EEN KANS VOOR OPEN DOEL

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EEN KANS VOOR OPEN DOEL"

Transcriptie

1 EEN KANS VOOR OPEN DOEL De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking 8 Tussentijdse evaluatie landenprogramma s periode NCDO Publication Series Sport & Development / MEI 2011 / 8

2

3 EEN KANS VOOR OPEN DOEL De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking Tussentijdse evaluatie landenprogramma s periode

4 4 Zuid-Afrika - Aaron Winter (KNVB)

5 VOORWOORD // Sport is een krachtig en goedkoop middel om maatschappelijke problemen aan te pakken. Dat is de strekking van dit rapport. Om dat te geloven hoeft u niet zelf te sporten of sport zelfs maar leuk te vinden. En u hoeft ons ook niet op ons woord te geloven. De resultaten van deze evaluatie spreken voor zich. Niet eerder werd de toegevoegde waarde van sport zo tastbaar geformuleerd. De overheid investeerde in het gebruik van sport in ontwikkelingssamenwerking. En de tussentijdse cijfers laten zien dat die investering razendsnel vruchten afwerpt. Hiermee overstijgt deze tussentijdse evaluatie het niveau van mooie anekdotes over sportprojecten. Al zijn die verhalen er óók. Zo leest u in dit document over Mozambique. Daar worden gehandicapten uit schaamte weggestopt door hun familie. Een speciaal opgezet programma organiseerde sportactiviteiten voor gehandicapten, en haalde hen zo uit hun isolement. In Zambia, Zuid-Afrika en Senegal werden ondertussen voetbaltrainingen aan hiv/aids-voorlichting gekoppeld. Lokale sporthelden namen het voortouw om het taboe op hiv/aids te doorbreken. En zo is er meer. In Guatemala staat sport bijvoorbeeld niet langer gelijk aan voetbal voor mannen. Vrouwen zijn er trots en vol zelfvertrouwen speler geworden op het sportveld. In Kenia werd in diezelfde periode ingestoken op het versterken van de samenwerking, kennis en efficiëntie onder lokale sportprojecten. En in enkele fragiele staten bleek sport een krachtig instrument om mensen uit strijdende groepen samen te brengen en vluchtelingen kracht en inspiratie te bieden. Al met al is er sinds de start van de beleidsnotitie Kans voor open doel in weinig tijd veel bereikt. Door teamwork. Door internationale banden aan te halen. En door lokale organisaties bij de inzet te betrekken. Via de tientallen projecten heeft Nederland internationaal een reputatie opgebouwd als betrouwbare samenwerkingspartner. Maar we zijn er nog niet. Veel projecten staan pas in de kinderschoenen. In enkele landen moeten flinke obstakels worden overwonnen voor de eindstreep in zicht komt. Er is dus nog werk aan de winkel, maar daarin zit hem juist de sport. En daar zijn professionele spelers voor. Als dit rapport íets aantoont, dan is het dat zij de uitvoerders van de projecten weten wat ze doen. Hun score is de investering waard. De Inspiratie- en Innovatiegroep Sport & OS; Mohammed Allach, Frits Barend, Peter Heerschop, Erica Terpstra, Frank van de Wall Bake 5

6 6 Suriname (fotograaf: Peter van der Linden)

7 INHOUDSOPGAVE // Voorwoord 5 Inhoudsopgave 7 SAMENVATTING 8 DEEL 1: TOTAALOPBRENGSTEN EN CONCLUSIES Inleiding 14 Beleidsplan Kans voor open doel in het kort 16 Totaal overzicht inhoud en status VWS-programma s ( Sportcoalities ) 20 Totaal overzicht resultaten VWS-programma s ( Sportcoalities ) 24 Totaaloverzicht inhoud en status ambassadeprogramma s 28 Totaaloverzicht resultaten ambassadeprogramma s inclusief fragiele staten 32 Het uitvoeringsproces: conclusies en aandachtspunten 36 DEEL 2: PROGRAMMARESULTATEN PER LAND Bhutan 40 Burkina Faso 45 Guatemala 51 Indonesië 63 Kenia 73 Mozambique 86 Senegal 92 Suriname 101 Zambia 111 Zuid-Afrika 116 Fragiele staat Burundi 134 Fragiele staat Palestijnse gebiedsdelen 136 Fragiele staat Zuid-Soedan 138 BIJLAGEN Alfabetische afkortingenindex Rapportageformulier 144 7

8 // SAMENVATTING Sport is geen wondermiddel tegen ontwikkelingsproblemen. Maar, zo blijkt in de praktijk, sport is vanwege haar maatschappelijke betekenis, populariteit en zichtbaarheid wel een goede katalysator voor de oplossingen van die problemen. Wereldwijd groeide de afgelopen tien jaar de overtuiging dat sport een veelzijdig instrument kan zijn bij het bereiken van ontwikkelingsdoelen en sociale verandering. Ook de overheid en organisaties in Nederland geloven in deze kracht van sport. Nederland heeft sinds 1998 een gewaardeerde voortrekkersrol op het terrein van sport & ontwikkelingssamenwerking (OS). Vele (sport)organisaties zijn al jarenlang op eigen initiatief wereldwijd actief in sport voor ontwikkeling. Het enthousiasme van Nederlandse (top)sporters om zich als ambassadeur en rolmodel in te zetten voor ontwikkeling en vredesbevordering is een grote verworvenheid. Met de beleidsnotitie Kans voor open doel. De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking (2008) heeft Nederland opnieuw gehoor gegeven aan de internationale oproepen van de VN om sport te integreren in programma s die gericht zijn op sociale verandering en het behalen van de Millennium Ontwikkelingsdoelen (MDG s). Daarbij doet sport ook dienst als een praktisch en kostenefficiënt instrument: de beperkte inzet van middelen voor sport & OS kan in tijden van bezuinigingen toch veel (maatschappelijke) resultaten boeken. Bovendien past de gezamenlijke inzet van de ministeries van VWS en BZ, en van organisaties in Nederland en in het Zuiden, bij het belang dat de overheid hecht aan samenwerking (cross-sectorale partnerships) en gedeelde verantwoordelijkheid voor ontwikkeling. Doel van de nota Kans voor open doel was sportontwikkelingsinitiatieven te versterken in tien ontwikkelingslanden en drie fragiele staten. Voor de periode van 2008 tot 2011 heeft Nederland in totaal 16 miljoen euro beschikbaar gesteld om de doelen uit de beleidsnota te verwezenlijken. Een budget van 10 miljoen euro is verdeeld over twee trajecten. In de eerste plaats de inzet van (de expertise en methoden van) Nederlandse sport- en/of ontwikkelingsorganisaties; dit zijn de zogeheten VWS-programma s. En in de twee plaats een ambassadetraject, met een focus op de ondersteuning van lokale organisaties in ontwikkelingslanden; dit zijn de ambassadeprogramma s. Eind 2010 liep het beleidsprogramma drie jaar. De beleidsnota stelt voor begin 2011 een tussentijdse evaluatie in het vooruitzicht. In opdracht van de ministeries van VWS en BZ heeft NCDO van september tot december 2010 deze tussentijdse evaluatie uitgevoerd om in kaart te brengen wat er inmiddels tot stand is gebracht in de dertien doellanden van het beleid. Deze tussentijdse evaluatie geeft antwoord op verschillende belangrijke vragen. Levert het beleidsprogramma een bijdrage aan de gestelde overheidsdoelen en zijn beleidsmiddelen verantwoord ingezet? Welke concrete resultaten worden behaald? En wat valt er te leren van het uitvoeringsproces met het oog op impact in het veld, op samenwerking en op kwaliteitsversterking van uitvoerders en programma s voor de (nabije) toekomst? Kortom: leiden de gedane investeringen tot zichtbare resultaten en uiteindelijk tot de gewenste effecten? 8 In 2009 zijn sportorganisaties met grote betrokkenheid en enthousiasme aan de slag gegaan om hun Nederlandse expertise lokaal in te zetten. Gesteund door een grondig vooronderzoek van NOC*NSF in 2008 blijken de programma s van deze organisaties goed aan te sluiten bij bestaande lokale instituten en structuren. Ambassades hebben met hun gedegen lokale kennis op een vraaggerichte manier heel snel sportprojecten op de rit gekregen. Hoewel samenwerking tussen de uitvoerende organisaties nog vooral functioneel is, blijkt dat werkelijke kruisbestuiving voor extra impact zorgt. Dat is vastgesteld in vier landen waar sportorganisaties en ambassades hun krachten hebben gebundeld.

9 Tussentijdse resultaten Sinds in 2008 het programma Een kans voor open doel begon, is in de tien geselecteerde landen veel tot stand gebracht. Ondanks vertraging in het proces van landeninventarisatie en subsidietoekenning, laten de VWS-programma s in slechts twee jaar tijd ( ) goede voortgang en concrete resultaten zien. Samen met de ambassadeprojecten, die sinds 2008 lopen, zijn reeds de volgende opbrengsten gerealiseerd: Binnen de VWS-programma s lag de focus vooral op opleidingen en capaciteitsversterking door professionals van Nederlandse organisaties. Hierbij zijn wereldwijd in totaal 37 nieuwe opleidingen ontwikkeld, 1265 sportleiders opgeleid en zijn er 123 organisaties versterkt waarbij 724 medewerkers zijn getraind in diverse (organisatie)vaardigheden. Door het opleiden van zo n 100 train-the-trainers is een basis gelegd om de opgedane kennis verder te verspreiden. Dit is verder gestimuleerd door het tot stand brengen van ruim dertig nieuwe samenwerkingsverbanden en sportstructuren. Daaraan werd deelgenomen door lokale ngo s, sportbonden, overheden en opleidingsinstituten. Binnen de door de ambassades gefinancierde projecten lag de nadruk meer op het opzetten van nieuwe sportactiviteiten door lokale organisaties. Hierdoor zijn onder meer ruim 5500 jongeren, vrouwen en gehandicapten bereikt met nieuw opgezette, structurele sportactiviteiten. Bij zowel de VWS-programma s als de ambassadeprogramma s zijn vooral veel activiteiten ontwikkeld voor kinderen en jongeren. Binnen het VWS-programma bestond ca. 85% van de doelgroep uit jongeren, 37% uit vrouwen en meisjes en 9% uit gehandicapten. Binnen de ambassadeprogramma s bestond ruim de helft van de deelnemers uit vrouwen en meisjes en ruim de helft uit jongeren en kinderen. Als successen noemden de rapporterende organisaties onder meer de nieuwe netwerkrelaties tussen organisaties, die ook resulteerden in samenwerking op andere terreinen. In Kenia is bijvoorbeeld vanuit het opgerichte netwerk van twintig ngo s een gezamenlijke lobby opgezet richting de overheid voor verbetering van de positie van sportontwikkelingswerk. Het organiseren van trainingen in netwerkverband heeft de uitwisseling van kennis nog verder vergroot. Ook de betrokkenheid van universiteiten werd genoemd als succes, omdat kennis over sport & OS via deze weg een erkende status krijgt en het vakgebied zo verder ontwikkeld kan worden binnen het land. Op het gebied van emancipatie van gehandicapten en vrouwen werden belangrijk stappen gezet, bijvoorbeeld door evenementen te organiseren waar gehandicapten maatschappelijk meer betrokken werden, en door veel vrouwelijke sportleiders op te leiden. 9

10 Overzicht tussentijdse totaalopbrengsten beleidsprogramma Kans voor open doel Resultaat TOTAAL OPBRENGSTEN Sportopleidingen: Aantal nieuwe opleidingen ontwikkeld 36 Uit hoeveel dagdelen bestaan de nieuwe opleiding(en)? 394 Aantal opleidingen versterkt 27 Aantal curricula/manuals/lespakketten ontwikkeld 45 Aantal curricula/manuals/lespakketten verbeterd 14 Aantal sportleiders opgeleid via opleiding 2387 Aantal docenten (Train the trainers) opgeleid 124 Andere resultaten sportopleidingen 10 Sportactiviteiten Aantal sportcompetities opgezet 51 Aantal deelnemers aan de competities 7309 Aantal deelnemende vrouwen of meisjes 3944 Aantal deelnemende gehandicapten 89 Aantal deelnemende jongeren 4088 Aantal structurele sportactiviteiten 53 Aantal deelnemers aan de structurele activiteiten Aantal deelnemende vrouwen of meisjes Aantal deelnemende gehandicapten 752 Aantal deelnemende jongeren Aantal eenmalige sportactiviteiten 3068 Aantal deelnemers aan de eenmalige activiteiten Aantal deelnemende vrouwen of meisjes 3350 Aantal deelnemende gehandicapten 780 Aantal deelnemende jongeren Sportvoorzieningen Aantal nieuwe accommodaties ontwikkeld 8 Aantal accommodaties verbeterd 16 Andere resultaten op het gebied van sportvoorzieningen: 194 Sport clubs 10

11 Resultaat TOTAAL OPBRENGSTEN Sportstructuren Aantal nieuwe sportstructuren opgezet 40 Aantal bestaande sportstructuren versterkt 46 Andere resultaten sportstructuren 0 Capaciteitsversterking Aantal organisaties bereikt met het capaciteitsversterking binnen uw 157 programma Aantal curricula/manuals/toolkits ontwikkeld voor capaciteitsversterking 72 Aantal trainingen gegeven t.b.v. capaciteitsversterking 124 Aantal trainingsdagdelen gegeven 376 Aantal medewerkers getraind 781 Dit overzicht met totale opbrengsten van het beleidsprogramma is de optelsom van alle tussentijdse resultaten behaald in het sportcoalities-programma en het ambassadeprogramma. Voor beide programma s staan de opbrengsten per land schematisch weergegeven op pagina: 22 en

12 // SAMENVATTING Belangrijke aandachtspunten voor verdere uitvoering van het beleidsprogramma zijn: Leg in ieder land waar nodig alsnog een verbinding tussen het ambassadeprogramma en het VWS-programma en kijk of er (meer) kennisuitwisseling en samenwerking tot stand gebracht kan worden. Stuur aan op meer kennisuitwisseling, hergebruik van producten en uitwisseling van best practices tussen de uitvoerders; zowel tussen partners in Nederland (tussen coalitiepartners onderling of tussen coalitiepartners en ambassades) als tussen zuidelijke en Nederlandse partners. Dit versterkt de samenwerking, verhoogt de kwaliteit en voorkomt dubbel werk. Reik kaders (zoals sturingsindicatoren) aan voor verdere rapportage, inclusief de eindrapportage en de resultaten van monitoring en evaluatie (M&E). Op basis hiervan valt meer te concluderen over de maatschappelijke effecten (impact) van deze projecten. Stuur aan op kennisuitwisseling en samenwerking tussen M&E-projecten van de verschillende landenprogramma s. Veranker de opgedane kennis en ervaringen van betrokkenen bij het beleid, om de opbrengsten van dit beleidsterrein te optimaliseren en de kennis breed inzetbaar te maken voor internationale organisaties en hun sport & OS-programma s. Maak meer gebruik van het communicatiepotentieel van (top)sporters bij het creëren van aandacht en draagvlak voor sport & OS-initiatieven. Continueer de financiële ondersteuning van succesvolle programma s na 2011 om inbedding van nieuwe structuren meer kans te geven en de ontwikkelingen die in gang zijn gezet te kunnen uitbouwen. Dit komt niet alleen ten goede aan de uiteindelijke impact en duurzaamheid van het beleid, maar ook aan het imago van Nederland als betrouwbare partner. Zorg daarnaast dat er meer zuidelijke partners worden ingezet voor het geven van trainingen en maak meer gebruik van bestaande opleidingsproducten. De schematische overzichten na de inleiding (schema 1 t/m 4) geven een totaalbeeld van alle uitgevoerde landenprogramma s en de resultaten die per land zijn behaald, voor zover gerapporteerd. 12

13 DEEL 1 // TOTAALOPBRENGSTEN EN CONCLUSIES Zuid-Afrika - Coach Jack with Thapelo (KNVB) 13

14 // INLEIDING Achtergrond Op 11 februari 2008 kondigden minister Koenders van Ontwikkelingssamenwerking en staatssecretaris Bussemaker van Volksgezondheid, Welzijn en Sport een nieuwe impuls voor sport & ontwikkelingssamenwerking aan. Hun beleidsnotitie ( Een kans voor open doel. De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking ) zette in op het stimuleren van sportactiviteiten voor kansarme groepen in ontwikkelingslanden. Sport is daarbij een instrument voor gezondheidsbevordering, vredesopbouw in fragiele staten en conflictpreventie, verzoening en rehabilitatie in (post-) conflictlanden. De beleidsnota onderschrijft de wereldwijd gehuldigde overtuiging dat sport vanwege haar populariteit, zichtbaarheid en maatschappelijke betekenis een katalysator en veelzijdig middel kan zijn voor het helpen bereiken van specifieke ontwikkelingsdoeleinden. Voor de periode van 2008 tot 2011 hebben de ministeries van VWS en Buitenlandse Zaken 16 miljoen euro beschikbaar gesteld om de doelen uit de beleidsnota te verwezenlijken. Dit geld is deels bedoeld om de inzet van Nederlandse sport- en/of ontwikkelingsorganisaties te financieren. Een ander deel is via de ambassades in ontwikkelingslanden beschikbaar gesteld voor ondersteuning van lokale organisaties. NOC*NSF heeft in de periode augustus 2008 tot mei 2009 een deel van de beleidsnotitie vormgegeven en vertaald naar een uitvoeringsprogramma. Dit gebeurde in opdracht van de staatssecretaris van VWS. Onder de noemer Sportcoalities aan de slag is in tien geselecteerde landen onderzocht en programmatisch beschreven hoe de inzet van Nederlandse (sport)organisaties optimaal en duurzaam benut kan worden voor ontwikkeling. Op basis van het door NOC*NSF opgestelde profiel zijn voor ieder land hoofduitvoerders geselecteerd. Sinds september 2009 zijn door het ministerie van VWS subsidies verstrekt aan vijf hoofduitvoerders, die de diverse programma s en activiteiten in het betreffende land monitoren. De ambassades zijn vanuit het ministerie van Buitenlandse Zaken gestimuleerd om lokale organisaties door sport te ondersteunen en op deze manier bij te dragen aan de Millennium Ontwikkelingsdoelen. In zeven landen en drie fragiele staten hebben Nederlandse ambassades sinds 2008 geïnvesteerd in lokale sportprojecten. Eind 2010 liep het programma bijna drie jaar. Aan NCDO is toen gevraagd de aangekondigde tussentijdse evaluatie en publicatie daarvan te verzorgen en zo inzicht te geven in de voortgang en voorlopige resultaten van de dertien landenprogramma s. Wat lijken de investeringen te gaan opleveren in de doellanden? Het onderhavige document bevat de uitkomsten van deze evaluatie. Aanpak en proces van evaluatie 14 De tussentijdse evaluatie legt een verband tussen de doelstellingen en uitgangspunten in de beleidsnotitie en de landenprogramma s zoals ze zijn opgezet en worden uitgevoerd. Als bron is enerzijds gebruik gemaakt van de tussenrapportages zoals aangeleverd door de hoofduitvoerders van de VWS-programma s. Anderzijds heeft NCDO zelf op basis van een eigen analysekader een vragenlijst opgesteld en laten invullen door de hoofduitvoerders en ambassades. Op basis hiervan heeft NCDO verschillende programma s met elkaar kunnen vergelijken en een totaalbeeld van de opbrengsten gepresenteerd. Hierbij werd behalve naar procesmatige en

15 kwalitatieve aspecten ook gekeken naar de kwantitatieve output in relatie tot het toegekende subsidiebedrag van ieder land. Behalve op rapportages en ingevulde vragenlijsten is de tussentijdse evaluatie gebaseerd op de volgende documenten: Beleidsnota Een kans voor open doel. Adviesplan en landenprogramma s NOC*NSF. Projectplannen van sportcoalitiepartners en beschikkingen van VWS. Voor enkele landen de Bemo s (beoordelingsmemoranda) van ambassades. In aanvulling op deze schriftelijke informatie is met de meeste sportcoalitiepartners een telefoongesprek gevoerd voor het verhelderen van onduidelijkheden. De informatie zoals aangeleverd, is verwerkt tot dit rapport. Vanuit de ambassades en BZ was minder informatie voor analyse beschikbaar, vergeleken met de sportcoalitiepartners. De ambassade-activiteiten beperken zich vaker tot het ondersteunen en faciliteren van lokale organisaties, die pas na afloop van het project evaluatiegegevens indienen. Daardoor is weinig bekend over de uitvoering en tussentijdse status van deze projecten. Dit maakt het lastig een eenduidig en vergelijkbaar beeld van alle uitgevoerde projecten te geven. De informatie over ambassadeprojecten in dit document beperkt zich dan ook veelal tot een projectbeschrijving en een getalsmatige opsomming van resultaten. In de beleidsnota stonden geen uitgangspunten en afspraken over indicatoren, succesfactoren en de weging daarvan. Deze rapportage kan daarom niet beschouwd worden als beoordelingsrapportage. Het is een voortgangsevaluatie met speciale aandacht voor de reeds behaalde resultaten. De resultaten in dit rapport beslaan de periode vanaf de start tot en met september Een kanttekening is hierbij op zijn plaats. Want hoewel de beleidsperiode loopt vanaf begin 2008, zijn de VWS-programma s pas in september 2009 van start gegaan. Dit betekent dat deze programma s pas één jaar liepen, toen dit evaluatieonderzoek werd gedaan. Dit had uiteraard gevolgen voor de voortgang en het werken aan de duurzame inbedding van de activiteiten. De ambassadesubsidies zijn al in 2008 verstrekt en veelal in 2008/2009 opgezet en/of uitgevoerd. De vertraagde start van het VWS-programma en de consequenties daarvan, worden verder toegelicht in het hoofdstuk Conclusies en aandachtspunten. Methode Doel bij het opstellen van het analysekader was niet alleen om inzicht te verkrijgen in proces en opbrengsten (output) van het beleidsprogramma, maar ook om het anekdotische niveau te overstijgen en uiteindelijk (voorzichtige) conclusies te kunnen trekken over de impact (outcome). Voor impactmeting is echter diepgaander onderzoek nodig en moet de outcome goed worden gespecificeerd bij aanvang van het traject. Dat was in de beleidsnota niet het geval, noch in de programmaplannen van de sportcoalitiepartners. Output en resultaten waren wel geformuleerd maar in de meeste gevallen onvoldoende SMART (Specifiek, Meetbaar, Acceptabel, Realistisch, Tijdgebonden) en zeer divers in termen van doel, resultaat en output. Er was daarom weinig basis voor een heldere en eenduidige weergave van de opbrengsten en beoogde effecten. 15

16 // DEEL 1 Besloten is daarom dicht bij de speerpunten uit de beleidsnota te blijven het enige echt gemeenschappelijke kader met als doel om te kijken of datgene wat in het veld gebeurt daadwerkelijk aansluit bij de speerpunten in de beleidsnota. Hieruit kwam een analysekader voort waarin de grootste gemene delers uit alle projectplannen het uitgangspunt vormen. Dit geeft meer greep op de output en levert tegelijk een basis voor vergelijking met de laatste programmaperiode en een eventuele eindrapportage. Deze vergelijkbaarheid maakt het mogelijk gezamenlijk indicatoren te ontwikkelen waarmee een concrete eerste stap gezet kan worden naar daadwerkelijke impactmeting van sport & OS. Zie bijlage 2 voor het rapportageformulier Leeswijzer Deel 1 van de rapportage gaat van start met een samenvatting van de beleidsnota (hoofdstuk 1) en verschaft in vier schematische overzichten een kernachtig totaalbeeld van de lopende programma s en de tussentijdse resultaten in de 10 landen en 3 fragiele staten van het beleid: 1. Totaaloverzicht VWS-programma s; inhoud en status. 2. Totaaloverzicht VWS-programma s: resultaten. 3. Totaaloverzicht ambassadeprogramma s: inhoud en status. 4. Totaaloverzicht ambassadeprogramma s: resultaten. Deze overzichten geven een totaalbeeld van wat er over de gehele linie gedaan en bereikt is en ze maken het mogelijk alle programma s op dezelfde punten te bekijken en vergelijken. Deel 1 sluit af met een aantal algemene conclusies en aandachtpunten ten aanzien van het totale beleidsprogramma en de uitvoering daarvan. In deel twee van de rapportage komen per land de programmaopzet en de resultaten aan bod. In deze hoofdstukken volgt een meer gedetailleerde beschrijving van de doelen van het betreffende landenprogramma, evenals van de betrokken partijen, uitgevoerde activiteiten en de voorlopige resultaten daarvan. Ook geven de hoofduitvoerders in deze hoofdstukken hun eigen visie op het project. Verspreid in de publicatie staan een achttal portretten van deelnemers aan projecten en enkele lokale programmacoördinatoren. Zij vertellen kort maar krachtig wat het sportprogramma in hun land voor henzelf en hun omgeving betekent. Beleidsplan Kans voor open doel in het kort Het doel van het programma Een kans voor open doel. De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking is om sportontwikkelingsinitiatieven en maatschappelijke processen te versterken in ontwikkelingslanden en fragiele staten waarmee Nederland een bijzondere relatie onderhoudt. Dit zijn de reguliere OS-partnerlanden inclusief de sportlanden waarmee VWS al samenwerkt (Suriname en Zuid-Afrika) en de prioritaire fragiele staten. De achterliggende gedachte is dat overheden en organisaties in ontwikkelingslanden (uiteindelijk) zelf in staat zijn de kracht van sport- en spelprogramma s optimaal en duurzaam te benutten. 16

17 De nota richt zich enerzijds op het versterken van de positie van kwetsbare groepen (vrouwen, gehandicapten en jongeren), onder meer door het inzetten van Nederlandse sportkennis en -kunde. Anderzijds dienen sportprojecten onderdeel te zijn van bredere programma s die zich richten op hiv/ aids-preventie, onderwijs, emancipatie/participatie en conflictpreventie. Ten derde zet het beleid in op publiciteitsgevoelige (top)sportactiviteiten (zoals het WK 2010), waarbij populaire sporters als rolmodel en ambassadeur de publieke aandacht kunnen vestigen op de rol van sport bij ontwikkeling en vredesbevordering. Belangrijk uitgangspunt bij de beleidsuitvoering is de bundeling van krachten. Het tegengaan van versnippering en het versterken van samenwerking tussen betrokken organisaties in Nederland en het Zuiden bevordert efficiëntie, ownership en kwaliteit van de projecten. Andere uitgangspunten dragen gezamenlijk bij aan de duurzaamheid van projecten en verdienen daarom speciale aandacht: meerjarigheid, capaciteitsopbouw bij mensen, organisaties en overheden, lokaal ownership bij de zuidelijke partners en inbedding in lokale structuren. Ten slotte beoogt het beleid ook het draagvlak in Nederland voor sport & OS en voor ontwikkelingssamenwerking in het algemeen te vergroten door de inzet van Nederlandse sport & OS-organisaties. Voor wie Het programma richt zich op de kwetsbare groepen jongeren, meisjes, vrouwen en gehandicapten. Het programma moet al deze doelgroepen in meer of mindere mate bereiken. Waar Voor implementatie van het programma zijn tien prioriteitslanden gekozen waarmee Nederland bilaterale relaties onderhoudt op het gebied van ontwikkelingssamenwerking: Bhutan, Burkina Faso, Guatemala, Indonesië, Kenia, Mozambique, Senegal, Suriname, Zambia, Zuid-Afrika. Daarnaast is via de ambassades nog geld beschikbaar gesteld voor ondersteuning van projecten in drie prioritaire fragiele staten: Burundi, Ramallah (Palestijnse gebiedsdelen) en Soedan. Periode Het beleidskader bestrijkt de periode van 2008 tot en met De financiële middelen uit de beleidsnota zijn zodoende beschikbaar gesteld voor deze vier jaren. Hoe De programma s in de verschillende landen moeten zo worden uitgevoerd dat de ngo s en de diverse betrokken maatschappelijke organisaties meer samenwerken en hun krachten bundelen. Dit wordt bereikt door: een programmatische aanpak (samenhangend, vraaggericht en op basis van ownership), gebaseerd op een contextanalyse die in ieder land is uitgevoerd door NOC*NSF; het betrekken van elkaar aanvullende partijen met diversiteit in uitvoerders en coördinatoren; de inzet van de verschillende Nederlandse en lokale organisaties op elkaar af te stemmen, evenals de inzet via ambassades, die vooral gericht zal zijn op ondersteuning van lokale partners; 17

18 // DEEL 1 Doreen Nabwire, 24 jaar. Mathare, Kenya Volunteer peer educator/counceller under MYSA (Mathare Youth Sports Organization), specialized in the field of HIV/AIDS awareness. Trained trainer by the Dutch Football Federation (KNVB) coaching U-14 girl s teams. What do you think about the sportdevelopment program? The MYSA (supported by KNVB) program is great. Most especially since it s aimed at mobilizing youths and keeping them off the streets. And [providing] sports at the same time with life skills, which in turn helps put the lives of the involved youths straight. It also gives other youths, who are unable to participate in football, a chance to do other activities, like photography, art and drama, working with the community in clean up activities. Do you see concrete change for good or bad? Positive - A big number of youths are empowered. This helps them to lead positive lives despite the difficult backgrounds they come from. They set examples to their followers and help groom other young ones. This could lead to leaders of tomorrow in various fields. 18

19 aan te sluiten bij activiteiten van lokale organisaties en lokaal beleid (lokaal leiderschap, ownership en participatie); deskundigheidsbevordering en kwaliteitsverbetering van het S&O-werkterrein, waarbij het benoemen van proces- en leerdoelen in de vorm van ijkpunten, dan wel een M&E-structuur, een vast onderdeel is van de programma s; naast kennis- en deskundigheidsbevordering gebruik te maken van publiciteitsgevoelige (top) sportactiviteiten, waarbij populaire topsporters als ambassadeur en rolmodel kunnen fungeren. binnen vier jaar moeten er in elk land zichtbare resultaten zijn, of in ieder geval een zichtbare basis voor verdere ontwikkeling. Een initiatief van BZ en VWS Het programma is een gezamenlijk initiatief van de ministeries van Buitenlandse Zaken en Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het BZ-deel van het programma is uitgerold via de ambassades in de geselecteerde landen. VWS heeft het uitvoeringstraject ingezet via Nederlandse organisaties die al actief zijn binnen het werkterrein sport & ontwikkelingssamenwerking. Omdat de uitvoerende organisaties nadrukkelijk vanuit samenwerkingsverbanden opereren, kreeg het VWS-programma de titel Sportcoalities aan de slag. Financiering en budget Voor financiering van het beleidskader sport & ontwikkelingssamenwerking is voor de jaren 2008 tot en met 2011 in totaal een budget van circa 16 miljoen euro beschikbaar gesteld. Daarvan was 10 miljoen euro bestemd voor de financiering van het zogenaamde beleidsinstrumentarium voor ambassades en Nederlandse sport & OS-organisaties. Overige fondsen zijn aangewend voor: 1. deskundigheidsbevordering met specifieke aandacht voor projectformuleringen, monitoring en evaluaties van sportprogramma s; 2. bewustwording door het maatschappelijk draagvlak voor sport & OS te bevorderen, aangevuld door profilerende sportprojecten rondom internationale evenementen, zoals het WK 2010 in Zuid-Afrika; 3. actieve betrokkenheid bij de VN Werkgroep Sport voor Ontwikkeling en Vrede. 4. Los van de programma s die vanuit het sportcoalitieprogramma zijn gesubsidieerd is er vanuit VWS al langere tijd een subsidiestroom die voortkomt uit Memorandum of Understandingovereenkomsten met Indonesië, Suriname en Zuid-Afrika. Hiernaast hebben de topsporters Lornah Kiplagat (hardlopen) en Ilonka Elmont (judo) zich pro bono ingezet als Nederlandse ambassadeurs voor sport & OS. Zij hebben zo publieke aandacht gevestigd op de beleidsdoelen. 19

20 // DEEL 1 Totaal overzicht inhoud en status VWS-programma s ( Sportcoalities ) Land Hoofdaannemer Subsidie Besteed Uitputting Voortgang Uitvoerders Bhutan St. Bhutan % 15% Youth development Fund Bhutan, Mark Blankwater, UvU, Mainline (verslaafdenzorg) Burkina Faso NSA % 86% NSA, INJEPS, KNVB, NeVoBo en NHV Guatemala Todos % 60% Change the Game, Caja Ludica, ACJ (YMCA),Peronia Adolescente, Youth Security Program( ICCO), ALO Amsterdam Indonesië Respo % 49% KNVB NSA CALO Zwolle Kenia NSA % 50% KNVB WomenWin Right To Play SOPA (Seeds of Peace Afrika) 20

KNVB & maatschappelijke projecten

KNVB & maatschappelijke projecten KNVB WorldCoaches Johan van Geijn - KNVB internationale maatschappelijke projecten KNVB & maatschappelijke projecten Maatschappelijke betrokkenheid staat hoog in het vaandel bij de KNVB KNVB gelooft dat

Nadere informatie

Programma Zambia. 1. Context analyse. 2. Programmadoelstellingen

Programma Zambia. 1. Context analyse. 2. Programmadoelstellingen Programma Zambia 1. Context analyse Zambia is een land dat zwaar is getroffen door de HIV/aids epidemie. Ruim 21% van de bevolking is geïnfecteerd met het virus. Mede hierdoor heeft het land het hoogste

Nadere informatie

Programma Suriname. 1. Context analyse. 2. Het landenprogramma Suriname. Nederlandse ondersteuning

Programma Suriname. 1. Context analyse. 2. Het landenprogramma Suriname. Nederlandse ondersteuning Programma Suriname 1. Context analyse Het landenprogramma in Suriname is op basis van de MoU door Commissie Toezicht Sport (CTS) opgesteld. CTS heeft de behoeften in Suriname, die passend zijn binnen de

Nadere informatie

Netwerkbijeenkomst Sport en OS

Netwerkbijeenkomst Sport en OS Programma 14.00 Opening door Erica Terpstra 14.05 Nieuws van het programma Sport & OS Netwerkbijeenkomst Sport en OS 6 april 2010 Beurs van Berlage 14.15 Terugkoppeling tussenstand sport en OS activiteiten

Nadere informatie

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR:

CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: CRUYFF FOUNDATION SEMINAR MEDE MOGELIJK GEMAAKT DOOR: Deelsessie Cruyff Courts DEELSESSIE CRUYFF COURTS PROGRAMMA Host: Hidde van Warmerdam Ilja van Holsteijn De toekomst van de Cruyff Courts John Sibeko

Nadere informatie

Programma Zuid Afrika

Programma Zuid Afrika Programma Zuid Afrika Context analyse Zuid Afrika behoort tot de groep midden-inkomenslanden en heeft een bevolking van ruim 45 miljoen mensen. Zuid-Afrika kent de afgelopen jaren een sterke economische

Nadere informatie

Duurzaam investeren? Zet in op wat werkt! maak kennis met erkende interventies uit de praktijk

Duurzaam investeren? Zet in op wat werkt! maak kennis met erkende interventies uit de praktijk Duurzaam investeren? Zet in op wat werkt! maak kennis met erkende interventies uit de praktijk Investeer in wat werkt Effectief Actief Effectief Actief: samenwerking Erkenning in de praktijk Effectief

Nadere informatie

Een kans voor open doel De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking

Een kans voor open doel De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking Een kans voor open doel De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking 11 februari 2008 1 Beleidsnotitie Een kans voor open doel. De kracht van sport in ontwikkelingssamenwerking Sport has the power

Nadere informatie

Clublinking A life-changing experience Vergroot je wereld, link je club

Clublinking A life-changing experience Vergroot je wereld, link je club Samenvatting Clublinking Het linken van een Nederlandse sportclub met een club, project of team in een ontwikkelingsland. Dat is het concept van Clublinking, een vierjarig programma van de Subsidiefaciliteit

Nadere informatie

De Buurtsportcoach actief in de wijk. In samenwerking met

De Buurtsportcoach actief in de wijk. In samenwerking met De Buurtsportcoach actief in de wijk In samenwerking met Aanleiding VWS: Sport en bewegen in de buurt Sport en bewegen in de buurt mogelijk maken hoofdrol voor de buurtsportcoach: Maar hoe? Aanleiding

Nadere informatie

Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk

Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk Opleiding BuurtSportCoach Sociale Veiligheid en Netwerk In samenwerking met Aanleiding VWS: Sport en bewegen in de buurt Sport en bewegen in de buurt mogelijk maken hoofdrol voor de buurtsportcoach: Maar

Nadere informatie

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren.

Het gaf mij veel energie om een eigen evenement te organiseren. Het Cruyff Foundation Community Program De Johan Cruyff Foundation wil jongeren langdurig binden aan het Cruyff Court en de wijk. Wij willen jongeren meer zelfvertrouwen geven, kansen bieden om hun talent

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Verantwoording subsidie sportproject Haarlem Mutare 2007

Nota van B&W. Onderwerp Verantwoording subsidie sportproject Haarlem Mutare 2007 Nota van B&W Onderwerp Verantwoording subsidie sportproject Haarlem Mutare 2007 Portefeuille M. Divendal Auteur M.R.J.M. Selten Telefoon 5113443 E-mail: seltenmr@haarlem.nl STZ/EC Reg.nr. STZ/JOS/2008/88864

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Richtlijnen Rubriek 1.5 Naar een Veiliger Sportklimaat

Richtlijnen Rubriek 1.5 Naar een Veiliger Sportklimaat Richtlijnen Rubriek 1.5 Naar een Veiliger Sportklimaat Subsidiejaar 2012 Dit is een addendum op de in mei 2011 aangenomen Richtlijnen Sportagenda 2012 AV versie (24 januari 2012) Inleiding Inleiding Naar

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Een korte handleiding

Een korte handleiding Een korte handleiding Inleiding Je gaat deelnemen of bent in elk geval geïnteresseerd in deelname aan een kennisuitwisseling gefaciliteerd door E-motive. Zo n uitwisseling kan bestaan uit het bijwonen

Nadere informatie

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004

BIJLAGEN. Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGEN Voortgangsrapportage Watersector 2004 BIJLAGE 1 In de hierna volgende tabellen zijn input en output gegevens opgenomen m.b.t. uitgaven over 2004. De tabellen zijn samengesteld uit gegevens verkregen

Nadere informatie

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid

Bijlage 1 Operationele Doelstellingen. Accommodatiebeleid Bezinnen Bijlage 1 Operationele Doelstellingen Doen Denken Beslissen 1. Accommodatiebeleid Accommodatiebeleid a. De vereniging AV Fortuna zal gedurende de beleidsperiode zorgen voor optimale trainings-

Nadere informatie

Leiding geven aan de opleidersgroep

Leiding geven aan de opleidersgroep Leiding geven aan de opleidersgroep dr. Rudolf Poolman orthopedisch chirurg & opleider, OLVG Irene Slootweg stafadviseur TtT programma & PhD-student, AMC/MUMC+ Doelen van de workshop 1. Inzicht te verschaffen

Nadere informatie

Op weg naar sportcoalities in ontwikkelingslanden

Op weg naar sportcoalities in ontwikkelingslanden Op weg naar sportcoalities in ontwikkelingslanden Verslag bijeenkomst Sport & OS, 4 juni 2008 INHOUD 1. Context & doel bijeenkomst. Blz. 2 2. Presentaties plenair gedeelte.. Blz. 3 a. NOC*NSF b. Ministeries

Nadere informatie

De opleiding tot topsporter en het waterpolo opleidingscentrum

De opleiding tot topsporter en het waterpolo opleidingscentrum De opleiding tot topsporter en het waterpolo opleidingscentrum HET WATERPOLO OPLEIDINGSCENTRUM: DE OPLEIDING TOT TOPSPORTER Het Waterpolo Opleidingscentrum (WOC) streeft er naar spelers en speelsters in

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio

Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Bijlage C behorende bij artikel 2 lid 3 Besluit personeel veiligheidsregio Supplement f. Functie procesmanager multidisciplinair oefenen Functie zoals genoemd in artikel 2 lid 3 sub f Besluit personeel

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

De missie van Eye Care Foundation is het toegankelijk maken van primaire oogzorg voor kansarme mensen in ontwikkelingslanden.

De missie van Eye Care Foundation is het toegankelijk maken van primaire oogzorg voor kansarme mensen in ontwikkelingslanden. Strategisch plan 2011-2015 Missie & Visie Eye Care Foundation handelt vanuit de overtuiging dat elk mens recht heeft op gezichtsvermogen. Het verlies aan gezichtvermogen kan voor blinden en slechtzienden

Nadere informatie

Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken

Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken Verspreiden en borgen: werkwijze om andere locaties binnen de organisatie veilig te maken Dat men zich bewust is van een probleem en een mogelijke oplossing (een verbetertraject) leidt niet automatisch

Nadere informatie

Stichting So Logical Foundation

Stichting So Logical Foundation Stichting So Logical Foundation BELEIDSPLAN 2015-2016 Stichting So Logical Foundation Postbus 5823 1410 GA Naarden Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doelstelling 4 3. Werkwijze 6 4. Organisatie 7 5. Financiën

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

2008-318. Van klimaatneutraliteit naar millenniumdoelstelling

2008-318. Van klimaatneutraliteit naar millenniumdoelstelling 2008-318 Van klimaatneutraliteit naar millenniumdoelstelling Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Omgevingsbeleid op 2 april 2008 - provinciale staten op 23 april 2008 - fatale beslisdatum: n.v.t.

Nadere informatie

Kennisdocument 5: DE CAPACITEIT VAN EEN ORGANISATIE

Kennisdocument 5: DE CAPACITEIT VAN EEN ORGANISATIE Kennisdocument 5: DE CAPACITEIT VAN EEN ORGANISATIE Inhoud Het stappenplan: voor de capaciteitsanalyse van PI en PE 4 Uitvoering organisatieanalyse 5 Het opbouwen van de capaciteiten van een organisatie

Nadere informatie

Stichting Maumu Youth Sports and Development (MY S&D) Activiteitenverslag

Stichting Maumu Youth Sports and Development (MY S&D) Activiteitenverslag Stichting Maumu Youth Sports and Development (MY S&D) Activiteitenverslag 2015 Het tweede jaar Dank Allereerst past een woord van grote dank voor de financiële steun die MY S&D mocht ontvangen in 2015

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 22349 13 december 2011 Besluit van de Staatssecretaris van Buitenlandse Zaken van 5 december 2011 nr. DSO/OO-454/11, tot

Nadere informatie

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips

Sport en tewerkstelling van jongeren. Marc Theeboom / Joris Philips Sport en tewerkstelling van jongeren Marc Theeboom / Joris Philips studie Kan sport bijdragen tot competentie-ontwikkeling voor kortgeschoolde jongeren, waardoor hun tewerkstellingskansen toenemen? initiatieven

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Cleo-Patria. vrouwen- en buurtstudio s. in het kort

Cleo-Patria. vrouwen- en buurtstudio s. in het kort Cleo-Patria vrouwen- en buurtstudio s in het kort Cleo-Patria vrouwen- en buurtstudio s Cleo-Patria staat voor een concept dat inmiddels op ca. 10-15 locaties succesvol is en wordt toegepast. De doelstelling

Nadere informatie

Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie

Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie Meetlat Projectplanning, monitoring & evaluatie Managementsamenvatting/advies: Meetlat met toetscriteria Toetscriterium 1. Kansen en bedreigingen, behoefte- en omgevingsanalyse Door een analyse te maken

Nadere informatie

EVC - EVK Werkafspraken

EVC - EVK Werkafspraken EVC - EVK Werkafspraken Inleiding Begin 2010 is namens de Academie voor Sportkader het project EVC-EVK gestart. Een project met als doel (aankomende) trainers, coaches en/of instructeurs met Eerder Verworven

Nadere informatie

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012

Publiek Private Partnerschap faciliteit. Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Publiek Private Partnerschap faciliteit Faciliteit Duurzaam Ondernemen en Voedselzekerheid (FDOV) Aad de Koning 26 april 2012 Onderwerpen in de presentatie Thema's en sub-thema's Drempelcriteria Procedures

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen!

Position Paper. Samenwerking Noord. Samenwerken door Samen te Doen! Position Paper Samenwerking Noord Samenwerken door Samen te Doen! Mei 2015 Samenwerking Noord is een netwerkorganisatie van (semi)overheidsorganisaties gericht op een duurzame ontwikkeling van de ICT functie

Nadere informatie

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model

Inhoudsopgave: Inleiding. Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Inhoudsopgave: Inleiding Hoofdstuk 1: Achtergrond van de vragenlijst 1.1 : Het Team Leadership Competence Model Hoofdstuk 2: De Team Leadership Competence Questionnaire 2.1 : Opbouw van de lijst 2.2 :

Nadere informatie

Hoofdtrainer selectie (per selectiegroep) Selectietrainer + trainer overig team (per team)

Hoofdtrainer selectie (per selectiegroep) Selectietrainer + trainer overig team (per team) 2. De structuur 2.1 Organisatie De organisatie van de jeugdopleiding als volgt opgebouwd. De organisatorische aspecten zijn de verantwoordelijkheid van de jeugdcommissie. De jeugdcommissie valt onder het

Nadere informatie

Een leven lang sporten voor IEDEREEN! Rinske de Jong NOC*NSF Kennisdag, Den Haag

Een leven lang sporten voor IEDEREEN! Rinske de Jong NOC*NSF Kennisdag, Den Haag Een leven lang sporten voor IEDEREEN! Rinske de Jong NOC*NSF Kennisdag, Den Haag 21 december 2012, Dia 1 Wat kan sport betekenen? Sport betekent voor mij: sociale vaardigheden zelfvertrouwen gezondheid

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering)

FUNCTIEPROFIEL. VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) FUNCTIEPROFIEL VOORZITTER RAAD VAN TOEZICHT EN LID RAAD VAN TOEZICHT (profiel bedrijfsvoering) April 2016 DE ORGANISATIE Stichting is een onafhankelijke Nederlandse stichting die zich wereldwijd richt

Nadere informatie

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep

Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Beleidsplan 2012-2015 Stichting Steensoep Marian Bentvelzen en Monique Strijk Juli 2012 Brede Hilledijk 590, 3072 NK Rotterdam Tel.: 0613467100, 0653224897 KvK: 54218853 E: moniquestrijk@hotmail.com, post@marianbentvelzen.nl

Nadere informatie

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos

GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING 2 juni 2016 Mireille Goos GOOD TRAINING COALITIE GEMEENTE AMSTERDAM RANDSTAD GOOD HOTEL AMSTERDAM PREFERRED PARTNER PROGRAM Create Beauty, Do Good WHY Create Beauty, Do Good 2009 2012 2014

Nadere informatie

Beleidsplan & organisatie

Beleidsplan & organisatie Beleidsplan & organisatie 2015-2018 UTRECHT, 28-11-2014 AFRICA IN MOTION, M.KOFFI Inhoudsopgave 1. Organisatiestructuur... 2 1.1 Concept AIM organisatiestructuur... 2 1.1.1 De werkgroep Lobby... 3 1.1.2

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen Achtergrondinformatie Man 2.0 Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen April 2010 1 Inleiding Het is het Oranje Fonds gebleken dat veel maatschappelijke

Nadere informatie

Jaarplan PSV in the community 2013-2014

Jaarplan PSV in the community 2013-2014 Jaarplan PSV in the community 2013-2014 1 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. PSV in the community 4 2.1 Missie, visie en kernwaarden 4 2.2 Thema s 4 2.3 Doelen 2013/2014 4 3. Ontwikkelingen 5 3.1 Co-partnership

Nadere informatie

Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017

Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017 Utrecht kandidaatstelling UEFA Women s EURO 2017 1 Middels dit BID document willen FC Utrecht en de gemeente Utrecht hun kandidaatstelling als speelstad voor UEFA Women s EURO 2017 kenbaar maken. Utrecht

Nadere informatie

Informatie over onze vereniging

Informatie over onze vereniging Informatie over onze vereniging Editie 2014 Uitgebreide en actuele informatie op www.cio-platform.nl CIO Platform Nederland, mei 2014 Informatie over onze vereniging - CIO Platform Nederland mei 2014 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Koersplan. Highschool Eindhoven

Koersplan. Highschool Eindhoven Koersplan Highschool Eindhoven 1 Inleiding Frits Philips lyceum- mavo is een toekomstgerichte school met de focus op talentontwikkeling. Leerlingen krijgen volop de mogelijkheid om hun talenten te ontdekken

Nadere informatie

DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD

DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD DUURZAAM DIGITAAL ONDERWIJS IN AFRIKA KENNIS, RESPECT EN COMPASSIE SAMENLEVEN IN EEN GLOBALISERENDE WERELD KNOWLEDGE FOR CHILDREN 3 stichtingen: Nederland, Oeganda, Kameroen (en binnenkort Kenia) 10 jarig

Nadere informatie

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN

COMMUNICEREN VANUIT JE KERN COMMUNICEREN VANUIT JE KERN Wil je duurzaam doelen bereiken? Zorg dan voor verbonden medewerkers! Afgestemde medewerkers zijn een belangrijke aanjager voor het realiseren van samenwerking en innovatie

Nadere informatie

Kuilven 22, 5469 GB Erp NL27 RABO 0142 6019 85 www.childrensperfecthope.org. Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018

Kuilven 22, 5469 GB Erp NL27 RABO 0142 6019 85 www.childrensperfecthope.org. Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018 Beleidsplan Stichting Childrens s Perfect Hope 2013-2018 Voorwoord In dit beleidsplan geven wij u graag een helder beeld van de activiteiten van Stichting Children s Perfect Hope (CPH). Ook informeren

Nadere informatie

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011

Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 Universitair Informatiemanagement Kenmerk: SECR/UIM/11/0914/FS Datum: 14-09-11 Tussenrapportage project professionaliseren functioneel beheer instellingssystemen September 2011 1. Inleiding Begin 2011

Nadere informatie

Kennisdocument 1 Levensloop van een project

Kennisdocument 1 Levensloop van een project Kennisdocument 1 Levensloop van een project Inhoud De zes projectfases 5 1 - BELEIDSFASE 5 2 - IDENTIFICATIEFASE 6 3 - FORMULERINGSFASE 6 4 - CONTRACTFASE 7 5 - UITVOERINGSFASE EN MONITORING 7 6 - EVALUATIEFASE

Nadere informatie

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking

Opties voor Internationale samenwerking Bijlage 2 bij advies internationale samenwerking I Inleiding Het LOGO SOUTH programma is beëindigd en geëvalueerd. Op basis van de resultaten van de evaluatie is het aan de Raad om op grond van haar kaderstellende bevoegdheid een keuze te maken over

Nadere informatie

Algemene organisatie Stichting Global Exploration

Algemene organisatie Stichting Global Exploration Algemene organisatie Stichting Global Exploration 1 Inleiding In dit document wordt de huidige algemene en administratieve organisatie van Stichting Global Exploration (SGE) beschreven. 2 Typologie Stichting

Nadere informatie

Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland

Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland Jaarplan 2014 Kameroen/Nederland LiveBuild Jaarplan 2014 Kameroen / Nederland Inleiding LiveBuild is een organisatie met veel ambitie, enthousiasme en passie. Wij geloven in de positieve kracht van eenieder

Nadere informatie

Implementatieplan interactief beleid

Implementatieplan interactief beleid Implementatieplan interactief beleid (juni 2010 t/m mei 2011) Gemeente Weert, 15 juli 2010 Portefeuillehouder interactief beleid: wethouder H. Litjens Regisseur wijkgericht werken: Marianne Schreuders

Nadere informatie

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam!

Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Pagina 1 van 5 Welkom bij de Vrijwilligersacademie Amsterdam! Informatiebrief voor directie en management van (potentiële) afnemers van diensten van de Vrijwilligersacademie Amsterdam. Wij willen u allereerst

Nadere informatie

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO

Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Kees Dijkstra (Windesheim), Els de Jong (Hogeschool Utrecht) en Elle van Meurs (Fontys OSO). 31 mei 2012 Box 2: Vaststellen beginsituatie Handelingsgericht werken op PABO s en lerarenopleidingen VO Doel

Nadere informatie

NSA: Sport als middel inzetten voor armoedebestrijding. Sport infrastructuur versterken in BF NSA: 1998: ondersteuning jongerenorganisaties NSA:

NSA: Sport als middel inzetten voor armoedebestrijding. Sport infrastructuur versterken in BF NSA: 1998: ondersteuning jongerenorganisaties NSA: Aanbodsscan Matrix Burkina Faso Gezondheidszorg en HIV/AIDS Vrouwen Jeugd Gehandicapten Andere doelgroep Doelstelling: De vrouwen en meisjes empoweren, bewustwording van gezondheid Emancipatie via sport

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken www.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! MANAGEMENT GAME HET NIEUWE WERKEN Inleiding Think too Organisatieadviseurs

Nadere informatie

2013-2016. Beleidsplan Stichting Hi-Gene. Beleidsplan goedgekeurd door het bestuur van Stichting Hi-Gene. Datum: 29 juni 2015

2013-2016. Beleidsplan Stichting Hi-Gene. Beleidsplan goedgekeurd door het bestuur van Stichting Hi-Gene. Datum: 29 juni 2015 c Beleidsplan Stichting Hi-Gene 2013-2016 Beleidsplan goedgekeurd door het bestuur van Stichting Hi-Gene Datum: 29 juni 2015 VOORWOORD Voor u ligt het beleidsplan van Stichting Hi-Gene. Dit plan is geschreven

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2015

Beleidsplan 2014-2015 Beleidsplan 2014-2015 Sunny Side Up Foundation Weleveld 18, 2151 JR Nieuw-Vennep www.sunnysideupfoundation.com KvK: 60369698 RSIN: 853879497 Bankrekeningnummer: NL34 INGB 0006482112 De inhoud 1. Het idee...

Nadere informatie

Leiderschap in je community GETALENTEERDE MAAR KANSARME JONGEREN LEREN EEN SOCIAAL PROJECT OPZETTEN

Leiderschap in je community GETALENTEERDE MAAR KANSARME JONGEREN LEREN EEN SOCIAAL PROJECT OPZETTEN Leiderschap in je community GETALENTEERDE MAAR KANSARME JONGEREN LEREN EEN SOCIAAL PROJECT OPZETTEN 2012 2014 Wie? Che Amigo is een dynamische stichting die zich sinds 2007 inzet voor beter onderwijs en

Nadere informatie

Analysekader: uw verandertraject in kaart!

Analysekader: uw verandertraject in kaart! Analysekader: uw verandertraject in kaart! Op weg naar een toekomstbestendige organisatie Met deelname aan In voor zorg! (IVZ) werkt u aan de toekomstbestendigheid van uw organisatie. De omgeving verandert

Nadere informatie

Beleid Talentontwikkeling 2012-2020

Beleid Talentontwikkeling 2012-2020 Beleid Talentontwikkeling 2012-2020 Datum: Thursday 15 December 2011 Auteur: Boudewijn van Opstal en Jeroen Spaans Inhoudsopgave Aanleiding 1. Ambitie KNRB en doel talentontwikkeling 2. Begrippen 3. Visie

Nadere informatie

Beleidsplan 2011 2015

Beleidsplan 2011 2015 Peace Brigades International - afdeling Nederland Beleidsplan 2011 2015 Garanderen van continuïteit en vergroten van zichtbaarheid Peace Brigades International afdeling Nederland Oudegracht 36 3511 AP

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PCI DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PCI-DIAGNOSTIEK (PEOPLE CENTERED IMPLEMENTATION) Niet zelden zien

Nadere informatie

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht

ambitieakkoord stichting jongeren op gezond gewicht akkoord stichting jongeren op gezond gewicht De stichting Jongeren Op Gezond Gewicht en haar partners verbinden zich met dit akkoord gezamenlijk, elk vanuit de eigen verantwoordelijkheid, in de periode

Nadere informatie

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale.

Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. 1 Geachte heer/mevrouw Graag maak wij van de gelegenheid gebruik om u op de hoogte te brengen van de recente ervaringen en ontwikkelingen bij De Regiecentrale. Bij verschillende gemeenten en instellingen

Nadere informatie

Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) Auteur: Lysbeth de Vries, met medewerking van VSG en NOC*NSF. NISB/2012/62.

Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) Auteur: Lysbeth de Vries, met medewerking van VSG en NOC*NSF. NISB/2012/62. Nederlands Instituut voor Sport en Bewegen (NISB) Auteur: Lysbeth de Vries, met medewerking van VSG en NOC*NSF NISB/2012/62.736/TRN/itd Ede, april 2012 Dit document heeft 11 pagina s Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Global Health: Gezondheid Zonder Grenzen

Global Health: Gezondheid Zonder Grenzen Global Health: Gezondheid Zonder Grenzen Totaaloverzicht activiteiten 2012-2016 (obv Beleidsplan) + Jaarplan 2012 NVTG Maart 2012 TOTAALOVERZICHT JAARPLANNING NVTG 2012 2016 ONDERWIJS Faciliteren onderwijs

Nadere informatie

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin

Katakle Business Plan 2011 2018. Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin Katakle Business Plan 2011 2018 Groeiplan voor het programma van The Hunger Project in Benin 0 1. Inleiding Achtergrond De Katakle investeerdersgroep werkt sinds 2008 met The Hunger Project aan het einde

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Eerder en Dichtbij. Projectplan

Eerder en Dichtbij. Projectplan Eerder en Dichtbij Projectplan Bussum, augustus september 2012 1. Inleiding De pilot Eerder en Dichtbij is een verlening van de eerste pilot Meer preventie minder zorg. Het doel van de pilot was oorspronkelijk

Nadere informatie

Managementgame Het Nieuwe Werken

Managementgame Het Nieuwe Werken Resultaten Managementgame Het Nieuwe Werken wwww.managementgamehetnieuwewerken.nl Leren door horen en zien, maar vooral doen en ervaren! 13 december 2011 drs. Lourens Dijkstra MMC CMC drs. Peter Elzinga

Nadere informatie

Rapportage pilot 2GetThere ZO Drenthe

Rapportage pilot 2GetThere ZO Drenthe Rapportage pilot 2GetThere ZO Drenthe coaching vóór en dóór jongeren Periode december mei 2015 Een samenwerking tussen VSV maatregel 5 & Actieplan Jeugdwerkloosheid Regio Zuidoost Drenthe. Voorwoord Voor

Nadere informatie

Monitor sportbeleid 2006-2010. Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld. Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport. W.J.H.

Monitor sportbeleid 2006-2010. Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld. Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport. W.J.H. Monitor sportbeleid 2006-2010 Annex 1 bij Beleidsdoorlichting Sport Marcia de Jong Dorine Collard Koen Breedveld W.J.H. Mulier Instituut Monitor

Nadere informatie

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut.

Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. Samenvatting Rapport 833 Derriks, M., & Kat, E. de. (2020). Jeugdmonitor Zeeland Amsterdam: Kohnstamm Instituut. De Jeugdmonitor Zeeland De Jeugdmonitor Zeeland is een plek waar allerlei informatie bij

Nadere informatie

Toelichting. Algemene Vergadering NOC*NSF. Bestuur NOC*NSF. Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties. Donderdag 28 april 2011

Toelichting. Algemene Vergadering NOC*NSF. Bestuur NOC*NSF. Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties. Donderdag 28 april 2011 Toelichting Aan Van Betreft Datum, Kenmerk Datum behandeling Algemene Vergadering NOC*NSF Bestuur NOC*NSF Procedurehandboek Kwaliteit Sportaccommodaties Donderdag 28 april 2011 Dinsdag 17 mei 2011 Aanleiding

Nadere informatie

Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC)

Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC) Learnings presentatie 1 MVO als integraal onderdeel van de club Samir Singh (Arsenal FC) Arsenal in the Community is een afdeling binnen de club en voert diverse projecten uit, de Arsenal Foundation is

Nadere informatie

cultuuronderwijs: het onderwijs gericht op het bereiken van de kerndoelen in het leergebied Kunstzinnige oriëntatie van het primair onderwijs;

cultuuronderwijs: het onderwijs gericht op het bereiken van de kerndoelen in het leergebied Kunstzinnige oriëntatie van het primair onderwijs; Tijdelijke Regeling Flankerende Projecten Cultuureducatie met Kwaliteit 2014 Fonds voor Cultuurparticipatie Maart 2014 Het bestuur van de Stichting Fonds voor Cultuurparticipatie, Gelet op artikel 3 van

Nadere informatie

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op?

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? Stappenplan Taalcoach Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? I nleiding Eind juni is het project Taalcoach van start gegaan. Het doel van het project is het realiseren van een taalkoppel, bestaande

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2017. Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten

Beleidsplan 2014-2017. Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten Beleidsplan 2014-2017 Stichting Kleinschalige Afrikaanse Projecten Februari 2014 Inhoudsopgave 1 Onze stichting 3 1.1 Visie, missie, strategie, kernwaarden 3 1.1.1 Missie 1.1.2 Strategie 1.1.3 Kernwaarden

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs

Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Kernindicatoren voor assessment binnen de context van inclusief onderwijs Proloog Assessment binnen de context van inclusief onderwijs is een aanpak van assessment binnen het reguliere onderwijs waarbij

Nadere informatie

Toezicht en Handhaving:

Toezicht en Handhaving: HR services Toezicht en Handhaving: People make Senze... Dat is waar Senze voor staat. Sinds de oprichting van Senze als trainings- en adviesbureau staan mensen en hun ontwikkeling centraal in onze dienstverlening.

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 011 01 33 40 XVI Jaarverslag en slotwet Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 011 Nr. 7 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld 13 juni 01 De

Nadere informatie