Iedereen is een requirements engineer

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Iedereen is een requirements engineer"

Transcriptie

1 Iedereen is een requirements engineer In 2009 bestaat Synergio tien jaar. Tien jaar minder gedoe en meer inspiratie. Typisch een moment om ons te bezinnen op wat we bereikt hebben. Maar ook voor een vooruitblik. Als we terugkijken, wat is dan eigenlijk de essentie van wat we die duizenden mensen hebben verteld tijdens de trainingen? Wat zouden we willen dat ze hebben geleerd van de coaching momenten? En naar de toekomst? Wat is eigenlijk onze belangrijkste boodschap aan organisaties die met requirements willen gaan werken of er al mee werken? Het antwoord op de laatste vraag staat eigenlijk al in de titel. Iedereen is namelijk een requirements engineer. Hiermee zeggen we eigenlijk dat we niet meer geloven in een aantal gangbare manieren om een organisatie in te richten. Tenminste als het gaat om het werken met requirements. Zo geloven we niet meer in een afzonderlijke functie requirements engineer zoals je die vaak in organisaties en ook in boeken tegenkomt. En ook niet meer in een vakgebied Requirements Engineering of Requirements Management zoals het vaak wordt genoemd. We laten ons niet meer leiden door boeken en methoden die het werken met requirements beschouwen als iets dat op zichzelf staat met eigen processen en werkwijzen. Integendeel! Eindresultaat Laten we beginnen uit te leggen waar we wél in geloven. Ons vertrekpunt is dat het werken met requirements een generieke vaardigheid is. Namelijk de vaardigheid om niet direct in activiteiten of oplossingen te denken maar vooral goed stil te staan bij het beoogde eindresultaat; de werkelijke behoeften. Dus, om in meer bedrijfskundige termen te spreken, datgene wat het waard maakt om ergens in te investeren. Wij geloven dat organisaties pas echt goed kunnen presteren als ze bij elke investering (vaak ook verandering, programma of project genoemd) een helder antwoord kunnen geven op de vraag: Wat willen we ermee bereiken?. En waarom een generieke vaardigheid? Generiek omdat het een vaardigheid is die iedereen in een organisatie ontzettend kan helpen om effectief te zijn. Dus ook de directie, ook managers, ook projectleiders, ook uitvoerenden op de werkvloer; iedereen. En misschien niet alleen tijdens het werk, maar zelfs in je privéleven. Helder doel Bij Synergio noemen we deze visie het begin bij het eind paradigma. Aan begin bij het eind ligt een aantal zienswijzen ten grondslag. Eén van de zienswijzen is wat Stephen Covey beschrijft in zijn boek The seven habits of highly effective people. Daarin beschrijft hij zeven principes die de basis vormen voor het gedrag van mensen die op een prettige manier (dus zonder al te veel gedoe) veel weten te bereiken, zakelijk en privé. Begin bij het eind is eigenlijk een praktische manier om invulling te geven aan een aantal van die principes. Met name het tweede principe. Covey noemde dat: begin met het eindresultaat helder voor ogen. Dit principe maakt dat mensen weten wat ze willen bereiken. Vanuit die basis doen ze de juiste dingen en zetten ze de juiste oplossingen in. Het begin bij het eind -paradigma is in essentie een fantastische aanvulling op de gangbare manier van plannen en sturen. In de volgende twee paragrafen lichten we dat kort toe.

2 Requirements als plan-instrument Er zijn in de loop der tijd verschillende manieren bedacht om te plannen. De twee meest gangbare manieren zijn productgerichten activiteitgericht plannen. Productgericht Bij deze manier van plannen zijn de op te leveren producten het vertrekpunt. We noemen die producten ook wel deliverables Het gaat dan om de vraag wat er allemaal moet worden opgeleverd, wanneer, in welke volgorde en door wie. Los van de vraag hoe deze producten kunnen worden opgeleverd. Aan de basis van een productplanning staat de product breakdown structure, vaak afgekort tot PBS. De PBS geeft de opdeling weer van hoofdproducten in kleinere deelproducten. Activiteitgericht Hier gaat het erom hoe de producten uit de PBS kunnen worden opgeleverd. Centraal staat dus het uit te voeren werk, de activiteit. Bij activiteitgericht plannen gaat het om de vraag wat eerst en wat later gedaan moet worden, door wie, met welke doorlooptijd en voor welke prijs. Aan een activiteitenplanning ligt een work breakdownstructure ten grondslag, vaak afgekort tot WBS. De WBS is een opdeling van hoofdactiviteiten in kleinere deelactiviteiten. Resultaatgericht Met het begin bij het eind -paradigma voegen we hier een derde manier van plannen aan toe; resultaatgericht plannen. Bij resultaatgericht plannen staat het waarom van een investering centraal. Een resultaatplanning beschrijft twee dingen: 1) bekwaamheid (Eng.: capability): dat wat er na de beoogde investering beter gaat (bijv. voor de klant of voor de medewerker) 2) bate (Eng.: benefit): wanneer (na de investering) welke waarde/verzilvering merkbaar is Stel: een organisatie stelt de klanten in staat om ongeacht plaats en tijd een bestelling te plaatsen. Dan zien de bekwaamheden in het resultatenplan er mogelijk als volgt uit: De klant kan <overal> een bestelling plaatsen. De klant kan <op elk moment van de dag>een bestelling plaatsen. Het plaatsen van een bestelling kan <eenvoudig>. De bijbehorende baten zouden er dan zo uit kunnen zien: <Meer> verkopen <Hogere> klanttevredenheid Tussen de tekens < en > staan begrippen die verder uitgewerkt moeten worden omdat ze nog onvoldoende specifiek zijn (de s van SMART). Zo kun je de begrippen meer en hogere kwantificeren (uitdrukken in een getal en een eenheid). Ook moet je de bekwaamheden prioriteren. Niet alles hoeft direct bereikt te worden en niet alles is even belangrijk. Praktisch Het gaat te ver om in dit artikel uit te leggen hoe je een resultaatplanning maakt. In ons boekje Begin bij het eind, met SMART requirements zetten we alle belangrijke informatie aan de hand van praktische richtlijnen voor je op een rij. Geen dikke pil dus, maar een handzaam boekje waarmee je al heel snel perfecte requirements kunt schrijven (zie Een resultaatplanning bestaat uit een boomstructuur van requirements. Elk requirement verwoordt in één heldere, bondige zin een beoogd eindresultaat. Een dergelijke boomstructuur wordt ook wel result breakdown structure genoemd, afgekort tot RBS. We hebben dus te maken met drie manieren van plannen met alle drie een eigen blik op de wereld: - resultaatplanning (RBS): o welke bekwaamheden willen we verbeteren? o wanneer is de verbetering in de tijd merkbaar? o wat leveren deze verbeterde bekwaamheden op (baten)? - productplanning (PBS): o welke oplossing is wanneer in de tijd leverbaar? o welke grondstoffen en basiscomponenten zijn nodig en wat kosten ze? - activiteitplanning (WBS): o welke activiteit moet wie wanneer uitvoeren zodat de oplossing tijdig is te leveren? o wat kost het om de activiteiten uit te (laten) voeren?

3 De volgende afbeelding geeft deze drie planningsvormen grafisch weer. Invloeden Belangrijk is dat de planningsvormen elkaar aanvullen. Alleen als duidelijk is welke bekwaamheden beter moeten (m.a.w. wat het beoogde eindresultaat is) kun je oplossingen bedenken om je doel te bereiken. Een productplanning is dan een handige weergave van de oplossingen die je op bepaalde momenten in de tijd nodig hebt. En alleen met de productplanning als kapstok weet je welke activiteiten nodig zijn om de oplossingen te maken/leveren. activiteiten lang duren. Dan heeft dit een negatief effect op de levertijd van een product. Als een product een lange levertijd heeft, heeft dat een negatief effect op het tijdig kunnen verbeteren van een bekwaamheid. Daardoor merk je de invloed van bepaalde baten later dan gewenst. Een andere situatie die veel voorkomt, is dat een deel van het product niet maakbaar blijkt te zijn. Het blijkt toch complexer dan in eerste instantie werd ingeschat. Dan kan je een deel van de bekwaamheden niet verbeteren omdat de oplossing hiervoor ontbreekt. Het niet kunnen verbeteren van bepaalde bekwaamheden leidt tot een vermindering van baten. Misschien komt hierdoor de hele investering wel onder druk te staan. Bestuurbare investeringen Kortom, met het begin bij het eind -paradigma heeft een organisatie een essentieel planningsinstrument in handen. Essentieel, omdat met een activiteitenplanning en een productenplanning alleen de kosten inzichtelijk zijn. Met een resultaatplanning worden ook de baten inzichtelijk. Daarmee zijn investeringstrajecten bestuurbaar te maken op basis van een juiste kosten/baten verhouding. Planningen vullen elkaar niet alleen aan, ze beïnvloeden elkaar ook. Stel dat bepaalde Requirements als stuurinstrument Begin bij het eind is zeker niet alleen een manier van plannen. Het hebben van een resultaatplanning is natuurlijk al mooi, maar de kunst is om het plan slim te gebruiken. Alleen dán bereik je daadwerkelijk wat in het plan staat. Dus moet het plan bruikbaar zijn om mee te sturen. Met het begrip sturen bedoelen we dat een organisatie het proces om iets te bereiken, in zekere mate in de hand heeft. Sturen betekent dan beheerst van richting veranderen. Alles om het werkelijke resultaat zo dicht mogelijk bij het beoogde resultaat uit te laten komen. Dr. Demming heeft dit perfect uitgelegd aan de hand van de PDCA cyclus; een acroniem voor de Engelse werkwoorden plan, do, check en act (ook wel adjust genoemd).

4 Gelijktijdig In het kort komt deze cyclus er op neer dat sturen bestaat uit vier activiteiten: plannen, uitvoeren, meten en reageren/bijstellen. Deze activiteiten volgen elkaar niet zozeer op, maar vinden continu en nagenoeg gelijktijdig plaats. Het aspect act is dan het werkelijke (bij)sturen. Wat maakt begin bij het eind dan een stuurinstrument? Dat zit hem in de levenscyclus van elke stelling. Elke stelling in het resultatenplan doorloopt gedurende zijn bestaan, een aantal keren de volgende stappen: De eerste stap noemen we behoefte. In deze stap beschrijft de stelling alleen nog het ideale resultaat. Met andere woorden, wat willen we als er geen beperkingen bestaan. Dit is de wens van de opdrachtgever. Die praat in eerste instantie met een opdrachtnemer in termen van wat zou ik het liefst willen bereiken?. Voor een bekwaamheid ziet de behoefte er bijvoorbeeld zo uit: De klant kan <op elk moment van de dag> een bestelling plaatsen. 24 uur per dag, 7 dagen in de week En de baten zo: <Meer>verkopen + 25% <Hogere>klanttevredenheid + 10% Plan De tweede stap is het afgesproken resultaat. Deze ontstaat doordat een opdrachtnemer moet onderzoeken in welke mate de wens van de opdrachtgever haalbaar is. Dit noemen we vaak een haalbaarheidsanalyse. De opdrachtnemer, bijvoorbeeld een project, houdt dan rekening met de beperkingen die de opdrachtgever meegeeft. Denk daarbij in termen van tijd en geld. Het resultaat van de tweede stap in de levenscyclus is dus een afspraak tussen opdrachtgever en opdrachtnemer. In de afspraak houd je rekening met de mate waarin de behoefte (naar verwachting) is te realiseren binnen de opgelegde beperkingen (tijd en geld). Voor een bekwaamheid zou het afgesproken resultaat er zo uit kunnen zien: De klant kan <op elk moment van de dag> een bestelling plaatsen. 24 uur per dag, 7 dagen in de week 22 uur per dag, van maandag t/m zaterdag En de baten zo: <Meer> verkopen + 25% + 20% <Hogere> klanttevredenheid + 10% + 10% Een goede resultaatplanning geeft zowel de behoefte weer als het afgesproken resultaat. Daardoor is inzichtelijk wat de consequenties zijn van de opgelegde beperkingen en beschikbare capaciteit (middelen). Deze stappen zijn in de PDCA cyclus onderdeel van de activiteit plan. Check In de derde stap ontstaat het geobserveerde resultaat door te meten (observeren) of het afgesproken resultaat daadwerkelijk wordt waargemaakt.

5 Voor een bekwaamheid ziet het geobserveerde resultaat er mogelijk zo uit: De klant kan <op elk moment van de dag> een bestelling plaatsen. 24 uur per dag, 7 dagen in de week 22 uur per dag, van maandag t/m zaterdag 19 uur per dag, zaterdags tot uur, niet op feestdagen En de baten zo: <Meer> verkopen + 25% + 20% + 10% <Hogere> klanttevredenheid + 10% + 10% + 5% In de PDCA cyclus zorgt de activiteit check voor het geobserveerde resultaat. De opdrachtgever meet steeds tijdig en houdt nauwgezet het verschil in de gaten tussen het afgesproken resultaat en het geobserveerde resultaat.. Minder gedoe, meer energie Zo kan de opdrachtgever volgen of hij/zij krijgt wat was afgesproken. En zo niet, dan kan hij/zij tijdig ingrijpen (bijsturen). Dit maakt begin bij het eind een krachtig instrument om grip te krijgen op het eindresultaat en niet te laat (of achteraf pas) te constateren wat het werkelijke resultaat is Wat bereikt een organisatie nu met het toepassen van begin bij het eind? Begin bij het eind heeft als resultaat dat mensen en afdelingen beter met elkaar samenwerken. Véél beter zelfs, omdat er minder gedoe ontstaat. Want de belangrijkste oorzaak van gedoe is dat mensen elkaar onvoldoende begrijpen. Dat gebeurt vaak zonder dat ze het zelf in de gaten hebben. Omdat er meters gemaakt moeten worden gaat men haastig aan de slag zonder dat het vertrekpunt voor iedereen even duidelijk is. Met als gevolg dat alsnog veel tijd verloren gaat aan discussies om erachter te komen wát er bereikt moet worden. In kleine kring worden dan gesprekken gevoerd en de uitkomst zit alleen in de hoofden van die mensen en is daardoor niet snel te delen. Vooral als grote groepen mensen (vanaf zeven) met elkaar moeten samenwerken of als mensen niet continu bij elkaar zitten, leidt dit tot een gigantische hoeveelheid communicatietijd en momenten. En niet te vergeten: veel verspilde energie. Goed opdrachtgeverschap Het resultaat van begin bij het eind kan nóg specifieker. Zo is het dé manier om het opdrachtgeverschap te verbeteren. Een goede opdrachtgever is glashelder in het te bereiken eindresultaat en houdt continu een vinger aan de pols om tijdig bij te kunnen sturen. De onderdelen van begin bij het eind zorgen ervoor dat opdrachtgevers eenvoudig toe te passen instrumenten hebben om het eindresultaat te beschrijven. En dat in een vorm die zelfs makkelijk meetbaar te maken is. Meer ondernemerschap Ook zorgt begin bij het eind voor meer ondernemerschap in een organisatie. Typerend aan ondernemerschap is het slim en optimaal inzetten van de beperkte middelen. Een goede ondernemer staart zich niet blind op één idee maar heeft de grote lijnen goed voor ogen en wil steeds de beste oplossing uit de beschikbare alternatieven kiezen. Een goede ondernemer weegt risico s en besluit daadkrachtig. En om zo min mogelijk middelen te verspillen, is het belangrijk dat hij/zij zo snel mogelijk weet of een investering voldoende waarde toevoegt. Om in het negatieve geval een investering zo vroeg mogelijk te stoppen.

6 Succesvol implementeren Hoe kun je als organisatie het best het werken met requirements implementeren? Laten we kort stilstaan bij de twee meest voorkomende valkuilen. Valkuil 1: requirements als methodiek Wat in de meeste gevallen niet werkt, is om het werken met requirements als een geheel nieuwe methodiek te introduceren. In dat geval ontstaat vaak het zoveelste nieuwe handboek. De methodiek wordt beschreven als iets dat op zichzelf staat. Met te weinig aandacht voor de integratie van disciplines waardoor projectleden uiteindelijk juist slechter samenwerken. Mensen met te beperkte ervaring in het toepassen van requirements schrijven dan een methode. Ze willen de methodiek specifiek maken voor de organisatie want bij ons werken we anders. Hierdoor raakt de essentie uit beeld en gaat veel tijd verloren. Het momentum verdwijnt. Het resultaat is een handboek dat nagenoeg niemand leest, laat staan dat het wordt toegepast. Valkuil 2: requirements als specialisme Wat ook heel beperkend werkt, is om mensen aan te stellen als specialist op het gebied van requirements. Specialisten participeren dan bijvoorbeeld in projecten en zijn verantwoordelijk voor het uiteindelijk succesvol opleveren en het gebruik van requirements. Onder druk van het project ontstaat een groot gevaar: alle energie gaat zitten in het tijdig opleveren van de requirements. Daardoor besteedt men nauwelijks aandacht aan het creëren van begrip en acceptatie bij de mensen die uiteindelijk met de requirements moeten gaan werken (zoals opdrachtgevers, stuurgroepleden, projectmanagers en projectleden). Ook hebben specialisten in de organisatie vaak niet het mandaat om opdrachtgevers, stuurgroepleden en projectmanagers te begeleiden en indien nodig aan te spreken. Tot slot is het voor deze mensen moeilijk om de juiste requirements te schrijven. Doordat ze zelf geen ervaring hebben in de rol van opdrachtgever, stuurgroeplid of projectmanager hebben ze een ander wereldbeeld. Dus hebben ze vaak een te beperkt beeld van hoe de doelgroep de requirements in de praktijk kan gebruiken. Succesvol implementeren Om het werken met requirements succesvol te implementeren, helpt het om ze te zien als een vaardigheid. Een vaardigheid die grofweg bestaat uit: - het beoogde eindresultaat vaststellen en helder formuleren; - het beoogde eindresultaat inspirerend overbrengen op anderen; - met belangstelling observeren of wat er gedaan wordt in lijn is met het beoogde eindresultaat en zo niet, tijdig bijsturen. Het is de kunst om in een organisatie die functies en processen te selecteren die het meest gebaat zijn bij het verbeteren van deze vaardigheid. De meeste organisaties staan immers al bol van de functies en processen. Vaak is met requirements de meeste winst te behalen bij de volgende processen (in willekeurige volgorde): - visieontwikkeling - programmaen projectmanagement - productmanagement, -ontwikkeling en marketing - acceptatiemanagement en testen (validatie en verificatie) - beheer en exploitatiemanagement - servicemanagement

7 Is dus iedereen een requirements engineer? Het antwoord op deze vraag is zowel ja als nee. Ja, omdat volgens ons de meerderheid van de functies en processen in een organisatie ontzettend gebaat zijn bij de vaardigheid om te beginnen bij het eind. Hierbij moet dan wel het motto gelden: goed is goed genoeg. Het werken met requirements is geen doel op zich. Niet iedereen hoeft daarin even goed te zijn. Niet overal in de organisatie hoeft het even gedegen te worden aangepakt. Maar het is wel essentieel dat iedereen de essentie begrijpt en ervaart hoe prettig het is om met minder gedoe samen te werken. En het is ook prettig als er niet alleen requirements zijn, maar als ze daadwerkelijk gebruikt worden. Kortom, als iedereen vaardig is om vanuit zijn eigen specialisme de requirements slim te gebruiken. Maar het antwoord op deze vraag is ook nee. Nee, omdat het werken met requirements weinig zin heeft als het beperkt wordt geïmplementeerd. Bijvoorbeeld door de verantwoordelijkheid voor requirements te beleggen bij specifieke functionarissen zoals requirements engineers, requirements beheerders, requirements managers, business analisten of welke naam ze dan ook hebben. En dit laatste is ook helemaal niet nodig. Uiteindelijk is het werken met requirements eenvoudig te leren. De technieken zijn niet moeilijker dan lezen, schrijven, praten of rekenen. Pas als requirements het domein worden van goeroes en academici dreigt het bijna een kunst te worden. Eén die dan nog maar door weinigen effectief is toe te passen. Met begin bij het eind hebben we het werken met requirements voor iedereen begrijpbaar en praktisch toepasbaar gemaakt. Geïnteresseerd? Neem dan gerust geheel vrijblijvend contact met ons op. En natuurlijk is ons boekje begin bij het eind met SMART requirements een perfecte manier om een goed beeld te krijgen van het werken met requirements als vaardigheid. Te bestellen via Tot slot wensen we iedereen minder gedoe en meer inspiratie toe. Wellicht tot gauw! Synergio B.V.

In 10 stappen van project naar effect!

In 10 stappen van project naar effect! In 10 stappen van project naar effect! een handleiding voor slim zorgen > Betrek de belangrijke sleutelpersonen > Stel projectteam samen & kies pilotteams > Screen de huidige situatie > Organiseer een

Nadere informatie

Meerwaarde met Online Marketing Expertise

Meerwaarde met Online Marketing Expertise Meerwaarde met Online Marketing Expertise Webinar 26 mei 2015 Wat leer je in dit webinar? Nieuwe ontwikkelingen bij zelfstandig ondernemers De meest gestelde vraag door ondernemers Hoe je als VA daarop

Nadere informatie

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support

DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support DOLGOZ, 7 maart 2013 PMO-congres WIN Project Support Inhoud Wat is een Business Case Waarom een Business Case voor een PMO Ontwikkeling van de PMO Business Case Positie van het PMO Gewenste situatie Kosten/Baten

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Handleiding voor managers bij het Pedagogisch logboek. weten kijken volgen doen

Handleiding voor managers bij het Pedagogisch logboek. weten kijken volgen doen Handleiding voor managers bij het Pedagogisch logboek weten kijken volgen doen Inleiding Het pedagogisch beleid van je organisatie is de basis voor het gewenst pedagogisch handelen van je medewerkers.

Nadere informatie

Kwalitatief, effectief praktisch en resultaatgericht

Kwalitatief, effectief praktisch en resultaatgericht Kwalitatief, effectief praktisch en resultaatgericht OrganisatieGroei OrganisatieGroei begeleidt en ondersteunt al meer dan 10 jaar opdrachtgevers bij het doorvoeren van veranderingen (groei) die leiden

Nadere informatie

Een project, weet waar je aan begint!

Een project, weet waar je aan begint! Een project, White paper Projectmanagement Auteur: Natascha Leeuwenkuijl Januari 2013 Bedrijfskunde www.avansplus.nl Een project, Je hebt t vast ooit meegemaakt, dat je op een gegeven moment in een project

Nadere informatie

Waar staan de letters voor?

Waar staan de letters voor? De PDCA cirkel laat (jou) jullie sneller leren, helpt de kwaliteit continu te verbeteren en kan er ook voor zorgen dat je onderweg wijzigingen kunt aanbrengen. Waar staan de letters voor? 1. Plan : in

Nadere informatie

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN

KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN KLANTEN WERVEN IN 5 STAPPEN In dit E-book help ik jou als zelfstandig ondernemer in vijf stappen meer klanten te werven. Niet door vage tips te geven, maar door je in vijf stappen naar een plan te leiden.

Nadere informatie

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële

Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële Adinda Keizer - Copyright 2013 Niets uit deze uitgave mag zonder toestemming van Vindjeklant.nl worden gekopieerd of gebruikt in commerciële uitingen. Als startend ondernemer is alles nieuw. De boekhouding,

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0

Auteurs: Marijke Hoftijzer en Piet Korte isbn: 978-90-01-82345-0 Projectplanning (extra bij paragraaf 3.1 Imagodoelstellingen) Naast je normale dagelijkse bezigheden kun je ook te maken krijgen met de organisatie van eenmalige zaken. Soms zijn deze heel overzichtelijk

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 -

INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2 - Workshops Top Secretaries 2012 INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE - 2-1 TRAININGSCARROUSEL - 3-1.1. Projectmanagement - 3-1.2. Overtuigend beïnvloeden - 4-1.3. Communiceren met NLP - 5-1.4. Effectiever met emotionele

Nadere informatie

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Hoe test je een pen? 1 Bekijk eerst het filmpje over

Nadere informatie

Project Dijkversterking Krimpen

Project Dijkversterking Krimpen Project Dijkversterking Krimpen Dijkversterking & UAV-gc Samenwerken met de opdrachtnemer Huub Verbruggen Projectmanager Dijkversterking Krimpen Even voorstellen Huub Verbruggen Projectmanager van beroep

Nadere informatie

Van Samenhang naar Verbinding

Van Samenhang naar Verbinding Van Samenhang naar Verbinding Sogeti Page 2 VAN SAMENHANG NAAR VERBINDING Keuzes, keuzes, keuzes. Wie wordt niet horendol van alle technologische ontwikkelingen. Degene die het hoofd koel houdt is de winnaar.

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches

Eenvoudig nieuwe klanten. Voor adviseurs, trainers en coaches Eenvoudig nieuwe klanten Voor adviseurs, trainers en coaches Leer hoe ideale klanten naar je toe komen. Wiep de Jong Online Business Trainer Eenvoudig nieuwe klanten 2 Welkom bij mijn E-Book 'Eenvoudig

Nadere informatie

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak?

EFFECTIEF LEIDINGGEVEN. Een gave of een vak? EFFECTIEF LEIDINGGEVEN Een gave of een vak? Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij voegen

Nadere informatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie

Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie Ontwikkeling van processen en medewerkers binnen uw organisatie De voordelen van de P4P aanpak: Grotere klanttevredenheid Beheersbare werkprocessen Continu verbeteren van prestaties Grotere betrokkenheid

Nadere informatie

Sourcing. Analyse Sourcing Management

Sourcing. Analyse Sourcing Management Sourcing Analyse Sourcing Management Sourcing Business Driven Sourcing Wij nemen het woord sourcing letterlijk. Welke bronnen zijn nodig om uw organisatie optimaal te laten presteren, nu en in de toekomst?

Nadere informatie

Architecture Governance

Architecture Governance Architecture Governance Plan van aanpak Auteur: Docent: Stijn Hoppenbrouwers Plaats, datum: Nijmegen, 14 november 2003 Versie: 1.0 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. PROBLEEMSTELLING EN DOELSTELLING...

Nadere informatie

DE TOEKOMST VAN TRAINING

DE TOEKOMST VAN TRAINING 1 White Paper 2 White Paper DE TOEKOMST VAN TRAINING De klassieke training heeft afgedaan. E-learning is meer buzz dan werkelijkheid. Een multidisciplinaire aanpak stokt steeds na het afronden van het

Nadere informatie

Energiemanagementprogramma HEVO B.V.

Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Energiemanagementprogramma HEVO B.V. Opdrachtgever HEVO B.V. Project CO2 prestatieladder Datum 7 december 2010 Referentie 1000110-0154.3.0 Auteur mevrouw ir. C.D. Koolen Niets uit deze uitgave mag zonder

Nadere informatie

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder

Batenmanagement. Duurzame verbinding tussen programma en lijn. PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013. Batenmanagement - Patrick Mulder Batenmanagement Duurzame verbinding tussen programma en lijn PGM Open 2013 Patrick Mulder 7 februari 2013 Agenda Waarom batenmanagement? Wat is batenmanagement? Hoe ziet batenmanagement eruit? Do s en

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Agile Consortium International Agile Master Assessment

Agile Consortium International Agile Master Assessment Agile Consortium International Agile Master Assessment Agile Master Assessment Info & Criteria Page 1 of 5 Version 1.0 Wat is het Agile Master Certificaat Het Agile Master Certificaat is een bewijs van

Nadere informatie

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant!

Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Het Nationale Klantbelevingsonderzoek 2012 (preview) Beleef en beïnvloed de klant! Klantenbinding is essentieel voor organisaties om te overleven. Klanten worden steeds veeleisender; naast een goede functionele

Nadere informatie

BROCHURE Cursus Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Cursus Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Cursus Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de uitvoering van het alledaagse werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion

Naam: Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) Draaiboek decentrale implementatie PAUW en Tridion Inleiding In het kader van het Programma Aanpak Universitaire Website (PAUW) is afgesproken dat alle decentrale

Nadere informatie

Waar wil ik staan over x-jaar?

Waar wil ik staan over x-jaar? Waar wil ik staan over x-jaar? Wat belemmert mijn groei Hoe kunnen wij dat veranderen? Is dat haalbaar? Wat betekent dat voor mijn pmc s? Wat betekent dat voor mijn organisatie?! En wat betekent dat voor

Nadere informatie

Tactisch plannen Peter de Haan

Tactisch plannen Peter de Haan Tactisch plannen Peter de Haan Even voorstellen U Peter de Haan Universiteit Twente Toegepaste Wiskunde ORTEC Sen. Solution Architect 2 Agenda Wat is tactisch plannen Voorbeelden van tactisch plannen Hoe

Nadere informatie

Zest Application Professionals Training &Workshops

Zest Application Professionals Training &Workshops De requirements trainingen van Zest Application Professionals geven u de handvatten die nodig zijn om uw requirementsproces te verbeteren. U doet hands-on ervaring op en leert omgaan met lastige praktijksituaties.

Nadere informatie

Zo formuleer je je eigen SMARTER-doel

Zo formuleer je je eigen SMARTER-doel Zo formuleer je je eigen SMARTER-doel Gelukkig zijn diegenen die niets verwachten, want zij zullen niet teleurgesteld worden. Stap 1: Be smart, start SLIM Stap 2: Wees slim, do SMARTER Jan Olav Smit Leiden,

Nadere informatie

Beste Louisson de Kok,

Beste Louisson de Kok, Kunnen Willen Durven Rapport KWD Projectsucces KWD Projectmanagement app Louisson de Kok KWD Management Diensten BV h.o.d.n. KWD Resultaatmanagement Weverstede 15 Postbus 761 3430 AT Nieuwegein T 030-6004779

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting

BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven. Coachend Leidinggeven. Sales Force Consulting BROCHURE Workshop Coachend Leidinggeven Coachend Leidinggeven Sales Force Consulting inleiding Leidinggeven aan de alledaagse uitvoering van het werk, is één van de belangrijkste kerntaken van elke manager.

Nadere informatie

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden

Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden STUDIEDAG Projectmatig werken in lokale overheden LEUVEN 27 oktober 2011 Projectmatig werken in de lokale sector Katlijn Perneel, Partner, ParFinis Projectmatig 2 - werken voor lokale overheden 1 Inhoud

Nadere informatie

OWE: Slim meten = verbeteren

OWE: Slim meten = verbeteren Trefwoorden Overall Work Efficiency Personeelseffectiviteit Verbeterpotentieel Auteur Danielle Quarles van Ufford OWE: Slim meten = verbeteren De Overall Work Efficiency-methode (OWE) is gebaseerd op de

Nadere informatie

Template Projectplan

Template Projectplan projectpraktijk.nl Template Projectplan Besluiten Doel van dit document Managementsamenvatting Gevraagde besluiten van de opdrachtgever Goedkeuring Projectdefinitie Aanleiding Doelstelling Resultaten Afbakening

Nadere informatie

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting

Soort document: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID: 06 00 001 Format: docx pdf Titel samenvatting Moe van veranderen Omschrijving samenvatting Soortdocument: Samenvatting / Bewerking artikel SenS ID:06 00 001 Format: docx pdf Titel Moe van veranderen Omschrijving In veel organisaties hebben de vele veranderingen van de afgelopen jaren mensen

Nadere informatie

Project Management Office in haar contextuele diversiteit

Project Management Office in haar contextuele diversiteit Project Management Office in een contextuele diversiteit Stelt u zich voor: u bent projectmanager bij organisatie X en tijdens een congres over projectmanagement maakt u kennis met een programmamanager

Nadere informatie

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer?

Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? Hoe creëer je meer geluk op de werkvloer? In deze bijdrage neemt Gea Peper, eigenaar van het HappinessBureau, ons mee in het belang van geluk op het werk in de vorm van een interview met Onno Hamburger.

Nadere informatie

Het exit van de testmanager. Het exit van de testmanager

Het exit van de testmanager. Het exit van de testmanager Het exit van de testmanager Regie boven Management Onderwerp: Datum: Aanwezigen: Classificatie: Het exit van de testmanager 4 oktober 2011 v1.0 2 De vragen Wat maakt een manager? De samenstellende

Nadere informatie

Zo word je succesvol als Teamleider. Deel 3: Verhoog jouw teamprestaties voor eens en altijd. Blad 0 van 13. De DAGSTART

Zo word je succesvol als Teamleider. Deel 3: Verhoog jouw teamprestaties voor eens en altijd. Blad 0 van 13. De DAGSTART Blad 0 van 13 H 8 De DAGSTART Blad 1 van 13 Deze E-Course is een uitgave Teamleider in 100 dagen, onderdeel van HGMR HGMR verzorgt resultaatgerichte programma s voor o.a. Teamleiders, Projectmanagers en

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

Van businessmodel naar procesmanagement

Van businessmodel naar procesmanagement Van businessmodel naar procesmanagement Leo Kerklaan, Associate Partner Passionned Nederland BV, directeur Franeker Management Academie. 20 november 2014 Burgers Zoo, Arnhem 1 Zien, denken doen Elke week

Nadere informatie

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP

Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP Agile in Projecten minimalisme of strak pak? Richard Weber PMP De Spreker Richard Weber Directeur & oprichter Adviseur & coach Projectmanagement Profile Dynamics ICT & Bedrijfskundige achtergrond Trainer

Nadere informatie

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management

LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management LEERACTIVITEIT IJs verkopen op straat Ent-teach Module 6 Project management Beschrijving van de leeractiviteit Voor de volgende opdracht zullen de studenten plannen* hoe ze gedurende een week ijs gaan

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel

Verantwoording 1.1 Keuze van de titel 1 13 Verantwoording 1.1 Keuze van de titel Voor je ligt het handboek Training sociale vaardigheden. Dit boek is geschreven voor iedereen die te maken heeft met kinderen tussen de tien en vijftien jaar

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

Maakt draagvlak meetbaar V2.0

Maakt draagvlak meetbaar V2.0 Maakt draagvlak meetbaar V2.0 Wat is de impact als jouw verandertrajecten niet het gewenste voordeel leveren? Investering? Concurrentiepositie? Imago? Loopbaan? Klanten? Het succes van projecten wordt

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

Aan de slag met het Business Model Canvas

Aan de slag met het Business Model Canvas 1 Aan de slag met het Business Model Canvas De Wereld van de Ondernemer Gerard Aaftink November 2014 2 Inhoud Deel 1: Het Business Model Canvas Het Business Model Canvas Wat is het? Hoe werkt het? Hoe

Nadere informatie

Managementvoorkeuren

Managementvoorkeuren Toelichting bij de test Business Fit-ality Lange Dreef 11G 4131 NJ Vianen Tel: +31 (0)347 355 718 E-mail: info@businessfitality.nl www.businessfitality.nl Business Fit-ality Met welk type vraagstuk bent

Nadere informatie

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen

COMMUNICATIE training. effectief communiceren met iedereen COMMUNICATIE training effectief communiceren met iedereen Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE

PROJECTMANAGEMENT 1 SITUATIE PROJECTMANAGEMENT George van Houtem 1 SITUATIE Het werken in en het leidinggeven aan projecten is tegenwoordig eerder regel dan uitzondering voor de hedendaagse manager. In elk bedrijf of organisatie komen

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl

erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding erbeterdezaak.nl Processen managen Een inleiding Proces cultuur De klant komt eerst Zorg dat je altijd waarde toevoegt Moedig eigen initiatief aan Geef medewerkers ruimte Moedig teamwerk aan Beloon team prestaties Werk

Nadere informatie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie

17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie Beste lezer, Fijn dat je de moeite hebt genomen om dit e-book te downloaden, met daarin 17 valkuilen die je moet vermijden bij telefonische acquisitie. Veel ondernemers worstelen met het maken van kwaliteitsafspraken

Nadere informatie

Skills matrix - Methodiek voor technische training en kennismanagement

Skills matrix - Methodiek voor technische training en kennismanagement Dit artikel beschrijft een methodiek om opleidingscurricula te maken voor technische bedrijfsopleidingen waarbij technische vaardigheden getraind moeten worden. De methode is met name bruikbaar om flexibele

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

HOE LAAT IK MEDEWERKERS

HOE LAAT IK MEDEWERKERS MANAGEMENT Een zelfstandige medewerker is een tevreden medewerker HOE LAAT IK MEDEWERKERS ZELFSTANDIG FUNCTIONEREN? De ene mens is de andere niet. Sommigen zijn blij met een chef die aan hen geducht leiding

Nadere informatie

Inhoud. Voorwoord 9. 1 Inleiding 13

Inhoud. Voorwoord 9. 1 Inleiding 13 Inhoud Voorwoord 9 1 Inleiding 13 2 De essentie van PROA: ongevraagd, gevraagd, sluitend en juist 19 2.1 PROA: ongevraagd en gevraagd advies 19 2.2 De sluitende PROA: een logische redenering 21 2.3 De

Nadere informatie

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009

Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Tips & Tricks: Tip van de maand januari 2009 Project Management met Teamcenter 2007 Door: Ramon van Raak Beheert u complexe projecten dan weet u als geen ander dat de projectvoorbereiding de basis legt

Nadere informatie

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest

Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Procesvalidatie voor een veiliger ketentest Johan Vink TestNet Voorjaarsevenement 2010 Agenda Inleiding Typering project & testaanpak Werkwijze business proces Probleem De opdracht voor het testteam Probleemanalyse

Nadere informatie

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn

Post HBO opleiding Management in Zorg en Welzijn Zorg en Welzijn Algemeen De post-hbo opleiding Management in Zorg en Welzijn is een opleiding van 1,5 jaar voor mensen met een afgeronde hbo-opleiding die werkzaam zijn in de sector zorg en welzijn en

Nadere informatie

COMMUNICATIE technieken. voor leidinggevenden

COMMUNICATIE technieken. voor leidinggevenden COMMUNICATIE technieken voor leidinggevenden Een training van COMMUNICERENENZO Mensen zijn belangrijk. Resultaten ook Mensen zijn belangrijk en waardevol. Resultaten worden behaald dankzij mensen. Zij

Nadere informatie

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0

ContentDocument. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com. ContentDocument - Websites voor Therapeuten 1.0 ContentDocument Een website ontwerpen zonder dat je beschikt over goede content is als het ontwerpen van een maatpak zonder de maten van de drager op te nemen. Dit is een publicatie van: websitesvoortherapeuten.com

Nadere informatie

Een Stap voorwaarts in Leiderschap.

Een Stap voorwaarts in Leiderschap. 5 daagse training in voorjaar van 2010 Een Stap voorwaarts in Leiderschap. Doelgroep : DA Filiaal leidsters en aankomende filiaalleidsters Lokatie : Leusden DA hoofdkantoor Dag : Maandag van 9.30u 17.00u

Nadere informatie

Gras groeit sneller door eraan te trekken!

Gras groeit sneller door eraan te trekken! Gras groeit sneller door eraan te trekken! Ontwikkel de competenties van je medewerkers Ton van Dongen en Jan Harmen Rietman Thema, uitgeverij van Schouten & Nelissen 1 waarom zijn competenties belangrijk?

Nadere informatie

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen.

D.O.E.N. Oefening. 1. De eerste stap is een doel stellen. D.O.E.N. Oefening D.O.E.N. is de afkorting voor Doelen Opstellen en Effectief bereiken via je Netwerk. Met deze oefening ga je het fundament leggen van je LinkedIn strategieën. Ze vraagt maar 10 minuten

Nadere informatie

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig

Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Grijp je Ambities Sprankelend Spraakmakend Verrassend Inspirerend Waanzinnig Je dromen verwezenlijken in 7 stappen. Grijp je ambities Brengt je dichterbij je ideaal Laat je talenten leven Helpt je het

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie

Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Intermedius, Passie, grip en structuur voor u en uw organisatie Wilt u organisatieveranderingen effectief vormgeven en besturen? Zorg dan dat projecten en programma s elkaar versterken in een gestructureerde

Nadere informatie

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016

Portfoliomanagement. Management in Motion 7 maart 2016 Portfoliomanagement Management in Motion 7 maart 2016 PMO Institute Julianalaan 55 3761 DC Soest I: www.pmoinstitute.com I: www.thinkingportfolio.nl E: info@pmoinstitute.com Tjalling Klaucke E: tj.klaucke@pmoinstitute.com

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurende zorg Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? Vilans helpt mee Hoe staat je organisatie ervoor? Kom erachter hoe het staat met vrijheidsbeperking

Nadere informatie

Whitepaper. Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog. Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze?

Whitepaper. Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog. Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze? Whitepaper Zelfroosteren: kosten omlaag, medewerkerstevredenheid omhoog Hoe bereid je de interne organisatie voor op deze nieuwe werkwijze? Een whitepaper van UNIT4 Gezondheidszorg 2012 Het is voor zorginstellingen

Nadere informatie

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt:

?Hoe Zo! >> Werken bij de gemeente betekent je inzetten voor burgers en bedrijven. En daarbij geldt: Wabo effectief ?Hoe Zo! >> Het toepassen van de Wabo is meer dan alleen de IT-structuur aanpassen, de procedures herzien en/of de processen opnieuw beschrijven en herinrichten. Het zijn de medewerkers

Nadere informatie

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat

Meer waarde creëren. Assetmanagement op maat Meer waarde creëren Assetmanagement op maat Zo maken wij assetmanagement toepasbaar Met de toolbox Zeven bouwstenen van professioneel assetmanagement maken we de ISO55000 toepasbaar voor u. Belanghebbenden

Nadere informatie

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved.

Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? www.dnvba.nl/informatiebeveiliging. DNV Business Assurance. All rights reserved. 1 Informatiebeveiliging, noodzakelijk kwaad of nuttig? Mike W. Wetters, Lead Auditor DNV Albertho Bolenius, Security Officer GGzE Informatiebeveiliging. Noodzakelijk kwaad of nuttig? 3 Wat is informatiebeveiliging?

Nadere informatie

De testmanager. Het definitieve exit. De vragen. Wat maakt een manager? Welke invloed hebben recente ontwikkelingen? En nu? De samenstellende delen

De testmanager. Het definitieve exit. De vragen. Wat maakt een manager? Welke invloed hebben recente ontwikkelingen? En nu? De samenstellende delen De testmanager Het definitieve exit Onderwerp: De testmanager, het definitieve exit Datum: 4 oktober 2011 Aanwezigen: Classificatie: v0.1 De vragen Wat maakt een manager? De samenstellende

Nadere informatie

Weekstart Keek op de Week

Weekstart Keek op de Week Weekstart Keek op de Week Het WAAROM van de Weekstart? Roll up van de afgelopen week zorgt voor focus op hulpvragen die uit de afgelopen week zijn gekomen en geeft de mogelijkheid de opgeloste hulpvragen

Nadere informatie

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken

Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Het hoe en waarom van Personeelsgesprekken Personeelsgesprekken Het personeelsgesprek (ook wel functioneringsgesprek) is een belangrijk instrument dat ingezet kan worden voor een heldere arbeidsverhouding

Nadere informatie

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST

Werkboek MEER KLANTEN OP JOUW MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER KLANTEN DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST Werkboek MEER MANIER! ANNEMIEKE TISSINK KRIJG MEER DOOR MARKETING IN TE ZETTEN OP EEN MANIER DIE BIJ JOU PAST MANIER! Hoofdstuk 1 Nieuwe klanten nodig? Marketing is een vakgebied waar veel om te doen is.

Nadere informatie

Nulmeting 2.0 Tim Tegelaar Projectleider techniek 14-01-2013. Simpel 1 2 3 nu Lastig 2 3 4 eind van de opleiding Complex 3 4 5

Nulmeting 2.0 Tim Tegelaar Projectleider techniek 14-01-2013. Simpel 1 2 3 nu Lastig 2 3 4 eind van de opleiding Complex 3 4 5 Nulmeting competenties: Voor mijn opleiding AD Projectleider techniek heb ik aan het begin van het schooljaar een nulmeting gedaan voor de negen competenties waar aan je moet voldoen als projectleider

Nadere informatie

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE

ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE ORGANISATORISCHE IMPLENTATIE BEST VALUE EEN ONDERZOEK NAAR DE IMPLEMENTATIE VAN BEST VALUE BINNEN EEN SYSTEMS ENGINEERING OMGEVING STEPHANIE SAMSON BEST VALUE KENNIS SESSIE WESTRAVEN 17 JUNI 09.00 12.00

Nadere informatie

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS

HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS EEN PRAKTISCHE AANPAK BUSINESS ANALYSE CENTER OF EXCELLENCE - SYNERGIO Inhoudsopgave 1 HERGEBRUIK VAN REQUIREMENTS... 3 1.1 GEBRUIKEN VERSUS HERGEBRUIKEN... 4 2 STRATEGIE...

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum

Process Solutions Process Installations. The smart way forward in food and beverage. Find your optimum Process Solutions Process Installations The smart way forward in food and beverage Find your optimum Find your optimum The smart way forward in food and beverage. In de food & beverage-industrie bent u

Nadere informatie

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS)

Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) Factsheet Training Project Leadership Simulatie (PLS) LEARNING BY DOING Kort signalement Road2Results heeft op basis van haar jarenlange ervaring met het managen van business en ICT projecten vanuit diverse

Nadere informatie

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE]

SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] SoHuman PROFIT/NON-PROFIT PARTICULIEREN SCHOLIEREN [INZICHT IN GEDRAG EN COMMUNICATIE] Waarvoor kiezen klanten voor SoHuman? SoHuman helpt mensen, teams en organisaties met hun persoonlijke en professionele

Nadere informatie

Literatuur Projectmatig Werken

Literatuur Projectmatig Werken Literatuur Projectmatig Werken Onderstaande boeken behandelen de meest gebruikte methodieken van projectmatig werken. Prince 2 is vooral voor ICT-projecten geschikt. Overheden kiezen vaak voor een bepaalde

Nadere informatie

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit.

Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief. Verbeteren kan alleen van binnenuit. Met onderscheidend en gemeenschappelijk beleefd organisatie DNA het beste toekomstperspectief Verbeteren kan alleen van binnenuit. Onze visie, missie en strategie Visie: dat er in alle organisaties een

Nadere informatie