Ik en mijn vrienden. Mensfiguren. Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ik en mijn vrienden. Mensfiguren. Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6"

Transcriptie

1 Beeldend Kunst Tekenen Groep 4-6 Ik en mijn vrienden 2 Mensfiguren Mensfiguren spelen een belangrijke rol in kunst en kunstonderwijs. In deze serie van drie artikelen worden kinderen vertrouwd gemaakt met het tekenen van en werken met mensfiguren. Bij kunstonderwijs is het belangrijk dat kinderen (leren) kijken. Door veel te kijken en te oefenen maken ze zich het werken met papieren mensfiguren steeds meer eigen. De basis van mensfiguren tekenen is in de onderbouw gelegd. Kinderen leerden daar grondvormen zien. De stappen die daar gemaakt zijn, moeten doorlopen zijn voordat de volgende lessen voor de middenbouw aanvangen. Als de stappen niet gemaakt zijn, dan is de enige optie die stappen alsnog uit te voeren. Grondvormen zien is niet iets wat kinderen van nature doen en vanuit zichzelf kunnen. Kinderen moeten dit zien in grondvormen leren. Betekenisvolle context Als in de buurt van de school een galerie staat waar kinderen welkom zijn, een museum waar kinderen zonder al te strenge suppoosten op onderzoek uit kunnen gaan, een kunstmanifestatie gehouden wordt of andere kunstzinnige uitingen te zien of te bezoeken zijn, maak daar dan dankbaar gebruik van. Er zijn genoeg aanleidingen om voorafgaand, tijdens of na een bezoek aan zo n kunstinstelling beeldend aan het werk te gaan. Heeft u deze mogelijkheden niet voorhanden, bouw dan zelf een context. Leid de les in met mooie, sterke en waargebeurde verhalen. Een verhaal kan namelijk goed voor een context zorgen. Zeker als het een beeldend verhaal is dat aansluit bij de belevingswereld van leerlingen in de middenbouw. Kinderen in de middenbouw waarderen figuratieve kunst. Het zijn beelden die min of meer weergegeven zijn in schema s: zo tekenen ze zelf ook. In het filmpje Ik en papa, dat hoort bij dit artikel, zijn tekeningen vol schema s te zien. Het is een verhaal met tekeningen om het mensfiguur centraal te zetten. Bekijk samen met de kinderen het verhaal Ik en papa. U vindt het filmpje op praxisbulletin.nl. Ino de Groot Ino de Groot is opleidingsdocent beeldende vakken en teamleider deeltijdopleidingen aan de Marnix Academie in Utrecht. 23

2 De houding van een mens zegt iets over zijn stemming Uitspelen De houding van een mens(figuur) zegt iets over zijn stemming. Oefen samen door verdrietig te gaan lopen en de kinderen zich bewust te laten worden van hun lichaamshouding. Kinderen kunnen bewust (leren) voelen hoe staan wachten, staan kijken en laten we gaan eruitzien. Dit soort oefeningen kan helpen om straks die houding te treffen met en op papier. Speel met de klas het spel lopend in de gymzaal of tussen de tafels slalommend: loop droef, wacht, kijk en sta op het punt te gaan. En geef dan ineens het commando stop en sta stil. Bevries de houdingen. Laat de kinderen zich steeds bewust worden van hoe ze staan. Om zichzelf straks in grondvormen te kunnen leggen, moeten de kinderen zich als het ware platslaan : ze stellen zichzelf als plat voor en passen hun houding zo aan, dat ze de grondvormen voor zich zien. Ervaren brengt begrip De truc is om op 101 manieren het mensfiguur aan te bieden en op 101 manieren de kinderen te laten ervaren hoe dat mensfiguur nu in elkaar zit, steeds in wisselende houdingen. Het draait om hetzelfde grondpatroon, met steeds weer een ander effect: mensfiguren die op elkaar reageren, mensfiguren die met elkaar zijn, die samen iets doen. Samen sporten is natuurlijk een geliefd onderwerp, maar samen naar kunst kijken kan ook, net als samen dansen, samen werken of samen iets anders doen. Door veel ervaringen op te doen, komt het mensfiguur als het ware als een vast schema in het hoofd te zitten. Een schema dat zo bewegelijk is als de mens zelf. En dat is precies de bedoeling. Straks wordt het tekenen van mensen, zo uit de losse hand, een fluitje van een cent. Nu investeren is straks tekenen. Startpunt: het uitgeknipte mensfiguur Het uitgeknipte mensfiguur vormt de basis van heel veel werk. Op praxisbulletin.nl vindt u een knipplaat met het mensfiguur. Print of kopieer het en laat de kinderen de onderdelen uitknippen. Het spelen kan beginnen. Ze leggen het mensfiguur op een mooi vel papier. Omtrekken en omtrekken De kinderen kunnen het uitgeknipte figuur omtrekken, omdraaien en weer omtrekken; dan krijgen ze een spiegelbeeld. Ze kunnen het figuurtje herhalen door de eerste lijntekening heen, of het figuurtje van een klasgenootje lenen en gebruiken. Er zijn eindeloos veel mogelijkheden. Kaarten Maak van postkaarten (uit eigen verzameling, meegebracht door kinderen of uit schoolvoorraad) schilderijen door ze op een papier te plakken. De kinderen plaatsen er mensfiguren 24 Ik en mijn vrienden Beeldend Kunst Tekenen

3 bij. De kaarten hangen als schilderijen aan de wand, terwijl de mensfiguren er samen naar staan te kijken. De kinderen trekken de figuren en de kaarten om, zodat een concreet beeld, een weergave met lijnen ontstaat. Een fraai resultaat. De kinderen zullen verrukt zijn; dit ziet er goed uit! Keith Haring Als de kinderen de mensfiguurtjes inkleuren, krijg je werk dat verwant is aan het werk van de kunstenaar Keith Haring. Het tonen en bespreken van zijn werk ligt helemaal in de lijn van de kerndoelen: kinderen maken kennis met kunst en ze reflecteren op werk van anderen. Handig knipwerk Handig knippen zorgt ervoor dat er in één knipronde meerdere figuurtjes ontstaan. Daartoe leggen de kinderen drie of vier velletjes papier op elkaar. Ze trekken het mensfiguur om op het bovenste vel. Goed vasthouden en knippen maar. Knijpers zijn handig als de kinderen meer velletjes papier tegelijkertijd willen knippen, dan blijven de velletjes beter op hun plaats. Laat de kinderen elkaars mensfiguren en elkaars knipsels gebruiken: dat levert een mooie samenwerking op! Omtrekken en omtrekken Handig knipwerk Lastig knipwerk Lastig knipwerk Om het knippen een niveau hoger te tillen, kunt u de volgende opdracht geven: Een groepje danst hand in hand. Dan stoppen ze: knip de dansende sliert mensen. Zo n mensfiguur uitknippen is een lastig werkje, zeker als de kinderen ook nog meerdere velletjes tegelijk willen knippen in verschillende kleuren zodat ze straks kunnen experimenteren met kleuren. 25

4 Door niet eerst de mensfiguur te tekenen en wel de kleren te maken, kun je met de kleren de houding van de mensfiguren nog beïnvloeden; de kinderen kunnen dan grappige toevallig ontstane knipresultaten gebruiken. gevonden wordt demotiveert. Potlood is een optie, al zijn de lijnen daarvan op een kaart slecht zichtbaar. De kaarten omdraaien en aan de achterkant de lijnen zetten is geen optie; juist het uitmikken van het patroon in de kleding is zo aardig om te doen. Het is dus aan de kinderen; bespreek het dilemma met ze en laat ze kiezen welke methode voor hen acceptabel is. Begeleiding Bibliografie I. de Groot & L. van der Leij, Kunstmeester! Beeldende vorming: over kinderkunst en meester (m/v) werk, Thieme Meulenhoff, Amersfoort, I. de Groot, Teken ik dat lukt altijd, in: Praxisbulletin, Malmberg, s Hertogenbosch, J. van Leeuwen, Een halve hond heel kijken. Een boek over kijken, Querido, Amsterdam/ Antwerpen, P. H. Reynolds, De stip, Lemniscaat, Rotterdam, Kleren maken de man Laat de kinderen het mensfiguur omtrekken en aankleden. De ansichtkaarten komen weer van pas; nu zijn ze een basis voor de kleding. Uit de kaarten knippen de kinderen de kleding. Ze trekken een deel van het mensfiguur op de kaart om, knippen het uit en plakken het op. Ze zoeken steeds naar een mooi patroon of een mooie kleur. Het voordeel van omtrekken met stift is dat de lijnen gezien worden, maar het nadeel is dat er na het knippen restrandjes overblijven die niet zo mooi zijn. Kinderen zien die randjes ook en vinden die niet mooi. Iets dat niet mooi Ik en mijn vrienden Beeldend Kunst Tekenen Mopper niet als het knipwerk niet zo vloeiend gaat; het heeft geen zin te hameren op netjes werken! Kinderen kunnen het daardoor niet ineens beter. Door veel te doen, ontwikkelt (ook) deze vaardigheid zich. Ervaring doet leren. Bouw de hele serie rustig op. Spring niet meteen naar het spectaculairste. Gun de kinderen de tijd om het mensfiguur in de vingers te krijgen. Geef stap voor stap de instructie en laat al werkend veel mogelijkheden zien. Je kunt niet te veel voordoen: voed de verbeelding! Laat tussendoor mooie vondsten van kinderen zien, dit werkt stimulerend. Een goed voorbeeld van de één zet andere kinderen op een spoor. Zo gebruiken ze elkaars ervaring en vondsten. Afkijken wordt leren.

5 Technische instructie, verbeeldende instructie en opdrachten lopen in dit artikel door elkaar. Uit het een volgt het ander. Hoe het een en ander precies loopt, kun je niet van tevoren voorspellen; laat u ook als leerkracht verrassen! Gebruik voor deze lessen de filmpjes die netjes gerangschikt staan op inodegroot.nl. Ook op praxisbulletin.nl zijn deze filmpjes te vinden. Evaluatie Vraag de kinderen te vertellen. Laat ze vertellen over hun eigen werk, laat ze vertellen over het werk van anderen en laat ze aanwijzen: Kijk daar zie je dit en daar dat en... Deel het plezier, deel de verwondering, deel! Praxisbulletin.nl Dit artikel heeft een uitbreiding op praxisbulletin.nl. Daar zijn opgenomen: Filmpjes Knipplaat 27

Ik en mijn vrienden doen alles samen

Ik en mijn vrienden doen alles samen Ino de Groot Ik en mijn vrienden doen alles samen Les mensfiguren Middenbouw De betekenisvolle context Als in de buurt van de school een galerie staat waar kinderen welkom zijn, als er in de buurt een

Nadere informatie

Kijk daar sta ik. Mensfiguren. 18 Kijk daar sta ik Beeldend Kunst Tekenen. Beeldend Kunst Tekenen Groep 1-4. Ino de Groot

Kijk daar sta ik. Mensfiguren. 18 Kijk daar sta ik Beeldend Kunst Tekenen. Beeldend Kunst Tekenen Groep 1-4. Ino de Groot Beeldend Kunst Tekenen Groep 1-4 Kijk daar sta ik 1 Mensfiguren Mensfiguren spelen een belangrijke rol in kunst en kunstonderwijs. In deze serie van drie artikelen worden kinderen vertrouwd gemaakt met

Nadere informatie

Kunstkijken: Kijk daar sta ik

Kunstkijken: Kijk daar sta ik Kunstkijken: Kijk daar sta ik Les mensfiguren Onderbouw De betekenisvolle context Als leerkracht bouw je als inleiding op de les een context die voor kinderen een relevante is. Er moet straks namelijk

Nadere informatie

Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen een lijntekening van een beweging getekend.

Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen een lijntekening van een beweging getekend. Titel: het grote dansfeest (met dank aan Lizan Geurtsen) Bouw: groep 7 Tijdsindicatie totaal: 50 min. Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen

Nadere informatie

Titel: Pollocken. (met dank aan Gabriëlla van Dijk ea) Bouw: groep 1. Tijdsindicatie totaal: 20 min.

Titel: Pollocken. (met dank aan Gabriëlla van Dijk ea) Bouw: groep 1. Tijdsindicatie totaal: 20 min. Titel: Pollocken. (met dank aan Gabriëlla van Dijk ea) Bouw: groep 1 Tijdsindicatie totaal: 20 min. Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen een schildering gemaakt op de manier van

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje.

Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje. Onderwerp Voorkennis Leerlingen leren de instructies herhaal en als dan (anders ). Ze moeten een algoritme schrijven voor een dansje. Leerlingen kunnen duidelijke commando s geven en uitvoeren. Leerlingen

Nadere informatie

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les

China. Met Fan Kuan op stap. 3 lessen rond kunst in China. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten per les China Met Fan Kuan op stap 3 lessen rond kunst in China Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Met Fan Kuan op stap - Colofon Met Fan Kuan op stap Les voor groep 7/8

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 5 en 6 Inleiding De museumles is onderdeel van een lessenreeks met receptieve, reflectieve en actieve onderdelen: - 2 voorbereidende lessen op school door eigen leerkracht

Nadere informatie

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 1 HANDLEIDING LESSUGGESTIES MONDRIAAN TOT DUTCH KLEURENPALET De leerlingen kunnen de

Nadere informatie

BASISPLAN, PROCESFASENFORMULIER & OBSERVATIEFORMULIER BEELDENDE VORMING. Bloeiende bloemen. Lesvoorbereiding beeldende vorming

BASISPLAN, PROCESFASENFORMULIER & OBSERVATIEFORMULIER BEELDENDE VORMING. Bloeiende bloemen. Lesvoorbereiding beeldende vorming Bloeiende bloemen Lesvoorbereiding beeldende vorming Carlijn Luttikhuizen PEH16DA Basisplan : Les: Groep: Bron/Methode: Datum: Betekenis Wat zijn de inhouden en associatiemogelijkheden? Vorm Met behulp

Nadere informatie

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier

De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier Marlies Huijzer verzorging wat wil jouw dier? De meeste jonge kinderen zijn dol op dieren en willen heel graag een eigen huisdier om te vertroetelen. Ze denken niet zo na over wat een dier zelf leuk vindt

Nadere informatie

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27

2 > Kerndoelen 11. 4 > Aan de slag 15. 5 > Introductie van de manier van werken 22. 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 Inhoud 1 > Uitgangspunten 9 2 > Kerndoelen 11 3 > Materialen 12 4 > Aan de slag 15 5 > Introductie van de manier van werken 22 6 > Mogelijke werkvormen en de plaats op het rooster 27 7 > Waarom samenwerkend

Nadere informatie

Educatief pakket 4-5 jaar

Educatief pakket 4-5 jaar Educatief pakket 4-5 jaar Beste leerkracht Kinderen en verkeer: geen gemakkelijke combinatie. Daarom neemt de Plopsa-groep het initiatief om de verkeerskennis van kinderen bij te spijkeren via de K3-verkeersklas.

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 5 t/m 8 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

DANS MET MIJ! LESBRIEF

DANS MET MIJ! LESBRIEF DANS MET MIJ! LESBRIEF De voorstellingen van Hofplein, laten verwonderen, zijn fantasierijk en nemen het publiek mee naar de wereld van de verbeelding. HOFPLEIN ROTTERDAM Hofplein Rotterdam is al 30 jaar

Nadere informatie

Gravin Elisabeth en de dieren

Gravin Elisabeth en de dieren 2017-2018 School en Cultuur Gravin Elisabeth en de dieren Erfgoed project voor groep 4 Ontwikkeling van het project: De Werkhoven Geschiedenis voor u Maart 2017. Copyright: Dit materiaal is bedoeld voor

Nadere informatie

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België)

Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) lesbrief Het circus komt 3+ Clair de Lune Théâtre (België) onderbouw (groep 1 t/m 4) bezoekadres Markendaalseweg 75a Het doek gaat op. Er komt een schaduwcircus aan en alles is ineens mogelijk! Schaduwen

Nadere informatie

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes

Leerplandoelen: VVKBaO. WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes Graad: 2-3 Timing: 50 75 min. Leerplandoelen: VVKBaO WO TE 6.6 Kinderen zien in dat producten gemaakt worden volgens bepaalde technische principes WO TE 6.6.2 Dat houdt in dat ze kunnen bij eenvoudige

Nadere informatie

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek

Rollend meetwiel. Notities voor de leerkracht. Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Notities voor de leerkracht Rollend meetwiel Wetenschap Afstanden meten Schaalverdelingen kalibreren Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Mechanismen gebruiken overbrengingsverhouding, vertragende

Nadere informatie

Sprekende Portretten

Sprekende Portretten Docentenhandleiding Sprekende Portretten Sprekende Portretten Jacob Cuyp, Michiel Pompe van Slingelandt, 1649 Primair Onderwijs Groep 4 t/m 8 Inhoud Het Dordrechts Museum...p. 3 Algemene doelstelling programma..

Nadere informatie

Het houden van een spreekbeurt

Het houden van een spreekbeurt Het houden van een spreekbeurt In deze handleiding staan tips over hoe je een spreekbeurt kunt houden. Waar moet je op letten? Wat moet je wel doen? En wat moet je juist niet doen? We hopen dat je wat

Nadere informatie

ZET JEZELF OP DE FOTO

ZET JEZELF OP DE FOTO ZET JEZELF OP DE FOTO Een fotografieproject Digitale media onderbouw primair onderwijs Colofon Deze lesbrief hoort bij de leskist Zet jezelf op de foto. Ontwikkeling en tekst: Vormgeving en Lay-out: i.o.v.

Nadere informatie

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief Meetkunst Les 2 Van kunst naar ruimte Weergeven op schaal en in perspectief Kunst laat vaak een interpretatie van de werkelijkheid om ons heen zien. Soms lijkt een schilderij heel echt ; sommige kunstenaars

Nadere informatie

Spot 2+ La Baracca (Italië)

Spot 2+ La Baracca (Italië) l e s b ri ef Spot 2+ La Baracca (Italië) 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 F facebook.com/ stiltefestival techniek@destilte.nl Nieuwe Huizen 41 E info@destilte.nl +31(0)6-11 62 32 91 afdeling educatie

Nadere informatie

Rollen en raden - Samen 1000

Rollen en raden - Samen 1000 Rollen en raden - Samen 1000 Rekenoefening groep 5&6 Doel Automatiseren van het aanvullen tot 1000 Construeren met papier, zie Eigen producties Materiaal Schaar Lijm Uitslag van de twaalfvlaksdobbelsteen

Nadere informatie

Naar het gelijknamige boek van Milja Praagman. : STT-produkties, aanbieder van jeugd- & jongerentheater Bewerking tekst : Peter van Dijk

Naar het gelijknamige boek van Milja Praagman. : STT-produkties, aanbieder van jeugd- & jongerentheater Bewerking tekst : Peter van Dijk Lesbrief Colofon Voorstelling : Nog 100 nachtjes slapen Naar het gelijknamige boek van Milja Praagman Productie : Peter van Dijk Producent : STT-produkties, aanbieder van jeugd- & jongerentheater Bewerking

Nadere informatie

Mirjams mama en moekie

Mirjams mama en moekie Seksuele diversiteit graad 1 Mirjams mama en moekie Lesvoorbereiding Bij lesmateriaal, bij deze les op de site, vind je het nodige lesmateriaal voor deze les: Print 2 lege gedragspatroongrafieken af voor

Nadere informatie

Prins Willem danst. Docentenhandleiding. Welkom bij Paleis Het Loo! Voorbereidende les (45 minuten) DIEREN IN & OM HET PALEIS

Prins Willem danst. Docentenhandleiding. Welkom bij Paleis Het Loo! Voorbereidende les (45 minuten) DIEREN IN & OM HET PALEIS Prins Willem danst Welkom bij Paleis Het Loo! U gaat met uw klas het lesprogramma Dieren in & om het paleis volgen. Hierbij hoort een voorbereidende les op school (45 minuten),een bezoek aan de stallen,

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Voordoen (modelen, hardop denken)

Voordoen (modelen, hardop denken) Voordoen (modelen, hardop denken) Waarom voordoen? Net zoals bij lezen, leren leerlingen heel veel over schrijven als ze zien hoe een expert dit (voor)doet. Het voordoen (modelen) van het schrijven van

Nadere informatie

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio.

De leerlingen leggen hun ervaringen vast in een portfolio. Het leergebied Arts in de bovenbouw staat voor: Leerlingen ontwikkelen kennis en vaardigheden om de wereld van kunst en cultuur te verkennen, begrijpen en zelf een bijdrage te leveren. Creativiteit is

Nadere informatie

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal Lesbrief Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal ~ Verenigd Koninkrijk Luister goed. Hoor je dat? Dat gehuil? Dat gejank dat door alle muren en vensters te horen is? Er sluipt buiten iets wilds rond!

Nadere informatie

Docentenhandleiding Educatieprogramma

Docentenhandleiding Educatieprogramma Docentenhandleiding Educatieprogramma Hoe, wat & waar Primair Onderwijs groep 3 t/m 6 Inhoud Het Dordrechts Museum..p.3 Algemene doelstelling programma...p.3 Aansluiting bij kerndoelen. p.3,4 Programma:Hoe,

Nadere informatie

IK ZIE, IK ZIE... BENNER

IK ZIE, IK ZIE... BENNER IK ZIE, IK ZIE... BENNER onderwijsprogramma primair onderwijs groep 1 t/m 4 INLEIDING Gerrit Benner vond de gewone wereld lang niet altijd even leuk, dus die schilderde hij ook niet. Maar achter die gewone

Nadere informatie

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen.

Werkblad. LES 9: Ouders. www.gavoorgezond.nl GROEP 1-2. Bijlage 1. Rood actief inspannen/ sporten. Oranje middelmatig inspannen. Werkblad GROEP 1-2 Bijlage 1 Rood actief inspannen/ sporten Oranje middelmatig inspannen Rust Werkblad GROEP 1-2, vervolg Bijlage 2 Dagen van de week Maandag Dinsdag Woensdag Donderdag Vrijdag Zaterdag

Nadere informatie

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal.

Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. CKV. Opdracht lessenserie Een Helder Verhaal? Kunst verschaft de kunstenaar de mogelijkheid om zich te uiten. Door creatieve middelen te gebruiken, vertellen zij hun verhaal. Maar waarom zo moeilijk? En

Nadere informatie

Opbrengsten van CNV thema onderwijsdag 20 april 2016 Masterclass leerstrategieën door Karin Nijman & Inge Verstraete

Opbrengsten van CNV thema onderwijsdag 20 april 2016 Masterclass leerstrategieën door Karin Nijman & Inge Verstraete 10 werkvormen om het denken te activeren Goede metacognitieve vaardigheden worden gezien als een voorspeller van succesvol leren. Door expliciet aandacht te besteden aan denkvaardigheden, stimuleer je

Nadere informatie

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po.

Vincent-stripverhaal MAKEN VOELEN SAMENWERKEN KIJKEN. Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs www.expertisecentrum-kunsttheorie-po. Vincent-stripverhaal Expertisecentrum Kunsttheorie Primair Onderwijs Vincent-stripverhaal Een opdracht voor groep 5 of 6 gericht op inleven en maken. Leerlingen maken samen een stripverhaal, gebaseerd

Nadere informatie

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen

Speels oefenen. Relaties tussen vermenigvuldigsommen. Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Vermenigvuldigen Speels oefenen Relaties tussen vermenigvuldigsommen Auteur Els van Herpen www.fi.uu.nl/speciaalrekenen Freudenthal Instituut, Utrecht

Nadere informatie

Optische illusie en gezichtsbedrog

Optische illusie en gezichtsbedrog Start Hoe gaan het doen Wat gaan klaarleggen Betekenis of Hoe vergroten hun Wat is rol bij deze Optische illusie en gezichtsbedrog We denken met de leerlingen na over optische illusie en gezichtsbedrog.

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

Evaluatie Pilot Klasse-ergo basisschool De Bolster Amersfoort Ergotherapie Kinderen Amersfoort

Evaluatie Pilot Klasse-ergo basisschool De Bolster Amersfoort Ergotherapie Kinderen Amersfoort Evaluatie Pilot Klasse-ergo basisschool De Bolster Amersfoort Ergotherapie Kinderen Amersfoort Groep: 2 Leerkracht : Arianne van der Laan IB-er: Ria Ruyne Ergotherapeuten: Eelke van Haeften en Viviane

Nadere informatie

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen.

Het Amsterdam Museum gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. 2 INTRODUCTIE Het programma is gemaakt door het. Het gaat over Amsterdam. In het museum hangen schilderijen. Een schilderij is gemaakt door een schilder. In het museum zijn ook voorwerpen te zien. Het

Nadere informatie

MAAK JE EIGEN PLEK. Jongeren uit Parkwijk bij Utrecht maken kunst. Wanneer je vanuit Utrecht naar Leidse Rijn verhuist, is dat geen kleinigheid.

MAAK JE EIGEN PLEK. Jongeren uit Parkwijk bij Utrecht maken kunst. Wanneer je vanuit Utrecht naar Leidse Rijn verhuist, is dat geen kleinigheid. Wanneer je vanuit Utrecht naar Leidse Rijn verhuist, is dat geen kleinigheid. Jongeren uit dynamische Utrechtse wijken als Lombok, Zuilen en Hoograven kwamen opeens in een nieuwbouwwijk terecht. Sommigen

Nadere informatie

Wat een drukte! De drukte van toen is anders dan de drukte van nu? Oh, ja? Is dat wel zo?

Wat een drukte! De drukte van toen is anders dan de drukte van nu? Oh, ja? Is dat wel zo? 2016-2017 School en Cultuur Wat een drukte! De drukte van toen is anders dan de drukte van nu? Oh, ja? Is dat wel zo? 21 e eeuwse vaardigheden voor groep 5 (en 6) Ontwikkeling van het project: De Werkhoven

Nadere informatie

Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal openvouwt als je hem in het water legt. Welke bloemen bloeien het beste?

Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal openvouwt als je hem in het water legt. Welke bloemen bloeien het beste? Wedstrijdbrief DE BLOEIENDE BLOEMEN WEDSTRIJDBRIEF VOOR DE LEERKRACHT GROEP 1-2 Team van maximaal 4 leerlingen. DE UITDAGING Maak een papieren bloem en vouw deze tot een knop die zich vanzelf helemaal

Nadere informatie

vaardigheden - 21st century skills

vaardigheden - 21st century skills vaardigheden - 21st century skills 21st century skills waarom? De Hoeksteen bereidt leerlingen voor op betekenisvolle deelname aan de wereld van vandaag en de toekomst. Deze wereld vraagt kinderen met

Nadere informatie

Rollen en raden - Samen 10

Rollen en raden - Samen 10 Rollen en raden - Samen 10 Rekenoefening groep 3&4 Doel Memoriseren van het aanvullen tot 10 Begrijpen van begrippen als: aantal, bovenkant, onderkant, vlak, tegenover elkaar Construeren met papier, zie

Nadere informatie

boos, gekwetst, opgelucht, spijt, teleurgesteld, verdrietig, vrolijk

boos, gekwetst, opgelucht, spijt, teleurgesteld, verdrietig, vrolijk groepsfase performing VOORBEREIDING Lesdoel Nodig Kwink van de Week Een sterke groep Ik weet wat ruzie is. - Velletjes papier in verschillende kleuren (bij Oriëntatie) - Downloads: De Grote Kink met de

Nadere informatie

Dance dance dance Elise van Weene Motoriek.nl Opzet workshop. Wie beleven plezier aan bewegen op muziek en waarom?

Dance dance dance Elise van Weene Motoriek.nl Opzet workshop. Wie beleven plezier aan bewegen op muziek en waarom? Dance dance dance Elise van Weene Motoriek.nl Opzet workshop Wie beleven plezier aan bewegen op muziek en waarom? Onderbouw Jonge kinderen door middel van muziek structuur geven Middenbouw Oudere kinderen

Nadere informatie

ISBN 978-90-78688-03-7 Eerste druk, derde oplage

ISBN 978-90-78688-03-7 Eerste druk, derde oplage 2008 Leskist.nl, Noordhorn Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige

Nadere informatie

Opdracht: de kinderen gaan zelf een verhaal bedenken, prenten bij het verhaal ontwerpen en het verhaal presenteren.

Opdracht: de kinderen gaan zelf een verhaal bedenken, prenten bij het verhaal ontwerpen en het verhaal presenteren. Gruwelijk eng! Vertellen in De Kinderboekenweek Opdracht: de kinderen gaan zelf een verhaal bedenken, prenten bij het verhaal ontwerpen en het verhaal presenteren. Duur: 2 lessen van respectievelijk 50

Nadere informatie

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media

Tuesday, February 8, 2011. Opleiding Interactieve Media Opleiding Interactieve Media Inhoud Inleiding presenteren 1. Voorwerk 2. Middenstuk 3. Begin presentatie 4. Einde presentatie 5. Visuele middelen 6. Non-verbale communicatie 7. Opdracht 8. Criteria 1.

Nadere informatie

Lesideeën bij het boek:

Lesideeën bij het boek: Lesideeën bij het boek: De lesideeën zijn bedoeld voor zes- tot tienjarigen (middenbouw) Het doel is het op gang brengen van de bewustwording dat ieder mens uniek is en daardoor anders dan zijn familie

Nadere informatie

Fase 7: Presenteren en exposeren

Fase 7: Presenteren en exposeren Fase 7: Presenteren en exposeren 2 uur Geef leerlingen in deze fase een podium zodat ze met trots hun werkstuk kunnen tonen en over ervaringen kunnen vertellen. Maak er een feest van en organiseer een

Nadere informatie

K 1 Symmetrische figuren

K 1 Symmetrische figuren K Symmetrische figuren * Spiegel Plaats de spiegel zó, dat je twee gelijke figuren ziet. Plaats de spiegel nu zó op het plaatje, dat je dezelfde figuur precies éénmaal ziet. Lukt dat bij alle plaatjes?

Nadere informatie

Goochelen met munten. Rekenen Handleiding Het Geheim groep 7-8. Rekenen met trucs

Goochelen met munten. Rekenen Handleiding Het Geheim groep 7-8. Rekenen met trucs Rekenen Handleiding Het Geheim groep 7-8 Rekenen met trucs Deze les is geschreven bij de film Het Geheim, maar is ook goed te geven zonder de film gezien te hebben. Tijdsduur 40 minuten Doel De kinderen

Nadere informatie

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8

MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 MUSEUMLES IN HET VAN ABBEMUSEUM Groep 7 en 8 Inleiding In groep 7 of 8 komen leerlingen vaak voor de tweede keer met hun klas naar het van Abbemuseum. Bij het eerste bezoek, in groep 5 of 6, hebben ze

Nadere informatie

Shadow Games T42 (Zwitserland)

Shadow Games T42 (Zwitserland) l e s b ri ef Shadow Games T42 (Zwitserland) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe Huizen 41

Nadere informatie

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los.

Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Anne Marie van Cappelle annemarievancappelle@ziggo.nl 070-3460845 06-41850198 Bij meester Wolf in het atelier De kinderen gaan helemaal los. Groep 4 van de Rotterdamse basisschool De Wilgenstam werkt één

Nadere informatie

Rollen en raden - Samen 1

Rollen en raden - Samen 1 Rollen en raden - Samen 1 Rekenoefening groep 7&8 Doel Complementeren van kommagetallen met breuken tot 1, en vice versa Relatie leggen tussen kommagetallen en breuken Ontwikkelen van het ruimtelijk redeneer-

Nadere informatie

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten.

Benodigdheden: A. Inleiding: kringgesprek 15 minuten. Handleiding Groep Les Thema Wat zie je en wat vind je ervan? Weet wat je ziet Welkom bij de eerste les van het Nationaal Media paspoort voor uw groep! De kinderen (en u als leerkracht) worden zich in deze

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Moeilijke kindervragen DOELSTELLINGEN De ouders hebben ervaren dat hun kind niet het enige is dat moeilijke vragen stelt en dat zij elkaar kunnen ondersteunen in de omgang hiermee. De ouders kunnen met hun kind in gesprek gaan

Nadere informatie

Algemene lessen. Les 4: Maak een portret van jezelf!

Algemene lessen. Les 4: Maak een portret van jezelf! Algemene lessen Les 4: Maak een portret van jezelf! Lestitel: Maak een portret van jezelf! Leerdomein: beeld Lesduur: 100 minuten Leerplandoelen Leerplan muzische opvoeding, deelleerplan beeld van het

Nadere informatie

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke

Spinners. Veel plezier! Juf Els en juf Anke Spinners Een nieuwe rage: spinners! Heb jij ze al gespot in jouw klas? Vervelend, al dat speelgoed op school, of handig! spinners in de klas, daar kun je leuke, leerzame activiteiten mee doen! Wij bedachten

Nadere informatie

En, wat hebben we deze les geleerd?

En, wat hebben we deze les geleerd? Feedback Evaluatie Team 5 En, wat hebben we deze les geleerd? FEED BACK in de klas En, wat hebben we deze les geleerd? Leerkracht Marnix wijst naar het doel op het bord. De leerlingen antwoorden in koor:

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

Nieuwsbrief Moederdag

Nieuwsbrief Moederdag Nieuwsbrief Moederdag Het is alweer bijna Moederdag, een belangrijk moment voor de kinderen om hun mama eens extra te verwennen! In deze nieuwsbrief vind u twee activiteiten met leuke ideeën om te knutselen

Nadere informatie

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten

China. Landschapsschildering. Vakgebied: Beeldende Vorming. Lesduur: 60 minuten China Landschapsschildering Vakgebied: Beeldende Vorming Lesduur: 60 minuten China Pagina 1 Colofon Chinese landschapsschildering Les voor groep 7/8 60 minuten Tekenen - Landschapsschildering - Leerkracht

Nadere informatie

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming

Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Lesbrief Beestjes tekenen naar waarneming Doelgroep: Groep 5 t/m 8 Lesduur: ± 45 minuten Leerstofgebied: Wereldoriëntatie, Kunstzinnige oriëntatie Werkvorm: Zelfstandig Doel van de opdracht: Het kennismaken

Nadere informatie

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje)

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) lesbrief A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) onderbouw (groep 1 t/m 4) A Mano wordt verteld met klei. Vier handen beelden op fantasierijke wijze het bezoekadres Markendaalseweg 75a verhaal uit van een klein

Nadere informatie

6 een mogelijke opbouw van oefeningen

6 een mogelijke opbouw van oefeningen 6 een mogelijke opbouw van oefeningen We bieden hier een oefenpakket aan, bestaande uit oefeningen die onmiddellijk in de klas of thuis kunnen worden gemaakt. Het is absoluut niet de bedoeling om een volledige

Nadere informatie

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren.

Onderwerp. VVKBaO. De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. Onderwerp De kinderen wegwijs maken in Scratch Junior en ze laten experimenteren. ICT 1 Hebben een positieve houding tegenover ICT en zijn bereid ICT te gebruiken om hen te ondersteunen bij het leren.

Nadere informatie

JANUARI 2014. leerlingen nieuwe ervaringen kunnen opdoen. Vrijwilligers zullen vanuit school begeleid worden op vakinhoudelijk en didactisch gebied.

JANUARI 2014. leerlingen nieuwe ervaringen kunnen opdoen. Vrijwilligers zullen vanuit school begeleid worden op vakinhoudelijk en didactisch gebied. UITGAVE NR 2 ATELIER SPECIAAL JANUARI 2014 Eerste Atelier Speciaal een groot succes In november vond de eerste Atelier Speciaal plaats op Olivijn. Mede dankzij een groep van 16 enthousiaste vrijwilligers

Nadere informatie

Kennismaken met en inoefenen van het geven van commando s. De leerlingen volbrengen een opdracht door het geven van commando s.

Kennismaken met en inoefenen van het geven van commando s. De leerlingen volbrengen een opdracht door het geven van commando s. Onderwerp Kennismaken met en inoefenen van het geven van commando s. De leerlingen volbrengen een opdracht door het geven van commando s. NED 2.8 WO 2.7 WO 2.9 WIS 5.4 *NED 4.2 Een instructie geven zodat

Nadere informatie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie

Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Basis Groep: AGL fase 1 Vak: Culturele oriëntatie en creatieve expressie Kerndoelen: Verwerking binnen de lessen van de andere leergebieden. ICT, digibord, creatieve materialen Culturele oriëntatie en

Nadere informatie

groep 3 en 4 patronen vormen

groep 3 en 4 patronen vormen groep 3 en 4 patronen vormen Grote Rekendag 2007 www.rekenweb.nl 39 40 www.rekenweb.nl Grote Rekendag 2007 groep 3 en 4: patronen vormen verloop van de dag In de groepen 3 en 4 staat een aantal activiteiten

Nadere informatie

met vouwblaadjes: schuine en vouwpatroon dat zestien vierkantjes oplevert. basisvormen zoals vierkant, rechthoek, cirkel) voorwerpen na.

met vouwblaadjes: schuine en vouwpatroon dat zestien vierkantjes oplevert. basisvormen zoals vierkant, rechthoek, cirkel) voorwerpen na. 14. Minishirtjes Tijdens deze activiteit: maken de kinderen een papieren voetbalshirt. Rekenen Meetkunde Groep 1 Groep 2 Construeren Construeert door (na)vouwen Sorteert voorwerpen op met vouwblaadjes:

Nadere informatie

Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië)

Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië) l e s b ri ef Blocks 2+ Puppet Theatre Maribor (Slovenië) +31 (0)76-515 49 84 t +31(0)76-513 81 25 stiltefestival techniek@destilte.nl 4811 TL Breda 4811 KB Breda F facebook.com/ +31(0)6-11 62 32 91 Nieuwe

Nadere informatie

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent?

Workshop Handleiding. Sinterklaas en Kerstmis. wat is jouw talent? Workshop Handleiding Sinterklaas en Kerstmis wat is jouw talent? Inhoudsopgave Hoe gebruik je deze workshop? Hoe kun je deze workshop inzetten in je klas? Welk materiaal kun je het best gebruiken? Welk

Nadere informatie

Nieuwsbrief De Vreedzame School

Nieuwsbrief De Vreedzame School Nieuwsbrief De Vreedzame School Algemeen Onze school werkt met het programma van de Vreedzame School. Dit programma wil een bijdrage leveren aan een positief sociaal klimaat en de vorming van actieve en

Nadere informatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie

Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht. Een stevige basis voor cultuurparticipatie Kunsteducatie projecten primair onderwijs Utrecht Een stevige basis voor cultuurparticipatie inhoudsopgave Voorwoord 5 1 Schoolabonnement 7 2 Kunstprojecten voor alle groepen 9 3 Kunsteducatieproject voor

Nadere informatie

spelen de kinderen als apen in het speellokaal en zwaaien daarbij aan ringen of touwen.

spelen de kinderen als apen in het speellokaal en zwaaien daarbij aan ringen of touwen. 18. Apen slingeren Tijdens deze activiteit: spelen de kinderen als apen in het speellokaal en zwaaien daarbij aan ringen of touwen. Inrichting speelleeromgeving Het speellokaal kunt u inrichten zoals u

Nadere informatie

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN

PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN PROJECTBESCHRIJVING SCHATTIG SPELEN Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016 Cultuuronderwijs op zijn Haags Leerlijn Cultureel Erfgoed Thema Identiteit Groep 1 en 2 Maart 2016

Nadere informatie

Plattegrond van de school Groep 5 rekenen 1

Plattegrond van de school Groep 5 rekenen 1 Plattegrond van de school Groep 5 rekenen 1 In de eerste les gaan de leerlingen de school opmeten om gegevens te verzamelen voor het maken van een plattegrond. In de tweede les gaan de leerlingen de plattegrond

Nadere informatie

AAN DE SLAG DIT BEN IK

AAN DE SLAG DIT BEN IK Peuters AAN DE SLAG DIT BEN IK Hoelahoep: Mijn lijf (liedje) Op Schooltv vind je het liedje Mijn Lijf van Hoelahoep. Dit liedje gaat over het uiterlijk en de functies van verschillende lichaamsdelen. De

Nadere informatie

Inhoud Voor de leerling Voor de leraar Algemeen

Inhoud Voor de leerling Voor de leraar Algemeen Vogel ABC Inhoud Voor de leerling... 2 Inleiding... 2 Aanpak... 2 Opdracht... 3 Evaluatie-formulier (groep 3-4)... 4 Voor de leraar... 5 Instructie en feedback... 5 Verbinding met hele groep... 5 Beoordeling...

Nadere informatie

ADHD en lessen sociale competentie

ADHD en lessen sociale competentie ADHD en lessen sociale competentie Geeft u lessen sociale competentie én heeft u een of meer kinderen met ADHD in de klas, dan kunt u hier lezen waar deze leerlingen tegen aan kunnen lopen en hoe u hier

Nadere informatie

LIJN LAB LIJNEN - LABORATORIUM. 2013 - www.denkenomeenhoekje.nl

LIJN LAB LIJNEN - LABORATORIUM. 2013 - www.denkenomeenhoekje.nl LIJN LAB 2013 - www.denkenomeenhoekje.nl LIJNEN OP STRAAT Misschien ken je van internet Google Streetview. Daar kun je op een kaart klikken en zie je die plek op een grote foto. Het lijkt net of je daar

Nadere informatie

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE

VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE VOORBEREIDENDE LES DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt aan het programma

Nadere informatie

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren.

Oriëntatie: Samen Scholen Beeldende Kunsteducatie. Helma Molenaars en Grada Buren. Oriëntatie: Het doel van deze lessenserie is: bestaande foto s zoeken met een eigen verhaal erbij. Dan gaan jullie mensen deze fotoserie voorleggen en vragen welk verhaal zij erin zien. Tot slot gaan jullie

Nadere informatie

Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1)

Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1) Magnetische en beschrijfbare dobbelsteen: de taalontwikkeling (1) Vorige week ontving ik de beschrijfbare dobbelsteen van Credu.nl: een webwinkel vol met prachtige educatieve materialen, maar ook voor

Nadere informatie

De Stilte 3x3 Festival op school

De Stilte 3x3 Festival op school Lesbrief De Stilte 3x3 Festival op school ~ Nederland Binnen het programma Festival op School coproduceren de Stilte, Greenbag en Dans Brabant een 3x3. We experimenteerden er in 2015 al uitgebreid mee

Nadere informatie

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd.

Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinetles 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Met een kunstenaarsblik Groep 8 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben alle leerlingen van groep 8 de KunstKabinet 8.14 Onderweg in groepjes of klassikaal uitgevoerd. Ze hebben daarbij o.a. kennis

Nadere informatie

Wendy Smit, juli 2014

Wendy Smit, juli 2014 Ontdek jezelf inspiratiespel light Maak je eigen inspiratiekaarten op basis van het boek Ontdek jezelf door tekenen en reflectief schrijven Welkom! Al weer 5 jaar werk ik in mijn praktijk op verschillende

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.11 Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moet voldoen. WO TE 6.11.1 Dat

Nadere informatie

PAD informatie voor ouders

PAD informatie voor ouders PAD informatie voor ouders De Kiem Roelofarendsveen, januari 2015 Beste ouders/verzorgers, Hierbij willen we u graag informeren over het PAD leerplan, dat bij ons op de Kiem gebruikt wordt om het sociaal

Nadere informatie

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6.

Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Druk met Kunst Lesbrief ter voorbereiding op het project Druk met Kunst, groep 6. Inhoud: Voor de docent Pagina 2 - Het project druk met kunst - Voorbereiding met de klas - De leskist Museum in de klas

Nadere informatie

Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen. Introductiefase bij de eerste les: 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?

Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen. Introductiefase bij de eerste les: 2. Vraag: Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent? Algemene instructies voor de strategie: Voorspellen "Welkom,." Introductiefase bij de eerste les: 1. "We gaan vandaag proberen te voorspellen." 2. Vraag: "Kan iemand mij vertellen wat voorspellen betekent?"

Nadere informatie