AMINAL/MNB/TWOL2000/mjp Eindrapport. 12 augustus Kris Devoldere, Karl Van Biervliet, Geert Bogaert & Dirk Le Roy. In samenwerking met:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AMINAL/MNB/TWOL2000/mjp2000-10. Eindrapport. 12 augustus 2002. Kris Devoldere, Karl Van Biervliet, Geert Bogaert & Dirk Le Roy. In samenwerking met:"

Transcriptie

1 Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar het compartiment lucht in de sector van de petroleumraffinaderijen in Vlaanderen AMINAL/MNB/TWOL2000/mjp Eindrapport 12 augustus 2002 Kris Devoldere, Karl Van Biervliet, Geert Bogaert & Dirk Le Roy In samenwerking met: N. Vandendriessche & P. Florin Geert Reyniers, Franky Vereecke & Marc Strobbe EUROPEM In opdracht van: AMINAL Afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid

2

3 Inhoudsoverzicht Inhoudsoverzicht 1. INLEIDING Situering Opdracht METHODIEK Algemeen werkschema Emissie-inventaris Databank emissiereductiemaatregelen Socio-economisch onderzoek en opbouw basisscenario s Kosteneffectiviteitscurven OMSCHRIJVING EN AFBAKENING VAN DE SECTOR Omschrijving van de sector Historiek raffinaderijen in Vlaanderen Belgian Refining Corporation NV Petroleumdivisie van Esso BVBA Fina Raffinaderij Antwerpen NV Nynas NV Petroplus Refining Antwerp NV Afbakening van de sector OMSCHRIJVING VAN DE PROCESSEN PER RAFFINADERIJ Algemene beschrijving karakteristieke raffinageprocessen Samenstelling van ruwe aardolie Scheiden van ruwe aardolie (destillatiesectie) Zuivering van verschillende fracties Omzetten van bepaalde fracties (conversie) Katalytische reforming Isomerisatie Alkylatie Polymerisatie Hydrokraking Katalytische kraking...43 AMINAL AMINABEL 1

4 Inhoudsoverzicht Visbreaking Merox Overige en ondersteunende processen Bitumenproductie Zwavelproductie Waterstofproductie en - zuivering Etherificatie Benzeensaturatie-eenheid Aromatenplant Naftakraker Zuurwater strippers Damprecuperatie Opslag Fakkels Beschrijving van de Vlaamse raffinaderijen Fina Raffinaderij Antwerpen Esso raffinaderij Petroplus Refining Antwerp NV BRC Nynas SOCIO-ECONOMISCHE DOORLICHTING VAN DE SECTOR Omzet Tewerkstelling Investeringen Toegevoegde waarde Leveranciersafhankelijkheid Klantafhankelijkheid Concurrentie Financiële situatie Liquiditeit Solvabiliteit Rentabiliteit Internationale dimensie Algemene situatie Evolutie bruto raffinagemarge in Europa Internationale verwevenheid Esso Petroleumdivisie...79 AMINAL AMINABEL 2

5 Inhoudsoverzicht Fina Raffinaderij Antwerpen Petroplus Refining Antwerp NV Belgian Refining Corporation NV Nynas NV Besluiten EMISSIE-INVENTARISATIE Algemene beschrijving vrijkomende emissies per proces Fornuizen en boilers Zwavelrecuperatie-eenheid Regenerator katalytische kraker (FCC) Regenerator katalytische reformer Blazen van bitumen Fakkels Fugitieve procesverliezen Tankopslag Belading Afvalwaterzuivering Sectoremissies Methodiek SO 2 -emissies Situatie Emissies van fornuizen en boilers Procesemissies Emissies door fakkels Totaal emissies Evolutie van de SO 2 -emissies: NO x -emissies Situatie Emissies van fornuizen en boilers Procesemissies Emissies door fakkels Totaal emissies Evolutie van de NO x -emissies : Stofemissies Situatie Emissies van fornuizen en boilers Procesemissies Emissies door fakkels Totaal emissies Evolutie van de stofemissies: VOS-emissies Situatie Fugitieve procesemissies AMINAL AMINABEL 3

6 Inhoudsoverzicht Verliezen als gevolg van opslag Verliezen als gevolg van belading Fugitieve verliezen ter hoogte van de waterzuivering Fakkelemissies Geleide emissies Totaal emissies Evolutie van de VOS-emissies: Metalen Emissies van fornuizen en boilers Procesemissies Totaal emissies Evolutie van de Ni- en V-emissies: PAK s Dioxines Situatie Emissies van fornuizen en boilers Procesemissies Totaal Emissies Evolutie dioxine-uitstoot : Aanbevelingen bij het opmaken van emissiejaarverslagen EMISSIEREDUCTIEMAATREGELEN Emissiereductiemaatregelen geïmplementeerd in de periode Nieuw te implementeren emissiereductiemaatregelen Fornuizen en boilers Overschakelen naar laagzwavelige brandstoffen Overschakelen naar gas Overschakelen naar fuel olie (1% S) Installeren van gasgestookte Low-NO x branders End-of-pipe maatregelen op de fornuizen/boilers Ontstoffing SCR De-SO X Vervangen van de boilers door een cogeneratie-eenheid Optimalisatie van de werking van de fornuizen Nazicht van het ontwerp en verbetering van het concept van bestaande fornuizen Optimalisatie van branders en fornuizen Zwavelherwinningseenheid Ombouwen bestaande Claus-unit tot super-claus-unit Uitbreiding met staartgasbehandelingseenheid End-of-pipe maatregelen De-SO X Afleiden zuur gas naar ontzwaveling Katalytische kraker AMINAL AMINABEL 4

7 Inhoudsoverzicht Toevoegen De-SO X additief bij de katalysator Toevoegen De-NO X additief bij de katalysator End-of pipe maatregelen Ontstoffing De-NO X De-SO X Waterzuiveringsinstallatie Overkappen waterzuiveringsinstallatie + behandeling afgevoerde lucht Tanks Vast dak tanks ombouwen tot intern vlottend dak tanks Extern vlottende dak tanks ombouwen tot een intern vlottend dak tank Extern vlottende dak tanks met enkele dichtingen voorzien van dubbele dichtingen Damprecuperatie-eenheid bij belading van trucks en lichters Fugitieve emissies Leak Detection And Repair systeem (LDAR) KOSTENCURVEN EN SCENARIOBEREKENINGEN Modellering met MARKAL Wijze van modelleren Berekening van marginale en totale kosten Basisscenario s en beleidsscenario s Het onderscheid tussen basisscenario s en beleidsscenario s Definiëring basisscenario s en beleidsscenario s Basisscenario s Ongewijzigde productie, ongewijzigde wetgeving (REF) Gewijzigde productie, zekere wetgeving (BAU) Beleidsscenario s NEC NEC Bepalende ontwikkelingen voor de emissies van de raffinaderijen Bepalende ontwikkelingen PRODUCTIE WETGEVING TECHNOLOGIE Uitwerken van het REF-scenario en het BAU-scenario Kostencurven per polluent Kostencurven SO Kostencurve SO 2 in het REF-scenario Kostencurve SO 2 in het BAU-scenario Kostencurve SO 2 in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet (5%) Kostencurve SO 2 in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs (+ 0,2 /GJ) Kostencurve SO 2 in het BAU-scenario zonder De-SO x maatregelen Kostencurven NO x Kostencurve NO x in het REF-scenario AMINAL AMINABEL 5

8 Inhoudsoverzicht NO x kostencurve in het BAU-scenario NO x kostencurve in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet (5%) NO x kostencurve in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs (+ 0,2 /GJ) Kostencurven VOS Kostencurve VOS in het REF-scenario Kostencurve VOS in het BAU-scenario Kostencurve VOS in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet (5%) Algemeen overzicht kostencurven Doorrekening van de totale kosten voor de beleidsscenario s REF-scenario BAU-scenario BAU-scenario met verlaagde interestvoet (5%) BAU-scenario met verhoogde gasprijs (+ 0,2 /GJ) Algemeen overzicht beleidsscenario s Vergelijking met de IIASA kostencurve Kostencurve SO Kostencurve NO x Kostencurve VOS Conclusies EVALUATIE VAN DE ECONOMISCHE HAALBAARHEID Effect op de rentabiliteit Verhouding tot het gemiddeld jaarlijks investeringsniveau Verhouding tot de toegevoegde waarde Effect op de tewerkstelling Effect op de liquiditeit en de solvabiliteit CONCLUSIES EN BELEIDSAANBEVELINGEN Bespreking per polluent Algemene conclusies Optimalisatie over verschillende polluenten Vergelijking met de IIASA kostencurve Economische haalbaarheid Beleidsinstrumenten REFERENTIES AMINAL AMINABEL 6

9 Inhoudsoverzicht BIJLAGEN (In afzonderlijk document) Bijlage 1: Vragenlijst Bijlage 2: Brandstofprijzen Bijlage 3: Technische fiches REF-scenario Bijlage 4: Technische fiches BAU-scenario AMINAL AMINABEL 7

10

11 Lijst met figuren Lijst met figuren Figuur 2-1: Algemeen werkschema sectorstudie raffinaderijen Figuur 2-2: Voorbeeld van een marginale kostencurve...25 Figuur 4-1: Schematische voorstelling van de preflash kolom, atmosferische destillatie en vacuümdestillatie samen met de verschillende fracties Figuur 4-2: Blokschema FRA...55 Figuur 4-3: Blokschema Esso...59 Figuur 4-4: Blokschema Petroplus Refining Antwerp...62 Figuur 4-5: Blokschema BRC...65 Figuur 4-6: Blokschema Nynas...68 Figuur 5-1: Evolutie bruto raffinagemarges in Noord-West Europa...79 Figuur 6.1: Evolutie van de SO 2 -emissie voor de raffinagesector tussen 1990 en 2000 en emissieprognose voor Figuur 6.2: Evolutie van de specifieke SO 2 -emissie en prognose voor het BAU-scenario Figuur 6.3: Evolutie van de NO x -emissie voor de raffinagesector tussen 1990 en 2000 en emissieprognose voor Figuur 6.4: Evolutie van de specifieke NO x -emissie en prognose voor het BAU-scenario (emissies NC3 niet inbegrepen) Figuur 6.5: Evolutie van de stofemissie voor de raffinagesector tussen 1990 en 2000 en emissieprognose voor Figuur 6.6: Evolutie van de specifieke stofemissie sinds 1996 en extrapolatie voor het BAU scenario Figuur 6.7: Evolutie van de VOS-emissie voor de raffinagesector tussen 1990 en 2000 en emissieprognose voor Figuur 6.8: Evolutie van de specifieke VOS-emissie sinds 1990 en extrapolatie voor het BAUscenario Figuur 6.9: Evolutie van de Ni-vracht sinds 1996 en extrapolatie voor het BAU-scenario Figuur 6.10: Evolutie van de V-vracht sinds 1996 en extrapolatie voor het BAU-scenario Figuur 8-1: Onderscheid tussen beleids- en basisscenario s Figuur 8-2: Bepalende ontwikkelingen voor toekomstige emissies Figuur 8-3: Evolutie verbruik van benzine en diesel in België ( ) Figuur 8-4: Marginale en totale kostencurve SO 2 in het REF-scenario Figuur 8-5: Invloed van SO 2 emissiereductie op andere polluenten in het REF-scenario AMINAL AMINABEL 9

12 Lijst met figuren Figuur 8-6: Marginale en totale kostencurve SO 2 in het BAU-scenario Figuur 8-7: Invloed van SO 2 emissiereductie op andere polluenten in het BAU-scenario Figuur 8-8: Marginale en totale kostencurve SO 2 in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Figuur 8-9: Marginale en totale kostencurve SO 2 in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs Figuur 8-10: Marginale en totale kostencurve SO 2 in het BAU-scenario zonder De-SO x maatregelen Figuur 8-11: Marginale en totale kostencurve NO x in het REF-scenario Figuur 8-12: Invloed van NO x emissiereductie op andere polluenten in het REF-scenario (interestvoet = 10%) Figuur 8-13: Marginale en totale kostencurve NO x in het BAU-scenario Figuur 8-14: Invloed van NO x emissiereductie op andere polluenten in het BAU-scenario Figuur 8-15: Marginale en totale kostencurve NO x in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Figuur 8-16: Marginale en totale kostencurve NO x in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs Figuur 8-17: Marginale en totale kostencurve VOS in het REF-scenario Figuur 8-18: Marginale en totale kostencurve VOS in het BAU-scenario Figuur 8-19: Marginale en totale kostencurve VOS in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet AMINAL AMINABEL 10

13 Lijst met tabellen Lijst met tabellen Tabel 3-1: Raffinaderijen in Vlaanderen...28 Tabel 3-2: Destillatiecapaciteit in de Europese Unie in Tabel 3-3: Processen binnen de raffinaderijen in Vlaanderen die worden meebeschouwd in deze sectorstudie...33 Tabel 4-1: Gehalte onzuiverheden in ruwe aardolie in functie van de herkomst (JRC, 2001) 38 Tabel 4-2: Druk en temperatuur voor de zuivering van verschillende fracties...41 Tabel 4-3: Detailbeschrijving van de processen in FRA Tabel 4-4: Detailbeschrijving van de processen in Esso...57 Tabel 4-5: Detailbeschrijving van de processen in Petroplus Refining Antwerp...61 Tabel 4-6: Detailbeschrijving van de processen in BRC Tabel 4-7: Detailbeschrijving van de processen in Nynas Tabel 5-1: Omzet in de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) Tabel 5-2: Gemiddeld aantal werknemers in de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( )...70 Tabel 5-3: Investeringen in materiele en immateriele vaste activa in de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( )...71 Tabel 5-4: Toegevoegde waarde in de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) Tabel 5-5: Current ratio voor de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) Tabel 5-6: Solvabiliteitsratio voor de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) Tabel 5-7: Rentabiliteitsratio voor de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) Tabel 6-1: Fornuizen en boilers in Vlaamse raffinaderijen: overzicht Tabel 6-2: Emissiefactoren voor berekening van fakkelemissies...90 Tabel 6-3: Emissiefactoren (gemiddelde en volgens lek/niet-lek methode) voor de berekening van de fugitieve verliezen op basis van het aantal componenten (US EPA, 1995) Tabel 6-4: Indeling van de opslagtanks naar tanktype en type opgeslagen product...92 Tabel 6-5: Overzicht van de beladingen (2000) opgesplitst naar transportmodus samen met het gebruikt van de VRU Tabel 6-6: Gebruikte bronnen voor emissie-inventarisatie...97 AMINAL AMINABEL 11

14 Lijst met tabellen Tabel 6-7: Doorzet en produtie van de Vlaamse raffinaderijen in 2000 en in 2010 (BAUscenario)...98 Tabel 6-8: Brandstofverbruik (inclusief gemiddeld zwavelgehalte) voor de verschillende types fornuizen in het REF scenario Tabel 6-9: Brandstofverbruik (inclusief gemiddeld zwavelgehalte) voor de verschillende types fornuizen in het BAU scenario Tabel 6-10: Indeling van de opslagtanks naar tanktype en type opgeslagen product (REF scenario) Tabel 6-11: Indeling van de opslagtanks naar tanktype en type opgeslagen product (BAU scenario) Tabel 6-12: Zwavelgehalte in vloeibare en gasvormige brandstoffen gebruikt in de raffinaderijen (2000) Tabel 6-13: SO 2 -uitstoot als gevolg van het verbruik aan gasvormige en vloeibare brandstoffen in fornuizen, boilers en cogeneratie-eenheden in de raffinaderijen (2000) Tabel 6-14: Procesemissies van SO 2 door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-15: SO 2 -emissies door de Vlaamse raffinaderijen in 2000 als gevolg van affakkelen Tabel 6-16: SO 2 - uitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-17: Totale NO x -uitstoot als gevolg van de werking van fornuizen en boilers in 2000 voor de Vlaamse raffinaderijen Tabel 6-18: Procesemissies van NO x door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-19: NO x uitstoot als gevolg van het affakkelen in Tabel 6-20: Jaargemiddelde NO x - uitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-21: Literatuurgegevens rond het aandeel PM10 en PM2,5 in de totale stofemissie van verbrandingsprocessen Tabel 6-22: Totale stofuitstoot als gevolg van de werking van fornuizen en boilers in 2000 voor de Vlaamse raffinaderijen, indicatieve waarden voor PM2,5 en PM Tabel 6-23: Procesemissies van stof door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-24: Stofuitstoot als gevolg van het affakkelen in Tabel 6-25: Jaargemiddelde stofuitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in 2000, indicatieve waarden voor PM2, Tabel 6-26: Fugitieve procesemissies in de raffinaderijen Tabel 6-27: Tankemissies in functie van tanktype en type opgeslagen product (ton/jaar). 124 AMINAL AMINABEL 12

15 Lijst met tabellen Tabel 6-28: Emissies als gevolg van adem- en werkingsverliezen van opslagtanks Tabel 6-29: Emissies als gevolg van belading Tabel 6-30: Fugitieve verliezen ter hoogte van de waterzuivering Tabel 6-31: VOS-emissies als gevolg van het affakkelen Tabel 6-32: Geleide emissies van VOS Tabel 6-33: Totale VOS-uitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-34: Totale uitstoot van Ni en V als gevolg van de werking van fornuizen en boilers in 2000 voor de Vlaamse raffinaderijen Tabel 6-35: Procesemissies van Ni en V door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-36: Totale Ni- en V-uitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 6-37: Totale uitstoot van PAK door de raffinaderijen in 2000 compilatie gegevens uit emissiejaarverslag Tabel 6-38: Totale dioxine-uitstoot als gevolg van de werking van fornuizen en boilers in 2000 voor de Vlaamse raffinaderijen Tabel 6-39: Totale dioxine-uitstoot als gevolg van de katalysatorregeneratie bij de katalytische reforming Tabel 6-40: Jaargemiddelde dioxine- uitstoot door de Vlaamse raffinaderijen in Tabel 7-1: Overzicht historische emissiereductiemaatregelen en hiermee gerealiseerde emissiereductie ( ) Tabel 7-2: CO 2 -emissiefactoren en onderste verbrandingwarmte voor de verschillende vloeibare en gasvormige brandstoffen (IPCC) Tabel 7-3: Emissiefactoren van het elektriciteitsverbruik in België Tabel 7-4: Overzicht van de initieel beschouwde en de uiteindelijk voor het afleiden van de kostencurve weerhouden emissiereductiemaatregelen Tabel 8-1: Emissiereductiedoelstellingen SO2, NO x en VOS in 2010 voor België, Vlaanderen en raffinaderijen Tabel 8-2: Distillatiecapaciteit en benuttingsgraad Vlaamse raffinagesector Tabel 8-3: Voorspelling vraag naar olieproducten in West-Europa volgens Chang T Tabel 8-4: Voorspelling transformatie output voor de raffinaderijen in Vlaanderen ( ) volgens het Federaal Planbureau Tabel 8-5: Productie 2000 en voorspelling productie in 2010 voor raffinagesector in Vlaanderen Tabel 8-6: Emissieregelgeving in Vlaanderen Tabel 8-7: Richtlijn 2001/80/EG Grote stookinstallaties AMINAL AMINABEL 13

16 Lijst met tabellen Tabel 8-8: Productspecificaties voor ongelode benzine en diesel (98/70/EG) en voor zware stookolie en gasolie (1999/32/EG) Tabel 8-9: Mogelijke effecten van strengere productspecificaties op de processen binnen de raffinaderijen Tabel 8-10: Doorzet en produtie van de Vlaamse raffinaderijen in 2000 en in 2010 (BAUscenario) Tabel 8-11: Emissiereductie SO 2 in het REF-scenario Tabel 8-12: Emissiereductie SO 2 in het BAU-scenario Tabel 8-13: Emissiereductie SO 2 in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Tabel 8-14: Emissiereductie SO 2 in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs Tabel 8-15: Emissiereductie SO 2 in het BAU-scenario zonder De-SOx maatregelen Tabel 8-16: Emissiereductie NO x in het REF-scenario (interestvoet = 10%) Tabel 8-17: Emissiereductie NO x in het BAU-scenario Tabel 8-18: Emissiereductie NO x in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Tabel 8-19: Emissiereductie NO x in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs Tabel 8-20: Emissiereductie VOS in het REF-scenario Tabel 8-21: Emissiereductie VOS in het BAU-scenario Tabel 8-22: Emissiereductie VOS in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Tabel 8-23: Algemeen overzicht kostencurven Tabel 8-24: Diverse beleidsscenario s voor de sector van de raffinaderijen in Vlaanderen. 234 Tabel 8-25: Totale kosten, emissies en emissiereductiemaatregelen voor de indicatieve NECdoelstellingen en Vlaamse doelstellingen in het REF-scenario Tabel 8-26: Totale kosten, emissies en emissiereductiemaatregelen voor de evenredige NECdoelstellingen en Vlaamse doelstellingen in het REF-scenario Tabel 8-27: Totale kosten, emissies en emissiereductiemaatregelen voor de indicatieve NECdoelstellingen en Vlaamse doelstellingen in het BAU-scenario Tabel 8-28: Totale kosten, emissies en emissiereductiemaatregelen voor de evenredige NECdoelstellingen en Vlaamse doelstellingen in het BAU-scenario Tabel 8-29: Totale kosten en emissies voor de indicatieve en evenredige NEC-doelstellingen en de Vlaamse doelstellingen in het BAU-scenario met verlaagde interestvoet Tabel 8-30: Totale kosten en emissies voor de indicatieve en evenredige NEC-doelstellingen en de Vlaamse doelstellingen in het BAU-scenario met verhoogde gasprijs Tabel 8-31: Overzischtstabel totale kosten om de NEC-doelstellingen te behalen (gezamelijke optimalisatie) bij de verschillende scenario s AMINAL AMINABEL 14

17 Lijst met tabellen Tabel 8-32: Overzicht SO x reductietechnologieën in RAINS Tabel 8-33: Veronderstelde maatregelen in het current legislation scenario Tabel 8-34: SO 2 emissies 2010 voor België en maximaal haalbare emissiereductie Tabel 8-35: SO 2 emissies (in ton), raffinagesector 2010, vóór en na emissiereductiemaatregelen Tabel 8-36: Emissiereductiemaatregelen m.b.t. raffinage uit RAINS curve voor SO Tabel 8-37: Eenheidsreductiekosten SO 2 voor diverse maatregelen Tabel 8-38: Vergelijking emissiereductiemaatregelen RAINS versus Sectorstudie Raffinage voor SO Tabel 8-39: Overzicht NO x reductietechnologieën in RAINS Tabel 8-40: Veronderstelde maatregelen in het current legislation scenario Tabel 8-41: NO x emissies 2010 voor België en maximaal haalbare emissiereductie Tabel 8-42: NO x emissies (in ton), raffinagesector 2010, vóór en na emissiereductiemaatregelen Tabel 8-43: Emissiereductiemaatregelen m.b.t. raffinage uit RAINS curve voor NO x Tabel 8-44: Vergelijking emissiereductiemaatregelen RAINS versus Sectorstudie Raffinage voor NO x Tabel 8-45: Overzicht VOS reductietechnologieën in RAINS Tabel 8-46: Veronderstelde maatregelen in het current legislation scenario Tabel 8-47: VOS emissies 2010 voor België en maximaal haalbare emissiereductie Tabel 8-48: VOS emissies (in ton), raffinagesector 2010, vóór en na emissiereductiemaatregelen Tabel 8-49: Emissiereductiemaatregelen m.b.t. raffinage uit RAINS curve voor VOS Tabel 8-50: Eenheidsreductiekosten VOS voor diverse maatregelen Tabel 8-51: Vergelijking emissiereductiemaatregelen RAINS versus Sectorstudie Raffinage voor VOS Tabel 9-1: Verhouding emissiereductiekost op bedrijfsresultaat en totaal vermogen raffinagesector Tabel 9-2: Verhouding emissiereductiekost tot jaarlijkse (milieu)investeringen raffinagesector Tabel 9-3: Verhouding emissiereductiekost tot de toegevoegde waarde in de raffinagesector Tabel 10-1: Kosten bij het behalen van de NEC-doelstellingen voor SO 2 in het BAU-scenario AMINAL AMINABEL 15

18 Lijst met tabellen Tabel 10-2: Kosten bij het behalen van de NEC-doelstellingen voor NO x in het BAU-scenario Tabel 10-3: Kosten bij het behalen van de NEC-doelstellingen voor VOS in het BAU-scenario Tabel 10-4: Kostenbesparing bij optimalisatie over verschillende polluenten AMINAL AMINABEL 16

19 Lijst met afkortingen Lijst met afkortingen API BAU BBT BPF CCR EP EPA FCC FO GO HCCS HGO IIASA IPPC JGP KEC LCCS LDAR MCCS MER MK MFR NEC NMVOS PAK PESA PI PSA RAPL American Petroleum Institute Business as usual Best beschikbare technieken Belgische Petroleum Federatie Continue regeneratie End-of-pipe Environmental protection agency Fluid catalytic cracking Fuel oil Gasoil Heavy Cat Cracked Spirit Heavy Gasoil International Institute for Applied Systems Analysis Integrated pollution prevention and control Jaarlijks groeipercentage Kosteneffectiviteitscurves Light Cat Cracked Spirit Leak detection and repair Mid Cat Cracked Spirit Milieu-effectenrapportage Marginale kost Maximum feasable reduction National emission ceilings Niet-methaan vluchtige organische stoffen Polycyclische aromatische koolwaterstoffen Petroleum Equipment Suppliers Association Procesgeïntegreerd Pressure Swing Adsorption Rotterdam Antwerp Pipeline AMINAL AMINABEL 17

20 Lijst met afkortingen RFG SRU TK ULS UN-ECE VMM VOS Raffinaderijgas Sulfur recovery unit Totale kost Ultral low sulfur Economische Commissie van de Verenigde Naties voor Europa Vlaamse Milieumaatschappij Vluchtige organische stoffen VROM Nederlands Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer VRU Vapour recovery unit AMINAL AMINABEL 18

21 Hoofdstuk 1: Inleiding 1. Inleiding 1.1. Situering Op dit ogenblik laat de Vlaamse milieu-administratie (AMINABEL, sectie Lucht) verschillende studies uitvoeren om na te gaan wat de meest kostenefficiënte manier is om emissies van VOS, NO x, SO 2 en andere luchtpolluenten te verminderen. Dit zal gebeuren voor verschillende industriële sectoren of activiteiten met een belangrijke bijdrage tot de luchtverontreiniging. Eén van deze sectorstudies spitst zich toe op de emissies naar lucht bij de petroleumraffinaderijen in Vlaanderen. De uitvoering van de studie werd opgedragen aan het studiebureau ECOLAS NV dat wordt bijgestaan door Jacobs België NV en Europem NV. De bedoeling is: Om de verschillende emissies 1 naar lucht te inventariseren voor de periode , voor het jaar 2000 (referentiejaar) 2 en een inschatting te maken voor de emissies 2010; Nagaan welke maatregelen mogelijk zijn om deze emissies te verminderen; Voor elke maatregel bepalen hoeveel emissies vermeden worden en wat de kostprijs hiervan is; Aan de hand van voorgaande gegevens bepalen wat de goedkoopste manier is om in Vlaanderen luchtemissies afkomstig van de petroleumraffinaderijen te reduceren. De Vlaamse administratie zal de resultaten van deze studie gebruiken om goed geïnformeerd over de Vlaamse situatie verdere onderhandelingen te kunnen voeren in het kader van internationale akkoorden 3 om emissies naar lucht te reduceren en om op een wetenschappelijk onderbouwde wijze de Vlaamse emissiereductiedoelstellingen naar lucht (cf. MINA-plan) te behalen. 1.2 Opdracht De hoofdopdracht van dit onderzoek is de opstelling van de kosteneffectiviteitscurves (KEC) voor de reductie van SO 2 -emissies, NO x -emissies, Stof-emissies, VOS-emissies, metalen en dioxines voor de sector van de petroleumraffinaderijen in Vlaanderen. Het onderzoek De verschillende emissies die worden bekeken zijn: VOS, NOx, SO 2, fijn stof (PM10 en PM2,5), dioxines, PAK s en zware metalen (nikkel, vanadium en andere relevante componenten). Aan de emissie-inventaris 2000 wordt de meeste aandacht besteed: de emissies van de verschillende polluenten worden weergegeven per proces en per raffinaderij. Het gaat om de internationale aanpak van de grensoverschrijdende luchtverontreiniging in Europa (UNECE - Protocol van het Verdrag over Grensoverschrijdende Luchtverontreiniging ter Bestrijding van Verzuring, Eutrofiering en Ozon in de omgevingslucht) en de Europese richtlijn Nationale Emissieplafonds. AMINAL AMINABEL 19

22 Hoofdstuk 1: Inleiding gebeurt in verschillende stappen die een bepaalde werkmethodiek volgen. In grote lijnen gaat het om: 1. Een grondige sectorverkenning, met o.a. sectorafbakening, socio-economische doorlichting, en de uiteindelijke berekening van de sectoremissies. 2. Het opstellen van kosteneffectiviteitscurves voor SO 2 -emissies, NO x -emissies, Stofemissies, VOS-emissies, metalen en dioxines voor de sector van de petroleumraffinaderijen in Vlaanderen: Bepaling emissiereductiemaatregelen; Berekening van kosten en reductiepotentieel van emissiereductiemaatregelen; Berekening en opstelling kosteneffectiviteitscurves voor Analyse van de resultaten Kostenbepaling van diverse beleidsscenario s voor 2010; Afweging economische haalbaarheid. AMINAL AMINABEL 20

23 Hoofdstuk 2: Methodiek 2. Methodiek 2.1. Algemeen werkschema Hieronder wordt het werkschema van de sectorstudie raffinaderijen weergegeven. Het is het kader waarbinnen de reeds uitgevoerde werkzaamheden kunnen gesitueerd worden en het geeft tevens een inzicht in de algemene methodiek van de studie. Figuur 2-1: Algemeen werkschema sectorstudie raffinaderijen. Emissiejaarverslagen, Veiligheidsrapporten MER,... Bedrijfsbezoeken/ Vragenlijst Sector-/ Procesbeschrijving (BBT, BREF, ) Socio - economische doorlichting Toekomstperspectieven sector Databank emissiereductiemaatregelen - activiteiten - processen - kosten - reductiepotentieel Basisscenario s REF BAU Sectoremissies 2000 Sectoremissies 2010 OPTIMALISATIE (MARKAL) Kostencurven 2010 Totale kosten beleidsscenario s NEC & NEC+ Economische haalbaarheid Conclusies en beleidsaanbevelingen De verschillende werkonderdelen zijn met elkaar op een logische wijze verbonden. Bepaalde werkonderdelen hangen samen en leiden tot een tussentijds resultaat dat op zijn beurt weer de basis is voor verdere werkzaamheden. In verticale zin gelezen, geeft het schema grosso modo weer welke de planning van de werkzaamheden in de tijd is. We onderscheiden 4 grote blokken: 1. De emissie-inventaris. 2. De opbouw van de databank emissiereductiemaatregelen. 3. Het socio-economisch onderzoek en de opbouw van de basisscenario s. AMINAL AMINABEL 21

Economische impactmodules voor het EUROS model

Economische impactmodules voor het EUROS model ECONOTEC CONSULTANTS (Contracten CG/67/28a & CG/E1/28B) Economische impactmodules voor het EUROS model Synthese Eindrapport K. Marien, J. Duerinck, R. Torfs, F. Altdorfer Studie in opdracht van de Federale

Nadere informatie

Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar het compartiment lucht voor de non-ferro industrie in Vlaanderen

Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar het compartiment lucht voor de non-ferro industrie in Vlaanderen Karl Van Biervliet, Kris Devoldere, Annick Van Hyfte, Anthony Callens, Geert Bogaert en Dirk Le Roy In samenwerking met: Engineering Jean-Hubert van Vyve Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1

CO 2 Prestatieladder. Ketenanalyse diesel. Aspect(en): 4.A.1 CO 2 Prestatieladder Ketenanalyse diesel Auteur: Dhr. A.J. van Doornmalen Aspect(en): 4.A.1 Vrijgegeven: Dhr. A.J. van der Heul Datum: 17 april 2014 Inhoudsopgave 1.0 Inleiding... 3 2.0 Doelstelling...

Nadere informatie

AMINAL-AMINABEL 02/06141. eindrapport maart 2004. Sarah Bogaert, Kris Devoldere, Annick Van Hyfte, Karl Van Biervliet en Dirk Le Roy

AMINAL-AMINABEL 02/06141. eindrapport maart 2004. Sarah Bogaert, Kris Devoldere, Annick Van Hyfte, Karl Van Biervliet en Dirk Le Roy Sarah Bogaert, Kris Devoldere, Annick Van Hyfte, Karl Van Biervliet en Dirk Le Roy In samenwerking met: Glenn Creten en Geert Reyniers Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse polluentemissies

Nadere informatie

P. DE BOORDER & ZOON B.V.

P. DE BOORDER & ZOON B.V. Footprint 2013 Wapeningscentrale P. DE BOORDER & ZOON B.V. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien 31 maart 2014 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. K. De Boorder 2 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Kuwait Petroleum Europoort, Q8KPE

Kuwait Petroleum Europoort, Q8KPE SPREEKBEURT 1/8 Kuwait Petroleum Europoort, Q8KPE Q8KPE is gelegen in Rotterdam Europoort. De locatie Europoort heeft de grootste haven ter wereld waar veel producten worden gemaakt en verhandeld. Voor

Nadere informatie

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen

Vlaams beleid luchtverontreiniging en. milieuvergunningsaanvragen Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Geert Pillu Adviesverlener LNE afdeling Milieuvergunningen Brugge Vlaams beleid luchtverontreiniging en milieuvergunningsaanvragen Kennis

Nadere informatie

Evaluatie emissiereductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar de lucht van de chemische sector, deel II Eindrapport

Evaluatie emissiereductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar de lucht van de chemische sector, deel II Eindrapport Algemene verspreiding (Contract 02.1415) Evaluatie emissiereductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar de lucht van de chemische sector, deel II Eindrapport P. Lodewijks, C. Polders, K. Briffaerts,

Nadere informatie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie KOSTEN EFFECTIVITEIT VOS MAATREGELEN 2010 Achtergronddocument Energieproductie/Nogepa Jochem Jantzen Henk van der Woerd 6 oktober 2003 Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie (TME) Hogeveenseweg 24 2631

Nadere informatie

AMINAL/AMN/BVO/TWOL2000/mjp2000-10-chemie. Eindrapport 13 december 2002

AMINAL/AMN/BVO/TWOL2000/mjp2000-10-chemie. Eindrapport 13 december 2002 Evaluatie van het reductiepotentieel voor diverse polluentemissies naar het compartiment lucht in een aantal homogene subsectoren van de chemische industrie in Vlaanderen AMINAL/AMN/BVO/TWOL2000/mjp2000-10-chemie

Nadere informatie

BIJLAGE II SPECIFIEKE PRODUCTBENCHMARKS. CWT-functie Omschrijving Basis (kt/a) CWT-factor

BIJLAGE II SPECIFIEKE PRODUCTBENCHMARKS. CWT-functie Omschrijving Basis (kt/a) CWT-factor L 130/34 Publicatieblad van de Europese Unie 17.5.2011 BIJLAGE II 1. Benchmark voor raffinaderijen: CWT-functies SPECIFIEKE PRODUCTBENCHMARKS Distillatie van ruwe olie onder atmosferische druk Vacuümdistillatie

Nadere informatie

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst

21.10.2015 A8-0249/139. Door de Commissie voorgestelde tekst 21.10.2015 A8-0249/139 139 Jens Rohde e.a. Artikel 4 lid 1 1. De lidstaten beperken op zijn minst hun jaarlijkse antropogene emissies van zwaveldioxide (SO2), stikstofoxiden (NOx), vluchtige organische

Nadere informatie

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen

Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Scheikunde Hoofdstuk 2 Samenvatting Paragraaf 1: Fossiele brandstoffen Fossiele brandstof Koolwaterstof Onvolledige verbranding Broeikaseffect Brandstof ontstaan door het afsterven van levende organismen,

Nadere informatie

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne

Bijlage 1.2.2bis bij het besluit van de Vlaamse Regering van 1 juni 1995 houdende algemene en sectorale bepalingen inzake milieuhygiëne Bijlage 4 bij het besluit van de Vlaamse Regering tot wijziging van diverse besluiten inzake leefmilieu houdende omzetting van Europese richtlijnen en andere diverse wijzigingen Bijlage 1.2.2bis bij het

Nadere informatie

Inhoud GAINS. Aanpak België Consultatie Transport Consultatie Vlaanderen Consultatie Wallonië Consultatie Brussel

Inhoud GAINS. Aanpak België Consultatie Transport Consultatie Vlaanderen Consultatie Wallonië Consultatie Brussel NEC: consultatie LNE Afdeling Lucht, Hinder, Risicobeheer, Milieu & Gezondheid Inhoud GAINS EU-model Belgische insteek Overleg 2014 Aanpak België Consultatie Transport Consultatie Vlaanderen Consultatie

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging

Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014. Energie in Beweging Presenta/e door Jan de Kraker - 5 mei 2014 Energie in Beweging Wat is Well to Wheel Met Well to Wheel wordt het totale rendement van brandstoffen voor wegtransport uitgedrukt Well to Wheel maakt duidelijk

Nadere informatie

CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie

CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie CO 2 : kansen en bedreigingen voor de olie industrie Stijn Santen International KiVi-Niria lezing Sectie petroleum techniek Den Haag, Nederland 28 Juni 2005 Inhoud Introductie economische groei, energie

Nadere informatie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie

Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie KOSTEN EFFECTIVITEIT VOS MAATREGELEN 2010 Achtergronddocument Op- en overslag Jochem Jantzen Henk van der Woerd 3 oktober 2003 Instituut voor Toegepaste Milieu-Economie (TME) Hogeveenseweg 24 2631 PH NOOTDORP

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Overzicht en perspectieven voor een duurzame ontwikkeling van asfalt in een economie in voortdurende verandering. Wim Teugels Nynas N.V.

Overzicht en perspectieven voor een duurzame ontwikkeling van asfalt in een economie in voortdurende verandering. Wim Teugels Nynas N.V. Overzicht en perspectieven voor een duurzame ontwikkeling van asfalt in een economie in voortdurende verandering Wim Teugels Nynas N.V. Een economie in beweging In een tijdspanne van 2 jaar is de olie

Nadere informatie

PM-problematiek, invloed van diffuus

PM-problematiek, invloed van diffuus PM-problematiek, invloed van diffuus Febem Infodag inerte materialen februari 2010 Mirka Van der Elst Mirka.vanderelst@lne.vlaanderen.be 02 553 11 23 Inhoud 1. Wat is beleidsmatig relevant stof? 2. Oorsprong

Nadere informatie

MILIEUDIENST CURAÇAO

MILIEUDIENST CURAÇAO MILIEUDIENST CURAÇAO NOTA VAN TOELICHTING 1. Inleiding Curaçao Utilities Company N.V. (CUC) is een nieuw nutsbedrijf dat is opgericht om elektriciteit, stoom, perslucht en water te produceren. Omdat CUC

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

Ecologische Duurzaamheid

Ecologische Duurzaamheid Ecologische Duurzaamheid GRI-data De scope van de gerapporteerde milieu-indicatoren is in de meeste gevallen beperkt tot de relevante O&O- en productievestigingen te Beerse, en Olen. De voetafdruk van

Nadere informatie

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009

De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie. Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 De behaalde resultaten in de Belgische voedingsindustrie Energieeffizienz in der belgischen Industrie BRÜSSEL, 12. MAI 2009 FEVIA 450 leden-bedrijven + 26 ledengroepering 25 medewerkers Drie actie-domeinen

Nadere informatie

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015

Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen. Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Vloeibaar aardgas - Liquid Natural Gas (LNG) Voordelen en uitdagingen Jan Van Houwenhove 3 December 2015 Agenda Cryo Advise Aardgas - eigenschappen Voordelen Uitdagingen Cryo Advise advies voor LNG systemen

Nadere informatie

HR WKK met CO 2 winning

HR WKK met CO 2 winning HR WKK met CO 2 winning Door: Herman Klein Teeselink HoSt Sheet 1 of 22 Inhoud HoSt HoSt ImtechVonkV.O.F. - Reinigen van rookgassen - Rookgascondensor / Scrubber - Nat elektrostatisch filter - Waterbehandeling

Nadere informatie

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING

LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING INHOUD Voorwoord 13 Inleiding 15 Indeling van milieuproblemen 19 Indeling van dit boek 19 Inleiding tot de Vlaamse milieuwetgeving voor bedrijven 19 Deel 1. LUCHTVERONTREINIGING EN -ZUIVERING 21 1. Inleiding

Nadere informatie

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris Netters infra De emissie inventaris van: 2013 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: AMK Inventis Stef Jonker Datum: april 2014 Concept Versie 1 Maart 2014 Pagina

Nadere informatie

BP Amsterdam Terminal

BP Amsterdam Terminal BP Amsterdam Terminal Distributie en Blending Terminal voor brandstoffen en componenten De BP Amsterdam Terminal (BAT) is gelegen aan de Hornweg in het Westelijk Havengebied van Amsterdam. De BAT is een

Nadere informatie

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning)

Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Bijlage 1 Emissiereducerende maatregelen (door Royal Haskoning) Steunprogramma havengebonden werktuigen 81944801/R/873192/Mech Definitief Rapport 21 januari 2011 1.3 Uilaatgasnabehandelingssytemen 1.3.1

Nadere informatie

GDF SUEZ LNG Solutions

GDF SUEZ LNG Solutions BECOMES GDF SUEZ LNG Solutions Nationale Distributiedag - 15 oktober 2015 Jan-Joris van Dijk Managing Director GDF SUEZ LNG Solutions GDF SUEZ LNG SOLUTIONS Een nieuw bedrijf binnen de groep met focus

Nadere informatie

Op ontdekkingstocht naar aardolie

Op ontdekkingstocht naar aardolie O p o n t d e k k i n g s t o c h t n a a r a a r d o l i e Op ontdekkingstocht naar aardolie Miljoenen jaren geleden De mens heeft in de loop van de tijd vele vormen van energie gebruikt: spierkracht,

Nadere informatie

Emissie-inventarisrapport

Emissie-inventarisrapport Emissie-inventarisrapport CO 2 -prestatieladder MVO medewerker Naam: S. Gorter Algemeen directeur Naam: M. van Vuuren-Sanders Datum: Datum: Handtekening: Handtekening: Cofely Energy & Infra BV Kamer van

Nadere informatie

Introductie HoSt B.V.

Introductie HoSt B.V. HR Hout WKK (Vink Sion) voor glastuinbouw en stadverwarming door HoSt Imtech Vonk vof door H. Klein Teeselink info@host.nl Introductie HoSt B.V. Inhoud: Waarom biomassa WKK, belang van warmte? Wie zijn

Nadere informatie

Footprint 2014. Rollecate Groep. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Footprint 2014. Rollecate Groep. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Footprint 2014 Rollecate Groep Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien Handtekening Juni 2015 Definitief Dhr. S.G. Jonker Dhr. R. van t Hull AMK Inventis Advies en Opleiding

Nadere informatie

Aardolie raffinage en industrie

Aardolie raffinage en industrie Aardolie raffinage en industrie spm1520 wat is energie ; vormen van energie; wet van behoud van energie; energiebalans; Zumdahl, hfst. 6 energie-eenheden bronnen en voorraden gebruik van energie energie-conversiesystemen;

Nadere informatie

Clean fuel. LNG Facts & Figures

Clean fuel. LNG Facts & Figures 1 LNG Facts & Figures Waarom LNG Schoon Zonder nabehandeling voldoen aan emissie standaarden Veilig Lichter dan lucht als het verdampt Moeilijk ontsteekbaar Enorme voorraden Past in Europese doelstelling

Nadere informatie

Ketenanalyse brandstof - diesel

Ketenanalyse brandstof - diesel Ketenanalyse brandstof - diesel Co 2 -prestatieladder Aspect(en): 4.A.1 Auteur: Herman Zondag Datum: 1 juni 2015 Inhoudsopgave Inleiding & doelstelling Beschrijving van de waardeketen Bepaling van de relevantie

Nadere informatie

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen

Arnold Maassen Holding BV. Verslag energieaudit. Verslag over het jaar 2014. G.R.M. Maassen Arnold Maassen Holding BV Verslag energieaudit Verslag over het jaar 2014 G.R.M. Maassen Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Inventarisatie van energieverbruik en emissiebronnen... 3 3 Energieverbruik en CO 2 Footprint...

Nadere informatie

Ondersteuning burgemeestersconvenant

Ondersteuning burgemeestersconvenant 20/01/2014 Ondersteuning burgemeestersconvenant Deel 2: Sustainable energy action plan (SEAP) Studiedag LNE Brussel Inhoud» Doel maatregelentool» Architectuur maatregelentool» Aan de slag 20/01/2014 2

Nadere informatie

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN

14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN 1.Inleiding 14. OVERZICHT VAN DE BELANGRIJKSTE BRONNEN VAN WATERVERONTREINIGING IN HET BRUSSELS GEWEST Het Brussels Gewest ligt voor het grootste deel in het subbekken van de Zenne. Deze waterloop en zijn

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

door Olaf P. van Pruissen en Jacob A. Moulijn Technische Universiteit Delft 1. Inleiding 101 3 2. Produktie en eigenschappen van dieselbrandstof

door Olaf P. van Pruissen en Jacob A. Moulijn Technische Universiteit Delft 1. Inleiding 101 3 2. Produktie en eigenschappen van dieselbrandstof 101 1 Dieselbrandstof door Olaf P. van Pruissen en Jacob A. Moulijn Technische Universiteit Delft 1. Inleiding 101 3 2. Produktie en eigenschappen van dieselbrandstof 101 3 2.1. Raffinage 101 3 2.2. Samenstelling

Nadere informatie

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

Emissie inventaris 2013. Visser Assen. Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Emissie inventaris 2013 Visser Assen Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Datum Versie Opsteller Gezien juni 2014 Definitief S.G. Jonker R. van der Veen AMK Inventis Advies en Opleiding 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed

Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Carbon Footprint Welling Bouw Vastgoed Dit document bevat de uitgewerkte actuele emissie inventaris van Welling Bouw Vastgoed Rapportage januari december 2009 (referentiejaar) Opgesteld door: Wouter van

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij

VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE. betreffende de verzoening van de behoeften aan energie en aan zuivere lucht in onze maatschappij VLAAMS PARLEMENT RESOLUTIE betreffde de verzoing van de behoeft aan ergie aan zuivere lucht in onze maatschappij Het Vlaams Parlemt, gelet op de Verkningsnota voor het ergiedebat in het Vlaams Parlemt,

Nadere informatie

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO 2014 Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 2 Energieverbruik en CO 2 -footprint... 3 2.1 Referentiejaar... 3 2.2 CO 2 Footprint, doelstellingen en trendanalyse...

Nadere informatie

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010 De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2010 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Oktober 2012 Definitief (aangepast op ) 1 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA

Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 stadsontwikkeling EMA Emissie-inventaris broeikasgassen 2012 EMA Principes Antwerpen ondertekende het Europese Burgemeestersconvenant. Meer dan 5.000 lokale en regionale overheden hebben ondertekend en engageren zich om op

Nadere informatie

Info avond buren - 01.12.2011

Info avond buren - 01.12.2011 Info avond buren - 01.12.2011 Het biomassaconversieproject E.ON Langerlo BUREN INFO AVOND Donderdag 01.12.2011 2 Agenda 1. Burgemeester Wim Dries (20:00) 2. Inleiding E.ON 3. Historiek Langerlo centrale

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Inhoud. Pagina 2 van 7

Inhoud. Pagina 2 van 7 Energie Audit 2014 Inhoud 1. Introductie... 3 2. Doelstelling... 3 3. Energie-aspecten... 3 Uitstoot door procesemissies... 3 Uitstoot door fabriek installaties... 3 Uitstoot vanuit de kantoorpanden...

Nadere informatie

Emissiereductieprogramma voor het Vlaamse Gewest voor de polluenten SO 2, NO x, VOS en NH 3 in het kader van Richtlijn 2001/81/EG

Emissiereductieprogramma voor het Vlaamse Gewest voor de polluenten SO 2, NO x, VOS en NH 3 in het kader van Richtlijn 2001/81/EG Ministerie van de Vlaamse Gemeenschap Departement Leefmilieu en Infrastructuur Administratie Milieu-, Natuur-, Land- en Waterbeheer Afdeling Algemeen Milieu- en Natuurbeleid Sectie Lucht Emissiereductieprogramma

Nadere informatie

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: 2014 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 Opgesteld door: Stef Jonker Datum: 26 januari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De organisatie... 4 2.1 Verantwoordelijke...

Nadere informatie

FOSSIELE BRANDSTOFFEN

FOSSIELE BRANDSTOFFEN FOSSIELE BRANDSTOFFEN De toekomst van fossiele energiebronnen W.J. Lenstra Inleiding Fossiele energiebronnen hebben sinds het begin van de industriele revolutie een doorslaggevende rol gespeeld in onze

Nadere informatie

Energiemanagement plan

Energiemanagement plan Energiemanagement plan Overzicht energiestromen / -verbruikers en CO2-emissie inventarisatie 2014 Aannemingsbedrijf B.V. 1 Inleiding Het inventariseren en analyseren van de energiestromen binnen het bedrijf,

Nadere informatie

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5

Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 1/5 Bijlage 2 Potentieelberekening energiestrategie 2/5 Toelichting bij scenario-analyse energiebeleid Beesel Venlo Venray Deze toelichting beschrijft wat

Nadere informatie

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil

België: een belangrijke speler in minerale meststoffen. Belfertil België: een belangrijke speler in minerale meststoffen Belfertil Belfertil Belgian Luxemburg Mineral Fertilizer Association Belfertil vertegenwoordigt de minerale meststoffensector. N, P, K Basis minerale

Nadere informatie

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp

Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Environmental Ship Index (ESI) Ontwerp Introductie Doel van de ontwikkeling van de ESI Environmental Ship Index (ESI) studie Voorgestelde index Organisatie en verificatie Volgende stappen 1. Introductie

Nadere informatie

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW)

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Energiebesparingspotentieel door isolatie Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Het is bekend dat de CO 2 uitstoot tegen 2020 fors naar omlaag moet. In Duitsland zijn

Nadere informatie

(autogas en propaan)

(autogas en propaan) Petitie Geen accijnsverhoging LPG (autogas en propaan) De Vereniging Vloeibaar Gas (VVG) vraagt u de voorgenomen accijnsverhoging op LPG met 0,07 per liter naar 0,18 per liter per 1 januari 2014 niet door

Nadere informatie

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2

1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 ANNEX 4 MACRO-ECONOMISCHE ONDERBOUWING VAN HET BAU-SCENARIO Auteur: J. Duerinck INHOUD 1 Toegevoegde waarde in het BAU-scenario 2 1.1 Analyse trendmatige evoluties toegevoegde waarde 2 1.2 Methode voor

Nadere informatie

Carbon Footprint Rapportage H1-2014

Carbon Footprint Rapportage H1-2014 Carbon Footprint Rapportage H1-2014 Naam Paraaf Datum Steller W.B.R. Weening November 2014 Inhoudsopgave D38.Carbon Footprint Report H1-2014.doc 1. Inleiding... 3 2. Afbakening... 4 2.1 Organisatiegrenzen...

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies 3 6.1 Berekende

Nadere informatie

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2.

1 Inleiding en verantwoording 2. 2 Beschrijving van de organisatie 2. 3 Verantwoordelijke 2. 4 Basisjaar en rapportage 2. 3.A.1-2 Inhoudsopgave 1 Inleiding en verantwoording 2 2 Beschrijving van de organisatie 2 3 Verantwoordelijke 2 4 Basisjaar en rapportage 2 5 Afbakening 2 6 Directe en indirecte GHG-emissies 3 6.1 Berekende

Nadere informatie

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group

Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Logistieke toepassingen van waterstof binnen Colruyt Group Ludo Sweron 29 februari 2012 slide 1 Visie duurzaam ondernemen Colruyt Group Samen duurzaam meerwaarde creëren door waardengedreven vakmanschap

Nadere informatie

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40%

ENERGIE- OBSERVATORIUM. Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% ENERGIE- OBSERVATORIUM Kerncijfers 2013 20% 80% 60% 40% Deze brochure wordt gepubliceerd met als doel door een efficiënt en doelgericht gebruik van de statistische gegevens, van marktgegevens, van de databank

Nadere informatie

Energieplan van [naam bedrijf] in het kader van het auditconvenant over energie-efficiëntie in de industrie

Energieplan van [naam bedrijf] in het kader van het auditconvenant over energie-efficiëntie in de industrie van [naam bedrijf] in het kader van het auditconvenant over energie-efficiëntie in de industrie Identificatienummer bedrijf Adres Datum Handtekening Exploitant Handtekening Energieconsulent 1/9 1. Contactpersonen

Nadere informatie

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel

Agenda. De uitdaging. Euro normen ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY. De uitdaging. Dubbele strategie. Hybride techniek & potentieel Agenda De uitdaging Dubbele strategie Hybride techniek & potentieel Methaan-diesel techniek & potentieel ENVIRONMENTAL VEHICLE STRATEGY p2 De uitdaging Euro normen Wettelijk kader Opwarming van de aarde

Nadere informatie

CO2 Prestatieladder 2014

CO2 Prestatieladder 2014 CO2 Prestatieladder 2014 Brouwers Holding BV en daarmee de bedrijven Adhetec BV en Pro-Emium BV hebben de doelstelling om te voldoen aan niveau één, twee, drie, vier en vijf van de CO2 Prestatieladder

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

MANAGEMENTSAMENVATTING

MANAGEMENTSAMENVATTING MANAGEMENTSAMENVATTING Zware dieselvoertuigen hebben relatief hoge NOx- en PM-emissies. De verstrenging van de Europese emissiereglementering moet leiden tot een vermindering van deze emissies voor nieuwe

Nadere informatie

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO

Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO 2013 Evaluatie en Voortgangsrapportage BRANDWIJK PROMO Inhoud Inhoud... 2 1 Inleiding... 3 2 Energieverbruik en CO 2 -footprint... 3 2.1 Referentiejaar... 3 2.2 CO 2 Footprint, doelstellingen en trendanalyse...

Nadere informatie

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies 2013 Inleiding In het kader van de CO 2 prestatieladder is een ketenanalyse uitgevoerd naar de CO 2 productie door verwarming

Nadere informatie

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA

Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA S u s t a i n a b l e E n e r g y S o l u t i o n s Voordelen van stoom door WKK in België : Projectaanpak THEOLIA Promotiedag STOOM 18 mei 2006 VITO te Mol Frederic Vermeulen Marketing en Sales Manager

Nadere informatie

Ketenanalyse stalen buispalen 2013

Ketenanalyse stalen buispalen 2013 Ketenanalyse stalen buispalen Genemuiden Versie 1.0 definitief \1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Leeswijzer 3 De -prestatieladder 4.1 Scopes 4. Niveaus en invalshoeken 5 3 Beschrijving van de waardeketen

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5,2009 Inhoudstafel INLEIDING.4 1. METHODIEK EN BRONNEN.5 1.1. METHODIEK... 5 1.2. ONDERSTELLINGEN...

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10.

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012. Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: 16-aug-2011 Doc.nr: 10. CO 2 - en energiereductiedoelstellingen t/m 2012 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 2.4 Datum: Doc.nr: 10.A0320 CO 2 -reductierapport Distributielijst Naam B.Bor (Alf) M. Roeleveld (ALF) Accorderingslijst

Nadere informatie

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD

Publicatieblad van de Europese Gemeenschappen. (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD L 84/23 II (Besluiten waarvan de publicatie niet voorwaarde is voor de toepassing) RAAD BESCHIKKING VAN DE RAAD van 12 maart 2001 houdende verlagingen en vrijstellingen van de accijns op bepaalde minerale

Nadere informatie

Regionaal Energie Convenant 2014-2016

Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Regionaal Energie Convenant 2014-2016 Mede mogelijk gemaakt met steun van: Regio Rivierenland Provincie Gelderland RCT-Rivierenland Pagina 1 Ondertekenaars, hier tezamen genoemd: partijen 1. Hebben het

Nadere informatie

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep

3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder. Hollandridderkerk Groep 3.B.1 Energiereductieprogramma 2014 ten behoeve van de CO2 -Prestatieladder Hollandridderkerk Groep Documentnummer Versienummer Datum Status EnRP2014 14.02 24 april 2014 Gereed Opgesteld door: M. Waarts

Nadere informatie

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen

Auteurs:E. Benz, C. Hewicker, N. Moldovan, G. Stienstra, W. van der Veen 30920572-Consulting 10-0198 Integratie van windenergie in het Nederlandse elektriciteitsysteem in de context van de Noordwest Europese elektriciteitmarkt Eindrapport Arnhem, 12 april 2010 Auteurs:E. Benz,

Nadere informatie

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl

Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl A. B. Emissie CO2-reductie Inventaris Versie 2.0 Auteur Gubbels Gubbels Beheer Postbus 18 5268 ZG HELVOIRT tel: 0411-641980 fax: 0411-643072 www.gubbels.nl 1/12 Inhoudsopgave Invalshoek B. CO2-reductie...

Nadere informatie

Kolenvergasser. Kolenvergasser 2009-02-01 hdefc.doc

Kolenvergasser. Kolenvergasser 2009-02-01 hdefc.doc Kolenvergasser 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 32 33 34 35 36 Beantwoord de vragen 1 t/m 3 aan de hand van het in bron 1 beschreven proces. Bron 1 De

Nadere informatie

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13

Milieu Impact van Lampen. Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Laboratorium voor Lichttechnologie KaHo Sint-Lieven Gebroeders Desmetstraat 1 B-9000 Gent 09 265 87 13 Oktober 5, 2009 Inhoudstafel INLEIDING... 4 1. METHODIEK EN BRONNEN... 5 1.1. METHODIEK... 5 1.2.

Nadere informatie

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk

NOx reductie. Oscar Moers en Max Breedijk NOx reductie Oscar Moers en Max Breedijk Oscar Moers Afgestudeerd HTS Werktuigbouwkunde en HTS Technische Bedrijfskunde Werkzaam bij Elco Burners B.V. sinds 2006, eindverantwoordelijk voor service Elco

Nadere informatie

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1

De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 De emissie inventaris van: Aannemingsbedrijf Platenkamp Borne 2015 Dit document is opgesteld volgens ISO 14064-1 AMK Inventis Stef Jonker Januari 2016 Definitief 2 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 De organisatie...

Nadere informatie

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer

NO, NO2 en NOx in de buitenlucht. Michiel Roemer NO, NO2 en NOx in de buitenlucht Michiel Roemer Inhoudsopgave Wat zijn NO, NO2 en NOx? Waar komt het vandaan? Welke bronnen dragen bij? Wat zijn de concentraties in de buitenlucht? Maatregelen Wat is NO2?

Nadere informatie

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen

Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Activiteiten van leveranciers van biobrandstoffen, ontwikkelingen en toekomstverwachtingen Eric van den Heuvel 18 maart 2015 Presentatie tijdens het Truck van de Toekomst evenement - Hardenberg Inpakken

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia

INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE. Studie in opdracht van Fevia INSCHATTING VAN DE IMPACT VAN DE KILOMETERHEFFING VOOR VRACHTVERVOER OP DE VOEDINGSINDUSTRIE Studie in opdracht van Fevia Inhoudstafel Algemene context transport voeding Enquête voedingsindustrie Directe

Nadere informatie

Review emissiefactoren 2015

Review emissiefactoren 2015 Review emissiefactoren 2015 Samenvatting In deze notitie wordt vastgelegd welke emissiefactoren Climate Neutral Group hanteert voor de voetafdruk bepalingen in 2015 en voor de nacalculatie over dat jaar.

Nadere informatie

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl

EMISSIE- INVENTARIS 2015. 2-mei 2016, www.dehaasmaassluis.nl EMISSIE- INVENTARIS 015 -mei 016, www.dehaasmaassluis.nl 1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Introductie 3 1. Organisatorische grens 3 1.3 Basisjaar 3 1.4 Wijziging berekening ten opzichte van 014 3 1.5

Nadere informatie

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006

Wonen & energie. Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau. Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 Beleidsinstrumenten op federaal en gewestelijk niveau Provinciehuis Vlaams-Brabant Bart Martens 26 juni 2006 ANIMO Winteruniversiteit LEEFMILIEU & ENERGIE 18 februari 2006 Energiezuiniger wonen: heel wat

Nadere informatie

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1. Versie: 1.0, 14-4-2015

CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1. Versie: 1.0, 14-4-2015 CO 2 inventarisatie 2015 - Q1 t/m Q1 Versie: 1.0, 14-4-2015 Inventory boundary Organizational boundaries voestalpine WBN assembleert en bouwt wisselconstructies voor, t.b.v. de railinfrastructuur. Het

Nadere informatie

Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent

Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent Startconferentie actieplan luchtkwaliteit stad en haven Gent Sessie luchtverontreiniging door industrie dinsdag 29 april 2014 Inleiding op problematiek en genomen maatregelen Jasper Wouters Vlaamse overheid

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V.

Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Voortgangsrapportage CO2 Prestatieladder (Q4 -) 2015 GKB Groep B.V. Barendrecht, 25-01-2016 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Algemeen... 3 3. Energiestromen... 3 3.1 Doelstellingen... 4 4. Inzage energieverbruik...

Nadere informatie