Smartcards Kansen voor België

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Smartcards Kansen voor België"

Transcriptie

1 Business Route 2018 For metropolitan Brussels Louizalaan 500 Avenue Louise B-1050 Brussels Smartcards Kansen voor België Routeplan Brussel De Rand 2018 Themagroep ICT en digitale media Avec le soutien de Met de steun van

2 INLEIDING... 9 HOOFDSTUK 1: TYPES KAARTEN DEFINITIE VAN EEN KAART INDELING NAAR TECHNISCHE MOGELIJKHEDEN KAARTEN ZONDER INTELLIGENTIE BARCODEKAARTEN MAGNEETSTRIPKAARTEN OPTISCHE KAARTEN SMARTCARDS Contactkaarten versus contactloze kaarten Geheugen-, microprocessor-, hybride en combikaarten Multi-application smartcards Speciale vorm van smartcards: Voorafbetaalde smartcards USB tokens Voordelen van smartcards KAARTLEZERS RAAKVLAK MET ANDERE TECHNOLOGIEËN Biometrie PKI One Time Password Java Card SIM RFID-technologie INDELING NAAR TOEPASSINGEN IDENTIFICATIE Belgische elektronische identiteitskaart Kids-ID Vreemdelingenkaart MyKad: elektronische identiteitskaart in Maleisië

3 Smartcard en identiteit MEDISCH SIS-kaart Elektronische Gesundheitskarte RIJBEWIJS TOEGANGSCONTROLE Fysieke toegangscontrole Logische (virtuele) toegangscontrole DIGITALE HANDTEKENING ELEKTRONISCH INVULLEN EN INDIENEN VAN FORMULIEREN FINANCIËLE TOEPASSINGEN Elektronische portemonnee Debetkaart Kredietkaart Tankkaart Ondernemingskaart Exxon Speedpass TELECOMMUNICATIE SIM-kaart Mobiel betalen OPENBAAR VERVOER Octopus Oyster MoBib Streetcar LIDMAATSCHAP GETROUWHEIDSPROGRAMMA S Getrouwheidskaart Merkkaart TELEVISIE

4 HOOFDSTUK 2: DE SMARTCARD VANDAAG EN IN DE TOEKOMST EVOLUTIE VAN DE SMARTCARD VISION PAPER TOEKOMSTIGE TOEPASSINGEN MOBIEL BETALEN GEZONDHEID SHOPPING VOORUITZICHTEN HOOFDSTUK 3: STANDPUNT STAKEHOLDERS CONSUMENT PRIVACY Algemeen Persoonlijke, culturele en religieuze vrijheid Wettelijke regeling in België GETROUWHEIDSPROGRAMMA S EN KAARTEN WINKELS, BEDRIJVEN EN ORGANISATIES FUNCTIES VAN EEN KAART MOTIVATIE VOOR DE IMPLEMENTATIE VAN EEN KAARTPROGRAMMA GETROUWHEIDSPROGRAMMA S BELANGENORGANISATIES PRIVACYCOMMISSIE EUROSMART CONSUMENTENORGANISATIES HOOFDSTUK 4: DE SMARTCARD OP EUROPEES NIVEAU DE EID GEGEVENSBESCHERMING IN DE EUROPESE UNIE HOOFDSTUK 5: DE SMARTCARDMARKT OVERZICHT VAN DE SMARTCARDINDUSTRIE

5 1.1. ALGEMEEN KENMERKEN VAN DE SMARTCARDINDUSTRIE CONCURRENTIE ACTOREN CHIPPRODUCENTEN KAARTPRODUCENTEN ZETES GIESECKE & DEVRIENT (G&D) CARD SOLUTIONS GROUP DIENSTENLEVERANCIERS BANKSYSTEMEN Banksys (Atos Worldline) Callataÿ & Wouters Isabel Clear2Pay OPLOSSINGEN Certipost Integri Steria Keyware The eid Company IDtech all networks ADTech HOOFDSTUK 6: VEELHEID AAN KAARTEN - OPLOSSINGEN BEHOEFTE AAN EEN SYSTEEM RANDVOORWAARDEN VERTROUWEN VAN DE BURGER/CONSUMENT BESCHIKBAARHEID VAN APPARATUUR

6 2.3. BESCHIKBAARHEID VAN INFRASTRUCTUUR SAMENWERKINGSVERBAND VEILIGHEID PRIVACY OVERHEID ICACHE WERKING ENKELE BEDENKINGEN MOBILOYALTY WERKING ENKELE BEDENKINGEN TUSSENTIJDSE CONCLUSIE ALLES OP ÉÉN KAART SYSTEEM VAN GEGEVENSUITWISSELING REDUCTIE VAN HET AANTAL KAARTEN OPZET VOORBEELD SUPERMARKT: TRADITIONEEL SYSTEEM VERSUS NUMMERDATABANK VOORDELEN VAN DE NUMMERDATABANK ENKELE OPMERKINGEN HOOFDSTUK 7: BELGISCHE ICT-SECTOR INLEIDING TROEVEN VAN BELGIË ALGEMEEN HUURCONTRACTEN RISICOKAPITAAL BELASTINGVOORDELEN EN NOTIONELE INTERESTAFTREK TROEVEN VAN BRUSSEL

7 3.1. LIGGING DYNAMISME VAN DE ICT-SECTOR IN BRUSSEL INFRASTRUCTUUR ONDERZOEKS- EN ONTWIKKELINGSACTIVITEITEN OPLEIDINGSNIVEAU EN TALENKENNIS BESLISSINGSCENTRUM OVERHEIDSINSTRUMENTEN BELANGRIJKSTE TAKKEN ONTWIKKELING EN PRODUCTIE: SOFTWARE EN OPLOSSINGEN MULTIMEDIA LOKALE DIENSTENVERSTREKKING TELECOMUITRUSTING- EN OPLOSSINGEN (VAST EN DRAADLOOS) ZETELS, DISTRIBUTIE- EN COÖRDINATIECENTRA, LOBBYING BELGISCHE UNIVERSITEITEN EN ONDERZOEKSCENTRA IMEC DIGITAL IDENTITY STANDARDS INSTITUTE (DIS INSTITUTE) UCL CRYPTO GROUP COMPUTER SECURITY AND INDUSTRIAL CRYPTOGRAPHY (COSIC) VUB: INCUBATIECENTRUM ARSENAAL BRUSSEL (ICAB) ERASMUS EUROPEAN BUSINESS AND INNOVATION CENTER (EEBIC) COLLECTIEF CENTRUM VAN DE TECHNOLOGISCHE INDUSTRIE (SIRRIS) PRIVATE EXPERTISECENTRA IN BELGIË (COMPETENCE CENTERS) UNISYS ZETES ADOBE EXPORT VAN KENNIS KRITISCHE SUCCESFACTOREN VOOR DE VERDERE ONTWIKKELING VAN DE ICT-SECTOR

8 8.1. CREËREN VAN EEN ICT-IMAGO INVESTERINGEN PERSONEEL KENNIS ONDERNEMINGSKLIMAAT INFRASTRUCTUUR EXPORT PROMOTEN SWOT ANALYSE ALGEMENE CONCLUSIE Literatuurlijst

9 INLEIDING Deze paper past binnen het kader van de Business Route 2018 for Metropolitan Brussels. Met dit project willen de organisaties Voka, Beci en UWE met de steun van het VBO een actieplan opstellen om de sociaal-economische dynamiek van Brussel en De Rand te verhogen. Met dit plan willen ze de bedrijfsactiviteit, de investeringen en het aantal jobs een injectie geven. Voor het project werden tien werkgroepen samengesteld die zich elk over een ander onderwerp buigen. De werkgroepen worden gestuurd vanuit volgende tien kennisdomeinen: Centrum voor internationale ondernemingen Financieel centrum Centrum voor zakelijke diensten EU-hoofdstad Toeristisch, cultureel en vrijetijdscentrum Centrum voor ICT en digitale media Logistiek centrum Kennis- en vormingscentrum Centrum voor kennisintensieve industrie Centrum voor zorgdiensten Deze paper past in de themagroep ICT en digitale media. Deze themagroep heeft ervoor gekozen om drie niches te onderzoeken die kansen bieden voor de toekomst. Het gaat over volgende niches: Secure Trade Lanes E-health Elektronische kaarten (smartcards) In deze paper wordt de nichemarkt van de smartcards geanalyseerd. Deze markt is volop in expansie en biedt dan ook enorm veel kansen voor Brussel en De Rand. Deze kansen situeren zich op vlak van de ontwikkeling van kaarten en kaartdiensten; het is echter ook een uitdaging om een antwoord te formuleren op de wildgroei aan kaarten, die inherent is aan de expansieve smartcardmarkt. 9

10 Deze paper is als volgt opgebouwd. In het eerste hoofdstuk geven we een uitgebreide uiteenzetting over de verschillende soorten (elektronische) kaarten. In een volgend hoofdstuk wordt aandacht besteed aan het belang van kaarten vandaag en in de toekomst. Hoofdstuk drie, vervolgens, geeft een overzicht van de stakeholders en hun standpunten. In hoofdstuk vier gaan we in op de smartcardindustrie; we beschrijven kort de smartcardmarkt en enkele belangrijke (Belgische) spelers. In het voorlaatste hoofdstuk bekijken we een aantal mogelijke oplossingen voor de veelheid aan kaarten en stellen we ook zelf een systeem voor. In het zevende hoofdstuk, ten slotte, zoomen we in op de Belgische ICT-sector. We bespreken de troeven en tekortkomingen van de sector en formuleren enkele aanbevelingen voor de toekomst. De eindredactie van deze paper werd afgerond op 29 augustus

11 HOOFDSTUK 1: TYPES KAARTEN 1. DEFINITIE VAN EEN KAART Het begrip kaart kan meerdere betekenissen hebben. In de context van dit document definiëren we een kaart als volgt: Een kaart is een plat, meestal rechthoekig voorwerp vervaardigd uit verstevigd papier, karton of plastic, dat dient tot informatie, identificatie en authentificatie en als referentie, bewijs van lidmaatschap of bewijs van getrouwheid aan een bepaald programma. 2. INDELING NAAR TECHNISCHE MOGELIJKHEDEN 2.1. KAARTEN ZONDER INTELLIGENTIE Kaarten zonder intelligentie zijn kaarten die niet voorzien zijn van een barcode, een magneetstip, een chip of enige andere vorm van technologie. Het is dan ook niet mogelijk deze kaarten in te lezen of er informatie op te stockeren. Deze kaarten kunnen vervaardigd zijn uit papier, karton of plastic en komen onder de meest uiteenlopende vormen weer. Ze worden onder andere gebruikt als: klantenkaart; kortingskaart; spaarkaart; lidkaart; legitimatiepas; cadeaubon; parkeerkaart; kaart voorzien van nuttige gegevens. Deze kaarten, die enkel de informatie bevatten die erop staat gedrukt, zijn de minst veilige vorm van identificatie. De identificatie is hier immers sterk afhankelijk van de persoon die de controle uitvoert, waardoor er een subjectieve beoordeling plaatsvindt. 11

12 2.2. BARCODEKAARTEN Barcodekaarten zijn voorzien van een barcode of streepjescode. Een barcode is een afbeelding bestaande uit verticale lijnen van verschillende dikte; deze vertegenwoordigen informatie die in een gecodeerde vorm is opgeslagen. De code kan door een scanner worden gelezen. Op deze kaarten kan geen informatie worden opgeslagen. De streepjescode kan worden ingelezen, waarbij de informatie gekoppeld aan de kaart via een computersysteem kan worden geraadpleegd. Op die manier kan ook bijkomende informatie in het systeem worden opgeslagen. Barcodekaarten worden vooral gebruikt als klantenkaart om het aankoopgedrag van de klanten te analyseren. Barcodes kunnen gemakkelijk worden gekopieerd, waardoor ze een geringe veiligheid bieden MAGNEETSTRIPKAARTEN Kenmerkend voor een magneetstripkaart is de magneetstrip die zich op de achterkant van de kaart bevindt. Deze magneetstrip is opgebouwd uit magnetische partikels die worden omgeven door een soort van plastic folie. Een magneetstripkaart kan worden beschreven door de partikels te magnetiseren (ofwel in de richting van de noordelijke pool, ofwel in de richting van de zuidelijke pool). Dit gebeurt met een speciaal elektromagnetisch schrijftoestel. Magneetstripkaarten worden op basis van hun magnetische sterkte onderverdeeld in twee categorieën: LoCo en HiCo. LoCo kaarten zijn erg gevoelig; er kan immers informatie verloren gaan wanneer ze in de buurt van sterke velden gehouden worden. De LoCo magneetstrip is vaak te herkennen aan de bruine kleur ervan. HiCo magneetstripkaarten zijn ongevoelig voor externe magnetische velden en daardoor geschikt voor toepassing in fraudegevoelige omgevingen, bijvoorbeeld voor beveiligingstoepassingen en betalingsverkeer. De gegevens op een magneetstripkaart kunnen echter gemakkelijk worden overgedragen naar een andere kaart, waardoor de kaart vooral geschikt is voor toepassingen die een niet al te hoge veiligheid vereisen. Magneetstripkaarten kunnen ondermeer worden gebruikt als: toegangsbadge; betaalkaart; klantenkaart; 12

13 rijbewijs; vervoersbewijs; kortingskaart; cadeaubon; kopieerkaart; parkeerkaart OPTISCHE KAARTEN Optische kaarten maken gebruik van een gelijkaardige technologie als deze om CD s te lezen en te schrijven. De kaarten gebruiken meerbepaald Write Once Read Many (WORM) technologie, die het mogelijk maakt om gegevens op de kaart te lezen en aan de kaart toe te voegen. Het is niet mogelijk om informatie te verwijderen of te wijzigen; optische kaarten zijn dus read-only. Optische kaarten hebben een relatief grote geheugencapaciteit (meerdere megabytes) en worden gebruikt voor identificatie, in de gezondheidssector, voor logistiek management en andere toepassingen die de opslag van een groot aantal gegevens vereisen SMARTCARDS Een smartcard is een kaart vervaardigd uit plastic, voorzien van een chip. Deze chip bepaalt het vermogen van de kaart en bijgevolg ook haar functie. Naast de chip kan de kaart ook andere technologieën bevatten zoals een magneetstrip, een barcode, contactloze radiofrequentiezenders, biometrische informatie, encryptie en authentificatie of fotoidentificatie. Een smartcard kan meer informatie dragen en verwerken dan een magneetstrip kaart en biedt dus meer perspectieven. De eerste smartcard werd in 1967 ontworpen door twee Duitse wetenschappers, maar het eerste patent werd toegekend aan een Fransman in Het was dan ook in Frankrijk dat de kaart voor het eerst op de markt kwam. De lancering in 1984 van een telefoonkaart werd positief onthaald. Vandaag is de smartcard wijdverspreid in Azië en Europa, en ook de Amerikaanse markt groeit. De eerste vorm van smartcards waren de geheugenkaarten (simple memory cards). Deze werden vooral gebruikt als voorafbetaalde telefoonkaart. Vandaag zijn er meer geavanceerde smartcards beschikbaar; deze beschikken over een groter geheugen en programmeerbaar vermogen en kunnen worden ingezet in situaties waar er een zekere graad van beveiliging 13

14 vereist is. Voorbeelden van toepassingen zijn de elektronische portemonnee en het gebruik in de gezondheidszorg. De smartcards kunnen op twee manieren worden ingedeeld. Enerzijds kan men een onderscheid maken tussen contactkaarten en contactloze kaarten; anderzijds kunnen ze worden onderverdeeld in loutere geheugenkaarten (memory only cards) en processorkaarten (processor cards) Contactkaarten versus contactloze kaarten Contactkaarten vereisen een fysiek contact; de chip, die opgebouwd is uit verschillende contactdeeltjes, dient in dit geval als contactpunt. Wanneer de kaart in een kaartlezer geplaatst wordt, maakt de chip contact met de elektrische connectoren in de lezer. Op deze manier kan er zowel informatie van de chip gelezen worden als erop teruggeschreven worden. Figuur 1: Contactkaart Bij contactloze kaarten daarentegen, is er geen contactoppervlak vereist. Deze kaarten maken ofwel gebruik van een elektrische koppeling om een connectie te realiseren, ofwel communiceert de chip met de kaartlezer via RFID (Radio Frequency Identification) technologie. Het volstaat hierbij dat de kaart zich binnen de reikwijdte van de lezer bevindt. Contactloze kaarten worden ook wel proximity kaarten genoemd. Deze kaarten zijn niet per definitie beschrijfbaar. De contactloze kaarten worden steeds meer gecombineerd met andere technologieën, zoals Mifare. Mifare is een verbeterde read/write-technologie van de contactchip. De Mifare-kaart kan gebruikt worden voor 16 verschillende toepassingen. Ook is het mogelijk de kaart als schrijfmedium te gebruiken (betaling, databank etc.). 14

15 Figuur 2: Contactloze smartcard Contactloze kaarten worden veel gebruikt voor handelingen of transacties die een snelle verwerking vereisen. Zo zijn ze bijvoorbeeld geschikt voor het op het openbaar vervoer of voor het betalen van tolgelden. De contactloze kaart kent de laatste jaren een forse groei, vooral dankzij de snelle ontwikkeling van draadloze communicatie Geheugen-, microprocessor-, hybride en combikaarten Geheugenkaarten kunnen enkel gegevens opslaan. Ze kunnen worden beschouwd als een diskette met optionele beveiliging. De kaarten zijn met EEPROM (Electrically Erasable Programmable Read-Only Memory) uitgerust. Geheugenkaarten hebben twee voordelen boven magneetstripkaarten: ze hebben een grotere opslagcapaciteit en de benodigde kaartlezers zijn goedkoper. Geheugenkaarten zijn nauwelijks veiliger dan magneetstripkaarten. Eenmaal ze in de kaartlezer worden ingevoerd, worden deze geheugenkaarten volledig gecontroleerd door dit externe apparaat. De enige mogelijke handeling is de toegang tot het geheugen van de kaart. De gegevens op de kaart kunnen worden beveiligd door een PIN code (Personal Identification Number); het versleutelen van gegevens (encryptie) is echter niet mogelijk. Deze kaarten komen vooral voor in de vorm van een voorafbetaalde kaart. Geheugenkaarten worden geaccepteerd door een brede waaier aan toestellen, zoals publieke telefooncellen, kopieerapparaten, printers en automaten. Wanneer een geheugenkaart wordt ingevoerd in een van deze toestellen, vindt er geen gebruikersauthentificatie plaats. Bijgevolg is de waarde 15

16 van de kaart in de meeste gevallen beperkt. Het toestel waarin de kaart werd ingevoerd, herschrijft de waarde van de kaart, rekening houdend met hetgeen moet afgehouden worden voor het bekomen product of de verleende dienst. Op dezelfde manier kan de kaart opgeladen worden. Microprocessorkaarten kunnen, in tegenstelling tot geheugenkaarten, informatie toevoegen aan, verwijderen uit en bewerken in het geheugen. Microprocessorkaarten zijn uitgerust met een microprocessor, die kan beschouwd worden als een miniatuurcomputer. De microprocessor wordt geactiveerd wanneer hij in contact komt met de kaartlezer en functioneert onder de controle van het besturingssysteem dat opgenomen is in de chip. Processorkaarten bieden meer toepassingsmogelijkheden dan geheugenkaarten; ze lenen zich uitstekend voor het dragen van persoonlijke informatie. Ze kunnen volgende informatie opslaan: nummer van de Sociale Zekerheid, gegevens over de ziekteverzekering, bloedtype, allergieën en dergelijke meer. Deze gegevens kunnen apart worden versleuteld, zodat ze enkel toegankelijk zijn voor de bevoegde instantie. Bovendien kunnen ze worden beschermd door een paswoord. De kaart is vooral populair in de medische sector; daarnaast kent ze ook toepassingen op gebied van veiligheid. De processorkaarten hebben genoeg opslagplaats om biometrische informatie (zoals een vingerafdruk of een irisscan) te stockeren. In een beveiligde omgeving kan de kaart dan ook worden gebruikt als identiteitskaart. In vergelijking met een geheugenkaart, biedt de processorkaart een overvloed aan toepassingsmogelijkheden. Hybride kaarten bevatten twee chips. De ene chip ondersteunt een contactsysteem, de andere chip maakt draadloze communicatie mogelijk. De twee chips zijn meestal niet onderling verbonden. Figuur 3: Hybride smartcards 16

17 Combikaarten of dual-interface kaarten maken het mogelijk om toegang te krijgen tot de chip via zowel een contact- als een contactloze kaartlezer. Combikaarten bieden een hoge graad van veiligheid. Figuur 4: combikaart Multi-application smartcards Multi-application smartcards zijn smartcards die één of meerdere toepassingen ondersteunen en het vermogen hebben om nieuwe toepassingen toe te voegen zonder dat deze een impact hebben op deze die reeds in de kaart geïntegreerd zijn. Op deze manier functioneren de verschillende toepassingen volledig onafhankelijk van elkaar. Het is hierbij noodzakelijk dat het besturingssysteem van de chip het geheugen en de beschikbare middelen volledig beheert. Opdat dit type van architectuur volledig tot ontwikkeling zou komen, moeten alle kaarten die uitgerust zijn met verschillende processoren en verschillende geheugencapaciteit, dezelfde standaard gaan gebruiken. In deze context is er nog een groot potentieel voor de smartcards aanwezig Speciale vorm van smartcards: Voorafbetaalde smartcards Een voorafbetaalde (prepaid) smartcard vertegenwoordigt een geldwaarde. De kaart is meestal anoniem. Er bestaan zowel voorafbetaalde kaarten voor eenmalig gebruik als herlaadbare kaarten. 17

18 De voorafbetaalde kaart wordt ook aangeduid met de term stored-value card. Dit betekent niet noodzakelijk dat de gegevens m.b.t. de geldwaarde ook effectief zijn opgeslagen op de kaart. In vele gevallen worden deze gegevens immers bijgehouden in centrale databanken en kunnen ze worden opgeroepen door de kaart in te lezen. Voorafbetaalde kaarten kunnen volgens een gesloten, halfgesloten of open systeem werken. Het typevoorbeeld van gesloten kaarten zijn de geschenkkaarten. Deze geschenkkaarten worden bij een handelaar (die al dan niet deel uitmaakt van een groep) voor een bepaald bedrag opgeladen en zijn enkel geldig bij deze (groep van) handelaar(s). Halfgesloten kaarten zijn gelijkaardig aan gesloten kaarten. Bij dit type voorafbetaalde kaart kan de kaarthouder zijn kaart echter bij meerdere handelaars binnen een bepaald geografisch gebied inruilen. Een voorbeeld hiervan is een mall gift card, een kaart die kan worden gebruikt in alle winkels van een winkelcentrum. Open kaarten, ten slotte, worden overal aanvaard. Voorbeelden zijn de klassieke debet- en kredietkaarten. Vandaag de dag bestaat de markt van voorafbetaalde kaarten vooral uit geschenkkaarten. Daarnaast worden ze onder andere gebruikt als: loonkaart (Payroll card) om de lonen van werknemers te betalen die niet over een bankrekening beschikken; kaart voor aankopen via het internet; toegang tot hotspots; als gamecard voor het spelen van games op een PC of spelconsole; vervoersbewijs USB tokens Figuur 5: USB token Een USB token is een USB stick met ingebouwde smartcard en dus een alternatief voor de klassieke smartcard. Een USB token is dan ook geschikt voor de veilige opslag van persoonlijke of belangrijke gegevens. De USB token kan via een USB ingang of een USB kabel met de computer verbonden worden. Om de informatie te kunnen raadplegen, moet de gebruiker zijn PIN-code invoeren. 18

19 Voordelen van smartcards Smartcards bieden onmiskenbaar een toegevoegde waarde voor zowel consumenten als organisaties. Deze toegevoegde waarde strekt zich uit over drie gebieden. Veiligheid de chip is in grote mate bestand tegen vervalsen; de informatie die opgeslagen is op de kaart kan PIN-code en/of lees-schrijf beveiligd zijn; de smartcard heeft het vermogen om informatie te versleutelen; en elke smartcard heeft een uniek serienummer. Intelligentie de smartcard kan, naast informatie op te slaan, ze ook verwerken; smartcards kunnen communiceren met computers via een kaartlezer; en informatie en toepassingen op een kaart kunnen worden geüpdatet zonder dat nieuwe kaarten hoeven uitgegeven te worden. Gebruiksgemak smartcards hebben een gebruiksvriendelijke vorm; smartcards slagen gebruikersspecifieke informatie op waardoor de eindgebruiker kan genieten van een service op maat; en de meeste mensen hebben reeds voeling met het gebruik van gelijkaardige kaarten KAARTLEZERS Om smartcards te kunnen lezen, moet men beschikken over een kaartlezer. Bij de meeste computers is er standaard geen kaartlezer ingebouwd, maar kan deze op een eenvoudige manier aan de computer gekoppeld worden via een seriële poort of een USB-poort. De meeste kaartlezers zijn externe apparaatjes. Deze komen in twee vormen voor, namelijk als gewone lezers zonder klavier of kaartlezers met een klavier (bijvoorbeeld bankkaartlezers). Kaartlezers kunnen echter ook geïntegreerd worden in een draagbare computer of een 19

20 toetsenbord. Een eenvoudige lezer zonder eigen toetsenbord of scherm volstaat om de meeste kaarten te lezen. Ondernemingen en handelaars verkiezen echter meestal een kaartlezer met eigen toetsenbord en/of scherm. Zo'n kaartlezer heeft een secure pinpad, een beveiligd toetsenbord dat klanten toelaat in alle discretie hun pincode in te geven. Deze kaartlezers moeten worden aangepast om de PIN-codes te ontvangen. Er bestaan ook toetsenborden waarin een kaartlezer geïntegreerd is. Meestal gaat het om een eenvoudige kaartlezer die in de behuizing van het toetsenbord zit. Er bestaan eveneens toetsenborden die uitgerust zijn met een kaartlezer met klavier RAAKVLAK MET ANDERE TECHNOLOGIEËN Smartcards maken vaak gebruik van andere technologieën. In wat volgt, bespreken we een aantal technologieën die nauw verbonden zijn met smartcard Biometrie Veilige toegang is lang gebaseerd geweest op een combinatie van twee concepten: wat je hebt en wat je weet. Zo is de veiligheid van een bankkaart gebaseerd op het bezitten van de kaart (wat je hebt) en een PIN-code (wat je weet). Deze vorm van veiligheid wordt echter als ontoereikend beschouwd voor het beveiligen van de toegang tot locaties waar veiligheid primordiaal is. Een PIN-code kan immers opgenomen of gestolen worden, of verloren gaan. In situaties waar een zeer hoge veiligheid vereist is, wordt meer en meer een derde concept ingevoerd. Het zogenaamde wat je bent moet bewezen worden door één of meerdere biometrische gegevens. Bij biometrische toepassingen meet men op een automatische manier een bepaald biologisch kenmerk om de identiteit van een individu na te gaan. Vermits een bepaald kenmerk voor elke persoon uniek is, is biometrie de sterkste vorm van gebruikersauthentificatie. Voorbeelden van biometrische toepassingen zijn het scannen van vingerafdrukken, handgeometrie, gezichtsherkenning, een irisscan, retinaherkenning en stemherkenning. Biometrische functies worden alsmaar meer in smartcards ingebouwd. 20

21 PKI PKI vormt de basis voor toepassingen die een hoge graad van beveiliging vereisen en voor de meeste vormen van elektronische transacties. Smartcards zijn uitermate geschikt voor de PKI technologie; ze kunnen veilig persoonlijke sleutels en certificaten opslaan en cryptografische operaties uitvoeren zonder dat de persoonlijke sleutel wordt bekendgemaakt One Time Password Organisaties moeten opereren in een steeds meer competitieve omgeving. Als reactie hierop, maken ze meer en meer hun netwerken en toepassingen toegankelijk voor werknemers, business partners en klanten. Het traditionele paswoord voldoet niet langer om deze toegang te beveiligen. PKI (Public Key Infrastructure) technologie komt aan dit probleem tegemoet, maar brengt hoge kosten met zich mee. One Time Password, een compromis tussen het klassieke paswoord en PKI, biedt hier een uitweg. Bij One Time Password wordt er telkens een nieuw paswoord gegenereerd Java Card Het Java Card platform is gebaseerd op een onderdeel van de Javataal, op maat gemaakt voor de smartcard. Het voorziet de ontwikkelaars van smartcardtoepassingen met een vertrouwde taal en een gebruiksvriendelijke omgeving, onafhankelijk van het besturingssysteem of de chip die gebruikt wordt. De Java Card technologie laat toe om nieuwe toepassingen aan de kaart toe te voegen na uitgifte SIM SIM staat voor Subscriber Identification Module en is de standaard voor GSM-kaarten. De SIM-kaart wordt echter niet enkel gebruikt voor gebruikersauthentificatie; zijn beveiligde opslagmogelijkheid maakt het bijvoorbeeld mogelijk om de persoonlijke telefoonlijst op te slaan en gegevens m.b.t. het GSM-gebruik te registreren RFID-technologie RFID maakt het mogelijk dat smartcards van op afstand communiceren via een systeem gebaseerd op radiofrequenties. Dit is mogelijk doordat de smarcards RFID tags dragen die kunnen worden gelezen door een radiofrequentieapparaat. 21

22 Er zijn twee soorten tags: passieve tags en actieve tags. Passieve tags krijgen hun energie via het veld dat door het leesapparaat wordt uitgezonden. Actieve tags, daarentegen, hebben een ingebouwde batterij. Het voordeel van actieve tags is dat ze een langer communicatiebereik hebben; daar staat echter een hogere kost en een beperkte levensduur tegenover. 3. INDELING NAAR TOEPASSINGEN 3.1. IDENTIFICATIE De smartcard kan worden gebruikt als identiteitsbewijs, waarbij een aantal veiligheidstoepassingen het mogelijk maken om de identiteit van een persoon te authentificeren. Het toonvoorbeeld van deze toepassing is de Belgische elektronische identiteitskaart Belgische elektronische identiteitskaart De Belgische elektronische identiteitskaart of kortweg eid werd gelanceerd op 31 maart Ze heeft het formaat van een bankkaart en is voorzien van een microchip. Tegen 2009 moeten alle Belgen ouder dan 12 in het bezit van een elektronische identiteitskaart. Daarmee is België, naast Estland en Finland, koploper binnen Europa. De kaart blijft vijf jaar geldig en ziet er als volgt uit: Figuur 6: Elektronische identiteitskaart 22

23 Informatie op de kaart Net zoals de klassieke identiteitskaart, bevat de elektronische identiteitskaart zichtbare informatie. Volgende informatie is afgedrukt op de kaart: de naam; de eerste twee voornamen; de eerste letter van de derde voornaam; de nationaliteit; de geboorteplaats; de geboortedatum; het geslacht; de plaats van afgifte van de kaart; de begin- en einddatum van geldigheid van de kaart; de benaming en het nummer van de kaart; het identificatienummer van het Rijksregister van de natuurlijke personen; de foto van de houder; de handtekening van de houder; en de handtekening van de gemeentelijke ambtenaar. Naast de zichtbare informatie, is er ook onzichtbare, elektronisch leesbare informatie die is opgeslagen op de chip. De elektronisch leesbare informatie is dezelfde als deze die met het blote oog leesbaar is. Het adres van de houder wordt enkel elektronisch opgeslagen zodat de kaart niet vervangen moet worden bij iedere verhuizing. Verder bevat de kaart volgende gegevens: de identiteits- en handtekeningsleutels; de identiteits- en handtekeningscertificaten; de geaccrediteerde certificatendienstverlener; de informatie nodig voor de authentificatie van de kaart; de informatie nodig voor de beveiliging van de elektronisch leesbare gegevens; en de informatie nodig voor het gebruik van de bijhorende gekwalificeerde certificaten. Voorlopig is er nog geen biometrische informatie opgenomen op de kaart. Deze zal in de toekomst mogelijk worden toegevoegd. 23

Lt. Bruno de Ras Academiejaar 2010-2011. Hardware Study

Lt. Bruno de Ras Academiejaar 2010-2011. Hardware Study Koninklijke Militaire School Leerling-Officier STEYLAERTS 150e Promotie SSMW 1 Bachelor Lt. Bruno de Ras Academiejaar 2010-2011 Hardware Study de kaartlezer Met Open Office 1 2 Contents 1 Inleiding p.

Nadere informatie

4Problemen met zakendoen op Internet

4Problemen met zakendoen op Internet Intranet Telematica Toepassingen Hoofdstuk 18 4gebruik Internet toepassingen voor netwerk binnen een organisatie 4In plaats van gespecialiseerde netwerkprogramma's 4Vooral WWW en e-mail 4WWW browser toegang

Nadere informatie

Misbruik betaalkaarten...over skimming & shouldersurfing... Copyright 2008 Federale politie. All rights reserved.

Misbruik betaalkaarten...over skimming & shouldersurfing... Copyright 2008 Federale politie. All rights reserved. Misbruik betaalkaarten...over skimming & shouldersurfing... Misbruik betaalkaarten Misbruik betaalkaart Ingrediënten betaalkaart pincode - diefstal - skimming - genoteerd - vals klavier - camera - shouldersurfen

Nadere informatie

Aan de hand van de verschillende demo s op de website van BNP Paribas Fortis kunnen de leerlingen het online bankieren bekijken en inoefenen.

Aan de hand van de verschillende demo s op de website van BNP Paribas Fortis kunnen de leerlingen het online bankieren bekijken en inoefenen. Ontdek Aan de hand van de verschillende demo s op de website van BNP Paribas Fortis kunnen de leerlingen het online bankieren bekijken en inoefenen. Surf naar https://www.bnpparibasfortis.be. Vink Personal

Nadere informatie

Elektronische handtekening

Elektronische handtekening Elektronische handtekening eid als middel om elektronische documenten rechtsgeldig te ondertekenen Demo Demo Demo eid : Toepassingen The Sky is the Limit! eid-toolkits > 2 Toolkits: GUI + PKCS#11: lezen,

Nadere informatie

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail

m.b.v. digitale certificaten en PKI Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Beknopte dienstbeschrijving Beveiligen van e-mail m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Versie: mei 2002 Beknopte Dienstbeschrijving beveiligen van e-mail Inhoudsopgave 1. Inleiding 2 2. Snel te

Nadere informatie

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit.

Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken uit. Betalingswijzen Rechtstreekse betaling: Betaling met chartaal geld Dit wil zeggen dat de betaling gebeurt met papiergeld en muntstukken. De Europese centrale bank (ECB) geeft de biljetten en muntstukken

Nadere informatie

App4Broker : uw nieuwe app!

App4Broker : uw nieuwe app! App4Broker : uw nieuwe app! Pagina 1 van 20 Inhoudsopgave 1. U GEBRUIKT MYBROKER AL... 3 1.1. APP4BROKER DOWNLOADEN OP UW TABLET... 3 1.2. INSTALLATIE VAN HET CERTIFICAAT... 4 2. U HEEFT NOG NOOIT MET

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Gezondheid» SCSZG/11/134 BERAADSLAGING NR 11/088 VAN 18 OKTOBER 2011 MET BETREKKING TOT DE NOTA BETREFFENDE DE ELEKTRONISCHE BEWIJSMIDDELEN

Nadere informatie

MyCareNet in uw Apotheek?

MyCareNet in uw Apotheek? MyCareNet in uw Apotheek? Met deze brochure willen we onze klanten informeren over de invoering van MyCareNet MyCareNet in uw apotheek MyCareNet is een initiatief van het NIC (Nationaal Intermutualistisch

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling Sociale Zekerheid SCSZ/11/063 BERAADSLAGING NR 11/041 VAN 7 JUNI 2011 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS DOOR

Nadere informatie

Gebruikershandleiding User Management Scenario 4

Gebruikershandleiding User Management Scenario 4 Gebruikershandleiding User Management Scenario 4 Inhoud Stap 1 Registratie entiteit & aanduiding VTE, aanvraag hoedanigheid Beheerder aanvullende pensioenen, activatie hoedanigheid & aanduiding Lokale

Nadere informatie

Inhoud. p.4 p. 6 p. 6 p. 8 p. 9 p.14

Inhoud. p.4 p. 6 p. 6 p. 8 p. 9 p.14 SEPA 3 Inhoud p.4 p. 6 p. 6 p. 8 p. 9 p.14 Wat is SEPA? Waarom wordt SEPA ingevoerd? Waar wordt SEPA toegepast? Vanaf wanneer wordt SEPA toegepast? Wat verandert er? Wat zijn de gevolgen? SEPA 4 Wat is

Nadere informatie

Belpic V22 Met BIOMETRIE FUNCTIONELE OPLEIDING

Belpic V22 Met BIOMETRIE FUNCTIONELE OPLEIDING Belpic V22 Met BIOMETRIE FUNCTIONELE OPLEIDING Nieuw in de versie V22 van Belpic Vingerafdruk Scanner d empreintes scanner PAD de Digitale signature handtekening Pasfoto scanner Scanner de photos Kaartlezer

Nadere informatie

https://pvo-idbeheer.vlaanderen.be

https://pvo-idbeheer.vlaanderen.be HANDLEIDING Gebruikersbeheer voor intergemeentelijke entiteiten april 2015 De toegang tot het online rapporteringsinstrument van de Vlaamse Milieumaatschappij (VMM) verloopt via het gebruikersbeheerplatform

Nadere informatie

NIEUW! SEPA Service Center

NIEUW! SEPA Service Center NIEUW! SEPA Service Center SEPA: een nieuwe uitdaging voor uw onderneming! Een progressieve uniformisering van de betalingsinstrumenten binnen de Europese Unie Met het SEPA-project SEPA staat voor Single

Nadere informatie

Secure eid Pinpad Reader

Secure eid Pinpad Reader Secure eid Pinpad Reader ontents Aan de slag... 3 Installatie... 5 Ondersteunde kaarttypes... 6 Belgische Eidkaartdetectie... 7 Het contrast aanpassen... 8 Rekenmachine... 9 Taal... 10 Authenticatiepincode...

Nadere informatie

Deze handleiding werd speciaal voor u gemaakt. U vindt hier alles terug om probleemloos met uw betaalterminal te kunnen werken.

Deze handleiding werd speciaal voor u gemaakt. U vindt hier alles terug om probleemloos met uw betaalterminal te kunnen werken. Beste Klant, Proficiat met de van uw nieuwe betaalterminal. U hebt gekozen voor een toestel dat u in staat stelt om uw betalingen te kunnen ontvangen naar de meest recente normen. Deze handleiding werd

Nadere informatie

Gebruikershandleiding User Management Scenario 2

Gebruikershandleiding User Management Scenario 2 Gebruikershandleiding User Management Scenario 2 Inhoud Stap 1 Aanvraag van de hoedanigheid Beheerder aanvullende pensioenen... 3 Stap 2 Activeren van een hoedanigheid Beheerder aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Sodexo Card. Praktische gids van de Sodexo Card. Gebruiksaanwijzing en aanbevelingen voor een veilig gebruik

Sodexo Card. Praktische gids van de Sodexo Card. Gebruiksaanwijzing en aanbevelingen voor een veilig gebruik Sodexo Card Praktische gids van de Sodexo Card Gebruiksaanwijzing en aanbevelingen voor een veilig gebruik Inhoud Welkom, De Sodexo Card is gewoon eenvoudig 1. De Sodexo Card in het kort 4 2. Ontvangst

Nadere informatie

welkom bij BASE 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM

welkom bij BASE 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM welkom bij BASE a b 9901687 BASE_USERGUIDE_ALL_NL_V1_KPN.indd 1 9/4/09 4:06:00 PM 2 3 zo maak je je gsm gebruiksklaar 1. Plaats je simkaart in je gsm. Zet je gsm aan, toets de pincode 1111 in en druk op

Nadere informatie

Labo-sessie: Gegevensbeveiliging

Labo-sessie: Gegevensbeveiliging Labo-sessie: Gegevensbeveiliging 1 Inleiding Dit labo zal devolgende topics behandelen: eid card Opdracht 1: Digitaal signeren van een MS Office document (zie pagina: 5) Opdracht 2: Digitaal signeren van

Nadere informatie

VAKANTIE 2009 IDENTITEITSDOCUMENTEN

VAKANTIE 2009 IDENTITEITSDOCUMENTEN BERICHTEN UGA TM Division of Continuga TM nv 8501 KORTRIJK-HEULE tel. 056 36 32 00 fax 056 35 60 96 e-mail: sales@uga.be VAKANTIE 2009 IDENTITEITSDOCUMENTEN Juni 2009 De zomervakantie is in aantocht en

Nadere informatie

Gebruikershandleiding voor de Budgetmeter applicatie XENTA/YOMANI. innovation. cubed

Gebruikershandleiding voor de Budgetmeter applicatie XENTA/YOMANI. innovation. cubed Gebruikershandleiding voor de Budgetmeter applicatie XENTA/YOMANI innovation cubed De informatie in dit document kan eventueel aangepast worden zonder enige verwittiging en mag niet gezien worden als een

Nadere informatie

Athlon Mobility Card Getting started!

Athlon Mobility Card Getting started! Athlon Mobility Card Getting started! Proficiat! Proficiat met uw Athlon Mobility Card. Hier leest u hoe u deze kunt activeren en ten volle kunt benutten. 1. Kies uw wachtwoord en pincode 2. Activatie

Nadere informatie

Privacy reglement publieke XS-Key

Privacy reglement publieke XS-Key Privacy reglement publieke XS-Key Dit is het Privacy reglement behorend bij XS-Key Systeem van Secure Logistics BV (hierna te noemen SL ). 1. Definities In dit reglement worden de navolgende begrippen

Nadere informatie

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI

Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties m.b.v. digitale certificaten en PKI Document: Beknopte dienstbeschrijving beveiligen van Webapplicaties Versie: maart 2002 mei 2002 Beknopte dienstbeschrijving

Nadere informatie

DIS. Digital Information System

DIS. Digital Information System DIS Digital Information System Inhoud Digital Information System........................................ 4 ORGANI - Your Profit.................................................. 8 Digital Information

Nadere informatie

Cryptografie in Nederland.

Cryptografie in Nederland. Cryptografie in Nederland. Auteur Leon Kuunders is security consultant en managing partner bij NetSecure Nederland. E-mail: leon@netsecure.nl Introductie Cryptografie wordt algemeen beschouwd als één van

Nadere informatie

Fashpack : Onderhoudscontract V13.02

Fashpack : Onderhoudscontract V13.02 Fashpack : Onderhoudscontract V13.02 Document name: Fashpack - Brief Onderhoudscontract & Version: 1.00 1/8 Inhoud 1 Klantencreatie via eid.... 3 1.1 Wat is eid?... 3 1.2 Wat is er nodig om een eid in

Nadere informatie

Een Personalisatie. Een Database

Een Personalisatie. Een Database Een Personalisatie Veel plastic passen worden voorzien van een personalisatie. Hierdoor wordt elke pas uniek. Bij een personalisatie kun je bijvoorbeeld denken aan NAW gegevens, een foto, een nummer, een

Nadere informatie

OVERZICHT AANBOD EID-KAARTLEZERS

OVERZICHT AANBOD EID-KAARTLEZERS OVERZICHT AANBOD EID-KAARTLEZERS 1 KAARTLEZER ZONDER EXTERN KLAVIER Deze eid-kaartlezers zijn eenvoudige toestellen waarmee u de publieke informatie uit de identiteitskaart kunt ophalen en deze informatie

Nadere informatie

A-PDF Split DEMO. Samoera Jacobs, Delphine Duprez, Peter Maes, Peter Strickx V-ICT-OR - 24 januari 2006

A-PDF Split DEMO. Samoera Jacobs, Delphine Duprez, Peter Maes, Peter Strickx V-ICT-OR - 24 januari 2006 Samoera Jacobs, Delphine Duprez, Peter Maes, Peter Strickx V-ICT-OR - 24 januari 2006 Agenda > Over Fedict - eid Presentatie Spreker: Peter Strickx > eid juridische aspecten Spreekster: Samoera Jacobs

Nadere informatie

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening?

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening? De en de Dienstenrichtlijn Deze factsheet behandelt de Dit is een middel om te kunnen vertrouwen op berichten en transacties. Op 28 december 2009 moet in alle EU-lidstaten de Dienstenrichtlijn zijn ingevoerd.

Nadere informatie

1Password: Meer dan alleen een wachtwoordmanager

1Password: Meer dan alleen een wachtwoordmanager 1Password: Meer dan alleen een wachtwoordmanager ZOALS HET MOET 1Password is beschikbaar voor Mac, ios, Windows, en Android. Het is onmisbaar voor desktop- en mobiele gebruikers die zowel online beveiliging

Nadere informatie

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen

Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen Probleemloos naar één Europese markt voor betalingen SEPA: betalingsverkeer zonder grenzen In een groot deel van Europa worden de grenzen voor het betalingsverkeer afgeschaft. Er komt één grote Europese

Nadere informatie

Adder(s) in het EID-gras. Willem Debeuckelaere 13 november 2008

Adder(s) in het EID-gras. Willem Debeuckelaere 13 november 2008 Adder(s) in het EID-gras Willem Debeuckelaere 13 november 2008 2 Evolutie van het privacyrecht 3 Evolutie van het privacyrecht 4 Evolutie van het privacyrecht Artikel 8 : Recht op eerbiediging van privé-,

Nadere informatie

We hebben de vragen ingedeeld als volgt:

We hebben de vragen ingedeeld als volgt: In deze rubriek verzamelden we de meest voorkomende vragen en onze antwoorden over Pay@Finpost. Indien u desondanks in deze lijst geen antwoord op uw vragen vindt, aarzel dan niet ons te contacteren op

Nadere informatie

De Sodexo Card in beeld. De Sodexo Card in 2 min 30! www.youtube.com

De Sodexo Card in beeld. De Sodexo Card in 2 min 30! www.youtube.com De Sodexo Card in beeld De Sodexo Card in 2 min 30! www.youtube.com 2 Agenda Wat is de Sodexo Card? De Sodexo Card in de praktijk: Hoe uw Sodexo Card gebruiken? Hoe verloopt een transactie? Hoe uw uitgaven

Nadere informatie

Visa Business FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ.

Visa Business FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. Visa Business FINTRO. GAAT VER, BLIJFT DICHTBIJ. 4595 BusinessCard U hebt net uw Visa Business ontvangen. Proficiat! Wat kunt u doen met uw kaart? Deze gebruiksaanwijzing bevat alle nuttige informatie

Nadere informatie

Registratie in het User Management (UMAN) van de Belgische Sociale Zekerheid. Bijzonder formulier DB2P voor buitenlandse entiteiten: registratie UMAN

Registratie in het User Management (UMAN) van de Belgische Sociale Zekerheid. Bijzonder formulier DB2P voor buitenlandse entiteiten: registratie UMAN Registratie in het User Management (UMAN) van de Belgische Sociale Zekerheid Bijzonder formulier DB2P voor buitenlandse entiteiten: registratie UMAN Deze aanvraag betreft: een nieuwe registratie in het

Nadere informatie

Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12

Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12 Aanvraag Beroepsgebonden Certificaten RA en AA v1.12 Domein Organisatie Met behulp van dit formulier kunt u een Beroepsgebonden Certificaat aanvragen bij CreAim. Belangrijk: lees eerst de bijgevoegde toelichting

Nadere informatie

Uw UZI-pas. voor houders van een zorgverlenerpas of medewerkerpas op naam

Uw UZI-pas. voor houders van een zorgverlenerpas of medewerkerpas op naam Uw UZI-pas voor houders van een zorgverlenerpas of medewerkerpas op naam Inleiding In de zorg is door automatisering veel efficiency en kwaliteitswinst te behalen. Voor u én de patiënt. Het uitwisselen

Nadere informatie

Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten

Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten Toelichting en instructie Aanvraag beroepsgebonden Certificaten Domein Organisatie Algemeen Met dit formulier kunt u Beroepsgebonden Certificaten aanvragen bij KPN. Beroepsgebonden Certificaten zijn Certificaten

Nadere informatie

gebruikershandleiding

gebruikershandleiding gebruikershandleiding 1 Bedankt voor uw aankoop! INHOUD Deze praktische gids vertelt u alles over de wereld van PostMobile, de herlaadbare GSM-kaart van De Post. Een handige oplossing waarmee u zorgeloos

Nadere informatie

Ongeëvenaarde wereldwijde service de klok rond

Ongeëvenaarde wereldwijde service de klok rond Ongeëvenaarde wereldwijde service de klok rond Welkom bij American Express: ontdek uw privileges. U bent nu Lid van American Express. Hierdoor beschikt u niet alleen over de Kaart die wereldwijd aanvaard

Nadere informatie

CREO-CPS. V1.4 Page 1

CREO-CPS. V1.4 Page 1 CREO-CPS V1.4 Page 1 Welkom bij CREO-CPS CREO-CPS levert hoogwaardige kwalitatieve reservering -, toegang -, afreken -, klantrelatie -en managementrapportage systemen met als doel het verhogen van de Experience

Nadere informatie

Productinformatie. Beschikbare versie PCashL-p voor gebruik met een USB - parallelle WiFi printer op klassieke beeldscherm of touchscreen

Productinformatie. Beschikbare versie PCashL-p voor gebruik met een USB - parallelle WiFi printer op klassieke beeldscherm of touchscreen Productinformatie KASSAPROGRAMMA Registreren en afhandelen van de verkopen Artikelbeheer Beheer van leveringen en voorraad Algemeen Beheer - opmaken van rapporten en statistieken Uitgebreid artikelbeheer:

Nadere informatie

Betalen en nieuwe technologie: hoe doe ik het?

Betalen en nieuwe technologie: hoe doe ik het? Workshop 2 Betalen en nieuwe technologie: hoe doe ik het? Marijke Dheedene Hans Knapen Inspiratiedag Financiële vorming 26 oktober 2015 Een filmpje! Denying the future is so 1999 https://m.youtube.com/watch?v=fw651kusibi

Nadere informatie

Handleiding. MyCareNet in Baltes

Handleiding. MyCareNet in Baltes Handleiding MyCareNet in Baltes 26/02/2015 Handleiding MyCareNet in Baltes Colofon Nr versie van de Software: Nr revisie handleiding: 1.5 Datum: 26 februari 2015 Adres: Corilus NV Hogenakkerhoek 5 9150

Nadere informatie

Toelichting MasterCard SecureCode & Verified by Visa

Toelichting MasterCard SecureCode & Verified by Visa Toelichting MasterCard SecureCode & Verified by Visa Versie: 2.2 Jaar: 2012 Auteur: Buckaroo Online Payment Services Acceptatie via internet MasterCard SecureCode en Verified by Visa Helaas komt fraude

Nadere informatie

Beschrijving van de gebruiksmogelijkheden van KBC-Mobile Banking

Beschrijving van de gebruiksmogelijkheden van KBC-Mobile Banking Beschrijving van de gebruiksmogelijkheden van KBC-Mobile Banking Hieronder volgt een overzicht van wat je met KBC-Mobile Banking allemaal kunt doen. Als je KBC-Mobile Banking niet alleen gebruikt voor

Nadere informatie

De nieuwe generatie Toegangsbeheer.

De nieuwe generatie Toegangsbeheer. De nieuwe generatie Toegangsbeheer. Toekomstgericht Toegangsbeheer. Software eigenschappen. Simpel en visueel. Simpel betekent niet basis, het betekent dat het product correct werd ontworpen. Het systeem

Nadere informatie

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken.

Welke gegevens we verzamelen en waarom we die verzamelen. Hoe we die gegevens gebruiken. Privacybeleid Gegevens die we ontvangen Duidelijkheid en keuzemogelijkheden Gegevens die we delen Toepassing Handhaving Wijzigingen Laatst aangepast: 10 juli 2013 Doccle hecht veel belang aan het onderhouden

Nadere informatie

Elektronische indiening van offertes

Elektronische indiening van offertes Elektronische indiening van offertes Een checklist voor inschrijvers van overheidsopdrachten Wat heb ik nodig om via de applicatie e-tendering elektronische offertes in te dienen? Hoe ga ik te werk om

Nadere informatie

Deze handleiding werd speciaal voor u gemaakt. U vindt hier alles terug om probleemloos met uw betaalterminal te kunnen werken.

Deze handleiding werd speciaal voor u gemaakt. U vindt hier alles terug om probleemloos met uw betaalterminal te kunnen werken. Beste Klant, Proficiat met de van uw nieuwe betaalterminal. U hebt gekozen voor een toestel dat u in staat stelt om uw betalingen te kunnen ontvangen naar de meest recente normen. Deze handleiding werd

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Toegang tot Pay@Finpost: abonnementen & digipass

Hoofdstuk 1: Toegang tot Pay@Finpost: abonnementen & digipass In deze rubriek verzamelden we de meest voorkomende vragen en onze antwoorden over Pay@Finpost. Indien u desondanks in deze lijst geen antwoord op uw vragen vindt, aarzel dan niet ons te contacteren op

Nadere informatie

Tarieven van kracht vanaf 14/03/2014 (voor wijzigingen vatbaar) Voor Hello bank! rekeningen met privé-gebruik (consumenten)

Tarieven van kracht vanaf 14/03/2014 (voor wijzigingen vatbaar) Voor Hello bank! rekeningen met privé-gebruik (consumenten) Tarieven van kracht vanaf 14/03/2014 (voor wijzigingen vatbaar) Voor Hello bank! rekeningen met privé-gebruik (consumenten) Overzicht 1 I. HET AANBOD HELLO BANK!... 3 1.1. Hello Zichtrekening... 3 1.2.

Nadere informatie

DB2P. Gebruikershandleiding User Management. Scenario 3

DB2P. Gebruikershandleiding User Management. Scenario 3 DB2P Gebruikershandleiding User Management Scenario 3 Inhoud Stap 1 Activeren van de hoedanigheid Beheerder aanvullende pensioenen en aanduiden van een Lokale beheerder... 3 Wie dient deze stap uit te

Nadere informatie

Betalen op het internet

Betalen op het internet Betalen op het internet Het aanbod en de aankopen op het internet gaan in stijgende lijn. Ook de betaalmogelijkheden worden steeds talrijker. Hierbij een overzicht van de meest gebruikte betaalwijzen.

Nadere informatie

De bankoverstapdienst. Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer

De bankoverstapdienst. Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer De bankoverstapdienst Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer De bankoverstapdienst Voor particuliere klanten Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer Wenst u, als particuliere klant,

Nadere informatie

Wat u moet weten over

Wat u moet weten over Om de activering van MyCareNet te plannen en geschikt materiaal te kiezen, gaat u naar het tabblad verbruiksgoederen bestellen van Sabco Ultimate, Sabco Optimum of Sabco New. Wat u moet weten over MyCareNet:

Nadere informatie

Wandlezer online. Ethernet / RS485. Virtueel netwerk met offline cilinders. Ethernet / RS485. Programmeer station. Ethernet / VPN VPN

Wandlezer online. Ethernet / RS485. Virtueel netwerk met offline cilinders. Ethernet / RS485. Programmeer station. Ethernet / VPN VPN Wandlezer online Ethernet / RS485 Virtueel netwerk met offline cilinders Programmeer station Ethernet / RS485 Service apparaat VPN Ethernet / VPN Ethernet Online systeem d.m.v. Wi-Fi VPN Ethernet Ethernet

Nadere informatie

Versie «werkgever» - exemplaar bestemd voor AG Insurance

Versie «werkgever» - exemplaar bestemd voor AG Insurance e-benefits : overeenkomst voor het gebruik van de online diensten Versie «werkgever» - exemplaar bestemd voor AG Insurance 0079-8037331N-07112014 AG Insurance nv E. Jacqmainlaan 53, B-1000 Brussel RPR

Nadere informatie

TAX-ON-WEB & My Minfin. Avelgem, 27 mei 2010

TAX-ON-WEB & My Minfin. Avelgem, 27 mei 2010 TAX-ON-WEB & My Minfin Avelgem, 27 mei 2010 2010 Programma Tax-on-web en My Minfin Algemeen De burger De elektronische aangifte www.taxonweb.be Het elektronisch fiscaal dossier www.myminfin.be 2 /My Minfin

Nadere informatie

Het hoeft dan ook niet te verbazen dat wij sinds jaar en dag het elektronisch betalingsverkeer in goede banen leiden.

Het hoeft dan ook niet te verbazen dat wij sinds jaar en dag het elektronisch betalingsverkeer in goede banen leiden. Geachte Mijnheer, Mevrouw, Dankzij de samenwerking tussen de Koninklijke Federatie van het Belgisch Notariaat en Worldline kunnen wij u een exclusief aanbod voorleggen om uw betalingen vlot te laten verlopen.

Nadere informatie

Betaalmethoden en kassaservices

Betaalmethoden en kassaservices Betaalmethoden en kassaservices Rabo OmniKassa Welke betaalmethoden en kassaservices zijn voor uw webwinkel interessant? van belang zijn bij de keuze van de juiste betaalmethode en kassaservice. Uw Doelgroep

Nadere informatie

AANGIFTEFORMULIER* Voor de handelingen van de maand

AANGIFTEFORMULIER* Voor de handelingen van de maand 1 VERGOEDING VOOR HET KOPIËREN VOOR EIGEN GEBRUIK VAN GELUIDS- EN AUDIOVISUELE WERKEN AANGIFTEFORMULIER* Voor de handelingen van de maand.. *dit formulier is van toepassing vanaf 1 februari 2010 Inhoudstafel

Nadere informatie

4Passief: n Afluisteren. n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd. n Via de routers van WAN. n Via draadloze verbindingen. 4Fysieke afsluiting

4Passief: n Afluisteren. n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd. n Via de routers van WAN. n Via draadloze verbindingen. 4Fysieke afsluiting Telematica Hoofdstuk 20 4Passief: n Afluisteren Bedreigingen n Alleen gegevens (inclusief passwords) opgenomen n Geen gegevens gewijzigd of vernietigd n Op LAN kan elk station alle boodschappen ontvangen

Nadere informatie

TAX-ON-WEB & My Minfin

TAX-ON-WEB & My Minfin TAX-ON-WEB & My Minfin 2009 Programma Tax-on-web en My Minfin Algemeen De burger De elektronische aangifte www.taxonweb.be De elektronisch fiscaal dossier www.myminfin.be /My Minfin Algemeen Tax-on-web

Nadere informatie

GEBRUIKERS- HANDLEIDING

GEBRUIKERS- HANDLEIDING GEBRUIKERS- HANDLEIDING Proficiat met uw aankoop! Deze handleiding gidst u vlot door de wereld van PostMobile, de herlaadkaart van De Post. PostMobile is namelijk DE oplossing om in alle vrijheid mobiel

Nadere informatie

Toegangsbeheer. Inhoud. Inleiding

Toegangsbeheer. Inhoud. Inleiding Toegangsbeheer Inhoud Inleiding... 1 De lokale beheerder... 2 Hoe duidt u een lokale beheerder aan?... 2 De eerste maal aanloggen... 4 Hoe verandert u van lokale beheerder?... 4 Nuttige opties op de welkomstpagina

Nadere informatie

Dit document wordt u aangeboden door de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid

Dit document wordt u aangeboden door de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid Dit document wordt u aangeboden door de Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid Het kan vrij verspreid worden op voorwaarde dat de bron en het URL vermeld worden Kruispuntbank van de Sociale Zekerheid Sint-Pieterssteenweg

Nadere informatie

Efficiëntie? Dat is werken

Efficiëntie? Dat is werken Efficiëntie? Dat is werken met actuele informatie. Punt. Isabel Corporate Synchroniser Isabel Corporate Synchroniser Hoe efficiënt werkt u vandaag? Vandaag is het uitwisselen van bestanden tussen Isabel

Nadere informatie

De bankoverstapdienst. Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer

De bankoverstapdienst. Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer De bankoverstapdienst Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer De bankoverstapdienst Voor particuliere klanten Voor een vlotte overdracht van uw betalingsverkeer Wenst u, als particuliere klant,

Nadere informatie

Privacy Verklaring Definities Toegang tot Innerview

Privacy Verklaring Definities Toegang tot Innerview Privacy Verklaring Dit is de Privacy Verklaring van Pearson Assessment and Information B.V. (hierna te noemen: Pearson of wij ) te Amsterdam (Postbus 78, 1000 AB). In deze verklaring wordt uiteengezet

Nadere informatie

PRODUCT SHEET WHAT WE DO

PRODUCT SHEET WHAT WE DO ESDNOW, onderdeel van DISC BV, is dé Europese specialist als het gaat om het beheren, beveiligen, verkopen, toegang verschaffen tot, en distributie van digitale content. ESDNOW helpt uitgevers bij het

Nadere informatie

Pin2Connect. Zorgeloos betalen

Pin2Connect. Zorgeloos betalen Pin2Connect Zorgeloos betalen PetrolConnect is voor alle IT & Communicatie diensten van uw tankstation. Drie zaken die sowieso nodig zijn voor een tankstation zijn het gemak van pinnen, muziek en natuurlijk

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/09/024 BERAADSLAGING NR 09/019 VAN 7 APRIL 2009 MET BETREKKING TOT DE MEDEDELING VAN PERSOONSGEGEVENS AAN

Nadere informatie

Gebruikersgids. Buy Way is de uitgever van de bpost bank MasterCard.

Gebruikersgids. Buy Way is de uitgever van de bpost bank MasterCard. Gebruikersgids Buy Way is de uitgever van de bpost bank MasterCard. De bpost bank MasterCard is gekoppeld aan een kredietopening van onbepaalde duur, verleend door Buy Way Personal Finance nv (BTW BE 0400.282.277

Nadere informatie

Mr.Easy introduceert: De nieuwe en makkelijkste oplossing voor mobiele zorgregistratie.

Mr.Easy introduceert: De nieuwe en makkelijkste oplossing voor mobiele zorgregistratie. Mr.Easy introduceert: De nieuwe en makkelijkste oplossing voor mobiele zorgregistratie. MobiCare Easy Planning Informatie Registratie Berichten MobiCare EasyID + Bewijs van levering + Werkt ook zonder

Nadere informatie

professionelen Visa & MasterCard Business Gebruiksaanwijzing

professionelen Visa & MasterCard Business Gebruiksaanwijzing professionelen Visa & MasterCard Business Gebruiksaanwijzing U hebt net uw Visa of MasterCard Business ontvangen. Proficiat! Deze gebruiksaanwijzing bevat alle nuttige informatie over het correct en veilig

Nadere informatie

Kaartacceptatie. uit één hand eenvoudig en veilig

Kaartacceptatie. uit één hand eenvoudig en veilig Kaartacceptatie uit één hand eenvoudig en veilig Betaalkaarten aanvaarden Een eenvoudige en veilige oplossing Wij danken u voor het vertrouwen met de afhandeling van uw kaartbetalingen. ierna vindt u een

Nadere informatie

ATHLON MOBILITY CARD VEELGESTELDE VRAGEN

ATHLON MOBILITY CARD VEELGESTELDE VRAGEN ATHLON MOBILITY CARD VEELGESTELDE VRAGEN 1. EEN KAART AANVRAGEN HOE VRAAG IK EEN ATHLON MOBILITY CARD AAN? Deze kaart vraagt u in twee stappen aan: a) Registreer uw onderneming: Athlon Car Lease stuurt

Nadere informatie

De papieren maaltijdcheques zullen weldra wettelijk niet meer gebruikt mogen worden door de bedrijven vanaf 1/10/2015.

De papieren maaltijdcheques zullen weldra wettelijk niet meer gebruikt mogen worden door de bedrijven vanaf 1/10/2015. TOYOTA TOYOTA PARTS CENTRE EUROPE Elektronische maalti;dcheques De papieren maaltijdcheques zullen weldra wettelijk niet meer gebruikt mogen worden door de bedrijven vanaf 1/10/015. Toyota zal vanaf april

Nadere informatie

Toegangscontrole: Proximity. Paxton Access. GTC Observatietechniek bv o Tel: 0183 401634 o Web: www.gtc-observatie.nl

Toegangscontrole: Proximity. Paxton Access. GTC Observatietechniek bv o Tel: 0183 401634 o Web: www.gtc-observatie.nl Paxton Access Autonome PROXIMITY toegangscontrole - eenvoudig en veilig Dankzij de Autonome PROXIMITY toegangscontrole kunt u bepalen wie toegang krijgt tot het gebouw. Sleutels doen dat ook, dus wat is

Nadere informatie

Autonome PROXIMITY toegangscontrole - eenvoudig en veilig

Autonome PROXIMITY toegangscontrole - eenvoudig en veilig Paxton Access Autonome PROXIMITY toegangscontrole - eenvoudig en veilig Dankzij de Autonome PROXIMITY toegangscontrole kunt u bepalen wie toegang krijgt tot het gebouw. Sleutels doen dat ook, dus wat

Nadere informatie

Aangifte van verschillen: Gebruikershandleiding voor Declarant

Aangifte van verschillen: Gebruikershandleiding voor Declarant Aangifte van verschillen: Gebruikershandleiding voor Declarant 1. Voorafgaande vereisten - Houder zijn van een elektronische identiteitskaart uitgereikt door de Belgische Staat; - Over een PC beschikken

Nadere informatie

Whitepaper Veilig online betalen met 3-D Secure

Whitepaper Veilig online betalen met 3-D Secure Whitepaper Veilig online betalen met 3-D Secure Inhoudsopgave INLEIDING... 2 WAT IS 3-D SECURE?... 3 HOE HET WERKT?... 3 DE VOORDELEN... 4 MEER WETEN?... 4 Pagina 1 Inleiding Voor u treft u een whitepaper

Nadere informatie

Hoe arbeidsovereenkomsten online ondertekenen vanaf januari 2016?

Hoe arbeidsovereenkomsten online ondertekenen vanaf januari 2016? Hoe arbeidsovereenkomsten online ondertekenen vanaf januari 2016? 1. Vooraf 2. Wat heb je nodig? A. Besturingssoftware B. Browsers C. Kaartlezer D. Java plugin E. Wat kan er foutlopen? 3. Hoe ondertekenen?

Nadere informatie

Gebruikershandleiding User Management Scenario 1

Gebruikershandleiding User Management Scenario 1 Gebruikershandleiding User Management Scenario 1 1 Inhoud Stap 1 Registratie van de entiteit in het User Management en aanduiding van de VTE... 4 Wie dient deze stap uit te voeren?... 4 Wat heeft u nodig?...

Nadere informatie

Gelieve de PFM-overeenkomst per E-mail terug te sturen naar uw Corporate Consultant of naar ons MyProximus Team: L3.L4.E-services@proximus.

Gelieve de PFM-overeenkomst per E-mail terug te sturen naar uw Corporate Consultant of naar ons MyProximus Team: L3.L4.E-services@proximus. Bijkomende informatie bij de PFM-overeenkomst Gelieve de PFM-overeenkomst per E-mail terug te sturen naar uw Corporate Consultant of naar ons MyProximus Team: L3.L4.E-services@proximus.net Wij vragen u

Nadere informatie

de sleutelrol in uw beveiliging en logistiek

de sleutelrol in uw beveiliging en logistiek de sleutelrol in uw beveiliging en logistiek de sleutelrol in uw beveiliging en logistiek Zeer betrouwbare beveiliging en soepele logistiek, in één oplossing à la card. Identificatie XS-Key biedt geavanceerde

Nadere informatie

Verklarende nota BELANGRIJK :

Verklarende nota BELANGRIJK : WIJZIGINGSFORMULIEREN (AFSLUITING, DECUMUL, VERBETERING VAN DE GEGEVENS, SCHRAPPING) VOOR EEN REEDS AAN HET CENTRAAL AANSPREEKPUNT (CAP) MEDEGEDEELDE REKENING Verklarende nota Deze verklarende nota geeft

Nadere informatie

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid»

Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» Sectoraal Comité van de Sociale Zekerheid en van de Gezondheid Afdeling «Sociale Zekerheid» SCSZ/11/135 ADVIES NR 11/16 VAN 8 NOVEMBER 2011 BETREFFENDE DE AANVRAAG VAN HET NATIONAAL ZIEKENFONDS PARTENA

Nadere informatie

Handleiding VX570 Lidkaart waarmee je spaart. versie 1.4.20.10

Handleiding VX570 Lidkaart waarmee je spaart. versie 1.4.20.10 Handleiding VX570 Lidkaart waarmee je spaart versie 1.4.20.10 Versie 05/09/2013 INHOUD 0. Inleiding 4 1. Overzicht aansluitingen/toetsen 5 2. Overdrachtticket 6 3. Connectiemogelijkheden 7 4. Transactiemenu

Nadere informatie

Tina: uw betaalterminal altijd beschikbaar

Tina: uw betaalterminal altijd beschikbaar Tina: uw betaalterminal altijd beschikbaar FAQ 1 Wat is de TINA Service? 2 Wat is mijn activatiecode voor de TINA Service? 3 Hoe activeer ik de TINA Service? 4 Hoe desactiveer ik de TINA Service? 5 Waarom

Nadere informatie