Valpreventie Praktische tips. vzw Jessa Ziekenhuis Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt,

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Valpreventie Praktische tips. vzw Jessa Ziekenhuis Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt,"

Transcriptie

1 Praktische tips Versiedatum juli 2016 mei - objectid objectid vzw Jessa Ziekenhuis Salvatorstraat 20, 3500 Hasselt,

2 4. Advies Contactgegevens ergotherapie Welkom Een valpartij is snel gebeurd. Waarschijnlijk staat u er niet bij stil, maar een groot aantal ongevallen gebeurt in de eigen woning. Een val van de trap, struikelen over een mat of een drempel, het komt vaker voor dan u denkt. Ongeveer 1 op 3 van de 65-plussers valt minstens één keer per jaar. De gevolgen van een valpartij kunnen verschillend zijn. Breuken, verstuikingen en snijwonden komen vaak voor na een val. Andere gevolgen zoals valangst, sociaal isolement en toegenomen zorgafhankelijkheid zijn minder zichtbaar maar zeker niet onbelangrijk! Ze hebben een grote invloed op de levenskwaliteit. Daarom is het van groot belang tijdig te starten met preventieve maatregelen! Deze brochure kan u hierbij als leidraad gebruiken. Campus Virga Jesse Geriatrie 1, tel: Campus Salvator Geriatrie 2, tel: Geriatrie 3, tel: Geriatrie 4, tel: Geriatrie 5, tel: Geriatrie 6, tel: Psychogeriatrie, tel: Geriatrisch dagziekenhuis, tel: Vallen voorkomen is het belangrijkste. Je moet blijven doen wat je graag doet, maar voorzichtiger. Janine Bischops 12 1

3 Inhoud 1. Hoe vallen voorkomen? p Wat als u gevallen bent? p. 8 Preventief kan u volgende acties ondernemen: Zet de telefoon op een centrale plaats in de woning neer, liefst niet te hoog. Spreek eventueel af met enkele leeftijdsgenoten of buren om elkaar dagelijks in een bepaalde beurtrol te contacteren, zodat u wederzijds een oogje in het zeil houdt. Dit is een erg efficiënte en een goedkope oplossing die bovendien het sociaal contact bevordert. 3. Veilig rechtstaan en gaan zitten p Advies p Contactgegevens p Veilig rechtstaan en gaan zitten 3.1. Algemene aandachtspunten Zorg ervoor dat het bed en de zetel op een goede hoogte staan: in zit moeten heupen en knieën een hoek van 90 vormen. Gebruik een stevige stoel met armleuningen Gaan zitten in een stoel met leuningen Ga goed voor de stoel staan zodat u de stoel voelt in beide knieholtes. Breng de handen één voor één over naar de leuning van de stoel. Breng het zitvlak goed naar achteren en ga rustig zitten Rechtstaan uit een stoel met leuningen Schuif de voeten naar achter onder de stoel. Breng neus en romp goed naar voor. Plaats de handen op de leuning van de stoel en duw daarop af. 2 11

4 Steun met uw handen op de zitting van de stoel en sta recht. 1. Hoe vallen voorkomen? 1.1. Draag veilig schoeisel Een gesloten schoen, pantoffel of sandaal die de voet goed omsluit. Veilige schoenen: Onveilige schoenen: 2.2. Als u niet kan opstaan na een val Wanneer u niet recht geraakt omdat u pijn of onvoldoende kracht hebt, dan kunnen volgende tips van pas komen: Indien u een breuk of een kwetsuur opgelopen hebt ten gevolge van de val, is het vaak niet meer mogelijk om op handen en knieën rond te kruipen. Soms kan u wel nog op het achterwerk of liggend op één zijde rond schuifelen. Zo kan u proberen een telefoon of een alarmtoestel te bereiken om hulp in te roepen. Zorg voor isolatie indien u niet recht geraakt. Als u op een koude vloer blijft liggen, kan u op korte tijd sterk afkoelen. Trek alles naar u toe wat zich binnen handbereik bevindt en als isolatie kan dienen, bv. kussens van zetels, handdoeken, kledingstukken, Slipper/aansteker Schoen met hak Opmerking Indien het dragen van schoenen niet mogelijk is, kan een antislipkous als tussenoplossing dienen. Indien u vaak last heeft van gezwollen voeten, neemt u best een schoen met een verstelbare sluiting (veters of velcro) Draag goed zorg voor uw ogen Ga 1 keer per jaar langs bij uw oogarts voor een controle. Zorg voor goed aangepaste verlichting in uw huis, ook s nachts. Laat uw ogen wennen als je van donker naar licht gaat of andersom. Gebruik uw leesbril niet als u rondloopt in het huis of opstaat uit de stoel. 10 3

5 1.3. Blijf bewegen Beweeg elke dag 30 minuten. Zo kan u bv. al zittend op een pedalo fietsen en met uw armen draaien. Rol om tot u op uw buik ligt. Steun op beide handen en voeten en duw af zodat u op uw knieën komt te steunen. Neem deel aan huishoudelijke taken. Zorg ervoor dat het bewegen veilig kan gebeuren Pas op met geneesmiddelengebruik Neem enkel medicatie die voor u is voorgeschreven. Slaapmedicatie en veel rustgevende medicijnen verdubbelen het risico op vallen. Neem deze enkel vlak voordat u in bed gaat. Gebruik geen medicatie waarvan de vervaldatum is overschreden. Kruip naar een stoel of een ander stabiel voorwerp waarop u kan steunen om recht te komen. Steun met uw handen op de stoel en hef uw knie op zodat één been gebogen is en uw voet plat op de grond staat Wees alert voor duizeligheid Wat u kan doen indien u duizelig bent bij het rechtkomen uit bed of zetel: Plaats het hoofdeinde van uw bed een beetje hoger. Kom traag recht uit de zetel of het bed. Blijf even zitten op de rand van het bed alvorens recht te staan Vermijd plotse bewegingen. Blijf even staan alvorens u begint te stappen. Drink voldoende water. 4 9

6 TRAPPEN, OVERLOOP, ZOLDER EN KELDER Er is een lichtschakelaar boven en beneden aan de trap. De traploper zit goed vast of werd reeds verwijderd. Er is een stevige ononderbroken trapleuning aanwezig (best aan twee zijden). Er slingeren geen spullen rond op de trap. Indien de trap te onveilig wordt, overweegt u om alle voorzieningen op het gelijkvloers te plaatsen. IN NIET IN Sta eens even stil bij de kruisjes in de kolom niet in orde. Misschien is een verandering van de situatie nodig om uw woning veiliger te maken. 2. Wat als u gevallen bent? 1.6. Zorg voor een veilige omgeving Checklist ALGEMEEN IN NIET IN De woning is voldoende verlicht. De grond is altijd zuiver en vrij van zaken waarover u kan struikelen. U verplaatst zich rustig als de telefoon rinkelt of de deurbel gaat. De tapijten zijn reeds verwijderd. U hebt een personenalarmsysteem en draagt dit steeds. U gebruikt een loophulpmiddel als dat nodig is. Er is voldoende ruimte om te passeren met uw loop-hulpmiddel Opstaan na een val Blijf rustig. Indien u over een personenalarmsysteem beschikt, druk op de knop. Ligt er een telefoon of gsm binnen handbereik, probeer dan iemand op te bellen. Hebt u geen pijn en bent u nog sterk genoeg om op te staan? Volg dan de stappen op de volgende pagina. TOEGANGSWEG, VOUR EN INKOM De toegangsweg is vrij en effen, zonder bladeren en mos. Een eventuele opstap aan de voordeur is voorzien van een hellend vlak en/of een leuning. IN NIET IN 8 5

7 WOONKAMER IN NIET IN Er is een GSM of draadloze telefoon voorzien die overal kan meegenomen worden. Er zijn stabiele meubels waar u op kan steunen, bv. zonder wielen. KEUKEN IN NIET IN Aan de tafel staan stevige stoelen met armleuning. Keukengerei dat dagelijks nodig is staat op reikhoogte in de kast. BADKAMER IN NIET IN De badkamervloer is altijd droog. Er is een antislipmat aanwezig in bad/douche. Er is een zitbank aanwezig in bad/douche. Er zijn handgrepen in uw douche en/of aan uw bad. U hebt de mogelijkheid om te gaan zitten tijdens het ochtendtoilet (bv. om uw broek aan te doen). TOILET IN NIET IN Er is een handgreep aanwezig. Indien u moeilijk recht komt van het toilet beschikt u over een verhoogd toilet of een toiletverhoger. SLAAPKAMER IN NIET IN De lichtschakelaar is gemakkelijk vanuit het bed te bereiken. U doet steeds het licht aan indien u s nachts opstaat. U staat altijd voorzichtig op: rustig en in verschillende fasen. U blijft ook eerst even zitten voor u opstaat. U kan het toilet gemakkelijk bereiken vanuit de slaapkamer of u beschikt over een toiletstoel of urinaal voor s nachts. 6 7

Infobrochure Valpreventie

Infobrochure Valpreventie Infobrochure Valpreventie Welkom Tijdens je opname in het St-Franciskus Ziekenhuis heb je misschien wel gemerkt dat valpreventie een belangrijk thema is. Er wordt gevraagd om veilig schoeisel mee te nemen,

Nadere informatie

MET VALLEN EN OPSTAAN

MET VALLEN EN OPSTAAN MET VALLEN EN OPSTAAN VALPREVENTIE - Patiëntinformatie - Inleiding Ongeveer 30% van de 65-plussers valt minstens eenmaal per jaar. Bij de 80-jarigen verhoogt dit percentage zelfs tot 50 %. Zowel persoons-

Nadere informatie

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden?

Checklist valpreventie. Hoe kan u een valincident vermijden? Checklist valpreventie Hoe kan u een valincident vermijden? Inleiding Vallen is soms erger dan u denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen, moet uw woning een veilige

Nadere informatie

Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL

Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL Infobrochure Valpreventie WELKOM BIJ HET H. HARTZIEKENHUIS MOL Kwaliteit en Veiligheid Wij doen mee! Onze kwaliteit aantoonbaar maken Ons ziekenhuis heeft zich geëngageerd om het accreditatielabel van

Nadere informatie

Vermijd vallen in de thuissituatie

Vermijd vallen in de thuissituatie Vermijd vallen in de thuissituatie Wat kunt u er zelf aan doen? Nederrij 133 2200 Herentals t 014 24 61 11 f 014 24 61 26 www.azherentals.be Inleiding Bij het ouder worden of bij ziekte verandert de lichamelijke

Nadere informatie

Tips om vallen te vermijden

Tips om vallen te vermijden INFORMATIE voor de patiënt Tips om vallen te vermijden De kans op een (ernstige) val is 10x groter dan de kans op een verkeersongeval! Binnen de groep 65 plussers, die thuis wonen, maakt elk jaar 1 persoon

Nadere informatie

Infobrochure valpreventie

Infobrochure valpreventie Infobrochure valpreventie Inleiding We willen u met deze informatie helpen om uw valrisico te verminderen. Het vallen gebeurt meestal wanneer u alleen bent en het meest in de thuissituatie. Wanneer u eens

Nadere informatie

Valpreventie. Noodzaak. Doel. Factoren die het vallen beïnvloeden: Meest voorkomende kwetsuren:

Valpreventie. Noodzaak. Doel. Factoren die het vallen beïnvloeden: Meest voorkomende kwetsuren: Valpreventie Noodzaak 1 op 3 thuiswonende ouderen vallen eens per jaar Bij de helft van de valpartijen raakt de betrokkene gewond vallen en de gevolgen ervan zijn de belangrijkste oorzaak van overlijden

Nadere informatie

Checklist voor een veilige huisinrichting

Checklist voor een veilige huisinrichting Checklist voor een veilige huisinrichting Doe de test Vallen, het is soms erger dan je denkt. Een domme val kan heel wat ellende veroorzaken. Om valpartijen te voorkomen moet je huis een veilig huis zijn.

Nadere informatie

VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen?

VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen? PATIËNTENBROCHURE VALPREVENTIE: Wat kan je er zelf aan doen? INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Te weinig beweging... 5 3. Duizeligheid. 7 4. Medicatiegebruik.... 8 5. Laat je zicht controleren 9 6. Veiligheid

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Vallen voorkomen. Wat kan je er zelf aan doen

PATIËNTEN INFORMATIE. Vallen voorkomen. Wat kan je er zelf aan doen PATIËNTEN INFORMATIE Vallen voorkomen Wat kan je er zelf aan doen Inhoudsopgave Tip: blijf in beweging...4 Tip: let op je schoeisel en draag zorg voor je voeten...4 Tip: probeer duizeligheid te voorkomen...5

Nadere informatie

Michèle Van Rompaey Interne Liaison Geriatrie AZ Monica. T 03 240 27 98 michele.van.rompaey@azmonica.be

Michèle Van Rompaey Interne Liaison Geriatrie AZ Monica. T 03 240 27 98 michele.van.rompaey@azmonica.be Valpreventie Inleiding Uit onderzoek blijkt dat één op drie 65-plussers minstens één keer valt per jaar. De meeste ongevallen gebeuren bovendien thuis. Om ongevallen te voorkomen moet u zich bewust zijn

Nadere informatie

Valpreventie voor ouderen

Valpreventie voor ouderen Valpreventie voor ouderen Inhoudsopgave Inleiding Te weinig beweging Duizeligheid Medicatiegebruik Laat je zicht controleren Veiligheid in en om het huis Wat als je gevallen bent? Nuttige tips Heeft u

Nadere informatie

Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen

Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen Veilig thuis: Concrete tips om vallen te voorkomen Valpartijen thuis Enkele cijfers Eén op de drie van de thuiswonende 65-plussers valt één maal per jaar. Bij personen ouder dan 80 jaar loopt dat percentage

Nadere informatie

patiëntenwijzer Hoe voorkomen dat u valt?

patiëntenwijzer Hoe voorkomen dat u valt? patiëntenwijzer Hoe voorkomen dat u valt? Een val is snel gebeurd... Met het ouder worden, loopt u meer kans om te vallen. De meeste valpartijen gebeuren bij het doen van de dagelijkse taken: de brievenbus

Nadere informatie

Tips om vallen en struikelen thuis te voorkomen. Imeldaziekenhuis

Tips om vallen en struikelen thuis te voorkomen. Imeldaziekenhuis Tips om vallen en struikelen thuis te voorkomen Imeldaziekenhuis imelda omringt u met zorg Inhoud Inleiding 3 Blijf in beweging 3 Een veilige woonomgeving 4 Aandachtsounten per kamer 5 Veilig gedrag 8

Nadere informatie

> Veilig op stap: valpreventie bij ouderen. www.azstlucas.be

> Veilig op stap: valpreventie bij ouderen. www.azstlucas.be > www.azstlucas.be 2 Inhoudsopgave 2 Inleiding 3 Gevolgen van een val 4 Risicofactoren en tips om valincidenten te vermijden 4 1. Beweging 4 2. Medicatie 4 3. Bepaalde aandoeningen 4 4. Ondervoeding 5

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen

Valpreventie bij ouderen Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk gevallen zijn In deze patiëntenfolder gaan we in op zes factoren die het risico op

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen ZORG DAT U NIET VALT! NEEM EENVOUDIGE MAATREGELEN ZORG VOOR EEN GOEDE CONDITIE Houd uw conditie op peil door regelmatig te bewegen. Met een half uurtje

Nadere informatie

Valpreventie Wat kan je er zelf aan doen? Informatie voor patiënten

Valpreventie Wat kan je er zelf aan doen? Informatie voor patiënten Valpreventie Wat kan je er zelf aan doen? Informatie voor patiënten 2 Valpreventie Voorkomen van vallen bij senioren Naarmate je ouder wordt, verandert je lichamelijke conditie. Bewegingen en reacties

Nadere informatie

VALLEN. blijf er even bij stil staan. 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie. Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.

VALLEN. blijf er even bij stil staan. 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie. Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman. VALLEN blijf er even bij stil staan 32.023N-130701 Diensthoofd Geriatrie Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.net Deze brochure is bestemd voor personen die een verhoogde kans

Nadere informatie

valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00

valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00 g e r i a t r i e valkliniek tips om vallen te voorkomen TEL.: 011-69 96 00 1 2 Inhoud Inleiding... 4 Meer bewegen... 5 De trap op- en afgaan... 9 Opstaan uit bed... 11 Vallen en opstaan... 13 3 Inleiding

Nadere informatie

Valpreventie: blijf op je eigen benen staan. Educatiebrochure SAP 7747

Valpreventie: blijf op je eigen benen staan. Educatiebrochure SAP 7747 Valpreventie: blijf op je eigen benen staan Educatiebrochure SAP 7747 Inleiding Vallen bij oudere mensen is een ernstig probleem. Eén op de drie thuiswonende ouderen en de helft van de verpleeghuisbewoners

Nadere informatie

Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen

Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen Klinische geriatrie Valpreventie, wat u er zelf aan kunt doen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk gevallen zijn. Voorkomen van vallen bij ouderen

Nadere informatie

Valpreventieparcours

Valpreventieparcours Valpreventieparcours Spreektekst voor de scheidsrechter 1. Ervaar hoe het voelt om een wankel gangpatroon te hebben en wandel met 'samengebonden' voeten tot aan de volgende kegel. 2. Zoals je ziet neemt

Nadere informatie

metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Valpreventie

metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Valpreventie metabole en cardiovasculaire aandoeningen info voor patiënten Valpreventie Inhoud 01 Voorwoord... 04 02 Beweging en evenwicht... 04 03 Medicatiegebruik... 05 04 Bloeddrukproblemen... 05 05 Gezichtsvermogen...

Nadere informatie

Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen

Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen Zorg dat u niet valt! Neem eenvoudige maatregelen Zorg voor een goede conditie Houd uw conditie op peil door regelmatig te bewegen. Met een half uurtje beweging per dag zorgt u voor soepele en sterke spieren.

Nadere informatie

INFORMATIE. vallen voorkomen. wat kan je er zelf aan doen

INFORMATIE. vallen voorkomen. wat kan je er zelf aan doen PAT I Ë N T E N INFORMATIE vallen voorkomen wat kan je er zelf aan doen Mevrouw, mijnheer, Vallen bij ouderen is een ernstig probleem. Eén op de drie thuiswonende ouderen valt minstens één keer per jaar

Nadere informatie

Informatiebrochure Valpreventie

Informatiebrochure Valpreventie Informatiebrochure Inhoud 1. Inleiding 4 2. in het ziekenhuis 5 3. in de thuisomgeving 6 4. Zorgen voor een veilige thuisomgeving 9 5 Loophulpmiddelen op een rijtje 13 6 Fit blijven is de boodschap 14

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen. Patiënteninformatie

Valpreventie bij ouderen. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk zijn gevallen Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Valpreventie: praktische tips voor thuis

Patiënteninformatie. Valpreventie: praktische tips voor thuis Patiënteninformatie Valpreventie: praktische tips voor thuis 2 Inhoud Inleiding... 4 Gevolgen van vallen... 4 Lichamelijke letsels... 4 Andere gevolgen... 4 Ik ben slecht te been... 5 Ik heb weinig kracht

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen

Valpreventie bij ouderen Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die recentelijk gevallen zijn. Voorkomen van vallen bij ouderen Naarmate u ouder wordt, verandert

Nadere informatie

Informatiebrochure Valpreventie bij ouderen

Informatiebrochure Valpreventie bij ouderen Informatiebrochure Valpreventie bij ouderen 1 Inleiding Naarmate je ouder wordt, verandert je lichamelijke conditie. Bewegingen en reacties worden trager. Vallen bij ouderen is een ernstig probleem en

Nadere informatie

Valpreventie kwetsbare ouderen

Valpreventie kwetsbare ouderen Valpreventie kwetsbare ouderen 2 Vallen komt veel voor. Eén op de drie thuiswonende ouderen van 65 jaar en ouder valt minstens één keer per jaar. Een dergelijke val kan nare gevolgen hebben. Het is dan

Nadere informatie

PATIËNTENINFO. Totale knieprothese. Praktische tipss. Fysische geneeskunde - Ergotherapie

PATIËNTENINFO. Totale knieprothese. Praktische tipss. Fysische geneeskunde - Ergotherapie PATIËNTENINFO Totale knieprothese Praktische tipss Fysische geneeskunde - Ergotherapie Beste patiënt Onlangs onderging u een totale knieprothese in het Universitair Ziekenhuis Antwerpen. In deze brochure

Nadere informatie

Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis

Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis Vallen voorkomen Thuis en in het ziekenhuis Afdeling fysiotherapie Inleiding Eén op de drie thuiswonende ouderen en de helft van de verpleeghuisbewoners valt minstens eenmaal per jaar. Jaarlijks vinden

Nadere informatie

Infofiche. Blijf bewegen. Tips die je helpen om meer te bewegen

Infofiche. Blijf bewegen. Tips die je helpen om meer te bewegen Blijf bewegen Je bent nooit te oud om te bewegen. Veel senioren die bewegen hebben zelfs een betere fysieke fitheid dan jongeren. Ga even langs bij je huisarts. Hij of zij geeft je persoonlijk advies op

Nadere informatie

Geriatrie. Veiligheid en valpreventie in en om het huis

Geriatrie. Veiligheid en valpreventie in en om het huis Geriatrie Veiligheid en valpreventie in en om het huis In deze folder treft u algemene adviezen die kunnen bijdragen aan de veiligheid in huis. Het doel is om risicosituaties te verkleinen en risicogedrag

Nadere informatie

Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN

Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN Valpreventie INFORMATIE VOOR PATIËNTEN 2 INHOUDSTAFEL Inleiding 4 1. Vallen: hoe en waarom? 5 2. Voorkomen is beter dan genezen 7 3. Nuttige tips 14 4. Wat als je gevallen bent? 15 3 INLEIDING Vallen is

Nadere informatie

Valpreventie. bij ouderen. Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen.

Valpreventie. bij ouderen. Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen. Valpreventie bij ouderen Informatie voor oudere patiënten die een verhoogde kans hebben om te vallen of die kort geleden zijn gevallen. Inhoudsopgave Blz. 1 Inleiding... 1 2 Risicofactoren... 1 3 Verklein

Nadere informatie

Tips om vallen te voorkomen

Tips om vallen te voorkomen Tips om vallen te voorkomen Tijdens uw opname bij HMC (Haaglanden Medisch Centrum) hebben we geconstateerd dat u een verhoogd risico heeft om te vallen. Het kan ook zijn dat u al vaker gevallen bent. In

Nadere informatie

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE REVALIDATIE BROCHURE Raadpleging Orthopedie www.europaziekenhuizen.be Site St-Michel 2 HOE STAPPEN MET KRUKKEN HOE STAPPEN MET KRUKKEN? MET 2 KRUKKEN Gedurende de eerste 3 tot 4 weken na uw heupoperatie

Nadere informatie

VALPREVENTIE MB Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg

VALPREVENTIE MB Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg VALPREVENTIE MB 3036 Brochure: Vallen l Ziekenhuis Oost-Limburg 1 WELKOM Een val is snel gebeurd, ook tijdens uw verblijf in het ziekenhuis. Samen met u en uw naasten willen alle ziekenhuismedewerkers

Nadere informatie

VOTO-score. Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen. Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck

VOTO-score. Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen. Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck VOTO-score Valrisico s Opsporen in de Thuissituatie van Ouderen Juni 2009 C. Verstraete, G. Braeckman G. en L. De Coninck De VOTO-score werd ontwikkeld in het kader van een bachelorproef aan de opleiding

Nadere informatie

Valpreventie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk

Valpreventie. T +32(0) F +32(0) Campus Sint-Jan Schiepse bos 6. B 3600 Genk Valpreventie T +32(0)89 32 50 50 F +32(0)89 32 79 00 info@zol.be Campus Sint-Jan Schiepse bos 6 B 3600 Genk Campus Sint-Barbara Bessemerstraat 478 B 3620 Lanaken Medisch Centrum André Dumont Stalenstraat

Nadere informatie

Infobrochure. Valvrij door het leven. mensen zorgen voor mensen

Infobrochure. Valvrij door het leven. mensen zorgen voor mensen Infobrochure Valvrij door het leven mensen zorgen voor mensen Vallen vormt een grote bedreiging voor oudere mensen. Voor een 75-plusser is vallen één van de meest voorkomende oorzaken/aanleidingen van

Nadere informatie

Checklist veiligheid in en om uw huis

Checklist veiligheid in en om uw huis Checklist veiligheid in en om uw huis - Algemene controlepunten - Trap, gangen en overloop - Woonkamer - Keuken - Slaapkamer - Badkamer en toilet - Buiten Algemene controlepunten In orde? Opmerkingen Liggen

Nadere informatie

Vallen voorkomen... ook op materniteit

Vallen voorkomen... ook op materniteit Vallen voorkomen... ook op materniteit vragen of nota s Valincidenten kunnen iedereen overkomen, ook u als moeder op materniteit. Het is immers mogelijk dat u zich na de bevalling wat zwak op de benen

Nadere informatie

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS REVALIDATIEBROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE ALGEMEEN ZIEKENHUIS SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM Beste, De operatie is achter de rug, de revalidatie kan gestart worden. Het doel van de revalidatie

Nadere informatie

Valpreventie

Valpreventie Valpreventie Doel Informatie bieden over de oorzaken en gevolgen van vallen, het voorkomen van vallen en u enkele tips meegeven in geval u toch nog zou vallen. 1. Oorzaken van vallen vzw Werken Glorieux

Nadere informatie

PERSOONLIJKE EVOLUTIEFICHE

PERSOONLIJKE EVOLUTIEFICHE ALGEMENE TIPS Draag steeds stevige gesloten schoenen Let op met huisdieren en kleine kinderen Laat geen voorwerpen achter op de trap Plaats geen matjes in de living Ga niet buiten bij vriesweer of sneeuw

Nadere informatie

Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis

Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis Valpreventie en vallen na ontslag uit het ziekenhuis Oorzaken van een val. Een val kan een duidelijke (enkelvoudige) oorzaak hebben; bijvoorbeeld een struikelpartij of een plotse bewustzijnsdaling. Vaak

Nadere informatie

Valpreventie. Informatiebrochure

Valpreventie. Informatiebrochure Informatiebrochure Inhoud 1. Inleiding 4 2. in het ziekenhuis 5 3. in de thuisomgeving 6 4. Zorgen voor een veilige thuisomgeving 9 5 Loophulpmiddelen op een rijtje 13 6 Fit blijven is de boodschap 14

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen

Valpreventie bij ouderen Valpreventie bij ouderen Geriatrie Inhoudsopgave Hoofdstuk Pagina 1. Oorzaken van vallen 5 2. Opletten met medicijnen 7 3. Veiligheid in en om het huis 8 4. Wat als u gevallen bent? 12 5. Alarmsysteem

Nadere informatie

Revalidatie bij totale knieprothese na hospitalisatie

Revalidatie bij totale knieprothese na hospitalisatie Revalidatie bij totale knieprothese na hospitalisatie - 1 - - 2 - Inleiding U onderging een totale knie-operatie. Uw revalidatie startte reeds de dag na de ingreep en dient ook na ontslag intensief verder

Nadere informatie

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis

Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen. Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Hernia met een radiculair syndroom in de lage rug Adviezen & oefeningen Afdeling Fysiotherapie IJsselland Ziekenhuis Inleiding U bent patiënt op de afdeling neurologie van het IJsselland Ziekenhuis. Er

Nadere informatie

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding Thuis blijven wonen Woonadvies en ergobegeleiding Je vertrouwde omgeving: thuis! Zorgen een ziekte, een handicap, ongeval of je leeftijd ervoor dat je dagelijkse activiteiten in huis moeilijk worden? Enkele

Nadere informatie

Valpreventie Valpreventie

Valpreventie Valpreventie Valpreventie e d n a v Week e i t n e v Valpre WEEK VAN DE VALPREVENTIE Wist u dat : 1 op 3 van de 65-plussers ten minste één keer per jaar valt? Het risico om te vallen toeneemt met de leeftijd? 32 tot

Nadere informatie

Beweegpakket VAL-net. oefeningen voor patiënten

Beweegpakket VAL-net. oefeningen voor patiënten Beweegpakket VAL-net oefeningen voor patiënten INLEIDING 3 OEFENINGEN 4 MEER INFORMATIE 32 2 Beste kinesitherapeut, Inleiding Dit Beweegpakket VAL-net bestaat uit een selectie van oefeningen die u kunt

Nadere informatie

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup

Orthopedie. Instructies voor patiënten met een kunstheup Orthopedie Instructies voor patiënten met een kunstheup Geachte mevrouw/mijnheer, In deze folder vindt u een aantal richtlijnen/instructies, die u goed kunt gebruiken nadat u een heupprothese heeft gekregen.

Nadere informatie

Samen voorkomen dat u valt

Samen voorkomen dat u valt www.tantelouise-vivensis.nl Valpreventie Samen voorkomen dat u valt Als u ouder wordt, is de kans groter dat u valt. Toch is het niet zo dat vallen nu eenmaal bij het ouder worden hoort. U kunt zelf veel

Nadere informatie

Een (te) lage bloeddruk of een plotse daling van de bloeddruk bij het rechtkomen, het bukken of na de maaltijd.

Een (te) lage bloeddruk of een plotse daling van de bloeddruk bij het rechtkomen, het bukken of na de maaltijd. Vallen voorkomen Vallen voorkomen Een valpartij is snel gebeurd. Meestal beperken de gevolgen zich tot kleine letsels zoals schaafwonden of een paar blauwe plekken. Bij ouderen kan vallen echter een ernstige

Nadere informatie

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE

REVALIDATIE BROCHURE TOTALE KNIEPROTHESE REVALIDATIE BROCHURE Raadpleging Orthopedie www.europaziekenhuizen.be Site St-Michel 2 HOE STAPPEN MET KRUKKEN? HOE STAPPEN MET KRUKKEN? MET 2 KRUKKEN Na een knieprothese mag u vrij snel zonder krukken

Nadere informatie

Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon

Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon Veiligheid in de Woning Resultaten van de checklist in Borgloon INLEIDING Vallen is bij ouderen een van de belangrijkste doodsoorzaken. Met de toenemende vergrijzing van de bevolking is het waarschijnlijk

Nadere informatie

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5

Extra oefeningen. Romp 1. Vooroverbuigen 2 2. Draaien 3. Arm en romp 3. Armen schuiven over tafel 4. Hand en pols 4. Handen vouwen en polsen buigen 5 Extra oefeningen Deze oefeningen sluiten aan op de Oefengids beroerte (CVA). De Oefengids beroerte (CVA) is te bestellen via www.hersenletsel.nl of te downloaden van www.snelinbeweging.nl. De oefengids

Nadere informatie

Dienst geriatrie Valpreventie in het ziekenhuis. Informatiebrochure voor de patiënt en de familie

Dienst geriatrie Valpreventie in het ziekenhuis. Informatiebrochure voor de patiënt en de familie Dienst geriatrie Valpreventie in het ziekenhuis Informatiebrochure voor de patiënt en de familie VOORWOORD Al onze ziekenhuismedewerkers nemen ter preventie van vallen enkele aandachtspunten in acht. Ook

Nadere informatie

Weer thuis na een nieuwe heup

Weer thuis na een nieuwe heup Weer thuis na een nieuwe heup WEER THUIS MET EEN NIEUWE HEUP Weer thuis De prothese moet in de eerste twee tot drie maanden de kans krijgen om goed vast te groeien. Verkeerde bewegingen en een te hoge

Nadere informatie

informatiebrochure Valpreventie Wat kan u er zelf aan doen

informatiebrochure Valpreventie Wat kan u er zelf aan doen informatiebrochure Valpreventie Wat kan u er zelf aan doen Inhoudstafel 1. Inleiding 4 2. Gevolgen van vallen 4 3. Ik ben slecht te been 5 4. Ik heb weinig kracht of een slecht evenwicht 7 5. Ik voel

Nadere informatie

CENTRUM VOOR THUISZORG. Valpreventie. bij senioren

CENTRUM VOOR THUISZORG. Valpreventie. bij senioren CENTRUM VOOR THUISZORG Valpreventie bij senioren Inleiding Hoe ouder u wordt, hoe meer de lichamelijke conditie verandert. De bewegingen en reacties worden minder snel en u wordt minder snel in het herkennen

Nadere informatie

Valpreventie bij ouderen. Wat kunt u zelf doen?

Valpreventie bij ouderen. Wat kunt u zelf doen? Valpreventie bij ouderen. Wat kunt u zelf doen? In deze tekst leest u wat u zelf kunt doen om vallen zoveel mogelijk te voorkomen. Er wordt ingegaan op zes factoren die het risico op vallen verhogen. Deze

Nadere informatie

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit,

Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Lage Rugpijn, Aspecifieke Lage Rugpijn, Lumbago, Spit, Wat is lage rugpijn? Lage rugpijn zit onderin de rug. Soms straalt de pijn uit naar de billen of naar een of beide bovenbenen. De pijn kan plotseling

Nadere informatie

VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen

VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen VALPREVENTIE WAT KUNT U ER ZELF AAN DOEN? Sjaak Coenen HOEVEEL 55-PLUSSERS KRIJGEN TE MAKEN MET ERNSTIG LETSEL TEN GEVOLGE VAN EEN VAL? A 1 op de 43 55-plussers B 1 op de 83 55-plussers C 1 op de 123 55-plussers

Nadere informatie

Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee?

Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee? Doe de thuisscan >>> Lang zult u wonen Waar ga ik in mijn huis mee aan de slag? Wat schort er aan of wat is een goed idee? Handig boekje over langer zelfstandig blijven wonen in uw eigen huis. Met een

Nadere informatie

Weer thuis na een nieuwe knie

Weer thuis na een nieuwe knie Weer thuis na een nieuwe knie WEER THUIS MET EEN NIEUWE KNIE Basisregels voor de eerste drie maanden na de operatie: Probeer tijdens alle activiteiten het staan en lopen met zitten af te wisselen. Dit

Nadere informatie

Infobrochure. Valpreventie

Infobrochure. Valpreventie Infobrochure Valpreventie Infobrochure Geriatrie Mevrouw, mijnheer, Het is bekend dat vallen een ernstig probleem is voor ouderen. De kans om te vallen neemt toe met de leeftijd. Een val kan voor ouderen

Nadere informatie

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten

Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Voorkom onnodige achteruitgang in het ziekenhuis Handleiding voor patiënten Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te gaan. Waarom deze informatie? 2 Gebruiksaanwijzing 3 Cartoon 1 bereid uw ziekenhuisopname

Nadere informatie

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding

Thuis blijven wonen. Woonadvies en ergobegeleiding Thuis blijven wonen Woonadvies en ergobegeleiding Je vertrouwde omgeving: thuis! Zorgen een ziekte, een handicap, ongeval of je leeftijd ervoor dat je dagelijkse activiteiten in huis moeilijk worden? Enkele

Nadere informatie

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS

REVALIDATIEBROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT ZOTTEGEM ALGEMEEN ZIEKENHUIS REVALIDATIEBROCHURE TOTALE HEUPPROTHESE ALGEMEEN ZIEKENHUIS SINT-ELISABETH GODVEERDEGEMSTRAAT 69 9620 ZOTTEGEM Beste, De operatie is achter de rug, de revalidatie kan gestart worden. Het doel van de revalidatie

Nadere informatie

Revalidatiebrochure na knieprothese

Revalidatiebrochure na knieprothese Revalidatiebrochure na knieprothese (Brochure 2 van 3) Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Oefenprogramma na knieprothese... 4 3. Hoe stappen met krukken?... 8 3.1 Met 2 krukken... 8 3.2 Evenwichtsproblemen...

Nadere informatie

Veiligheid in huis. Blijf Staan valpreventie

Veiligheid in huis. Blijf Staan valpreventie Veiligheid in huis Blijf Staan valpreventie Een veilig appartement Wie in een zorginstelling gaat wonen, staat vaak voor een lastige keus: welke spullen gaan mee en welke niet? Wie te veel meeneemt, komt

Nadere informatie

Vragen en antwoorden Valquiz

Vragen en antwoorden Valquiz Vragen en antwoorden Valquiz Thuiswonende ouderen Deel I: juist/fout-ronde. 1. Mannen vallen meer dan vrouwen FOUT. Vrouwen (30%) vallen vaker dan mannen (15%). 2. Hoe meer je beweegt, hoe minder kans

Nadere informatie

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven

Een goede conditie helpt vallen voorkomen. Praktische tips om gezond en fit te blijven Een goede conditie helpt vallen voorkomen Praktische tips om gezond en fit te blijven Met een goede conditie voelt u zich zowel lichamelijk als geestelijk fit. Dat is een voorwaarde om lekker te doen en

Nadere informatie

Adviezen na een totale knieprothese

Adviezen na een totale knieprothese Adviezen na een totale knieprothese Deze brochure is bestemd voor patiënten die een totale knievervanging hebben ondergaan op de afdelingen Orthopaedie of Reumatische Ziekten van het Radboudumc. Hierin

Nadere informatie

Vragen & antwoorden Veiligheidsbingo

Vragen & antwoorden Veiligheidsbingo Vragen & antwoorden Veiligheidsbingo Thuiswonende ouderen Deel I: juist/fout-ronde. 1. Mannen vallen meer dan vrouwen. FOUT. Vrouwen (30%) vallen vaker dan mannen (15%). 2. Hoe meer je beweegt, hoe minder

Nadere informatie

Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese

Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese Ontslag na een totale heup- of kophalsprothese Inleiding De afgelopen week heeft u met de fysiotherapeut geoefend. Het is belangrijk dat als u thuis bent, doorgaat met de therapievorm die in het ziekenhuis

Nadere informatie

REVALIDATIEBROCHURE NA KNIEPROTHESE

REVALIDATIEBROCHURE NA KNIEPROTHESE REVALIDATIEBROCHURE NA KNIEPROTHESE (Brochure 2 van 3) 1 Revalidatiebrochure na knieprothese Inhoudsopgave 1) Inleiding... 3 2) Oefenprogramma na knieprothese... 4 3) Hoe stappen met krukken?... 9 3.1

Nadere informatie

Algemeen Vallen bij ouderen

Algemeen Vallen bij ouderen Algemeen Vallen bij ouderen Als u opgenomen wordt in ons ziekenhuis willen wij weten of u een verhoogde kans heeft om te vallen. Indien u al eens eerder bent gevallen, thuis of in het ziekenhuis, heeft

Nadere informatie

Vallen voorkomen in het ziekenhuis

Vallen voorkomen in het ziekenhuis Vallen voorkomen in het ziekenhuis 2 Inleiding U bent opgenomen in CWZ. Wij willen weten of u een verhoogde kans heeft om te vallen. De verpleegkundige stelt u daarvoor een aantal vragen. Uit uw antwoorden

Nadere informatie

Totale heupprothese. Tips voor thuis en meest gestelde vragen. Afdeling Orthopedie

Totale heupprothese. Tips voor thuis en meest gestelde vragen. Afdeling Orthopedie Totale heupprothese Tips voor thuis en meest gestelde vragen Afdeling Orthopedie Tips voor thuis Zorg dat u, voor u wordt opgenomen in het ziekenhuis, elleboogkrukken in huis heeft en neem deze mee op

Nadere informatie

Adviezen om vallen in en om het huis te voorkomen

Adviezen om vallen in en om het huis te voorkomen Valpreventie Adviezen om vallen in en om het huis te voorkomen Inleiding Jaarlijks komen duizenden ouderen in een ziekenhuis als gevolg van een ongeval in of om het huis. Een val is het meest voorkomende

Nadere informatie

Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis

Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis Woon zo lang mogelijk comfortabel én veilig in je eigen huis Inleiding: pas nu je woning aan voor later Tips die voor elke ruimte gelden. Online U kunt deze publicatie online raadplegen op www.woonzorgbrussel.be

Nadere informatie

Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt

Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt Folder: De ideale woning voor een Parkinsonpatiënt Inhoud Inleiding Mogelijke problemen die u ervaart met bijbehorende tips / adviezen Vergoedingsmogelijkheden Bronnen voor verdere informatie Inleiding

Nadere informatie

Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo

Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo Vragen & Antwoorden Veiligheidsbingo Woonzorgcentra Deel I: juist/fout-ronde. 1. Mannen vallen meer dan vrouwen. Vrouwen (30%) vallen vaker dan mannen (15%). 2. Hoe meer je beweegt, hoe minder kans je

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Tom Van Thienen, directeur, Directie Mens Provinciehuis, Universiteitslaan 1, 3500 Hasselt

Verantwoordelijke uitgever: Tom Van Thienen, directeur, Directie Mens Provinciehuis, Universiteitslaan 1, 3500 Hasselt Verantwoordelijke uitgever: Tom Van Thienen, directeur, Directie Mens Provinciehuis, Universiteitslaan 1, 3500 Hasselt 1 Gang en inkom A Mijn pad, de toegang tot mijn huis ligt effen. JA NEEN HEB IK NIET

Nadere informatie

H E U P F R A C T U U R P R O T H E S E

H E U P F R A C T U U R P R O T H E S E H E U P F R A C T U U R P R O T H E S E Hier het identificatie-etiket van de patiënt aanbre n g e n. Betreft M. Mevr. Mej... Fractuur opgetreden op / / ZIJDE Links - Rechts Operatie uitgevoerd op / / door

Nadere informatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie

Mobilisatie- en oefenschema na een standaard hernia-operatie Nog enkele algemene opmerkingen Heeft u vragen, aarzel dan niet ze te stellen aan uw arts, therapeut, of verpleegkundige. Ten aanzien van de periode tussen ontslag uit het ziekenhuis en de eerstvolgende

Nadere informatie

Oefeningen en adviezen na een totale heupoperatie

Oefeningen en adviezen na een totale heupoperatie Oefeningen en adviezen na een totale heupoperatie FYSIOTHERAPIE Voelt beter Uw heupgewricht is vervangen door een kunstheup (heupprothese). Een mogelijke complicatie is het uit de kom schieten van de

Nadere informatie

Woont ú al veilig en comfortabel?

Woont ú al veilig en comfortabel? Woont ú al veilig en comfortabel? Ga het na met dit thuisscanboekje Wij weten nu waar het in ons huis nog beter kan! Kijk snel voor meer informatie op: www.langzultuwonen.nl Woonkamer Automatische bediening

Nadere informatie

Snelle daling van de bloeddruk bij het gaan staan

Snelle daling van de bloeddruk bij het gaan staan Snelle daling van de bloeddruk bij het gaan staan Orthostatische hypotensie Klinische Geriatrie IJsselland Ziekenhuis Inleiding Een snelle daling van de bloeddruk bij het gaan staan, of bij een houdingsverandering

Nadere informatie

Orthostatische hypotensie

Orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie Wat is orthostatische hypotensie Orthostatische hypotensie is een vaak voorkomende oorzaak van duizeligheid en/of vallen, met name bij ouderen. 'Hypotensie' betekent een lage

Nadere informatie