Studiegids opleiding Audiologie-Assistent

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Studiegids opleiding Audiologie-Assistent"

Transcriptie

1 Studiegids opleiding Audiologie-Assistent Vanaf cursusjaar Inleiding De opleiding tot audiologie-assistent wordt sinds vele jaren georganiseerd door de Stichting Audiologische Opleidingen (SAO). De SAO maakt deel uit van de brancheorganisatie Fenac, de Federatie van Nederlandse Audiologische Centra. De cursus wordt gegeven in het kantoor van Bureau Audcom aan de Christiaan Krammlaan 8-10 in Utrecht Overvecht. Doel van de opleiding Doel is het opleiden tot gediplomeerd audiologie-assistent. Het diploma audiologie-assistent is binnen de brancheorganisatie vereist voor het uitoefenen van de functie audiologieassistent op een Audiologisch Centrum (AC). Werkzaamheden audiologie-assistent De audiologie-assistent(e) wordt ingezet bij diagnostiek en revalidatie op het AC. De werkzaamheden behelzen onder andere: zelfstandig uitvoeren van audiometrisch onderzoek bij kinderen en volwassenen; aanpassen van hoortoestellen en andere hulpmiddelen; assisteren bij vestibulair onderzoek; geven van informatie en advies over slechthorendheid en hulpmiddelen aan de slechthorende zelf en/of aan zijn omgeving; contacten onderhouden met audiciens en overige relaties over de uitkomsten van de diverse onderzoeken. Werkplek De audiologie-assistent(e) verricht zijn/haar werkzaamheden in een perifeer of universitair AC of als medewerker van een praktijk van keel-, neus- en oorartsen. Daarnaast zijn er in beperkte mate ook mogelijkheden in het bedrijfsleven bij bijvoorbeeld audiciens en hoortoestelfabrikanten / -importeurs. 2 De opleiding De opleiding is op MBO-niveau (voor sommige vakken MBO-plus) en bestaat uit een theoretisch gedeelte, een praktijkstage en het maken van een scriptie. De opleiding start medio september en wordt in de eerste helft van juli afgesloten met het examen. Het theoretisch gedeelte omvat ongeveer 230 lesuren, tentamens en examens. De lessen worden in de regel op vrijdag in Utrecht gegeven, soms zijn er lessen op andere locaties. Het praktijkgedeelte bestaat uit 50 dagen (400 uur) stage in een erkend AC, aangesloten bij de Fenac. Voor deze stage wordt geen vergoeding verstrekt. De student dient de stageplaats zelf te regelen, waarbij de SAO ondersteuning kan bieden. Studiegids AA 1 Versie september 2014

2 De cursist dient een scriptie te schrijven over een relevant audiologisch onderwerp. Dit onderwerp is door hem of haar te bepalen in overleg met en met instemming van een docent van de cursus. Voor elk vak is er een tentamen (met mogelijkheid voor hertentamen). Tentamens worden gespreid in de opleiding afgenomen. Samen vormen ze het examen voor de theoretische vakken in de periode juni juli. Binnen het theoretisch examen zijn ook een praktijktoetsen audiometrie en hoortoestellen opgenomen. De gemiddelde studiebelasting los van de lessen en stage bedraagt ca. 5 uur per week. Gezien het specifieke werkveld zijn er geen vrijstellingen voor onderdelen van de cursus mogelijk. Curriculum en rooster Voor elk jaar wordt een rooster gemaakt voor de periode september t/m juni. Medio juli is de diplomering gepland. In onderstaand overzicht staan de hoofd- en bijvakken genoemd en de (globale) indeling van de perioden waarin de lessen worden gegeven. Meer informatie over de vakken is te vinden in hoofdstuk 4. September - december Januari - maart Hoofdvakken Anatomie, fysiologie en pathologie van het oor Audiologie Audiometrie Praktijk Audiometrie (Audtutor) Revalidatie II hoortoestellen Praktijk hoortoestellen Bijvakken Revalidatie I zorgverlening AC Geluidsleer Elektro-akoestiek en hoortoestellentechniek Fonetiek Psychologie Communicatievaardigheden Vestibulair onderzoek April - juni Toelatingseisen Een VMBO-TL/MAVO-diploma met wiskunde en natuurkunde in het vakkenpakket is minimaal vereist voor toelating tot de opleiding. Aanbeveling is om kennis te hebben van wisen natuurkunde op HAVO-niveau. Wanneer iemand aantoonbaar over de noodzakelijke kennis beschikt, bijvoorbeeld door diploma s van andere opleidingen of op basis van extra cursussen en werkervaring, is toelating zonder verdere toetsing mogelijk. Studiegids AA 2 Versie september 2014

3 Indien een kandidaat student niet over de vereiste vooropleiding beschikt of niet aantoonbaar kan maken dat hij beschikt over voldoende relevante ervaring en kennis, wordt over de toelating beslist door de opleidingscommissie. De opleidingscommissie besluit op basis van schriftelijke voorinformatie, een gesprek met de kandidaat en, indien nodig, een toetsing van benodigde vaardigheden en kennis. Lesmateriaal Voor de theoretische vakken is een syllabus (in drie delen) ontwikkeld, met daarin voor elk vak een hoofdstuk met de benodigde lesstof. Daarbij is o.a. gebruik gemaakt van het leerboek Audiologie dat te vinden is op de website van de Nederlandse Vereniging voor Audiologie (NVA): Verder worden tijdens de opleiding hand-outs en achtergrondmateriaal bij de lessen uitgereikt. Speciale software, nodig voor het oefenprogramma audiometrie, moet afzonderlijk worden aangeschaft. Diploma Het diploma kan worden gehaald als aan alle onderstaande eisen is voldaan: het behalen van een voldoende resultaat voor het tentamen/examen in de hierboven genoemde theoretische vakken; en het behalen van een voldoende voor praktijk audiometrie en praktijk hoortoestellen het halen van een voldoende beoordeling van de scriptie; en het inleveren van een bewijs van een voltooide en voldoende beoordeelde stage. De officiële criteria die gelden voor de eindbeoordeling zijn te vinden in de Reglementen Examen, Stage en Scriptie van de opleiding. 3 Inlichtingen en aanmelding Inschrijven voor de opleiding gaat middels een aanmeldingsformulier dat is te vinden op de website van de Fenac: Voor verdere informatie kan ook contact worden opgenomen met de SAO: Stichting Audiologische Opleidingen, Bureau Audcom Postbus AE Utrecht T E Studiegids AA 3 Versie september 2014

4 4 Informatie over de hoofd- en bijvakken 4.1 Hoofdvakken AFP Anatomie, fysiologie en pathologie van het oor Kennis van en inzicht in de opbouw en functie van het gehoororgaan. Inzicht in het verschillende afwijkingen en ontwikkeling van het gehoor. Anatomie en fysiologie van het gehoor Uitwendige oor Middenoor Labyrinth Cochlea Pathologie (ontstaan en verloop van ziektes) Klinische genetica Specifieke afwijkingen Embryologie Docent(en) Drs. P.A.H.M. Goderie, KNO-arts Studielast 18 uur Lesmateriaal Syllabus H. 1 AUM Audiometrie Kennis van de gehoortesten die bij gehooronderzoek uitgevoerd worden. Leren van protocollen voor gehooronderzoek en de vaardigheden van audiometreren. Toonaudiometrie, met en zonder maskering Tympanometrie Spraakaudiometrie (woorden en zinnen) Spraak-in-ruistesten Hersenstamresponsies (BERA) Centraal Auditive Verwerkingstesten Tinnitusanalyse Hoogfrequentaudiometrie Spraakaudiometrie bij kinderen Otoakoestische emissies De module bestaat uit een mix van theorie en praktijk op een AC. Op locatie gaat het niet om het leren audiometreren (daarvoor is het vak Audtutor, zie hierna), maar ligt de nadruk op inzicht in de werking van Studiegids AA 4 Versie september 2014

5 een audiometer en welke testen ermee gedaan worden. Docent(en) Drs. R. Jansen, klinisch fysicus-audioloog Studielast 35 uur Lesmateriaal Syllabus H. 3 Protocollen AUL Audiologie Kennis (theorie) van functie en fysiologie van het auditieve systeem, met toepassingen op geluid- en spraakverwerking. Klachten van patiënten kunnen begrijpen en uitkomsten van audiometrische testen kunnen interpreteren. Slechthorendheid in Nederland Functie geluidanalyse uitwendige gehoorgang Binauraal horen, richtinghoren Middenoor, geluidverwerking Binnenoor (cochlea), geluidverwerking Gehoordrempel, hoorbaarheid Luidheid en verschillen in luidheid Toonhoogteperceptie Klankkleur Frequentieselectiviteit en maskering Tijdoplossend vermogen Elektrisch meetbare responsies auditief systeem Otoakoestische emissies Stapediusreflex In deze module wordt veel aandacht besteed aan theorie van het auditieve systeem, de waarneming van (spraak)geluiden en de verwerking daarvan. Tijdens de lessen worden verschillende aspecten d.m.v. geluidsfragmenten en demonstraties toegelicht. Docent(en) Dr. J. Verschuure, klinisch fysicus-audioloog Studielast 32 uur Lesmateriaal Syllabus H. 2 Studiegids AA 5 Versie september 2014

6 AT Docent(en) Studielast Lesmateriaal Afsluiting Audtutor Leren audiometreren m.b.v. het computerprogramma Audtutor Het computerprogramma is ontworpen om praktische ervaring op te doen met de diverse audiologische testen. Binnen het kader van de opleiding wordt alleen het onderdeel Toonaudiometrie gebruikt. Er wordt geoefend met protocollen voor lucht- en beengeleiding zonder en met maskering. Drs. R. Jansen, klinisch fysicus-audioloog 6 uur Meetprotocol Audtutor Praktijktoets REV II Revalidatie II Hoortoestellen Leren om akoestische hoortoestellen te kunnen kiezen, aan te meten en aan te passen aan volwassenen. Procedure voor hoortoestelverstrekking en -aanpassing Noodzakelijke gegevens voor aanpassing Mogelijkheden hoortoestellen (analoog en digitaal) Eisen te stellen aan hoortoestel Extra voorzieningen in toestel Instellen hoortoestel Aanpasregels en procedures (NAL, POGO) Insertion Gain metingen Evaluatie/controle hoortoestelaanpassing Traject bij de audicien Oorstukjes Docent(en) Dr. W. Graef, klinisch fysicus-audioloog M. Makker, audicien Studielast 29 uur Lesmateriaal Syllabus H. 8 Studiegids AA 6 Versie september 2014

7 PREV II Docent(en) Studielast Lesmateriaal Afsluiting Praktijk hoortoestellen Kunnen toepassen van rekenregels en uitvoeren van metingen bij de aanpassing van een hoortoestel Theoretische oefening Real Ear meting bij proefpersoon Instellen van een digitaal hoortoestel Real Ear to coupler verschil De praktijklessen worden op 2 dagen gegeven op de locatie van de Dutch HealthTec Academie (DHTA) in Utrecht, afdeling audiciensopleiding. Dr. W. Graef, klinisch fysicus-audioloog 14 uur Werkblad met praktijklessen Groepsopdracht Studiegids AA 7 Versie september 2014

8 4.2 Bijvakken COV Communicatievaardigheden Inzicht in communicatievormen en verwerven van vaardigheden voor de audiologische praktijk. Wat is mijn houding t.o.v. patiënten? Luisteren, samenvatten, doorvragen Communicatiemodel, model van Watzlavick Spraakafzien en gebaren Afnemen intake Feedback geven en ontvangen Moeilijke situaties Theorie in de lessen wordt afgewisseld met praktische oefeningen. Docent(en) M. Vogelaar, communicatietrainer Studielast 6 uur Lesmateriaal Syllabus H. 11 Afsluiting Thuisopdracht EH Elektro-akoestiek en hoortoestellentechniek Inzicht in de beginselen van akoestiek en elektronica, registreren en verwerken van geluid d.m.v. apparatuur. In het bijzonder kennis van de basale werking van het hoortoestel. Basisbegrippen elektriciteit en magnetisme Elektrische apparatuur Microfoon, versterker, luidspreker Filters, bandbreedte impedantie Digitaal geluid Hoortoestellen en hun componenten (analoog, digitaal) Compressie Meetapparatuur Digitale signaalbewerking in hoortoestellen Docent(en) Dr. B.A.M. Franck, klinisch fysicus-audioloog Lesmateriaal Syllabus H. 7 Studielast 15 uur Studiegids AA 8 Versie september 2014

9 FON Fonetiek Inzicht in spraakgeluiden en de samenhang tussen taal en spraak, in het bijzonder de akoestische eigenschappen van spraaksignalen en analyse daarvan. Spraakketen Fonemen en spraakklanken Bron-filtermodel Spraakproductie, spraakorganen Dovenspraak Analyse van spraaksignalen Spectrum, spectrogram Spraakperceptie en -herkenning Docent(en) Mw. drs. M. van Gelder, foneticus Studielast 14 uur Lesmateriaal Syllabus H. 5 G Geluidsleer Kennis van elementaire (fysische) eigenschappen van geluid en inzicht in geluid in de ruimte en in bepaalde geluidsfenomenen. Geluid, (harmonische) trillingen Bron, medium, ontvanger Tonen (sinus) en ruis, complexe signalen Frequentie en amplitude Geluidsterkte, decibellen Golven Geluid in de ruimte Geluidsfenomenen Tijdens de theorielessen wordt ruim aandacht besteed aan verschillende geluidsvoorbeelden. Docent(en) Dr. B.A.M. Franck, klinisch fysicus-audioloog Studielast 12 uur Lesmateriaal Syllabus H. 6 Studiegids AA 9 Versie september 2014

10 PSY Psychologie Inzicht in de basale achtergrond en methoden van psychologisch onderzoek en psychologische begeleiding van patiënten op het AC. Psychologie op het AC Persoonskenmerken Ontwikkeling Psychologische onderzoeksmethoden en behandeling Gedrag en conditioneren (ook bij kinderen) Gevolgen van en omgaan met slechthorendheid Verwerking bij problematiek Cultuurverschillen Begeleiding bij tinnitus Docent(en) Mw. drs. E. Dirks, psycholoog Mw. S. Kaldenbach, maatschappelijk werker Mw. Drs. T. Kriens, psycholoog Studielast 14 uur Lesmateriaal Syllabus H. 10 REV I Revalidatie I zorgverlening AC Kennis hebben van de taken en activiteiten van een audiologisch centrum voor diagnose, onderzoek, advies en revalidatie bij gehooren taalspraakproblemen. Daarnaast inzicht in de multidisciplinaire aanpak op een AC. en werkzaamheden op het Audiologisch Centrum Multidisciplinaire zorg voor volwassenen en kinderen Gehooronderzoek en -revalidatie Zorg bij taal-/spraakproblemen Logopedisch en psychologisch onderzoek Psychologische en gezinsbegeleiding Zorg voor bijzondere groepen Meervoudig gehandicapten Tinnituspatiënten Plots- en laatdoven Docent(en) Mw. M. van der Heijden, maatschappelijk werker Studielast 22 uur Lesmateriaal Syllabus H. 9 Studiegids AA 10 Versie september 2014

11 VES Vestibulair onderzoek Kennismaken met evenwichtsonderzoek als onderdeel van de diagnostiek om patiënt en arts inzicht te geven over het functioneren van het perifere evenwichtsorgaan. Werking van het perifere vestibulair apparaat (evenwichtsorgaan) Anatomie en fysiologie van de halfcirkelvormige kanalen Anatomie en fysiologie van het otolietensysteem Oorzaken van duizeligheid Anamnese van duizeligheid Duizelpoli Elektro-NystagmoGrafie (ENG) onderzoek met testonderdelen Interpretatie van gegevens Een praktijkdag gegeven op het AC van het LUMC in Leiden. Daarnaast is er een thuisopdracht. Docent(en) Dr. W. Soede, klinisch fysicus-audioloog Studielast 11 uur Lesmateriaal Syllabus H. 4 Studiegids AA 11 Versie september 2014

12 5 Stage en scriptie Stage Docent(en) Studielast Afsluiting Het in de praktijk leren uitvoeren van de diverse audiologische onderzoeken en het in de praktijk leren functioneren in het multidisciplinaire team van een AC. Daarnaast ook inzicht krijgen in de taken en het functioneren van een AC. De stage vindt plaats op een Fenac-erkend AC onder supervisie van een stagebegeleider, bij voorkeur een ervaren audiologie-assistent. Vaardigheden omvatten o.a. Toon- en spraakaudiometrie inclusief maskering Tympanometrie (en stapediusreflexmeting) Otoakoestische emissies bij weinig complexe patiënten Basis hoortoestelaanpassing en controle Participeren in teamoverleg Daarnaast moet kennis worden genomen van: Gesprekken tussen patiënt en audioloog Audiometrie bij complexe patiënten BERA, ASSR, diverse OAE s, tinnitus analyse, vrije veld audiometrie Meelopen met logopedist, maatschappelijk werker, psycholoog en audioloog. Bijwonen van ooroperatie en poli KNO-arts Wenslijk is verder Bijwonen vestibulair onderzoek Bezoek perifeer of universitair AC Bezoek/meelopen bij audicien Bezoek SH/ESM-school Begeleider op het Audiologisch Centrum 400 uur (tenminste 2 dagen per week) Stageverklaring Studiegids AA 12 Versie september 2014

13 Scriptie Docent(en) Studielast Afsluiting Eisen Aantonen zelfstandig over een bepaald audiologisch onderwerp informatie kunnen opzoeken en systematisch weergeven. Bij voorkeur door eigen onderzoek of door literatuurstudie in combinatie met casuïstiek. Onderwerpkeuze is in principe vrij, wel op het gebied van de audiologie. Onderwerpkeuze gebeurt in overleg met een (stage)begeleider uit een van de disciplines van het AC. De scriptie heeft een minimale omvang van 10 pagina s A4, exclusief figuren en tabellen. Interne begeleiding door een van de docenten, externe begeleiding via de stagebegeleider uur Voldoende beoordeling van de scriptie Vormgeving Aan te leveren als PDF document, zowel file, als geprint. Reguliere lettertype, lettergrootte en marges Tenminste 10 A4-tjes kale tekst + ruimte nodig voor figuren en tabellen Indeling: Samenvatting: Een beknopte weergave van de inhoud van de scriptie met extra aandacht voor de vraagstelling en de resultaten c.q. de conclusie. Inleiding: waarin een duidelijke vraagstelling, de motivatie voor deze keuze, wat reeds bekend is over het onderwerp en je eigen detailvraagstelling Aanpak/methoden: waarin de manier van werken (literatuurstudie/eigen onderzoek/..) Resultaten en discussie daarover: eigen bevindingen beschreven in relaties met andere bevindingen/literatuur Conclusie: antwoord op de detailvraagstelling van de inleiding Literatuurverwijzingen Tijdpad 1 oktober: beginnen met denken over een onderwerp 15 december: voorlopige onderwerpkeuze, start overleg met begeleider(s) en doorgeven van de namen van de begeleiders aan de inhoudelijk coördinator 1 februari: definitieve onderwerpkeuze en doorgeven van concept scriptieopzet aan de inhoudelijk coördinator en begeleiders 1 april: Eerste uitgewerkte opzet inleveren bij begeleiders 1 mei: conceptversie inleveren bij begeleiders 15 juni: definitieve versie inleveren bij begeleiders en SAO Studiegids AA 13 Versie september 2014

Gehooronderzoek. Audiologisch Centrum. Afdeling KNO

Gehooronderzoek. Audiologisch Centrum. Afdeling KNO Gehooronderzoek Audiologisch Centrum Afdeling KNO Een Audiologisch Centrum is gespecialiseerd in onderzoek en advies voor mensen met gehoorproblemen. U komt bij het Audiologisch Centrum omdat een huisarts

Nadere informatie

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Gehoor en communicatie zijn van groot belang voor de mens. Wanneer er een beperking van gehoor, spraak of taal optreedt, heeft dat vaak grote gevolgen voor het

Nadere informatie

VAS, afdeling Antwerpen 1

VAS, afdeling Antwerpen 1 VAS, afdeling Antwerpen 1 4 JULI 2004. - Koninklijk besluit betreffende de beroepstitel en de kwalificatievereisten voor de uitoefening van het beroep van audioloog en van audicien en houdende vaststelling

Nadere informatie

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Audiologische diagnostiek en revalidatie Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Inhoud Werking van het gehoor Traject in het eerste jaar Aanmeldingen Diagnostiek Revalidatie Na het eerste jaar gehoorbeenketen

Nadere informatie

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Programma 19.30 Opening en inleiding audiologie door: Yvonne Simis,

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten. Informatie voor familie en naasten

Libra R&A locatie Leijpark. Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten. Informatie voor familie en naasten Libra R&A locatie Leijpark Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten Informatie voor familie en naasten Uw kind/partner/naaste volgt het programma Vroege Intensieve Neurorevalidatie (VIN) van Libra

Nadere informatie

IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis)

IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Stichting Audicienregister StAr IV.3. Audiologisch onderzoek (referentie-eis) Audiologie en otoscopie bij intake en eindcontrole Gedrukte versies van dit handboek worden door StAr op beperkte schaal in

Nadere informatie

OORSUIZEN (TINNITUS) 875

OORSUIZEN (TINNITUS) 875 OORSUIZEN (TINNITUS) 875 Inleiding U heeft last van oorsuizen, ook wel tinnitus genoemd. Dit uit zich in het waarnemen van geluiden die niet van buiten komen en voor anderen niet waarneembaar zijn. Zo

Nadere informatie

Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC

Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC Meningitis: het belang van gedegen multidisciplinaire diagnostiek van gehoor en communicatie De rol van het AC Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog, VUmc 12 oktober 2011 Inhoud De rol van het AC in

Nadere informatie

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing

Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Evaluatie van de hoortoestelaanpassing Niek Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Casus: korte anamnese Vrouw 68 jaar, reuma Rechts matig hoge-tonenverlies

Nadere informatie

Hoorzorg binnen een instelling

Hoorzorg binnen een instelling Hoorzorg binnen een instelling Ingrid Hertgers, logopedist/ M SEN logopedist s Heeren Loo Advisium Ermelo Marrianne van de Glind-Zwart, Logopedist/teamleider Pento AC Amersfoort s Heeren Loo Ermelo wonen

Nadere informatie

Keel-, neus en oorheelkunde. Slechthorendheid en Hoortoestellen

Keel-, neus en oorheelkunde. Slechthorendheid en Hoortoestellen Keel-, neus en oorheelkunde Slechthorendheid en Hoortoestellen 1 Deze folder geeft u informatie over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar iets aan te doen. Hoe werkt een oor? Het oor is nodig voor

Nadere informatie

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO Slechthorendheid en hoortoestellen Afdeling KNO Dit boekje heeft tot doel u informatie te geven over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar wat aan te doen. Als u recent bij een keel-, neus- en oorarts

Nadere informatie

cochleaire implantatie bij kinderen

cochleaire implantatie bij kinderen cochleaire implantatie bij kinderen inleiding Een cochleair implantaat (CI) is een hulpmiddel dat ernstig slechthorende of dove kinderen en volwassenen de mogelijkheid biedt om geluid en spraak te kunnen

Nadere informatie

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen

Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde Informatie voor verwijzers Kinderen met gehoor-, spraak- en/of taalproblemen Kinderen met problemen of vragen op

Nadere informatie

Slechthorendheid bij ouderen

Slechthorendheid bij ouderen Slechthorendheid bij ouderen Ir. T.T. Prinzen Klinisch fysicus-audioloog Pento Audiologisch Centrum Amersfoort Inhoud inleiding (anatomie en pathologie) soorten gehoorverlies hoe hoort een slechthorende?

Nadere informatie

SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN

SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN 359 Inleiding Het verschijnsel slechthorendheid is bij u vastgesteld. In deze folder leest u meer over dit verschijnsel en de behandelmogelijkheden. Werking van het oor

Nadere informatie

slechthorendheid en hoortoestellen

slechthorendheid en hoortoestellen patiënteninformatie slechthorendheid en hoortoestellen U bent bij de KNO-arts geweest omdat u niet goed hoort. Mogelijk kunt u door een hoortoestel beter gaan horen. Wat kunnen de klachten zijn? Welke

Nadere informatie

Gehooronderzoek. Figuur 1. Stemvork

Gehooronderzoek. Figuur 1. Stemvork Gehooronderzoek Als u met klachten over het gehoor bij een keel-, neus- en oor-arts (KNO-arts) komt, zal de arts een aantal vragen stellen om het probleem beter te kunnen begrijpen. De vragen hebben onder

Nadere informatie

Introductie van de hoofdcategorie. Gehoormetingen. Maart 2007. Review en invoer: I. Dackweiler. 1 Algemene gegevens

Introductie van de hoofdcategorie. Gehoormetingen. Maart 2007. Review en invoer: I. Dackweiler. 1 Algemene gegevens Introductie van de hoofdcategorie Gehoormetingen Maart 2007 Review en invoer: I. Dackweiler 1 Algemene gegevens Korte Beschrijving Middels gehooronderzoek wordt bepaald, of het gehoor van een patiënt goed

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken Inhoud 01 Vooronderzoeken... 04 02 Operatie... 08 03 Kosten... 08 04 Contactgegevens... 10 05 Schema... 11 01. Vooronderzoeken

Nadere informatie

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening

Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Zorgtraject na de neonatale gehoorscreening Dr.L.Ruytjens klinisch fysicus-audioloog Sophia Kinderziekenhuis Rotterdam mede namens L.Heijkoop en A.Verbaan logopedisten Inhoud Neonatale gehoorscreening

Nadere informatie

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang;

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; Plotsdoofheid Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; 2. Trommelvlies waarachter zich het middenoor bevindt. Hierin bevinden zich de drie gehoorbeentjes en via de

Nadere informatie

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers

Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Eén van uw werknemers/collega s is ernstig slechthorend. Op dit moment wordt door het CI-team VUmc beoordeeld of hij/zij baat zou kunnen

Nadere informatie

Cochleair implantaat: CI

Cochleair implantaat: CI Cochleair implantaat: CI Vera Prijs Inhoud Anatomie van het oor CI systeem CI-traject in UMCUtrecht Mogelijkheden en beperkingen Modaliteiten Toekomstige ontwikkelingen Anatomie van het gehoor Het binnenoor

Nadere informatie

oorsuizen tinnitus patiënteninformatie

oorsuizen tinnitus patiënteninformatie patiënteninformatie oorsuizen tinnitus U bent bij de KNO-arts geweest omdat u last heeft van oorsuizen. Dit wordt ook wel tinnitus genoemd. Wat is tinnitus? Welke behandelingen zijn mogelijk? Dat en meer

Nadere informatie

BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene. Bert van Zanten UMC-Utrecht

BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene. Bert van Zanten UMC-Utrecht BERA, Tymp en OAE bij de pasgeborene Bert van Zanten UMC-Utrecht Overzicht Wat meet je bij BERA/Tymp/cEOAE/DPOAE? Normaal en afwijkend? Resultaat neonataal en later? BERA: Wat meet je? Het tijdsverloop

Nadere informatie

Richtlijnen hoorrevalidatie en zorg bij 0-18 jarigen

Richtlijnen hoorrevalidatie en zorg bij 0-18 jarigen Richtlijnen hoorrevalidatie en zorg bij 0-18 jarigen Yvonne Simis NVKF Commissie Kwaliteit Werkgroep Audiologie Klinisch Fysicus Audioloog, VUmc Richtlijnen voor audiologische zorg, waarom? Eénduidige

Nadere informatie

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development

8.4 Inrichting mastertrack Training & Development Master Psychologie 8 Track Training & Development 8.1 Doelgroep, toelaatbaarheid, selectie De track Training & Development is in principe toegankelijk voor studenten die een bachelor Psychologie hebben

Nadere informatie

Slechthorendheid en hoortoestellen

Slechthorendheid en hoortoestellen Slechthorendheid en hoortoestellen Deze folder heeft tot doel u informatie te geven over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar wat aan te doen. Hoe werkt een oor? Het oor is nodig voor het horen

Nadere informatie

NIFP OPLEIDING RAPPORTEUR NIFP. Verdiep en vergroot uw kennis van de forensische diagnostiek!

NIFP OPLEIDING RAPPORTEUR NIFP. Verdiep en vergroot uw kennis van de forensische diagnostiek! OPLEIDING RAPPORTEUR NIFP Verdiep en vergroot uw kennis van de forensische diagnostiek! Jaargang 2009-2010 NIFP NEDERLANDS INSTITUUT VOOR FORENSISCHE PSYCHIATRIE EN PSYCHOLOGIE Een forensisch psychiater

Nadere informatie

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam

Multidisciplinaire diagnostiek op. Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Multidisciplinaire diagnostiek op het Audiologisch Centrum (AC) Renate van den Ende, Teamleider AC R dam Wat is een Audiologisch Centrum (AC)? Organisatie gespecialiseerd in bij kinderen en volwassenen

Nadere informatie

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Informatie voor patiënten Plotsdoofheid Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden G456-Q CWZ / 09-04 Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw

Nadere informatie

Klinisch Psycholoog. specialistische opleiding 2015-2019. Leidseplein 5 1017 PR Amsterdam T (020) 625 08 03 F (020) 625 59 79

Klinisch Psycholoog. specialistische opleiding 2015-2019. Leidseplein 5 1017 PR Amsterdam T (020) 625 08 03 F (020) 625 59 79 Klinisch Psycholoog specialistische opleiding 2015-2019 Leidseplein 5 1017 PR Amsterdam T (020) 625 08 03 F (020) 625 59 79 E info@rino.nl W www.rino.nl Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 2 2. DOELSTELLING...

Nadere informatie

Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen

Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen Het team Het Cochleair Implantatieteam Rotterdam is in 2000 ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen de afdeling KNO van het Erasmus MC en de Koninklijke

Nadere informatie

Cochleair implantaat

Cochleair implantaat hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Cochleair implantaat Vooronderzoeken UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cochleair implantaat: vooronderzoeken Voor de beslissing wordt genomen

Nadere informatie

Horen en ouder worden

Horen en ouder worden Horen en ouder worden dr.ir. N.J. Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Ouderdomsslechthorendheid Ook wel presbyacusis genoemd Presbys : oud Akouein : horen

Nadere informatie

Slechthorendheid en hoortoestellen

Slechthorendheid en hoortoestellen Slechthorendheid en hoortoestellen 2 Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw gehoor- en / of oorklachten een onderzoek door de kno-arts te laten verrichten. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

OPEN Taekwon-Do lerarenopleiding ITF Royal Dutch

OPEN Taekwon-Do lerarenopleiding ITF Royal Dutch OPEN Taekwon-Do lerarenopleiding ITF Royal Dutch Het is zover!! Een enthousiast en ervaren team van Rijkserkende, academisch en universitair geschoolde docenten en gastdocenten met speciale deskundigheid

Nadere informatie

Perceptie van spraak

Perceptie van spraak Perceptie van spraak Perceptie van spraak Handboek Stem, Spraak en Taalpathologie 8 Houten 2014 Ó 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Plotsdoofheid (Sudden deafness)

Plotsdoofheid (Sudden deafness) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Plotsdoofheid (Sudden deafness) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KNO037 / Plotsdoofheid 2 Plotsdoofheid (Sudden

Nadere informatie

Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie. N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam

Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie. N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam Oorzaken en verschijningsvormen van aggravatie N.J.. Versfeld J.E. Hoogeveen KNO/audiologie AMC Amsterdam Casus I: Coen 5;6 jaar KNO geschiedenis: 3;2 jaar: Veel oorontstekingen Adeno-tonsillectomie met

Nadere informatie

Centrum voor diagnostiek van slechthorendheid bij kinderen

Centrum voor diagnostiek van slechthorendheid bij kinderen Centrum voor diagnostiek van slechthorendheid bij kinderen Sinds juni 2006 is in Nederland de gehoorscreening bij pasgeboren kinderen ingevoerd. Een vroege opsporing van gehoorverlies maakt het vroeg starten

Nadere informatie

IV.4. Inrichting, apparatuur, instrumenten (referentie-eis)

IV.4. Inrichting, apparatuur, instrumenten (referentie-eis) Stichting Audicienregister StAr IV.4. Inrichting, apparatuur, instrumenten (referentie-eis) Uitwerking van onder meer NEN-EN 15927:2010 Gedrukte versies van dit handboek worden door StAr op beperkte schaal

Nadere informatie

Figuur Fout! Geen tekst met opgegeven opmaakprofiel in document.-1 Cochleair implantaat

Figuur Fout! Geen tekst met opgegeven opmaakprofiel in document.-1 Cochleair implantaat Cochleair implantaat Inleiding Als iemand doof of zeer ernstig slechthorend is en hoortoestellen brengen (nog langer) onvoldoende resultaat met zich mee, dan wordt tegenwoordig een cochleair implantaat

Nadere informatie

Opleiding Wellnesmassage

Opleiding Wellnesmassage Opleiding Wellnesmassage Op 13 september 2012 start MSP Opleidingen de nieuwe opleiding Wellnessmassage. Binnen 1 cursusjaar kunt u het ACE (Algemeen Centrum voor Examinering) diploma Wellnessmasseur behalen.

Nadere informatie

Privacyregels (referentie-eis)

Privacyregels (referentie-eis) Stichting Audicienregister StAr IV.1 Privacyregels (referentie-eis) Essentialia Wbp - beknopte weergave Gedrukte versies van dit handboek worden door StAr op beperkte schaal in omloop gebracht. Het handboek

Nadere informatie

Modulaire Opleiding Professionele Schuldhulpverlening

Modulaire Opleiding Professionele Schuldhulpverlening Modulaire Opleiding Professionele Schuldhulpverlening STEL UW EIGEN OPLEIDINGSPAKKET SAMEN, AFGESTEMD OP UW WENSEN EN ERVARING. Vanaf het maart 2010 biedt Daniels & Dekkers de mogelijkheid u als professioneel

Nadere informatie

Passende Ondersteuning

Passende Ondersteuning Passende Ondersteuning Voor auditief en communicatief beperkte leerlingen in het MBO Platform Gehandicapten MBO Robert Bekman en Gerda Egtberts, 9 april 2015 Onderwerpen Wet- en regelgeving Instellingen

Nadere informatie

Beleidsregels vergoeding hoorhulpmiddelen

Beleidsregels vergoeding hoorhulpmiddelen Regelingen en voorzieningen CODE 2.4.1.26 Beleidsregels vergoeding hoorhulpmiddelen tekst + toelichting bronnen Staatscourant 2012, nr. 11269, d.d. 8.6.2012 datum inwerkingtreding 9.6.2012 (met overgangsbepaling)

Nadere informatie

Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk

Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk Leergang Praktijkondersteuner in de huisartsenpraktijk Deze éénjarige leergang bereidt u voor op de functie van praktijkondersteuner/-verpleegkundige in de huisartsenpraktijk (POH). Het lesprogramma sluit

Nadere informatie

Examenreglement 2014-2015

Examenreglement 2014-2015 Examenreglement 2014-2015 INHOUDSOPGAVE Hoofdstuk 1 Algemeen 3 Hoofdstuk 2 Toelating tot opleidingen en cursussen 4 Hoofdstuk 3 Onderwijsprogramma 5 Hoofdstuk 4 Getuigschrift 7 Hoofdstuk 5 Doel en vorm

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO-examen 5. Het Pre-masterprogramma 6. Studeren in deeltijd 8 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO-examen 5 Het Pre-masterprogramma 6 Studeren in deeltijd 8 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit Leiden biedt de eenjarige

Nadere informatie

Opleiding Wellnesmassage

Opleiding Wellnesmassage Opleiding Wellnesmassage Op 13 september 2012 start MSP Opleidingen de nieuwe opleiding Wellnessmassage. Binnen 1 cursusjaar kunt u het ACE (Algemeen Centrum voor Examinering) diploma Wellnessmasseur behalen.

Nadere informatie

Deelreglement Manager in de techniek (TO2).

Deelreglement Manager in de techniek (TO2). DR-TO2-X Deelreglement Manager in de techniek (TO2). Uitgave: juli 2012 PBNA/Reed Business Opleidingen, Postbus 415, 3330 AK Zwijndrecht. Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd,

Nadere informatie

NOAH-3 PROTOCOL HOORTOESTELAANPASSING

NOAH-3 PROTOCOL HOORTOESTELAANPASSING NOAH-3 PROTOCOL HOORTOESTELAANPASSING 2009 Taken en verantwoordelijkheden Federatie van Nederlandse Audiologische Centra (FEN) Federatie van Ouders van Slechthorende kinderen en van kinderen met Spraak-taalmoeilijkheden

Nadere informatie

Cursusgids vervolgcursus 1. georganiseerd door. Bijenhouders vereniging Utrecht e.o.

Cursusgids vervolgcursus 1. georganiseerd door. Bijenhouders vereniging Utrecht e.o. Cursusgids vervolgcursus 1 georganiseerd door Bijenhouders vereniging Utrecht e.o. Henk Verver 2012 1 Soms wordt nog de verouderde term gevorderden cursus voor deze cursus gebruikt Inleiding De Bijenhouders

Nadere informatie

Stage in de opleiding tot registerpodoloog

Stage in de opleiding tot registerpodoloog Stage in de opleiding tot registerpodoloog Stage in de opleiding tot registerpodoloog Pagina 1 van 10 Inhoud Inleiding... 3 Doel... 4 Kaders... 4 Observatie... 4 Oefening... 5 Beoordeling... 5 Begeleiding...

Nadere informatie

Functioneringsgericht voorschrijven

Functioneringsgericht voorschrijven Functioneringsgericht voorschrijven T.T. Prinzen en G.J. Dingemanse KNO/NVA vergadering, 26 april 2012 1 Functioneringsgerichte aanspraak Uitgaande van ICF model 2 Functioneringsgerichte aanspraak op hulpmiddelen

Nadere informatie

Tinnitus (oorsuizen) Tinnitus Aurium (oorsuizen)

Tinnitus (oorsuizen) Tinnitus Aurium (oorsuizen) Tinnitus (oorsuizen) Tinnitus Aurium (oorsuizen) Deze folder bevat algemene informatie over tinnitus, het tinnitusteam en het zorgprogramma bij tinnitus van het Gehoor- en Spraak Centrum van de afdeling

Nadere informatie

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts

Dokter op dinsdag. Duizeligheid. Susanne Balter, KNO-arts Dokter op dinsdag Duizeligheid Susanne Balter, KNO-arts Dinsdag 23 juni 2015 Wat gaan we bespreken? Voorkomen duizeligheid Het evenwichtsorgaan Onderzoek bij de KNO arts Oorzaken van duizeligheid Behandeling

Nadere informatie

Libra R&A Audiologie. Dyslexie. Onderzoek, advies en behandeling

Libra R&A Audiologie. Dyslexie. Onderzoek, advies en behandeling Libra R&A Audiologie Dyslexie Onderzoek, advies en behandeling U heeft uw kind aangemeld bij het Audiologisch Centrum van Libra Revalidatie & Audiologie voor onderzoek en advies omdat het moeite heeft

Nadere informatie

Nieuwe regelgeving hoortoestellen

Nieuwe regelgeving hoortoestellen Nieuwe regelgeving hoortoestellen achtergronden, actuele stand van zaken en consequenties voor Audiologische Centra Tim Prinzen, klinisch fysicus-audioloog Werkgroep Functioneringsgericht Voorschrijven

Nadere informatie

Sportleider SeniorenSport (SSS)

Sportleider SeniorenSport (SSS) Sportleider SeniorenSport (SSS) Een leven lang bewegen We worden steeds ouder en genieten gelukkig steeds langer van een goede gezondheid. Sport en bewegen speelt hierbij een belangrijke rol. Steeds meer

Nadere informatie

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus)

Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) Opleiding: Eerst Verantwoordelijke Verzorgende met plus (EVV met plus) De Eerst Verantwoordelijke Verzorgende (EVV er) is onmisbaar in de zorg en u wilt uw EVV er de juiste kennis en vaardigheden meegeven.

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur. Paragraaf 1 Algemene bepalingen [66810] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Spaanse taal en cultuur Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs

Nadere informatie

EXAMENREGLEMENT 'BETONLABORANT BV'

EXAMENREGLEMENT 'BETONLABORANT BV' EXAMENREGLEMENT 'BETONLABORANT BV' Uitgave september 2013 Artikel 1 Inleiding Dit reglement is van toepassing op het examen ter verkrijging van het diploma Betonlaborant BV, uitgeschreven door de Betonvereniging.

Nadere informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie

BEROEPSOPLEIDING. ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie BEROEPSOPLEIDING ALLROUND ZWEMBADMEDEWERKER (aqua & leisure host) Algemene informatie 1 Brochure Voor je ligt de brochure van de beroepsopleiding allround zwembadmedewerker (aqua & leisure host) verzorgd

Nadere informatie

REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING

REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING KNPV Examenreglement Keurmeester PH1, PH2 en Objectbewakingshond REGLEMENT VOOR HET EXAMEN KEURMEESTER KNPV POLITIEHOND 1 en 2 en OBJECTBEWAKING Als lid van de KNPV heeft men de mogelijkheid om keurmeester

Nadere informatie

Zo hoort uw kind. Uitgebreide informatie voor ouders over horen en gehoorverlies

Zo hoort uw kind. Uitgebreide informatie voor ouders over horen en gehoorverlies Zo hoort uw kind Uitgebreide informatie voor ouders over horen en gehoorverlies Zo hoort uw kind Uitgebreide informatie voor ouders over horen en gehoorverlies Inhoudsopgave Zo hoort uw kind... 3 Meer

Nadere informatie

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BACHELOROPLEIDING

ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BACHELOROPLEIDING ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING BACHELOROPLEIDING Onderwijs- en examenregeling zoals bedoeld in art. 7.13 van de Wet op het Hoger onderwijs en Wetenschappelijk onderzoek, voor de bacheloropleiding Technische

Nadere informatie

Doel van de opleiding. Leerstofprogramma. Cursusduur. Lestijden Dag opleiding van: 9.00 uur tot 16.00 uur. Nieuwegein, 15 mei 2006

Doel van de opleiding. Leerstofprogramma. Cursusduur. Lestijden Dag opleiding van: 9.00 uur tot 16.00 uur. Nieuwegein, 15 mei 2006 Nieuwegein, 15 mei 2006 Pascalbaan 1, 3439 MP Nieuwegein Postbus 1156, 3430 BD Nieuwegein Tel. 030 6008367 Fax 030 6008372 mkaspers@lastechniekeuropa.nl www.lasschool.nl BTW nr. NL0051.28.468.B01 ING Ede

Nadere informatie

Cochleaire implantatie in het amc

Cochleaire implantatie in het amc Cochleaire implantatie in het amc www.ci-amc.nl 1 Informatie voor volwassenen Inleiding Bent u zeer ernstig slechthorend of doof en wilt u graag beter kunnen horen? Wellicht is een Cochleair Implantaat

Nadere informatie

De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht leren zie pagina 2.

De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht leren zie pagina 2. Bijlestaal 64 1721 PW Broek op Langedijk T 0226-342699 E info@tredus.nl www.tredus.nl De rijkserkende opleiding Allround Fitnesstrainer (incl. Fitnesstrainer-A) Vernieuwde opleiding, competentiegericht

Nadere informatie

SH12B & SH13A. Seksuologie. post-hbo opleiding. Begeleiden bij seksuele problemen. mensenkennis

SH12B & SH13A. Seksuologie. post-hbo opleiding. Begeleiden bij seksuele problemen. mensenkennis SH12B & SH13A post-hbo opleiding Seksuologie Begeleiden bij seksuele problemen mensenkennis Post-hbo opleiding seksuologie Begeleiden bij seksuele problemen Goede begeleiding bij seksuele problemen vraagt

Nadere informatie

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9

Inleiding 2. Het toelatingsexamen 3. NVO examen 5. Het schakelprogramma 6. INHOLLAND met doorstroomminor 8. Studeren in deeltijd 9 INHOUD Inleiding 2 Het toelatingsexamen 3 NVO examen 5 Het schakelprogramma 6 INHOLLAND met doorstroomminor 8 Studeren in deeltijd 9 1 INLEIDING Het Instituut Pedagogische Wetenschappen van de Universiteit

Nadere informatie

Wat is er dan wel mogelijk?

Wat is er dan wel mogelijk? Tinnitus oorsuizen 2 U heeft een KNO-arts geconsulteerd in verband met tinnitusklachten. Mogelijk heeft u na dit consult nog vragen. Deze brochure is bedoeld om u iets meer te vertellen over tinnitus en

Nadere informatie

Bureau de Roos. Studiegids Specialisatiejaar kindertherapie

Bureau de Roos. Studiegids Specialisatiejaar kindertherapie Bureau de Roos Studiegids Specialisatiejaar kindertherapie Inleiding Leuk dat u interesse heeft in het Specialisatiejaar Kindertherapie dat Bureau de Roos aanbiedt. Dit jaar is speciaal voor hen die zich

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

ndévit De introductiecursus en beroepsopleiding

ndévit De introductiecursus en beroepsopleiding ndévit De introductiecursus en beroepsopleiding 1 ONDEVIT BASIS CURSUS Deze cursus is bedoeld om u grondig te laten kennismaken met Ondevit en haar mogelijkheden.tijdens deze inleiding wordt niet alleen

Nadere informatie

(H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID

(H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID (H)OORZAKEN OUDERDOMS- SLECHTHORENDHEID Lieve De Bruyne Arteveldehogeschool, Gent Inleiding 10 % Belgische bevolking heeft gehoorprobleem > 50 % ouder dan 60 jaar heeft gehoorproblemen, > 80 % van de 70-plussers

Nadere informatie

Intake gehoorrevalidatie. Niek Versfeld Cas Smits UAC VUmc Amsterdam

Intake gehoorrevalidatie. Niek Versfeld Cas Smits UAC VUmc Amsterdam Intake gehoorrevalidatie Niek Versfeld Cas Smits UAC VUmc Amsterdam Waarover praten wij? Aantal verkochte hoortoestellen per jaar: 185.000 Omzet 225.000.000 Aantal hoortoesteldragers: 650.000 Aantal patiënten

Nadere informatie

BACHELOROPLEIDING KLINISCHE TECHNOLOGIE. UITVOERINGSREGELING BEHORENDE BIJ DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) (ex artikel 7.

BACHELOROPLEIDING KLINISCHE TECHNOLOGIE. UITVOERINGSREGELING BEHORENDE BIJ DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) (ex artikel 7. BACHELOROPLEIDING KLINISCHE TECHNOLOGIE UITVOERINGSREGELING BEHORENDE BIJ DE ONDERWIJS- EN EXAMENREGELING (OER) (ex artikel 7.13 WHW) FACULTEIT WERKTUIGBOUWKUNDE, MARITIEME TECHNIEK & TECHNISCHE MATERIAALWETENSCHAPPEN

Nadere informatie

Veldnorm. hoortoestelverstrekking

Veldnorm. hoortoestelverstrekking Veldnorm hoortoestelverstrekking 2013 Voorwaarden voor kwaliteit Federatie van Nederlandse Audiologische Centra Federatie van Ouders van Slechthorende kinderen en van kinderen met Spraak-taalmoeilijkheden

Nadere informatie

Opleiding Thermografie bij Dieren

Opleiding Thermografie bij Dieren International Centre for Equine Thermographic Diagnostics Cursusjaar 2015 / 2016 Opleiding Thermografie bij Dieren ICETD Website : www.icetd.com Email : info@icetd.com Tel. 0031 6 51830315 Wat is thermografisch

Nadere informatie

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding

Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Inzet maatschappelijk werk voor tinnitusbegeleiding Marieke Rutgers Maatschappelijk werker Dag der Akoepedie 24 april 2014 Inhoud van presentatie Tinnitusspreekuur Kerntaak maatschappelijk werk Model somato-psychische

Nadere informatie

Seksuologie. mensenkennis. post-hbo opleiding. Begeleiden bij seksuele problemen

Seksuologie. mensenkennis. post-hbo opleiding. Begeleiden bij seksuele problemen post-hbo opleiding Seksuologie Begeleiden bij seksuele problemen mensenkennis Post-hbo opleiding seksuologie Begeleiden bij seksuele problemen Goede begeleiding bij seksuele problemen vraagt specifieke

Nadere informatie

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus

kno specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus kno haarlemmermeer specialisten in keel-, neus- & oorheelkunde Tinnitus Wat is tinnitus? Veel mensen hebben last van oorsuizen of tinnitus. Zij horen geluiden zoals ruisen, piepen of fluiten, hoog of laag,

Nadere informatie

Problemen op het werk door slechthorendheid,

Problemen op het werk door slechthorendheid, Problemen op het werk door slechthorendheid, De rol van de maatschappelijk werker hierbij Agaath Dondorp, maatschappelijk werker Audiologisch Centrum, VUmc Samenwerking * Audiologisch Centrum VUmc * Audiologisch

Nadere informatie

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar

Tinnitus / oorsuizen. KNO-heelkunde. Beter voor elkaar Tinnitus / oorsuizen KNO-heelkunde Beter voor elkaar 2 TINNITUS / OORSUIZEN (Deze brochure is een gezamenlijk initiatief van NVVS en KNO vereniging) Inleiding U wilt meer weten over tinnitus klachten of

Nadere informatie

Age Hoekstra Dag der Akoepedie 19 april 2007 Groningen

Age Hoekstra Dag der Akoepedie 19 april 2007 Groningen Gehooronderzoek en hoortoestelaanpassing bij verstandelijk beperkten : enkele praktische aspecten Age Hoekstra Dag der Akoepedie 19 april 2007 Groningen Prevalentie slechthorendheid bij verstandelijk beperkten

Nadere informatie

DUC-Verdiepings-OPLEIDING (Afstandsonderwijs) PRAKTISCHE TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Community Based Counsellor* NVAO-geaccrediteerde VOOROPLEIDING 1 :

DUC-Verdiepings-OPLEIDING (Afstandsonderwijs) PRAKTISCHE TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Community Based Counsellor* NVAO-geaccrediteerde VOOROPLEIDING 1 : DUC-Verdiepings-OPLEIDING (Afstandsonderwijs) PRAKTISCHE TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Community Based Counsellor* NVAO-geaccrediteerde VOOROPLEIDING 1 : - Diploma HBO, o.a. o SPH o MWD o TP o Pastoraal Werk

Nadere informatie

Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder

Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder Gehoorproblemen bij kinderen met het Syndroom van Down perspectief van een onderzoeker en ouder Henriëtte Koch Audiologisch Centrum UMC St Radboud Nijmegen John Langdon Down (1828-1896) Down (1866): The

Nadere informatie

Nederlands Academisch College voor Osteopathie N.A.C.O. PROTOCOL BEOORDELING JURY CASUISTIEKEXAMEN, CASESTUDIE & THESIS

Nederlands Academisch College voor Osteopathie N.A.C.O. PROTOCOL BEOORDELING JURY CASUISTIEKEXAMEN, CASESTUDIE & THESIS NO 06 Nederlands Academisch College voor Osteopathie N.A.C.O. Vestiging: Hugo de Grootkade 30-38 1052 LT Amsterdam PROTOCOL BEOORDELING JURY CASUISTIEKEXAMEN, CASESTUDIE & THESIS Nederlands Academisch

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat zijn de mogelijkheden? 4. De geluidsweergave 4. Hoe wordt een hoortoestel gedragen? 5. De aanpassing van de toestellen 7

Inhoudsopgave. Wat zijn de mogelijkheden? 4. De geluidsweergave 4. Hoe wordt een hoortoestel gedragen? 5. De aanpassing van de toestellen 7 Hoortoestellen KNO Inhoudsopgave Wat zijn de mogelijkheden? 4 De geluidsweergave 4 Soort tonen 4 Hoeveelheid versterking 5 Hoe wordt een hoortoestel gedragen? 5 Achter-het-oor toestel 5 In-het-oor-toestel

Nadere informatie

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling

Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie. Paragraaf 1 Algemene bepalingen. art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling [60717] Onderwijs- en examenregeling 2004-2005 Masteropleiding Dramaturgie Paragraaf 1 Algemene bepalingen art. 1.1 toepasselijkheid van de regeling Deze regeling is van toepassing op het onderwijs en

Nadere informatie