viering 25 jaar Islamitisch onderwijs. Vrijdag, 22 / 11 / 2013 Nummer: 05-13/14

Viering 25 jaar Islamitisch onderwijs. Vrijdag, 22 / 11 / 2013 Nummer: 05-13/14 Vrijdag, 22 / 11 / 2013 Nummer: 05-13/14 1 ste Rapport Zoals in de schoolgids vermeld staat, zullen wij in de eerste week van december het 1 ste rapport van dit schooljaar uitreiken. Voor de onderen middenbouw

Nadere informatie

HET IS EEN PRISMA, OF TOCH NIET...

HET IS EEN PRISMA, OF TOCH NIET... In dit artikel laten we zien hoe je een kubus, een rombendodecaëder en een afgeknotte octaëder kunt omvormen tot een. Om de constructie zelf uit te voeren, heb je de bouwtekeningen nodig die bij dit artikel

Nadere informatie

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1

Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 PB 1 Zhuang Hong Yi 12 januari t/m 23 februari 2014 1 zhuang hong yi Preview zaterdag 11 januari van 14.00 17.00 uur Opening zondag 12 januari van 14.00 17.00 uur, in aanwezigheid van Zhuang Hong Yi Expositie

Nadere informatie

Examenopgaven VBO-MAVO D 2004

Examenopgaven VBO-MAVO D 2004 Examenopgaven VBO-MAVO D 2004 tijdvak 1 woensdag 2 juni 9.00 11.00 uur NEDERLANDS SCHRIJFVAARDIGHEID D FUNCTIONEEL SCHRIJVEN Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 4 opdrachten.

Nadere informatie

Saskia Pfaeltzer (1955) is een kunstenaar pur sang. Er

Saskia Pfaeltzer (1955) is een kunstenaar pur sang. Er SASKIA PFAELTZER Ik moet mijzelf blijven verrassen, dat is voor mij dé manier om energiek te blijven en plezier te houden in wat ik doe. Saskia Pfaeltzer SASKIA PFAELTZER Saskia Pfaeltzer (1955) is een

Nadere informatie

Look & Inspire. Inhoud

Look & Inspire. Inhoud Inhoud 1, Textielen en stoffen blz.1 2.Documentatie blz.2 3. Verwerkingskeuze Analyse en vervolgstappen blz.15 4. Expo uitwerking blz.16 5. Reflectie met Games & Interactie en de kunstwereld blz.17 Textielen/stoffen

Nadere informatie

LOST CITY GUIDE EDITIONS 2015. Roy Kahmann April 2015

LOST CITY GUIDE EDITIONS 2015. Roy Kahmann April 2015 LOST CITY GUIDE EDITIONS 2015 Roy Kahmann April 2015 De mooiste en handigste CITYGUIDE VAN EUROPA Slechts 5 TIPS van unieke locaties op het gebied van coffee, shopping, food, drinks en art in de stad de

Nadere informatie

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545

Willem van Oranje. Over Willem. Info. Bekenden van Willem. Willem van Oranje. Tijdlijn Info Foto s. wsw. Dillenburg. Willem van Oranje Lente, 1545 Over Willem Willem krijgt op 11-jarige leeftijd door het overlijden van een neef een grote erfenis. Daar hoort ook bij dat hij verhuist van zijn ouders in de naar de grote stad. Daar wordt hij opgevoed

Nadere informatie

Archiefnummer 0644. Inventaris van het archief. Ybe van der Wielen (1913-1999) 1937-1994 (met hiaten) Lidy Visser

Archiefnummer 0644. Inventaris van het archief. Ybe van der Wielen (1913-1999) 1937-1994 (met hiaten) Lidy Visser Archiefnummer 0644 Inventaris van het archief Ybe van der Wielen (1913-1999) 1937-1994 (met hiaten) Lidy Visser Den Haag 2008 INHOUD 1. Inleiding 3 2. Inventaris 4 2.1. Algemeen 4 2.2. Particulier 4 2.2.2.

Nadere informatie

STRANDBALLEN. Potlodenbakje ZELF SAMENGESTELDE CD

STRANDBALLEN. Potlodenbakje ZELF SAMENGESTELDE CD Hallo ik heb weer ideeën verzameld voor als u dochter/zoon jarig is of als afscheid van school of als er gevierd moet worden dat er een broertje of zusje geboren is. Mocht u door dit te zien zelf ook leuke

Nadere informatie

Cursusaanbod en workshops 2012-2013

Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Cursusaanbod en workshops 2012-2013 Marc Kuyper Hans van der Pas Atelier: Wateringweg 155 email : art@marckuyper.com en hvdp@telfort.nl 2031EG Haarlem telefoon 06-11204994 (inspreken) Volop gratis parkeergelegenheid

Nadere informatie

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd:

Naam: Beschrijving: Deelnemers: min 5 max 15 Lokaal: Duur: 2 uur Leeftijd: Schilderen naar de Aboriginals De Aboriginals leven verspreid op een groot stuk land omdat ze leven van datgene dat in de natuur leeft. Om met elkaar in contact te blijven maakten ze kaarten met de ligging

Nadere informatie

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar

beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling te-ke-naar fo-to lijst-je et-sen e-zel kun-ste-naar Auditieve oefeningen kunst Hakken en plakken (hak de woorden in stukken, laat de kinderen het hele woord zeggen) beeld-je ver-ven plak-ken por-tret stil-le-ven schil-de-rij pa-let mu-se-um ten-toon-stel-ling

Nadere informatie

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur

MOERASBOS IN STADSHAGEN. Thema: natuur DOCENT In het thema Natuur ontdekken de leerlingen van groep 7 en 8 dat er rond de jaartelling een bijzonder bos op de plek stond waar zij nu wonen. Dit moerasbos is in 2000 opgegraven door archeologen.

Nadere informatie

Fly & drive Andalusië

Fly & drive Andalusië Page 1 of 5 Fly & drive Andalusië In Spanje stichtten de Arabieren een rijk dat een hoge beschaving en een grote welvaart kende, waarbij de rest van Europa verbleekte. De belangrijkste gebeurtenissen in

Nadere informatie

Van Gogh op school. Lespakket vmbo

Van Gogh op school. Lespakket vmbo Van Gogh op school Lespakket vmbo Inhoud Docentenhandleiding Inleiding 1 In de klas 2 Antwoordsuggesties 3 Museumbezoek 6 Opdrachtbladen Vincent van Gogh 1 De aardappeleters 2 Zelfportret als schilder

Nadere informatie

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander

verwerkingsopdrachten Willem-Alexander verwerkingsopdrachten Willem-Alexander Van kind tot koning Vragen bij Stamboom van het Koninklijk huis (bladzijde 6 en 7) 1 Als je goed kijkt, zie een schild met het wapen van Nederland. Op het schild

Nadere informatie

I. Inleiding. Beroepsinformatie: Drukker. De weg van ontwerp tot verspreiding. Werkbundel De grafische sector

I. Inleiding. Beroepsinformatie: Drukker. De weg van ontwerp tot verspreiding. Werkbundel De grafische sector I. Inleiding Beroepsinformatie: Drukker Je plaatst de drukvorm (het beeld dat je wil drukken) in de drukpers en stelt de machine in om afdrukken op papier, folie, blik, karton tot stand te brengen. Je

Nadere informatie

Een wiskunstenaar: portretten van wiskundigen en tegeltjes

Een wiskunstenaar: portretten van wiskundigen en tegeltjes 1 112 NAW 5/13 nr. 2 juni 2012 Een wiskunstenaar: portretten van wiskundigen en tegeltjes Henk van der Vorst Henk van der Vorst Eekhoornlaan 9 3951 AV Maarn info@henkvandervorst.nl Recreatieve wiskunde

Nadere informatie

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549.

Filips. Over Filips. Info. Bekenden van Filips. Filips. Tijdlijn Info Foto s Eten & Drinken. wsw. Filips 1540. Filips 1549. Over is de oudste zoon van de machtige keizer Karel V. Karel is geboren in Gent en is regelmatig in de Nederlanden. is geboren in Spanje en groeit daar op. Zijn vader ziet hij maar weinig, die is altijd

Nadere informatie

Paleis Het Loo 1 a voorbeeldantwoord: Ik wil meer weten over de geschiedenis van paleis Het Loo. b precies

Paleis Het Loo 1 a voorbeeldantwoord: Ik wil meer weten over de geschiedenis van paleis Het Loo. b precies Blok 3 Brugles 6 Alle leesmanieren samen! Paleis Het Loo Ik wil meer weten over de geschiedenis van paleis Het Loo. 2 a informatieve tekst (lesbrief) paleis Het Loo 3 voorbeeldantwoord: koninklijk paleis,

Nadere informatie

Thinking of Art Stijldocument

Thinking of Art Stijldocument Thinking of Art Stijldocument Niels de Jong GDD1A Inspiratie: M.C. Escher Inhoudsopgave Inleiding...2 1 Moodboard / stijlinspiratie kiezen...2 Kiezen stijlinspiratie...3 Beeldmateriaal in Moodboards...4

Nadere informatie

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET

NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET museabrugge.be MUSEA BRUGGE PERSDOSSIER indrukwekkend NIEUWE TOPSTUKKEN UIT HET BRUGSE PRENTENKABINET OUDE MEESTERS ARENTSHUIS MODERNE GRAFIEK GROENINGEMUSEUM 31.10.2015-14.02.2016 SELECTIE 1 05.03.2016-19.06.2016

Nadere informatie

Catalogus tentoonstelling Junglegroep

Catalogus tentoonstelling Junglegroep Catalogus tentoonstelling Junglegroep Rembrandt van Rijn (zelfportret) Wereldberoemd om de Nachtwacht. Schilderde veel portretten. Dit ben ik op mijn zelfportret: Aan alle bezoekers van deze tentoonstelling:

Nadere informatie

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt.

Met dit lekkere warme weer zijn we lekker gaan wandelen in het park bij ons in de buurt. Het Kwetternest 3-jarigen Deze week zijn we begonnen met het thema OEF WAT WARM! We hebben in de groep een echte ijswinkel gemaakt. De kinderen kunnen naar hartenlust ijsjes kopen en eten. In de grote

Nadere informatie

Examen HAVO. wiskunde A1,2

Examen HAVO. wiskunde A1,2 wiskunde A1,2 Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Donderdag 2 juni 13.30 16.30 uur 20 05 Voor dit examen zijn maximaal 83 punten te behalen; het examen bestaat uit 21 vragen. Voor

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Londen ipad. Londen. Tower of Londen. Tower of London. Samengesteld door: BusTic.nl

Londen ipad. Londen. Tower of Londen. Tower of London. Samengesteld door: BusTic.nl Londen ipad Londen Tower of Londen Tower of London 1 Londen ipad De Tower of London werd aan het begin van de 11e eeuw gebouwd door Willem de Veroveraar. In de 13e eeuw werd het sterk uitgebreid tot de

Nadere informatie

Architectuur: zien, beleven en doen.

Architectuur: zien, beleven en doen. Architectuur: zien, beleven en doen. Korte architectuurprojecten op school! Opgezet voor het primair onderwijs door Claire Duval (beeldend kunstenaar) en Juliette Verhofstad (kunsthistoricus) i.s.m. het

Nadere informatie

Hoe wordt een prentenboek gemaakt?

Hoe wordt een prentenboek gemaakt? In deze les leer je hoe een prentenboek wordt gemaakt. Nippertje is geschreven door Rian Visser en geïllustreerd door Noëlle Smit. Maak zelf ook een leuk boek! Doel: informatie over het maken van een boek.

Nadere informatie

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn:

Auditieve oefeningen. Boek van de week: Verhaalbegrip: Taalbewustzijn: Auditieve oefeningen Boek van de week: 1; Nijntje in het museum 2; Krokodil en het meesterwerk 3; Kloddertje 4; Meneer Kandinsky was een schilder 5; Het kleine museum Verhaalbegrip: Bij elk boek stel ik

Nadere informatie

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8

Wild Beest. Opdrachtenboekje. Basisonderwijs groep 5 t/m 8 Wild Beest Opdrachtenboekje Basisonderwijs groep 5 t/m 8 24 februari t/m 29 mei 2015 Wild Beest In dierentuin Dierenrijk zijn door een computerstoring bij een aantal kooien de elektronische sloten open

Nadere informatie

CAROLINE GRESNIGT BEELDENDE CURSUSSEN

CAROLINE GRESNIGT BEELDENDE CURSUSSEN CAROLINE GRESNIGT BEELDENDE CURSUSSEN Modeltekenen Het menselijk lichaam is eindeloos fascinerend en een geweldig onderwerp om goed te leren kijken, studeren op vorm en licht/donker, het ontwikkelen van

Nadere informatie

5 dagen creatieve workshops

5 dagen creatieve workshops 5 dagen creatieve workshops beeldhouwen in steen - edelsmeden boetseren met klei - mixed media Beeldhouwen in steen "De trage geduldige steen. Het denken dat even stopt. Alleen nog maar aanwezig zijn.

Nadere informatie

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie