Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers"

Transcriptie

1 Cochleaire implantatie bij volwassenen informatie voor werkgevers Eén van uw werknemers/collega s is ernstig slechthorend. Op dit moment wordt door het CI-team VUmc beoordeeld of hij/zij baat zou kunnen hebben bij een cochleair implantaat (CI). In deze brochure leest u meer over CI en wat dit voor uw werknemer/collega zou kunnen betekenen. Wat is een cochleair implantaat (CI)? Sommige zeer ernstig slechthorende of dove mensen kunnen zelfs met krachtige hoortoestellen niet of nauwelijks verstaan. Een CI kan er voor zorgen dat mensen meer kunnen horen en weer spraak kunnen verstaan. Het verstaan van spraak met een CI is echter veel moeilijker dan voor iemand met een goed gehoor. Een CI bestaat uit een inwendig deel en een uitwendig deel. Het inwendige deel wordt tijdens een operatie geplaatst: een elektrodenbundel wordt in het slakkenhuis (de cochlea) geschoven en de ontvanger van het implantaat wordt op het bot van de schedel geplaatst (onder de huid). Het uitwendige deel bestaat uit twee delen: de spraakprocessor die als een hoortoestel achter het oor wordt gedragen (met microfoon en een accu of batterijen) en de spoel, die op het hoofd wordt gedragen.

2 Geluid waarnemen via de CI gaat als volgt: de uitwendige spraakprocessor vangt het geluid op en analyseert en bewerkt het. Het geluid wordt dan via een spoel op het hoofd doorgegeven aan het inwendige deel. Het inwendige deel zorgt er voor dat de elektrode in het slakkenhuis de elektrische signalen aan de gehoorzenuw doorgeeft. Hoe werkt het CI-team VUmc? Om te beoordelen of iemand in aanmerking komt voor CI worden er tijdens de adviesprocedure verschillende onderzoeken gedaan, o.a. door een logopedist, audioloog, KNO-arts en maatschappelijk werker. Nadat alle vooronderzoeken zijn afgerond en het CI-team een positief advies heeft gegeven, kan de operatie gepland worden. Wat kan men verwachten van een cochleair implantaat? Iemand komt pas in aanmerking voor een CI als het team verwacht dat hij/zij hiermee makkelijker zal kunnen communiceren dan met het geluid van krachtige hoortoestellen. Het effect van een CI is echter bij iedereen verschillend. Tijdens de adviesprocedure worden alle factoren die het toekomstige resultaat van een CI beïnvloeden zorgvuldig onderzocht. Toch is het niet mogelijk om vooraf precies te voorspellen wat iemand uiteindelijk met een CI zal kunnen. Een beginnend CI-gebruiker zal geluiden weer gaan horen, maar de geluiden zijn nieuw en moeten nog worden opgeslagen. Als iemand met een CI een geluid kan horen, betekent dit niet altijd dat deze persoon het geluid ook kan herkennen. Ook de verschillende klanken van woorden worden vaak niet meteen herkend. CI-gebruikers moeten als het ware opnieuw leren horen. Het minimale effect wat men van een CI kan verwachten, is dat het geluid van een CI iemand helpt om makkelijker te kunnen spraakafzien (liplezen). Een grote groep CI-gebruikers kan echter in een rustige omgeving ook spraak verstaan zonder naar de mond van de spreker te hoeven kijken. Veel mensen kunnen met hun CI via de telefoon eenvoudige boodschappen uitwisselen met een bekend persoon. Telefoneren met een onbekende die opbelt met een onverwachte boodschap blijft meestal moeilijk. 2

3 Een CI is een hulpmiddel dat beperkingen heeft, met name op de volgende gebieden: Een CI geeft zowel de betekenisvolle geluiden door als de geluiden op de achtergrond. Achtergrondgeluiden die iemand eerder niet (meer) kon horen, kunnen daardoor nu storend werken. Ook relatief zachte bijgeluiden kunnen een probleem zijn. Goedhorende mensen kunnen storende geluiden wegdrukken of negeren, zodat het luisteren makkelijker wordt. Het getik op een toetsenbord bijvoorbeeld hoor je niet meer als je er niet op let. Een CI-gebruiker moet dit (opnieuw) leren. Daardoor is het mogelijk dat een CI-gebruiker minder goed kan functioneren in een situatie met achtergrondgeluiden. Verstaan in een rumoerige omgeving (bijvoorbeeld in een gezelschap of als er achtergrondgeluiden zijn) blijft moeilijk of is soms zelfs niet mogelijk. Voor een CI-gebruiker is de akoestiek van een ruimte extra belangrijk, omdat die veel invloed heeft op de kwaliteit van het geluid. Met een CI kun je vaak niet bepalen uit welke richting een geluid komt. Wat kan uw werknemer/collega ervaren na de operatie? De operatie duurt ongeveer 3 uur en vindt plaats onder algehele narcose. Veel volwassenen ervaren de operatie niet als zeer belastend. Sommigen voelen zich direct na de operatie wat misselijk of duizelig, maar dit is doorgaans van kortdurende aard. De meeste mensen kunnen na maximaal drie dagen het ziekenhuis verlaten. Tot een week na de operatie moeten inspanningen worden vermeden. Het kan enige weken duren voordat iemand fysiek van de operatie is hersteld. Veel mensen kunnen hun dagelijkse bezigheden een week na de operatie weer hervatten. Wel kan iemand ten gevolge van de narcose nog extra vermoeid zijn gedurende een periode van enkele maanden. Na de operatie kan het hoortoestel aan het geopereerde oor niet meer gedragen worden. Wat kan uw werknemer/collega ervaren tijdens de revalidatieperiode? Een aantal weken na de operatie start de intensieve revalidatie. De intensieve revalidatie duurt ongeveer een jaar, waarvan met name de eerste vijf weken zeer intensief zijn. Twee maal per week komt een beginnend CI-gebruiker één dagdeel naar het ziekenhuis. 3

4 De spraakprocessor wordt dan afgeregeld en de CI-gebruiker oefent met de logopedist. Vijf weken na de start van de revalidatie wordt de bezoekfrequentie afgebouwd. Na het eerste jaar vinden er nog jaarlijkse controles plaats. Zoals eerder vermeld moeten mensen met een CI als het ware opnieuw leren horen. Een beginnend CI-gebruiker moet thuis dagelijks oefenen met de opdrachten die de logopedist heeft gegeven. Het oefenen met het CI en het ervaren van nieuwe geluidsindrukken leiden vaak tot een behoorlijke vermoeidheid, met name in de eerste weken. De CI-gebruiker moet zich steeds aanpassen aan veranderingen en dat vergt een aanzienlijke inspanning. Sommige mensen geven aan dat ze in deze eerste periode concentratieproblemen ervaren. Het tempo waarin iemand steeds beter spraak gaat verstaan, verschilt van persoon tot persoon. De ontwikkeling van het horen kan in de eerste periode van de revalidatie erg snel gaan. De verwachtingen van de CI-gebruiker en zijn/haar omgeving stijgen daardoor soms naar een onrealistisch niveau. Bij andere mensen spreidt de vooruitgang zich over een langere periode. Het is ook mogelijk dat iemand tijdelijk minder goed verstaat dan eerder met hoortoestellen, omdat het nieuwe geluid stoort bij het spraakafzien. Het opnieuw leren horen kan heftige emotionele reacties oproepen. Horen is een belangrijke zintuiglijke functie, die veel invloed heeft op de beleving van contacten, het besef van de ruimte en het gevoel van veiligheid. Sommige mensen worden zich na de implantatie bewust van wat ze hebben moeten missen in de periode waarin ze minder konden horen. Dit kan confronterend zijn. Wanneer kan uw werknemer/collega weer aan het werk? Voor een beginnend CI-gebruiker is de periode van de operatie en de revalidatie vaak zwaar. Het is belangrijk dat de omgeving zich hiervan bewust is. Tussen de operatie en de start van de revalidatie kan iemand eventueel werken, mits er rekening wordt gehouden met mogelijke gevolgen van de operatie (zoals duizeligheid en vermoeidheid). Wij adviseren daarom rustig met werken te starten en verkorte werktijden te hanteren. 4

5 Als de revalidatie start en het CI voor het eerst wordt gebruikt, komt er veel op de CI-gebruiker af. Er is dan vaak sprake van extra vermoeidheid en nieuwe emoties. In deze periode is het belangrijk dat de CI-gebruiker met de werkgever en/of bedrijfsarts opnieuw afspraken maakt over de werktijden. Het is daarbij belangrijk om de tijd te nemen en te krijgen om de geluiden op de werkplek te verkennen en stap voor stap aan de nieuwe geluiden te wennen. Wanneer dit goed gaat, kunnen de werkzaamheden in overleg met de CI-gebruiker worden opgebouwd. Tijdens de intensieve revalidatie leren CI-gebruikers geleidelijk spraak te verstaan. De geluiden op de werkplek worden (opnieuw) verkend en stemmen van collega s worden beluisterd en vergeleken. Wanneer er op een werkplek veel omgevingsgeluiden zijn (bv. van kopieermachines, printers of in een kantoortuin), is dit voor een beginnend CI-gebruiker vaak lastig. Een CI geeft ook al deze geluiden door, terwijl de CI-gebruiker ze nog niet kan herkennen en kan negeren. Dit vergt enige tijd en energie. Omdat er veel nieuwe geluiden en indrukken op de CI-gebruiker afkomen, wordt deze periode vaak als zeer vermoeiend ervaren. We adviseren mensen deze periode rustig aan te doen en de tijd te nemen om aan het CI te wennen. Dit geldt zowel thuis, als op de werkplek. Waarmee kan op het werk nog meer rekening worden gehouden? Voor specifieke werksituaties (zoals bv. vergaderingen) zijn er luisterhulpmiddelen beschikbaar. Deze apparatuur is bedoeld om het voor een CI-gebruiker makkelijker te maken om geluiden die belangrijk zijn (bijvoorbeeld spraak) te scheiden van geluiden die minder belangrijk zijn (bijvoorbeeld achtergrondgeluid). De bruikbaarheid van deze apparatuur is voor iedereen anders. Het is daarom belangrijk om de gelegenheid te creëren om deze luisterhulpmiddelen in de praktijk uit te proberen. Een CI is een hulpmiddel. De CI-gebruiker wordt niet goedhorend met een CI, maar blijft slechthorend. Het blijft dus belangrijk om uw werknemer/ collega aan te kijken en duidelijk te spreken. Soms verwacht de CI-gebruiker of zijn omgeving dat professionele en sociale contacten met een CI beter verlopen. Dit hoeft niet altijd het geval te zijn. Meer horen betekent niet automatisch dat deze contacten makkelijker te leggen en te onderhouden zijn. 5

6 Tot slot Het is goed om te onthouden dat iedere CI-gebruiker in zijn/haar eigen tempo het hele traject doorloopt. De beleving en de verwachtingen ten aanzien van het nieuwe horen zijn voor iedereen anders. Het is, met name in de eerste zes maanden, belangrijk om onderling goed af te stemmen wat iemands mogelijkheden en beperkingen zijn. Door goede communicatie tussen werkgever, werknemer, bedrijfsarts en collega s kan het nieuwe horen ook op het werk leiden tot er meer bijhoren. 6

7 7

8 VU medisch centrum april

Cochleaire implantatie bij volwassenen

Cochleaire implantatie bij volwassenen Cochleaire implantatie bij volwassenen Sommige zeer ernstig slechthorende of dove mensen kunnen zelfs met krachtige hoortoestellen niet of nauwelijks spraakverstaan. Een cochleair implantaat (CI) kan ervoor

Nadere informatie

cochleaire implantatie bij kinderen

cochleaire implantatie bij kinderen cochleaire implantatie bij kinderen inleiding Een cochleair implantaat (CI) is een hulpmiddel dat ernstig slechthorende of dove kinderen en volwassenen de mogelijkheid biedt om geluid en spraak te kunnen

Nadere informatie

Het belang van een goed gehoor

Het belang van een goed gehoor Publiekslezing UMC Utrecht Het belang van een goed gehoor - Behandelingen bij een slecht gehoor - Jeroen Peters, arts-onderzoeker Keel-Neus-Oorheelkunde Afdeling Keel-Neus-Oorheelkunde en Heelkunde van

Nadere informatie

Cochleaire implantatie in het amc

Cochleaire implantatie in het amc Cochleaire implantatie in het amc www.ci-amc.nl 1 Informatie voor volwassenen Inleiding Bent u zeer ernstig slechthorend of doof en wilt u graag beter kunnen horen? Wellicht is een Cochleair Implantaat

Nadere informatie

Cochleaire implantatie en logopedie

Cochleaire implantatie en logopedie Cochleaire implantatie en logopedie Nancy de Ruiter- Flokstra Logopediste NSDSK nderuiter@nsdsk.nl Het cochleaire implantaat Het CI-team Revalidatie en logopedie Het Cochleaire Implantaat Het oor Hoe een

Nadere informatie

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden

Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Gespreksrichtlijnen tussen goeden slechthorenden Communiceren doe je met zijn tweeën Deze folder is bedoeld voor de goedhorenden die in hun omgeving iemand kennen die slechthorend is, en voor slechthorenden

Nadere informatie

Cochleaire Implantatie (CI)

Cochleaire Implantatie (CI) Cochleaire Implantatie (CI) Cochleaire Implantatie (CI) 1. Inleiding 3 2. Hoe wordt geluid in ons oor verwerkt? 3 3. Wat is een Cochleair Implantaat? 3 4. Wat kan een Cochleair Implantaat? 6 5. Procedure

Nadere informatie

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen

Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Revalidatie van het gehoor bij volwassenen Gehoor en communicatie zijn van groot belang voor de mens. Wanneer er een beperking van gehoor, spraak of taal optreedt, heeft dat vaak grote gevolgen voor het

Nadere informatie

Figuur Fout! Geen tekst met opgegeven opmaakprofiel in document.-1 Cochleair implantaat

Figuur Fout! Geen tekst met opgegeven opmaakprofiel in document.-1 Cochleair implantaat Cochleair implantaat Inleiding Als iemand doof of zeer ernstig slechthorend is en hoortoestellen brengen (nog langer) onvoldoende resultaat met zich mee, dan wordt tegenwoordig een cochleair implantaat

Nadere informatie

Omgaan met. heb een CI op het werk

Omgaan met. heb een CI op het werk Hoofdstuk 1 Vertel ik aan mijn baas en Omgaan met collega s dat ik autisme heb een CI op het werk Aandachtspunten bij mensen met een cochleair implantaat Inhoud pagina Inleiding 1 1. Wat is een CI? 3 2.

Nadere informatie

Cochleair implantaat

Cochleair implantaat hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Cochleair implantaat Vooronderzoeken UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Cochleair implantaat: vooronderzoeken Voor de beslissing wordt genomen

Nadere informatie

Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen

Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen Cochleaire Implantatie (CI) bij volwassenen Het team Het Cochleair Implantatieteam Rotterdam is in 2000 ontstaan uit een samenwerkingsverband tussen de afdeling KNO van het Erasmus MC en de Koninklijke

Nadere informatie

Operatie Cochleaire Implantatie bij uw kind

Operatie Cochleaire Implantatie bij uw kind Operatie Cochleaire Implantatie bij uw kind Op basis van de vooronderzoeken en in overleg met u (en eventueel uw kind) is besloten dat uw kind een cochleair implantaat krijgt. In deze folder leest u informatie

Nadere informatie

Wat na cochleaire implantatie?

Wat na cochleaire implantatie? hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Wat na cochleaire implantatie? UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Wat na cochleaire implantatie: praktisch Revalidatie Medische revalidatie Na

Nadere informatie

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO

Horen met één oor. Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen. Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Afdeling KNO Horen met één oor Informatie voor ouders, leerkrachten en volwassenen Als iemand met één oor slecht of helemaal niet hoort

Nadere informatie

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel

Logopedie na cochleaire implantatie. info voor de patiënt. hoofd, hals en zenuwstelsel hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Logopedie na cochleaire implantatie UZ Gent, Centrum voor Gehoor- en Spraakrevalidatie Ter Sprake Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Logopedie na cochleaire

Nadere informatie

Botverankerde hoortoestellen

Botverankerde hoortoestellen Botverankerde hoortoestellen Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 0006 Inleiding De KNO-arts heeft met u besproken dat u een botverankerd hoortoestel gaat krijgen. In deze folder leest u meer

Nadere informatie

Werkplek aanpassing. Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden

Werkplek aanpassing. Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden Werkplek aanpassing Informatie over aanvullende communicatiemiddelen voor slechthorenden Inhoudsopgave Wat is een werkplekaanpassing? Is een hoortoestel wel voldoende? Solo-apparatuur...Pagina 3 Signaal-

Nadere informatie

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009

CI De rol van de maatschappelijk werker. Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 CI De rol van de maatschappelijk werker Agaath Dondorp Voorheen: Audiologisch Centrum / CI-team VUMC Dag der akoepedie 23 april 2009 Rol maatschappelijk werker CI-team Selectiecriteria voor de maatschappelijk

Nadere informatie

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer

lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer Wist je dat... onze oren blijven groeien, ook nadat de rest van ons lichaam is gestopt met groeien? De groei zou gemiddeld 0,2 millimeter per jaar bedragen. Dit komt neer op een centimeter in vijftig jaar.

Nadere informatie

Horen en ouder worden

Horen en ouder worden Horen en ouder worden dr.ir. N.J. Versfeld klinisch fysicus audioloog Universitair Audiologisch Centrum VUmc Amsterdam Ouderdomsslechthorendheid Ook wel presbyacusis genoemd Presbys : oud Akouein : horen

Nadere informatie

Hoe verloopt de muzikale ontwikkeling bij dove en slechthorende kinderen En de invloed die de ontwikkeling van het Cochleair Implant daar op heeft

Hoe verloopt de muzikale ontwikkeling bij dove en slechthorende kinderen En de invloed die de ontwikkeling van het Cochleair Implant daar op heeft Hoe verloopt de muzikale ontwikkeling bij dove en slechthorende kinderen En de invloed die de ontwikkeling van het Cochleair Implant daar op heeft Marianne Bloemendaal Inleiding Zingen en musiceren, ondersteunt

Nadere informatie

Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit

Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit Gehoorverlies en werk Richtlijn Stappenplan Toolkit Wendelina Timmerman en Ester Aldenberg Spelregels voor goed verstaan in deze workshop Wat we samen kunnen organiseren: Gehoorverlies speelt altijd en

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken hoofd, hals en zenuwstelsel info voor patiënten Cochleair implantaat Vooronderzoeken Inhoud 01 Vooronderzoeken... 04 02 Operatie... 08 03 Kosten... 08 04 Contactgegevens... 10 05 Schema... 11 01. Vooronderzoeken

Nadere informatie

Kinderen horen beter met FM

Kinderen horen beter met FM Kinderen horen beter met FM Een praktische gids voor ouders en begeleiders Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve

Nadere informatie

Samenvatting. 11 Samenvatting

Samenvatting. 11 Samenvatting Samenvatting Cochleaire implantatie (CI) is een ingreep die tot doel heeft de gehoorstoornis van mensen met aangeboren of verworven doofheid te verminderen. Het implantaat stimuleert via elektroden die

Nadere informatie

GEHOOR EN BEROEP. 0 VU medisch centrum 0 Afdeling KNO / Audiologie 0 Nummer:

GEHOOR EN BEROEP. 0 VU medisch centrum 0 Afdeling KNO / Audiologie 0 Nummer: AMSTERDAMSE VRAGENLIJST voor GEHOOR EN BEROEP 0 VU medisch centrum 0 Afdeling KNO / Audiologie 0 Nummer: 1. Wat is uw beroep en hoeveel jaar oefent u dit beroep al uit?...... jaar 2. Hoeveel uren werkt

Nadere informatie

Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI

Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI Horen, Verstaan en Begrijpen met een CI Guido Cattani (Bsc. Audioloog, M. SEN, UMC Utrecht, afdeling KNO) gcattani@umcutrecht.nl Trudi de Koning (Klinisch linguïst UMC Utrecht) Opbouw presentatie Inleiding

Nadere informatie

Werkplekaanpassing. Goed horen op het werk met Roger

Werkplekaanpassing. Goed horen op het werk met Roger Werkplekaanpassing Goed horen op het werk met Roger Januari 2014 Concentreer u op uw werk en niet op uw gehoor Phonak stelt zich als doel het algemene hoorvermogen en het spraakverstaan van slechthorenden

Nadere informatie

AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN

AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN AANMELDINGSFORMULIER COCHLEAIRE IMPLANTATIE BIJ KINDEREN PERSOONSGEGEVENS Naam... Voornamen... Roepnaam. Geb.datum: dag... maand... jaar... jongen meisje Straat, huisnummer... Postcode... Woonplaats...

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal

Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI. Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Indicatie cluster 2 bij kinderen met een CI Rens Leeuw CI-team Nijmegen Sint-Michielsgestel Viataal Inhoud - Historie van regelgeving en huidige regelgeving - Enige resultaten van kinderen met CI - Overeenkomsten

Nadere informatie

Werkplekaanpassing. Goed horen op het werk met Roger

Werkplekaanpassing. Goed horen op het werk met Roger Werkplekaanpassing Goed horen op het werk met Roger Januari 2015 Concentreer u op uw werk en niet op uw gehoor Phonak stelt zich als doel het algemene hoorvermogen en het spraakverstaan van slechthorenden

Nadere informatie

Gehoorverlies na Meningitis diagnostiek, preventie & behandeling

Gehoorverlies na Meningitis diagnostiek, preventie & behandeling Tweede VUmc nascholingsdag over het jonge slechthorende kind Gehoorverlies na Meningitis diagnostiek, preventie & behandeling Woensdag 12 oktober 2011 NEMO AMSTERDAM Het jonge slechthorende kind Vroege

Nadere informatie

SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS. Informatiepakket slechthorenden

SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS. Informatiepakket slechthorenden SLECHTHORENDHEID IN HET BASIS- EN VOORTGEZET ONDERWIJS Informatiepakket slechthorenden 1 Inhoudsopgave Pagina Praktische tips in de klas 4 Mogelijk gedrag dat kan voorkomen bij slechthorende leerlingen

Nadere informatie

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012

Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen. Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Informatieavond leerkrachten en pedagogisch medewerkers van slechthorende kinderen Yvonne Simis, klinisch fysicus-audioloog 4 oktober 2012 Programma 19.30 Opening en inleiding audiologie door: Yvonne Simis,

Nadere informatie

Goed horen op het werk

Goed horen op het werk Goed horen op het werk Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve manier de grenzen van de technologie op te zoeken,

Nadere informatie

Inleiding. Hoe werkt het oor?

Inleiding. Hoe werkt het oor? Otosclerose Inleiding Samen met uw KNO- arts heeft u besloten om vanwege uw gehoor en/of oorklachten een onderzoek te laten verrichten naar eventuele otosclerose. Deze folder geeft u informatie over wat

Nadere informatie

Een slechthorende patiënt in het ziekenhuis

Een slechthorende patiënt in het ziekenhuis Een slechthorende patiënt in het ziekenhuis Als zorgverlener optimaal communiceren met een slechthorende patiënt. Het kan met de tips in deze brochure. Vooraf Inhoud Goede communicatie is van groot belang

Nadere informatie

Cochleair implantaat: CI

Cochleair implantaat: CI Cochleair implantaat: CI Vera Prijs Inhoud Anatomie van het oor CI systeem CI-traject in UMCUtrecht Mogelijkheden en beperkingen Modaliteiten Toekomstige ontwikkelingen Anatomie van het gehoor Het binnenoor

Nadere informatie

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen

Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda. Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen Libra R&A locatie AC Tilburg/Breda Slechthorend en in gesprek? Tips voor alle betrokkenen Deze folder is bedoeld voor mensen die met elkaar in gesprek willen gaan en waarbij één van de gesprekspartners

Nadere informatie

Operaties aan het oor

Operaties aan het oor Operaties aan het oor Inleiding De keel-, neus-, en oorarts (KNO-arts) heeft bij u een operatie aan een van uw oren voorgesteld. In deze brochure wordt informatie gegeven over de werking van het oor en

Nadere informatie

Goed horen met FM. Een gids voor praktische toepassingen. Life is on. Phonak BV Postbus ED Vianen

Goed horen met FM. Een gids voor praktische toepassingen. Life is on. Phonak BV Postbus ED Vianen Goed horen met FM Een gids voor praktische toepassingen Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve manier de grenzen

Nadere informatie

Tips bij slechthorendheid

Tips bij slechthorendheid Libra R&A Audiologie Tips bij slechthorendheid Deze folder is bedoeld voor mensen die met elkaar in gesprek willen gaan en waarbij een van de gesprekspartners slechthorend is. Technische hulpmiddelen,

Nadere informatie

Ooroperaties Inleiding Hoe werkt een oor?

Ooroperaties Inleiding Hoe werkt een oor? Ooroperaties Inleiding De keel-, neus-, en oorarts (KNO-arts) heeft bij uw kind een operatie aan een van de oren voorgesteld. In deze brochure wordt informatie gegeven over de werking van het oor en de

Nadere informatie

Horen en CMV. Leiden CONCERT study. Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog. KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN

Horen en CMV. Leiden CONCERT study. Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog. KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN Horen en CMV Leiden CONCERT study Dr.ir. Wim Soede, klinisch fysicus audioloog KNO/Centrum Audiologie en Hoorimplantaten LEIDEN Slecht horen met één of twee oren Richting horen Hoofdschaduw: tactisch zitten?

Nadere informatie

Otosclerose. Informatie voor patiënten over gehoorverlies door botvorming op de grens tussen middenoor en binnenoor. Informatie voor patiënten

Otosclerose. Informatie voor patiënten over gehoorverlies door botvorming op de grens tussen middenoor en binnenoor. Informatie voor patiënten Informatie voor patiënten Otosclerose Informatie voor patiënten over gehoorverlies door botvorming op de grens tussen middenoor en binnenoor G437-S CWZ / 09-04 Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Uw behandelend

Nadere informatie

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis

Plotsdoofheid. Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden. Informatie voor patiënten. Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Informatie voor patiënten Plotsdoofheid Informatie voor patiënten die plotseling geheel doof worden G456-Q CWZ / 09-04 Canisius-Wilhelmina Ziekenhuis Uw behandelend arts heeft voorgesteld om vanwege uw

Nadere informatie

Goed horen met FM. Een gids voor praktische toepassingen. Life is on. www.phonak.nl

Goed horen met FM. Een gids voor praktische toepassingen. Life is on. www.phonak.nl Goed horen met FM Een gids voor praktische toepassingen Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve manier de grenzen

Nadere informatie

HULPMIDDELENINFO FM-GELUIDSOVERDRACHTSYSTEMEN

HULPMIDDELENINFO FM-GELUIDSOVERDRACHTSYSTEMEN HULPMIDDELENINFO FM-GELUIDSOVERDRACHTSYSTEMEN JANUARI 2011 Een beschrijving van een hulpmiddel of een aanpassing in deze tekst wil niet zeggen dat het hulpmiddel of de aanpassing terugbetaald wordt door

Nadere informatie

De eerste digitale mini ontvanger ter wereld

De eerste digitale mini ontvanger ter wereld De eerste digitale mini ontvanger ter wereld Comfort Digisystem Receiver DT10 De Receiver DT10 is een mini ontvanger met de onovertroffen Comfort Digisystem geluidskwaliteit. Het is gebruiksvriendelijk,

Nadere informatie

Goed horen op het werk

Goed horen op het werk Goed horen op het werk Life is on We laten ons inspireren door de wensen van iedereen die vertrouwt op onze kennis, ideeën en zorg. Door op een creatieve manier de grenzen van de technologie op te zoeken,

Nadere informatie

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek!

Mensen met afasie hebben moeite met taal, maar zij zijn niet gek! Afasie Logopedie Afasie is een taalstoornis die ontstaat door schade aan de hersenen, bijvoorbeeld na een beroerte of CVA (hersenbloeding, herseninfarct). In deze folder leest u hoe afasie ontstaat en

Nadere informatie

Nieuwsbrief. CI-Team Zuid-Oost-Nederland. Inleiding. Inhoud 23JUNI 2015. Beste lezers,

Nieuwsbrief. CI-Team Zuid-Oost-Nederland. Inleiding. Inhoud 23JUNI 2015. Beste lezers, Nieuwsbrief CI-Team Zuid-Oost-Nederland 23JUNI 2015 Inleiding Beste lezers, Inhoud Inleiding Afscheid Jan Brokx Streamen naar je CI met draadloze accessoires Onderzoek naar de ligging van de elektrode

Nadere informatie

Hearing & Implants Cochleaire Implantatie (CI)

Hearing & Implants Cochleaire Implantatie (CI) Hearing & Implants Cochleaire Implantatie (CI) Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 08-2015-7056 Inhoudsopgave 1. Cochleaire Implantatie (CI) Contactgegevens

Nadere informatie

B.A.H.A In het bot verankerd hoortoestel

B.A.H.A In het bot verankerd hoortoestel B.A.H.A In het bot verankerd hoortoestel Afdeling Keel-, Neus- en Oorheelkunde B.A.H.A. operatie (Bone Achored Hearing Aid) U heeft met uw arts afgesproken dat u binnenkort een operatie ondergaat ter voorbereiding

Nadere informatie

~ (]J. -S ca. /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ '-' 1 C\) 4. Middenoor. s. Slakkenhuis. 6. Gehoorzenuw ,.. ...

~ (]J. -S ca. /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ '-' 1 C\) 4. Middenoor. s. Slakkenhuis. 6. Gehoorzenuw ,.. ... I 3. I H-o'~ hoort een oo~? I, I. Geluidsgolven I I 2. Gehoorgang - Trommelvlies I J 4. Middenoor s. Slakkenhuis 6. Gehoorzenuw '0..,.. '-' 1... C\) -S ca ~ (]J /;a.;j ~ ~/ ~ Ir'! '. - - --~ Inhoudsopgave

Nadere informatie

WAT GEHOORVERLIES EIGENLIJK BETEKENT

WAT GEHOORVERLIES EIGENLIJK BETEKENT WAT GEHOORVERLIES EIGENLIJK BETEKENT Hoe weet u of u gehoorverlies heeft? De kans is groot dat u de laatste bent die dat weet. De meeste gehoorverliezen ontwikkelen zich namelijk zo geleidelijk dat u het

Nadere informatie

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog

Audiologische diagnostiek en revalidatie. Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Audiologische diagnostiek en revalidatie Cas Smits, klinisch fysicus-audioloog Inhoud Werking van het gehoor Traject in het eerste jaar Aanmeldingen Diagnostiek Revalidatie Na het eerste jaar gehoorbeenketen

Nadere informatie

SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN

SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN SLECHTHORENDHEID EN HOORTOESTELLEN 359 Inleiding Het verschijnsel slechthorendheid is bij u vastgesteld. In deze folder leest u meer over dit verschijnsel en de behandelmogelijkheden. Werking van het oor

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose

Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een ooroperatie op de afdeling Keel-, Neus- en Oorheel-kunde (KNO) van het Radboudumc. Deze folder

Nadere informatie

Ouderdomsslechthorendheid

Ouderdomsslechthorendheid Ouderdomsslechthorendheid Ze voelt zich aan de kant gezet Mevrouw X, een 82 jarige vrouw kijkt er naar uit om een bezoek te brengen aan haar grote familie. Maar, ze voelt zich vaak buitengesloten tijdens

Nadere informatie

Stijgbeugel- of stapesoperatie

Stijgbeugel- of stapesoperatie Stijgbeugel- of stapesoperatie Deze brochure biedt u informatie over operaties aan de stijgbeugel (stapes), een van de gehoorbeentjes in het middenoor. Werking van het oor Het oor is globaal onder te verdelen

Nadere informatie

Botverankerde hoortoestellen

Botverankerde hoortoestellen Botverankerde hoortoestellen Inleiding De KNO-arts heeft met u besproken dat u een botverankerd hoortoestel gaat krijgen. In deze folder leest u meer over dit hoortoestel. Een botverankerd hoortoestel

Nadere informatie

C H L EAI I M. Kiezen voor je kind FODOK

C H L EAI I M. Kiezen voor je kind FODOK CO C H L EAI R E Kiezen voor je kind I M P LA T N AT I E FODOK Cochleaire implantatie Kiezen voor je kind Een uitgave van de FODOK, Nederlandse Federatie van Organisaties van Ouders van Dove Kinderen Colofon

Nadere informatie

Participatie ondanks slechthorendheid

Participatie ondanks slechthorendheid Participatie ondanks slechthorendheid Focus van het audiologisch onderzoek Joost Festen, afdeling KNO/Audiologie Participatie aan de hand van twee voorbeelden: Een doofgeboren kind dat kan spelen met kinderen

Nadere informatie

Slechthorendheid bij ouderen

Slechthorendheid bij ouderen Slechthorendheid bij ouderen Ir. T.T. Prinzen Klinisch fysicus-audioloog Pento Audiologisch Centrum Amersfoort Inhoud inleiding (anatomie en pathologie) soorten gehoorverlies hoe hoort een slechthorende?

Nadere informatie

Plotsdoofheid (Sudden deafness)

Plotsdoofheid (Sudden deafness) Keel-, Neus- en Oorheelkunde Plotsdoofheid (Sudden deafness) www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl KNO037 / Plotsdoofheid 2 Plotsdoofheid (Sudden

Nadere informatie

Phonak CROS II. De slimme oplossing voor eenzijdig horen

Phonak CROS II. De slimme oplossing voor eenzijdig horen Phonak CROS II De slimme oplossing voor eenzijdig horen Mijn CROShoortoestellen lieten mij weer geluiden horen en gaven mij mijn leven terug. Horen met één oor Wanneer u zich in een ruimte met veel lawaai

Nadere informatie

Cochleaire implantatie bij kinderen

Cochleaire implantatie bij kinderen Cochleaire implantatie bij kinderen Afdeling KNO Patienteninformatie Cochleaire implantatie bij kinderen Deze brochure bevat informatie over cochleaire implantatie en de werkwijze van CIRCLE, het CI-team

Nadere informatie

Comfort Digisystem Microphone DM90. - Ontdek het plezier van telefoneren

Comfort Digisystem Microphone DM90. - Ontdek het plezier van telefoneren Comfort Digisystem Microphone DM90 - Ontdek het plezier van telefoneren Welkom bij de mobiele revolutie Een mobiele telefoon is tegenwoordig een groot deel van ons leven, we gebruiken hem op het werk,

Nadere informatie

slechthorendheid en hoortoestellen

slechthorendheid en hoortoestellen patiënteninformatie slechthorendheid en hoortoestellen U bent bij de KNO-arts geweest omdat u niet goed hoort. Mogelijk kunt u door een hoortoestel beter gaan horen. Wat kunnen de klachten zijn? Welke

Nadere informatie

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama

Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Als papa of mama een bolletje in het hoofd heeft Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar over brughoektumor bij hun papa of mama Deze folder legt uit wat er gebeurt als je papa of mama een bolletje

Nadere informatie

Voor wie? Luchtgeleiding en botgeleiding

Voor wie? Luchtgeleiding en botgeleiding 4 In deze folder vindt u informatie over het bot verankerd hoortoestel. U leest hierin bij welke gehoorproblemen dit toestel gebruikt wordt en hoe het werkt. Voor wie? Een bot verankerd hoortoestel, Bone

Nadere informatie

Beter communiceren bij gehoorverlies

Beter communiceren bij gehoorverlies Beter communiceren bij gehoorverlies Tips en advies en informatie Rosa Wendelina M. Timmerman Mijn ervaringen en deskundigheid Vanaf mijn geboorte ben ik slechthorend. Inmiddels heb ik aan beide oren een

Nadere informatie

jonge kinderen met gehoorverlies

jonge kinderen met gehoorverlies jonge kinderen met gehoorverlies 2 Inhoud jonge kinderen met gehoorverlies 1. Het gehoor 3 Het gehoororgaan 3 Gehoorverlies 4 Testen van het gehoor 5 Gehooronderzoek in het vrije veld 5 Objectieve onderzoeken

Nadere informatie

Een hoortoestel. Verschillende soorten

Een hoortoestel. Verschillende soorten Hoortoestellen Een hoortoestel De KNO-arts heeft u geadviseerd een (nieuw) hoortoestel te proberen. In deze folder leest u meer over de verschillende hoortoestellen, de audicien en de vergoedingen. Eerst

Nadere informatie

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel

UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord Onzichtbare gevolgen van hersenletsel Poliklinische cognitieve revalidatie na hersenletsel UMCG Centrum voor Revalidatie locatie Beatrixoord U start binnenkort

Nadere informatie

Dubbelzijdige cochleaire implantatie bij kinderen: de primaire voordelen

Dubbelzijdige cochleaire implantatie bij kinderen: de primaire voordelen Dubbelzijdige cochleaire implantatie bij kinderen: de primaire voordelen M. Sparreboom (onderzoeker), A.F.M. Snik (audioloog) & E.A.M. Mylanus (KNO - arts) Het eenzijdig implanteren van een cochleair implantaat

Nadere informatie

MED EL cochleaire implantaten. Speciaal. voor. kinderen

MED EL cochleaire implantaten. Speciaal. voor. kinderen MED EL cochleaire implantaten Speciaal voor kinderen Vroegtijdige behandeling - De eerste stap naar succes...4 Wat is een Cochleair Implantaat...6 :: Cochleair implantaatsysteem...6 :: Zo werkt een Cochleair

Nadere informatie

Inhoud. Gelijk aan gele katern Artikel 4 slechthorend:

Inhoud. Gelijk aan gele katern Artikel 4 slechthorend: é!"#$$ Inhoud - Historie van regelgeving en huidige regelgeving - Enige resultaten van - Overeenkomsten en verschillen tussen kinderen met hoortoestellen en met CI - Voorstellen voor toekomstige regelgeving

Nadere informatie

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor.

Iedereen kan last krijgen van stemproblemen en het komt zowel bij kinderen als bij volwassenen voor. Stem Adem-/ en stemproblematiek Heesheid Adembeheersing als voorbereiding op zingen Hyperventilatie Spreken in het openbaar Stemproblemen en stemverandering bijv. bij transseksualiteit, pubertijd Symptomen:

Nadere informatie

Cochleaire implantatie stap voor stap. Because sound matters

Cochleaire implantatie stap voor stap. Because sound matters Cochleaire implantatie stap voor stap Because sound matters Inhoud Inleiding... 3 Hoe horen werkt... 4 Verschillende soorten gehoorverlies... 5 Wat is een cochleair implantaat?... 6 Hoe werkt het cochleair

Nadere informatie

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang;

Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; Plotsdoofheid Hoe werkt het oor? Het oor is onder te verdelen in: 1. Uitwendige gehoorgang; 2. Trommelvlies waarachter zich het middenoor bevindt. Hierin bevinden zich de drie gehoorbeentjes en via de

Nadere informatie

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010

Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Logopedie Sophie Gortzak maart 2010 Inleiding Ik doe mijn werkstuk over logopedie omdat ik het een interessant onderwerp vond en mijn moeder is logopedist. Mijn hoofdstukken zijn: 1Wat is logopedie? 2Wie

Nadere informatie

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO

Slechthorendheid en hoortoestellen. Afdeling KNO Slechthorendheid en hoortoestellen Afdeling KNO Dit boekje heeft tot doel u informatie te geven over slechthorendheid en de mogelijkheden om daar wat aan te doen. Als u recent bij een keel-, neus- en oorarts

Nadere informatie

HET HOORAPPARAAT EN COCHLEAIRE INPLANT

HET HOORAPPARAAT EN COCHLEAIRE INPLANT Borggravevijversstraat 9 3500 Hasselt Tel. 011 22 25 93 Fax. 011 24 20 14 E-mail: info@welcom-vzw.be http://www.welcom-vzw.be HET HOORAPPARAAT EN COCHLEAIRE INPLANT Deze bundel werd samengesteld door Anja

Nadere informatie

Middenoorinspectie. Keel-, Neus-, Oorheelkunde (KNO) Met plaatsing teflon prothese. Inleiding. Otesclerose

Middenoorinspectie. Keel-, Neus-, Oorheelkunde (KNO) Met plaatsing teflon prothese. Inleiding. Otesclerose Keel-, Neus-, Oorheelkunde (KNO) Middenoorinspectie Met plaatsing teflon prothese Inleiding In verband met slechthorendheid heeft u met de KNO-arts afgesproken dat u binnenkort wordt opgenomen voor een

Nadere informatie

Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar. Afdeling Spoedeisende Hulp

Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar. Afdeling Spoedeisende Hulp 00 Hersenschudding Volwassenen en kinderen > 6 jaar Afdeling Spoedeisende Hulp U of een van uw naasten heeft een hersenschudding opgelopen door een ongeluk of plotselinge beweging van het hoofd. Dit wordt

Nadere informatie

Identificatiegegevens. Algemene gegevens in verband met uw gehoor

Identificatiegegevens. Algemene gegevens in verband met uw gehoor Identificatiegegevens Achternaam : Voornaam : Geboortedatum : Algemene gegevens in verband met uw gehoor Heeft u ooit hoortoestellen gedragen? NEE JA Draagt u nu hoortoestellen? NEE JA Zo ja, rechts, links

Nadere informatie

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde

hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde hoofd, hals en zenuwstelsel info voor de patiënt Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose UZ Gent, Dienst Neus-, Keel- en Oorheelkunde Vervangen van de stijgbeugel bij otosclerose Inleiding In overleg

Nadere informatie

Phonak CROS II. De slimme oplossing voor eenzijdig horen

Phonak CROS II. De slimme oplossing voor eenzijdig horen Phonak CROS II De slimme oplossing voor eenzijdig horen Mijn CROShoortoestellen lieten mij weer geluiden horen en gaven mij mijn leven terug. Angie Aspinall, Phonak CROS-gebruiker Horen met één oor Wanneer

Nadere informatie

Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum

Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum Gehoorrevalidatie bij volwassenen via het Gehoor- en Spraakcentrum Inhoudsopgave Recept hoortoestel 3 Uitkiezen van een audicien 3 Soorten hoortoestellen 4 Kosten en vergoeding 4 Proefperiode 5 Wennen

Nadere informatie

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen

Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen Beter door de dag met doofheid of hoorproblemen GGMD staat voor Geestelijke Gezondheidszorg en Maatschappelijke Dienstverlening. Wij helpen doven, mensen met een hoorprobleem en hun naasten met advies,

Nadere informatie

De Baha Softband horen vanaf het prille begin!

De Baha Softband horen vanaf het prille begin! De Baha Softband horen vanaf het prille begin! Het leven is zoveel mooier met geluid! Mensen hebben vijf zintuigen: smaak, reuk, zien, tast en horen, die ons alle vijf helpen de wereld om ons heen te

Nadere informatie

Chapter. Samenvatting

Chapter. Samenvatting 133 Chapter Samenvatting 134 Samenvatting 135 Samenvatting Een cochleair implantaat is een elektronische binnenoorprothese die is ontwikkeld om geluid om te zetten in elektrische pulsen om zodoende de

Nadere informatie

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining

MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE. Specialisatietraining MEDIATION & GEWELDLOZE COMMUNICATIE Specialisatietraining Mediation & geweldloze communicatie Introductie De mediator streeft ernaar om partijen als gelijkwaardige partners te laten communiceren en onderhandelen.

Nadere informatie

Problemen op het werk door slechthorendheid,

Problemen op het werk door slechthorendheid, Problemen op het werk door slechthorendheid, De rol van de maatschappelijk werker hierbij Agaath Dondorp, maatschappelijk werker Audiologisch Centrum, VUmc Samenwerking * Audiologisch Centrum VUmc * Audiologisch

Nadere informatie

OPERATIES AAN HET OOR

OPERATIES AAN HET OOR OPERATIES AAN HET OOR In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over de diverse operatiemogelijkheden aan het oor. Leest u deze informatie zorgvuldig. Indien voor u van

Nadere informatie