Duurzame regionale ontwikkeling

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzame regionale ontwikkeling"

Transcriptie

1 Duurzame regionale ontwikkeling Green Agenda training-seminar voor Roemeense en Bulgaarse NGO's Tirgu Mures Roemenië februari 2007 Verslag van inbreng Nederlandse ervaringen en praktijkvoorbeelden In opdracht van: Milieukontakt Oost-Europa Opgesteld door: Marien Sonneveld Interactive - Advies en Management Dit rapport is onderdeel van het Green Agenda trainingsproject voor Roemenië en Bulgarije, dat Milieukontakt Oost-Europa begeleidt. Dit project wordt financieel ondersteund door het Matra programma van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken.

2 Colofon In opdracht van: Milieukontakt Oost-Europa Paul Kosterink en Willem Tjebbe Oostenbrink Postbus ZB Amsterdam +31 (0) Opgesteld door: Marien Sonneveld Interactive - Advies en Management Hooftweg XE Geervliet +31 (0) Datum: maart 2007 Ref.: GA nl (excl. bijlagen) (Betreft een Nederlandse vertaling van het Engelstalige rapport. Deze vertaling bevat niet de bijlagen met presentaties en achtergrondinformatie) Dit rapport is onderdeel van het Green Agenda trainingsproject voor Roemenië en Bulgarije, dat Milieukontakt Oost-Europa begeleidt. Dit project wordt financieel ondersteund door het Matra programma van het Nederlandse Ministerie van Buitenlandse Zaken.

3 Inhoud Voorwoord 2 Voorbereidingen 2 Programma 2 Conclusies 5 Aanbevelingen 6 Bijlagen (Engelstalig. Aparte bijlagen, niet toegevoegd) Introduction to sustainable development - app. 1 historical milestones 7 - app. 2 difficulties and questions in Dutch society 9 - app. 3 manifest Brabant app. 4 sustainability triangle 12 - pres. 1 sheets Introduction to sustainable development 18 Organisation and directing the area's responsibility - pres. 2 sheets Organising the area's responsibility 21 Regional branding - pres. 3 sheets Regional branding 24 - brochure 1 about Regional branding by Marien Sonneveld (in assignment of the Dutch NGO: IDM) - pres. 4 sheets Stakeholders analysis, and Sustainability topics in practice 27 (partly presented) - pres. 5 sheets: example of a Dutch NGO and a sustainability project 29 (partly presented) Intersectoral cooperation in chains and networks - pres. 6 sheets: Chains and networks, theory and practice 30 1 separate brochure, not added to this report - 1 -

4 Voorwoord Bij de voorbereidingen van het training-seminar voor de Bulgaarse en Roemeense NGO's heeft Milieukontakt Oost-Europa via een "call for expert" gezocht naar expertise en ervaring in duurzaamheid, regionale ontwikkeling en publiekprivate samenwerking, aangevuld met Nederlandse voorbeelden van lokale of regionale projecten. Van de gezochte deskundige werd gevraagd bij te dragen aan de training door middel van een aantal presentaties en achtergrondinformatie bij praktijkvoorbeelden. Voorbereidingen Het training-seminar maakte onderdeel uit van de ondersteuning door Milieukontakt aan de NGO's in Bulgarije en Roemenië bij de voorbereiding en indiening van voorstellen voor Green Agendaprojecten (GA). In een voorbereidingsgesprek hebben we geconstateerd, dat de NGO's het beste geholpen zouden zijn met informatie en ondersteuning, die is toegesneden op hun ideeën en eerste voorstellen voor projecten. In afwachting van die voorstellen is een voorlopig programma voor het training-seminar opgesteld, dat door Milieukontakt is aangevuld. Na afstemming met Focus Eco Centre, de Roemeense organisator van het seminar, is het uiteindelijke programma voorafgaand aan de training aan alle deelnemers toegezonden. Aansluiting op de projectvoorstellen vanuit de NGO's bleek lastig, omdat die voorstellen pas daags voor de training beschikbaar waren. Niettemin boden de bestaande contacten en beschikbare achtergronddocumentatie 2 over de NGO's voldoende informatie voor een adequaat programma. De deelnemende NGO's hebben over het algemeen een focus op milieuaspecten. Maar de beoogde, in te dienen projecten dienen gericht te zijn op de brede invalshoek van duurzame ontwikkeling. Naast de Green Agenda, die als procesinstrument in de training al aan de orde zou komen, is in het begin van het programma een presentatie opgenomen over inhoudelijke aspecten van duurzaamheid. Verder is informatie verzameld van een aantal Nederlandse projecten, die tijdens de training als voorbeeld zouden kunnen dienen. Uitgangspunt was een flexibel programma, dat desgewenst tijdens het training-seminar zou kunnen worden aangepast. Programma Het totale programma besloeg twee dagen training, afgewisseld met een volle dag werkbezoeken aan projecten, en voorafgegaan door een informele meeting. Dit was vooral van belang voor kennismaking en het sociale acclimatiseren. Onderstaand volgt een korte toelichting op enkele programmaonderdelen, waarbij Nederlandse kennis en voorbeelden zijn ingebracht. 2 Public participation in sustainable regional development in EU-accession countries Romania and Bulgaria, Milieukontakt Oost-Europa, April

5 DAG 1 Introductie in duurzame ontwikkeling Kort overzicht van de aandacht voor duurzame ontwikkeling vanaf het rapport voor de Club van Rome (1972). Plaatsing van duurzame ontwikkeling in historisch perspectief toont de verandering in de benaderingswijze door de jaren heen op macro niveau; op micro niveau vinden vergelijkbare processen plaats. Inzicht daarin is van belang voor stimuleren van bottom-up initiatieven en maatschappelijke zelforganisatie. Schets van duurzaamheidsvraagstukken in de Nederlandse/ Brabantse situatie. Illustratie van een traject voor het mobiliseren van maatschappelijke actoren (manifest Brabant 2050) en relativering: niet de visie maar het proces was van belang. Presentatie en toelichting op de Duurzaamheidsbalans, een instrument voor monitoring met nadrukkelijke inbreng van stakeholders. Betreft een eerste kennismaking. Dit instrument kan een goede aanvulling zijn op de procesaanpak volgens de Green Agendamethode. Begeleiding werkgroep Na een toelichting door Milieukontakt op aanpak en belang van inventarisatie en analyse van stakeholders heb ik één van de subgroepen begeleid bij de heroverweging van hun projectvoorstel op dit onderdeel. Regie in regionale ontwikkeling Stapsgewijs opgebouwde presentatie van thema's en typen actoren, die een rol spelen bij regionale ontwikkeling, en hoe deze inter-acteren en daarmee de slagingskans van succesvolle regie in regionale ontwikkeling beïnvloeden. Voortgekomen uit de analyse en conclusies van een groep ervaringsdeskundigen, die een jaar lang 6 gebieden in Nederland volgden die bezig zijn met regionale ontwikkeling. Bedoeling was om tijdens de training ook enkele cases uit die 6 gebieden te presenteren, die aansluiten bij de in ontwikkeling zijnde projectvoorstellen voor de GA-aanpak. Door bijstelling van prioriteiten tijdens de training heeft dit niet plaatsgevonden. DAG 2 Werkbezoeken/ excursies Gedurende deze dag zijn vijf locaties bezocht waar milieu- en of gebiedsprojecten lopen. De projecten bevatten een diversiteit aan thema's, doel en aanpak. Reeds tijdens de bezoeken vonden discussies plaats over relevantie, bijdrage aan duurzaamheid en uitstraling naar de regio. De werkbezoeken illustreerden de breedte van mogelijke initiatieven voor duurzaamheid én toonden hoe abstracte thema's als economische perspectief, regionale ontwikkeling, sociaal-cultureel kapitaal en natuur(-lijke) waarden op operationeel niveau invulling kunnen krijgen. Tijdens de busreis en gedurende de lunch werden "plenair" vergelijkingen gemaakt met Nederlandse praktijksituaties

6 Typering van de bezochte projecten Project 1: afvalproblematiek. Doel: het structureel terugdringen van de hoeveelheid zwerfafval door het opzetten van een vuilophaaldienst voor een regio met ca inwoners. Project 2: strohoedenmuseum. Men onderzoekt hoe dit museum de katalysator kan worden om de toeristische attractiviteit van de regio te bevorderen, om daarmee de regionale ontwikkeling te initiëren. Vooral private initiatieven zouden hier de aanzet kunnen geven tot duurzame ontwikkeling van de regio. Project 3: modeldorp, aangemeld voor de werelderfgoedlijst van de UNESCO. Er is samenwerking opgestart tussen private initiatiefnemers, lokale autoriteiten, NGO's en universiteiten. Na diverse studies en inventarisatie zoekt men nu naar een strategie voor duurzame ontwikkeling. Project 4: oude ambachten als stimulator van regionale ontwikkeling. In een regio zonder agrarische mogelijkheden hebben ondernemers oude ambachten opgepakt, waarmee de werkgelegenheid is verbeterd en het toerisme in de regio is gestimuleerd. Tot op heden een succesvolle ontwikkeling. Vraag is hoe deze ontwikkeling verduurzaamd kan worden. Project 5: zorg- en welzijntoerisme. Inzet van de plaatselijke, niet meer in gebruikzijnde zoutmijn voor het ontwikkelen van eco-toerisme, m.n. gericht op zorg en welzijn. Algemene opmerking Elk van de bezochte projecten bevatte interessante aanknopingspunten voor duurzame ontwikkeling, maar de meeste zijn bedoeld om de economische ontwikkeling te stimuleren. Verbreding van de "projectagenda" naar dúúrzame ontwikkeling kan ook die economische ontwikkeling een extra impuls geven. Belangrijke aandachtspunten daarbij zijn: 1) bewustwording van de noodzaak van duurzame i.p.v. alleen economische ontwikkeling; 2) het betrekken van lokale overheden bij lokaal-regionale ontwikkelingen (m.n. met die verbrede agenda); 3) het creëren van voldoende schaalomvang; 4) versterking van de organisatiegraad, regie en professionaliteit. DAG 3 Regional branding als gebiedsproces Toelichting wat 'regional branding' kan betekenen voor regionale ontwikkeling aan de hand van ervaringen uit Cork Ierland, Het Groene Woud Nederland en Finland. Regional branding is meer dan gebiedsmarketing; het initieert een proces en mobiliseert actoren. Branding neemt de identiteit (kernwaarden) van een regio, zoals die door bewoners en bezoekers beleefd worden, als uitgangspunt voor diensten en producten, die aansluiten op de maatschappelijke behoeften van consumenten (markt) en burgers (publieke diensten). Aan de orde komen vragen als: wat is het, welke doelen dient het, hoe werkt het in de praktijk, hoe pak je het aan? Door uitloop van andere agendapunten is slechts zijdelings aandacht besteed aan de wijze waarop men op lokaal niveau mensen kan mobiliseren en verbinden in projecten voor duurzame ontwikkeling (voorbeeld van Innovatieplatform Duurzame Meierij - IDM). Handvatten voor een stakeholdersanalyse (onderdeel van de presentatie over IDM)

7 Intersectorale ketens en netwerken Verband tussen ketens en netwerken, waardeketens en duurzaamheid. Leidende principes voor ontwikkeling van nieuwe waardeketens op het platteland. Intersectorale samenwerking biedt nieuwe kansen, zoals bv. verbinden van de agroketens aan de energiesector en zorgsector. Juist intersectorale samenwerking kan tegemoet komen aan de maatschappelijke behoefte aan de mix van markt- én publieke producten en diensten. Toelichting aan de hand van het voorbeeld van nieuwe concepten voor Heuvelland Limburg: probleembeschrijving, vernieuwende aanpak via kansenkaarten, conceptontwikkeling en interesseren van bedrijven en (private) investeerders. Vraagbaak De agenda voor het middagdeel is in overleg met de deelnemers aangepast. Er is deze dagen een overweldigende hoeveelheid informatie uitgewisseld. Een belangrijk deel van de middag is ingeruimd voor de vraagbaakfunctie, zodat de NGO's gericht vragen konden stellen en aanvullende informatie konden verzamelen voor hun in ontwikkeling zijnde projectvoorstellen. Naast de anderen (Milieukontakt, Focus Eco Center, deelnemers) heb ik in antwoord op vragen zoveel mogelijk overwegingen en suggesties meegegeven voor hun projecten. Conclusies De verschillende projecten van de deelnemende NGO's (en bezochte locaties) vertonen veel overeenkomsten. Projecten en ontwikkelingen zijn in wezen niet anders dan elders in (West) Europa. Wel zijn er verschillen in context, initiatiefnemers en fasen van ontwikkeling. Overzicht van mogelijkheden en ontwikkelingen en inzicht in samenhang ontbreken veelal. Ook: de invalshoek van (de deelnemende) NGO's is veelal het milieu; duurzame ontwikkeling vraagt een bredere oriëntatie. Grote behoefte aan (en mogelijkheden voor) praktische handvatten, zowel qua aanpak en organisatie (proces), verbinden van inhoudelijke thema's (integrale praktijkoplossingen) als instrumenten (checklists, formats e.d.). Kloof tussen bereidheid en initiatief vanuit private partijen en NGO's enerzijds en interesse of prioriteiten van (boven-lokale) autoriteiten anderzijds. Gevaar van versnipperde inspanning en te kleinschalige aanpak om echte maatschappelijk relevante veranderingen te initiëren. Kwetsbaarheid van de huidige NGO's door geringe capaciteit (veelal vrijwilligers). Kansen voor en noodzaak tot professionalisering, zowel qua competenties als organisatiegraad. De kunst is om op Europees niveau mee te denken over ontwikkelingen, beleid, programma's en fondsen en tegelijkertijd praktische projecten op te zetten, die herkenbaar zijn en op lokaal/regionaal niveau zichtbaar bijdragen tot verbeteringen

8 Aanbevelingen Meer (interregionale en internationale) uitwisseling voor NGO's (maar ook andere organisaties) om kennis te nemen van projecten en ontwikkelingen elders en tegelijk de eigen kennis, inzicht en ervaring te vergroten. Organiseren van aansluiting (projectmatig, programmatisch of structureel in netwerken) bij andere partijen en projecten met vergelijkbare of aanpalende doelen. Soms spelen in andere regio's exact dezelfde ontwikkelingen of lopen vergelijkbare projecten en programma's. Te vaak wordt hetzelfde wiel opnieuw uitgevonden. Maar: voorkom incorporatie van organisaties en projecten tot logge, bureaucratische of abstracte eenheden; handhaaf het rechtstreekse contact met mensen in een regio én blijf het bottom-up initiatief stimuleren en koesteren. Intensievere en structurele begeleiding van de afzonderlijke NGO's bij voorbereiding van projecten, organisatie van stakeholders en netwerken, en uitvoering en implementatie. Bij ontbreken daarvan dreigen initiatieven niet vol wasdom te komen. Alle eerder verrichte inspanning voor projectinitiatie én ondersteuning zijn dan vergeefs geweest. Dit kan bijvoorbeeld door "personele" uitwisseling van deskundigheid te stimuleren en te faciliteren. Daarmee ontstaat parallel aan het spoor van inhoudelijke projecten een leertraject van internationale uitwisseling van kennis en ervaring. Ook hier is aansluiting op vergelijkbare initiatieven te verkiezen boven het opnieuw organiseren (vergelijk bijvoorbeeld het Nederlandse programma Leren voor Duurzame Ontwikkeling)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012)

Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) -1- Projectplan Monitor bevordering arbeidsparticipatie (2009-2012) 1 Aanleiding voor het project Arbeidsparticipatie is een belangrijk onderwerp voor mensen met een chronische ziekte of functiebeperking

Nadere informatie

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7

Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Regiegemeente Wendbaar met de blik naar buiten. Zichtbaar met de blik naar binnen. Auteur: Daan Platje VeranderVisie Datum: maart 2011 Pagina 1 van 7 Gemeentelijke regie Het Rijk heeft kaders opgesteld

Nadere informatie

Europa kent een bonte verzameling aan fondsen: Thematische fondsen en Structuurfondsen. Deze dia is gemaakt door Adviesbureau ERAC.

Europa kent een bonte verzameling aan fondsen: Thematische fondsen en Structuurfondsen. Deze dia is gemaakt door Adviesbureau ERAC. 1 2 Europa kent een bonte verzameling aan fondsen: Thematische fondsen en Structuurfondsen. Deze dia is gemaakt door Adviesbureau ERAC. 3 EFRO is onderdeel van het cohesiebeleid. - Doelstelling 1: Convergentie,

Nadere informatie

7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur

7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur 7 e Leergang De regionale ambtenaar als regisseur RegioAcademie 2012-2013 De regionale samenwerking De regionale samenwerking tussen gemeenten is niet meer weg te denken in bestuurlijk Nederland. Ruwweg

Nadere informatie

Uitdagingen voor jongeren en EU beleid

Uitdagingen voor jongeren en EU beleid Uitdagingen voor jongeren en EU beleid Floor van Houdt Plv afdelingsleider voor Europese Commissie Date: in 12 pts Europa 2020 Strategie voor slimme, duurzame en inclusieve groei Aandacht voor jongeren

Nadere informatie

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink

VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015. Eco van Efferink VERGROOT JE IMPACT MET PPS! CONFERENTIE KLEINE BESTUREN PO-RAAD 9 januari 2015 Eco van Efferink Jacqueline Vink, PPS-expert Onderwijsagenda, JOGG Schuttelaar & Partners WELKOM! Kennismaking Verwachtingen:

Nadere informatie

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT?

EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? EN WIE NODIGT NU DE GASTEN UIT? Onderzoek naar Toerisme & Recreatie in Bedum AANLEIDING VAN HET ONDERZOEK Onderwerp dat door burgers is aangedragen Veel beleidsvrijheid van de gemeente, passend in regionale

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

Bantopa Terreinverkenning

Bantopa Terreinverkenning Bantopa Terreinverkenning Het verwerven en uitwerken van gezamenlijke inzichten Samenwerken als Kerncompetentie De complexiteit van producten, processen en services dwingen organisaties tot samenwerking

Nadere informatie

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009

Onderwerp: evaluatie Stuurgroep Toerisme en Recreatie en planvorming 2009 Agendapunt : Voorstelnummer : Raadsvergadering : 25 november 2008 Naam opsteller : Thea Olivier Informatie op te vragen bij : Thea Olivier Portefeuillehouders : Jan Mesu Onderwerp: evaluatie Stuurgroep

Nadere informatie

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling

Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling Bijlage Specifieke toetsingscriteria per doelstelling A. Subsidies voor incidentele activiteiten en projecten A.1 Doelstelling: Herkenbare en onderscheidende culturele identiteit door behoud en ontwikkeling

Nadere informatie

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews

Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews Dutch Interview Protocols Vraagstellingen voor interviews PLATO - Centre for Research and Development in Education and Lifelong Learning Leiden University Content Vraagstellingen voor case studies m.b.t.

Nadere informatie

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14

Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten. Resultaten digitale verkenning 22 september 14 Aandacht voor voedsel bij Gelderse gemeenten Resultaten digitale verkenning 22 september 14 In het kort Doelgroep: Gelderse gemeenten Doel: verkennen behoefte aan provinciale ondersteuning bij faciliterende

Nadere informatie

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture

Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture Gedeeld Cultureel Erfgoed en de rol van DutchCulture 1. Het Gedeeld Cultureel Erfgoedbeleid Doelstellingen GCE Programma 2. De Rol van DutchCulture Programmaraad Matchingsregeling Buitenlands bezoekersprogramma

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Stad van (internationale) kennis en collecties Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie

Nadere informatie

Presentatie Hoensbroek 3.0 11 juli 2014, door het bestuur van de Stichting BIZ winkelcentrum Hartje Hoensbroek

Presentatie Hoensbroek 3.0 11 juli 2014, door het bestuur van de Stichting BIZ winkelcentrum Hartje Hoensbroek Presentatie Hoensbroek 3.0 11 juli 2014, door het bestuur van de Stichting BIZ winkelcentrum Hartje Hoensbroek van MIJN verleden naar mijn TOEKOMST Alarmerend signaal uit marktconsultatie MKB/REVA van

Nadere informatie

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement

AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT. Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT Masterclass Informatiemanagement AAN DE SLAG MET INFORMATIEMANAGEMENT INTRODUCTIE Informatie is voor elke organisatie een cruciale asset. Efficiënte uitvoering van

Nadere informatie

gezondheidszorg, weinig goed onderwijs. Zij hebben beperkt (mede)zeggenschap over hun eigen leefomgeving.

gezondheidszorg, weinig goed onderwijs. Zij hebben beperkt (mede)zeggenschap over hun eigen leefomgeving. MISSIE De Stichting Duurzame Samenleving Papua Barat (SDSP) stelt zich ten doel om in de binnenlanden van West Papoea een duurzame samenleving op te bouwen in samenwerking met de plaatselijke bevolking,

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland

Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland Sterk en Toekomstbestendig bestuur Regio Gelderland Inspelen op een veranderende omgeving Roel Wever 7 april 2014 Rivierenland Een samenwerkingsproject van Provincie Gelderland en VNG Gelderland 1 De essenties

Nadere informatie

Inspiratiebijeenkomst Obdam. 1 april 2015 Dorpsstraat 155, Obdam.

Inspiratiebijeenkomst Obdam. 1 april 2015 Dorpsstraat 155, Obdam. Obdam 1 april 2015 Dorpsstraat 155, Obdam. Programma 19:30 Opening en welkom 19:40 Betekenis van een lokaal fonds voor de omgeving, door Monique van Bijsterveld 19:55 De oprichting van een lokaal fonds,

Nadere informatie

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN

WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN EEN NIEUW SOORT ONDERNEMERSCHAP RESULTAAT KOERS VISIE PERSOONLIJK LEIDERSCHAP MEERWAARDE & RENDEMENT WAARDEN BEWUST WAARDEN BEWUST ONDERNEMEN ANNO 2013 Waarden Bewust Ondernemen

Nadere informatie

Partnerships. iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil. Reinier de Man. den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1

Partnerships. iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil. Reinier de Man. den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1 Partnerships iets over mijn ervaringen toegelicht aan de Roundtable on Sustainable Palm Oil Reinier de Man den Haag, 20 januari 2005 Partnerships 1 Mijn ervaring met partnerships Sinds 1994 werk ik voor

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers

Wmo-werkplaats Twente. Scholingshandleiding voor cursist en trainer. Samenwerken met vrijwilligers Wmo-werkplaats Twente Scholingshandleiding voor cursist en trainer Samenwerken met vrijwilligers De vrijwilliger als vanzelfsprekende partner in zorg en welzijnswerk juli 2011 Saxion. Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Verbinden van Duurzame Steden

Verbinden van Duurzame Steden Verbinden van Duurzame Steden Managen van verwachtingen Jan Klinkenberg, Netwerkmanager VerDuS Startbijeenkomst URD2-projecten 11 oktober 2012 Programma vanmiddag 13.00-13.15 uur Introductie VerDuS 13.15-15.15

Nadere informatie

Voortgangsberichten. AGENDAPUNT 10 Ledenvergadering Vereniging Aan de slag met Collectie Nederland

Voortgangsberichten. AGENDAPUNT 10 Ledenvergadering Vereniging Aan de slag met Collectie Nederland Voortgangsberichten AGENDAPUNT 10 Ledenvergadering Vereniging 11-12-08 10.3 Aan de slag met Collectie Nederland De Collectie Nederland De Collectie Nederland is het tweede thema op de Agenda voor de Toekomst.

Nadere informatie

De toekomst begint vandaag!

De toekomst begint vandaag! verder bouwen aan de kindcentra 0-13 s-hertogenbosch De toekomst begint vandaag! Als professionals, schoolbesturen, kinderopvangorganisaties en gemeente werken we samen aan de kindcentra 0-13 s-hertogenbosch;

Nadere informatie

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten

Begrip. Projecten. Leerproces. Katalysator. Vertrouwen. Professionaliteit. Slimmer. Kwaliteit Kennis. Praktijkleren: hands-on leren in projecten en Katalysator Vertrouwen Professionaliteit Slimmer Kwaliteit Kennis Begrip Leerproces Praktijkleren: hands-on leren in projecten Praktijkleren: hands-on leren in projecten Het programma Praktijkleren

Nadere informatie

De Groene Kennispoort Twente Regionale voedselketen Twente. Woensdag 25 april Dagmar Essing

De Groene Kennispoort Twente Regionale voedselketen Twente. Woensdag 25 april Dagmar Essing De Groene Kennispoort Twente Regionale voedselketen Twente Woensdag 25 april Dagmar Essing Programma vandaag Verwachtingen kenniswerkplaats? Voorstel ronde (5 min) Presentatie Groene Kennispoort Twente

Nadere informatie

Workshop Health Impact Assessment

Workshop Health Impact Assessment Workshop Health Impact Assessment Loes Geelen, Lea den Broeder SCHAKELDAG 2014 ALLES ONDER ÉÉN DAK Wat komt vandaag aan bod? Opwarmer Wat is HIA? Theorie naar praktijk: een voorbeeld Vergeet niet na afloop

Nadere informatie

Profielschets. Ondernemende school

Profielschets. Ondernemende school Profielschets Ondernemende school Scholen met Succes Postbus 3386 2001 DJ Haarlem www.scholenmetsucces.nl info@scholenmetsucces.nl tel: 023 534 11 58 fax: 023 534 59 00 1 Scholen met Succes Een school

Nadere informatie

Managementsamenvatting adviesrapport

Managementsamenvatting adviesrapport Managementsamenvatting adviesrapport Onderzoek succesfactoren, knelpunten en ondersteuningsbehoeften van Nederlandse Gemeenten rond MVO-stimulering, verduurzaming van de bedrijfsvoering en duurzaam inkopen

Nadere informatie

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen

Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling. 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Strategieën voor ruimtelijke ontwikkeling 1) Duurzame ontwikkeling, governance, gebiedsontwikkeling, monitoring en kennisvragen Ina Horlings Lezing Waddenacademie, 2-12- Opgaven voor de Waddenregio 1.

Nadere informatie

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN

BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN BASISCOMPETENTIES VOOR FACILITATOREN ACHTERGROND De International Association of Facilitators (IAF) is een internationale organisatie met als doel om de kunst en de praktijk van het professioneel faciliteren

Nadere informatie

Samenvatting. Inleiding

Samenvatting. Inleiding Inleiding Overgewicht en obesitas bij kinderen is een serieus volksgezondheidsprobleem. Het wordt veroorzaakt door een complex geheel van onderling samenhangende persoonlijke, sociale en omgevingsfactoren.

Nadere informatie

= = Raadsvergadering d.d. 10 juni 2014 Agendanr. 4. Onderwerp: Lidmaatschap internationaal netwerk Cittaslow

= = Raadsvergadering d.d. 10 juni 2014 Agendanr. 4. Onderwerp: Lidmaatschap internationaal netwerk Cittaslow = = Raadsvergadering d.d. 10 juni 2014 Agendanr. 4. Aan de Raad No.ZA.13-25626/DV.14-367, afdeling Ruimte. Sellingen, 2 juni 2014 Onderwerp: Lidmaatschap internationaal netwerk Cittaslow Inleiding Cittaslow

Nadere informatie

voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid

voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid voor veiligheid & zelfredzaamheid Evenement & Veiligheid Openbare Orde en Veiligheid bij grootschalige publieksevenementen: Octaaf Advies helpt! Sinds de rellen bij Hoek van Holland in 2009, waarbij een

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS

LEREN DOOR TE DOEN DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS DESIGN THINKING TRAINING VOOR COMMUNICATIE PROFESSIONALS Deze energieke, tweedaagse training resulteert in hands-on ervaring en meer inzicht in de Design Thinking principes, de belangrijkste tools en terminologie.

Nadere informatie

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014

Brug tussen strategie en realisatie. Herfst 2014 Herfst 2014 Waarom is het realiseren van de strategie vaak zo lastig? Het ontwikkelen van een goede strategie is al niet eenvoudig, laat staan de realisatie ervan Het blijkt in de praktijk dat veel organisaties

Nadere informatie

De kunst van samen vernieuwen

De kunst van samen vernieuwen De kunst van samen vernieuwen Cultuuragenda gemeente Zutphen 2016 Kunst, cultuur en erfgoed geven kleur aan Zutphen. Ze zorgen voor een leefbare en dynamische samenleving, sociale en economische vitaliteit

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID

KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID KEK DE FRIESE MEREN: VINDBAARHEID EN VERBONDENHEID Aanleiding: Scholen in de regio hebben geen behoefte aan een verruiming van het aanbod, maar aan het inzichtelijk maken van het aanbod en de keuzemogelijkheden,

Nadere informatie

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen

Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Circulaire inkoop: van droom naar werkelijkheid Inkoop heeft sleutel in handen Green Deal Circulaire Inkoop Prof.dr.ing. Jacques J.A.M. Reijniers MBA Utrecht, 16 januari 2014 Leadership Entrepreneurship

Nadere informatie

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren Notitie versie 1.0 September 2016 Door Frea Haker (Gezond in ) Eveline Koks (Jongeren Op Gezond Gewicht) Anneke Meijer (Coördinatie Gezond Gewicht Fryslân

Nadere informatie

Werkplan Centrum XL 2015/2016

Werkplan Centrum XL 2015/2016 Werkplan Centrum XL 2015/2016 Maart 2015, Amsterdam Inleiding: toekomstperspectief Centrum XL Er zijn veel ontwikkelingen gaande in Amsterdam op het gebied van economie, logistiek en duurzaamheid die van

Nadere informatie

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme

Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Verslag Themabijeenkomst Recreatie en Toerisme Datum bijeenkomst: 22 oktober 2012 Auteur: Els Holsappel Locatie: Landal GreenParks Coldenhove in Eerbeek (met dank aan gastheer Martin Bes) Aanwezig: 60

Nadere informatie

Strekt ter vervanging. Bijlage bij begroting. Plan van aanpak lokale invulling Floriade.

Strekt ter vervanging. Bijlage bij begroting. Plan van aanpak lokale invulling Floriade. Bijlage bij begroting Strekt ter vervanging Plan van aanpak lokale invulling Floriade. Inleiding Het Floriade-evenement is voor onze regio wellicht het meest in het oog springende evenement van de laatste

Nadere informatie

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg

POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg POL-uitwerking Landelijk Gebied Noord-Limburg Bestuursafspraken CONCEPT versie 27 november 2015 1. Inleiding Het landelijk gebied van de regio Noord-Limburg is divers van karakter; bestaande uit beekdalen,

Nadere informatie

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen?

Hoe ziet de toekomst van ICT-beleid eruit in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen? Informatie en Communicatie Technologie (ICT) in het onderwijs aan leerlingen met beperkingen Visies op de toekomst van Beleid, Praktijk en Onderzoek & Ontwikkeling In september 2002 heeft een internationale

Nadere informatie

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303

Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Functieprofiel: Adviseur Functiecode: 0303 Doel (Mede)zorgdragen voor de vormgeving en door het geven van adviezen bijdragen aan de uitvoering van het beleid binnen de Hogeschool Utrecht kaders en de ter

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1. Inleiding...3. 4. Eisen aan competentiemodellen...14

Inhoudsopgave. 1. Inleiding...3. 4. Eisen aan competentiemodellen...14 Deel I INTRODUCTIE IN COMPETENTIES EN COMPETENTIEMODELLEN 2. Een korte geschiedenis...4 2.1 De 20ste eeuw... 4 2.2 Kerncompetenties... 6 3. Het begrip competentie...9 3.1 Het competentiebegrip gedefinieerd...

Nadere informatie

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL

VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL VISIE WET MAATSCHAPPELIJKE ONDERSTEUNING 2012-2015 BOEKEL, LANDERD, SINT-OEDENRODE UDEN EN VEGHEL Inhoudsopgave: Voorwoord... 1 1. Visie: door KANTELING in BALANS...2 1.1 De kern: Eigen kracht en medeverantwoordelijkheid

Nadere informatie

Structuur van Europese (Informele) Netwerken voor regio s en steden

Structuur van Europese (Informele) Netwerken voor regio s en steden Structuur van Europese (Informele) Netwerken voor regio s en steden Masterclass Europa, Kenniscentrum Vlaamse Steden, Module 2, Jan Maarten de Vet, ECORYS, 14 december 2009 Vooraf Europese netwerken voor

Nadere informatie

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel De 'Checklist voor afsprakenkader en actieplan Brede School is een instrument om Brede Schoolcoördinatoren en hun partners te ondersteunen

Nadere informatie

Besturen met een visie

Besturen met een visie Besturen met een visie - de basis Trainingstraject specifiek ontwikkeld voor verenigingsbestuurders Besturen met een visie Versterking van amateursportverenigingen door bestuurders in hun kracht te zetten

Nadere informatie

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT)

INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) INTERSECTORALE MOBILITEIT IN HET HOGER ONDERWIJS ROB GRÜNDEMANN (HOGESCHOOL UTRECHT) 1. Opzet van het onderzoek 2. Resultaten en conclusies 3. Discussie Vraagstelling 1. Welke omvang heeft intersectorale

Nadere informatie

Investeren in kennis

Investeren in kennis Solutional Value through expertise Investeren in kennis Trainingen en e-learning Wij delen expertise en kennis Solutional Academy is opgericht met als doelstelling onze expertise en kennis van de asset

Nadere informatie

Nota van beantwoording zienswijzen

Nota van beantwoording zienswijzen Nota van beantwoording zienswijzen CONCEPT WOONVISIE REGIO EINDHOVEN Samen werken aan drie uitdagingen voor de regionale woningmarkt Colofon Nota van beantwoording zienswijzen Concept Woonvisie Samen werken

Nadere informatie

Samen Sterk in Best. Inhoudsopgave

Samen Sterk in Best. Inhoudsopgave Srb PvA Samen sterk in Best 20140217 / 17-2-14 / blz. 1 van 5 Samen Sterk in Best Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Vraagstelling en achtergrond 3. Doelstelling 4. Op te leveren resultaten 5. Afbakening 6.

Nadere informatie

Vragen pas gepromoveerde

Vragen pas gepromoveerde Vragen pas gepromoveerde dr. Maaike Vervoort Titel proefschrift: Kijk op de praktijk: rich media-cases in de lerarenopleiding Datum verdediging: 6 september 2013 Universiteit: Universiteit Twente * Kun

Nadere informatie

Functieprofiel Young Expert

Functieprofiel Young Expert 1 Laatst gewijzigd: 20-7-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Ervaringen opdoen... 3 1.1 Internationale ervaring in Ontwikkelingssamenwerkingsproject (OS)... 3 1.2 Nieuwe vaardigheden... 3 1.3 Intercultureel

Nadere informatie

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder

Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan WTH Vloerverwarming in het kader van de CO2-Prestatieladder Communicatieplan, 22 Augustus 2014 1 Voorwoord Duurzaamheid is geen trend, het is de toekomst. Het is niet meer weg te denken

Nadere informatie

Vandaag. Marktverkennen in het Deltaprogramma. Opzet: Marktverkenner bij DPIJ. Achtergrond. November & december. September & oktober

Vandaag. Marktverkennen in het Deltaprogramma. Opzet: Marktverkenner bij DPIJ. Achtergrond. November & december. September & oktober Vandaag Deltaprogramma IJsselmeergebied Marktverkennen in het Deltaprogramma 1. De detachering bedrijfsleven Opzet Vogelvlucht activiteiten 2. Stellingen en reflectie 3. Conclusies en aanbevelingen 24

Nadere informatie

Bruikbare Aanbevelingen om de EILEEN- Benadering toe te passen

Bruikbare Aanbevelingen om de EILEEN- Benadering toe te passen Bruikbare Aanbevelingen om de EILEEN- Benadering toe te passen Verbeterd interculturele leren in Europese ondernemingen Nederlandstalige Versie Dutch Language Version De EILEEN Aanbevelingen Introductie

Nadere informatie

Samenvatting reactienota

Samenvatting reactienota Samenvatting reactienota 1. De provincie concentreert zich op bovenlokale schaal op de ontwikkeling van de regio. De provincie draagt dus financieel niet meer bij in lokale projecten. - het onderscheid

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid?

Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Wat verwachten werkgevers van het onderwijs als het gaat om duurzaamheid? Een onderzoek onder werkgevers in de topsectoren en de overheid. Onderzoeksrapport Samenvatting 1-11-2013 1 7 Facts & figures.

Nadere informatie

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven

Economie. Gekwalificeerd personeel voor het bedrijfsleven Economie Versterking van de onderscheidende duurzame economische positie van met name de agrarische, toeristische en maritieme sector. Hoofddoel thema Bekendheid van de regio AV op internationaal, nationaal

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

juiste snaar Raak de Onderwijs centraal in WO II-voorlichtingsbeleid van ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

juiste snaar Raak de Onderwijs centraal in WO II-voorlichtingsbeleid van ministerie van VWS Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport O II Raak de juiste snaar Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Onderwijs centraal in WO II-voorlichtingsbeleid van ministerie van VWS Van toen naar nu Herinneren is stilstaan bij al die mensen

Nadere informatie

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245.

Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245. Stichting Present Sneek 06-49 63 20 59 info@stichtingpresent-sneek.nl www.stichtingpresent.nl/sneek Rabobank 15.02.60.245 Jaarplan 2014 INHOUD 1 KORTE BESCHRIJVING PRESENT 2 ALGEMENE DOELSTELLING 2 2

Nadere informatie

De toekomst van Brede school Moerdijk

De toekomst van Brede school Moerdijk De toekomst van Brede school Moerdijk 10 maart 2016, 8.45 uur Gemeentehuis in Zevenbergen, Moerdijkzaal Aan de netwerkpartners Brede school Moerdijk, bestuursleden van de schoolbesturen, commissie SI van

Nadere informatie

BIJLAGE WOONLASTENAKKOORD: WOONLASTENAGENDA 16-04-2014

BIJLAGE WOONLASTENAKKOORD: WOONLASTENAGENDA 16-04-2014 BIJLAGE WOONLASTENAKKOORD: WOONLASTENAGENDA 16-04-2014 Inleiding Via de woonlastenagenda maakt iedere partner in het woonlastenakkoord inzichtelijk en transparant wat hij bijdraagt aan het woonlastenvraagstuk

Nadere informatie

Opstellen visie voor Marken

Opstellen visie voor Marken -Waarom? -Stappen tot nu toe -Definities -Plan van Aanpak -Planning 2014 Waarom? Leefbaarheidsplan Marken 2001 actualiseren? TROP gemeente Waterland 2001 actualiseren? Bestaande ontwikkelingen woningbouw

Nadere informatie

Beleidsplan SVK

Beleidsplan SVK Beleidsplan SVK 2016 2020 1 Competentie vorming 1.1 Doelstelling Ons lokale comité in Laos, de Khongdistrict Community Development Association (KCDA), draagt veel bij aan de ontwikkeling van het hele district.

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel Reg. nr.: Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling

Collegevoorstel. Onderwerp. Samenvatting. Voorstel Reg. nr.: Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling 15-1 Collegevoorstel 1410136 Afdeling: Maatschappelijke Ontwikkeling Onderwerp Toekomst huisvesting bibliotheek en Podium Boxtel Samenvatting De cultuur sector is vanwege de economische situatie volop

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

LEADER in POP3. Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt alvast aan de slag* Ochtend programma

LEADER in POP3. Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt alvast aan de slag* Ochtend programma *Deze presentatie wordt gedurende 2014 geactualiseerd zodra nieuwe informatie beschikbaar is LEADER in POP3 Ochtend programma Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt

Nadere informatie

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's

Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Aan Veiligheidsberaad Van DB Veiligheidsberaad Datum 17 september Voortgangsbericht projectopdrachten en voortgang Strategische Agenda Versterking Veiligheidsregio's Context en aanleiding Tijdens het Veiligheidsberaad

Nadere informatie

Het maken van een duurzaamheidsbeleid

Het maken van een duurzaamheidsbeleid Het maken van een duurzaamheidsbeleid Workshop Lekker Betrokken! Phyllis den Brok Projectleider Lekker Betrokken! phyllis@phliss.nl 06-22956623 hhp://www.phliss.nl/lb.html Duurzaamheid Definitie duurzaamheid:

Nadere informatie

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013

Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Verslag VNCI stakeholderdialoog 2013 Stakeholderdialoog VNCI Pieterstraat 11 3512 JT Utrecht T +31 (0) 30 234 00 31 info@vbdo.nl www.vbdo.nl Samenvatting Op 14 oktober 2013 heeft de Vereniging van de Nederlandse

Nadere informatie

FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT DEEL A: VERANTWOORDING GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014

FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT DEEL A: VERANTWOORDING GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014 FORMAT TUSSENRAPPORTAGE CULTUURARRANGEMENT 2013-2016 DEEL A: VERANTWOORDING 2014 GEMEENTE: Dalfsen JAAR: 2014 AMATEURKUNST/BUITEN- SCHOOLSE CULTUUREDUCATIE PROJECT DOELSTELLINGEN FINANCIELE VERANTWOORDING

Nadere informatie

Preventief jeugdbeleid Typetest Onder welk type valt uw gemeente?

Preventief jeugdbeleid Typetest Onder welk type valt uw gemeente? Preventief jeugdbeleid Typetest Onder welk type valt uw gemeente? Dienstverlening Jeugd en Onderwijs Vooraf Hoe kijkt uw gemeente aan tegen preventief jeugdbeleid? En welke rol speelt uw gemeente in het

Nadere informatie

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Fysieke Stad als Lab

Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Fysieke Stad als Lab Werkconferentie woensdagmiddag 24 april Erfgoednota Leiden Startdocument voor hoofdthema Fysieke Stad als Lab Erfgoed is in de nieuwe erfgoednota een breed begrip; de cultuurhistorie van Leiden uit zich

Nadere informatie

1 Visie op de webpresentatie

1 Visie op de webpresentatie 1 Visie op de webpresentatie De gemeente Eindhoven gaat haar presentatie op het web verbeteren We spreken met opzet over presentatie omdat de vorm wat ons betreft nog open is. Concreet betekent dit dat

Nadere informatie

Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee.

Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee. Samen werken aan een duurzame toekomst. Dat is het idee. Financiering in een Nationaal Landschap 27 oktober 2010 Rabobank. Een bank met ideeën. Rianka Habraken Agenda Rabobank en MVO Rabobank Streekrekening

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

Landelijke aanpak Inkoop Jeugd-GGZ

Landelijke aanpak Inkoop Jeugd-GGZ Landelijke aanpak Inkoop Jeugd-GGZ Lancering Ondersteuningsprogramma Maart 2014 Inhoud Landelijke aanpak Inkoop Jeugd-GGZ Stip op de horizon Inhoud akkoord gemeenten en verzekeraars Doelstelling Ondersteuningsprogramma

Nadere informatie

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking

Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Startnotitie Digitaal Platform voor presentatie van het beste en mooiste van de Vlaams-Nederlandse culturele samenwerking Commissie Cultureel Verdrag Vlaanderen - Nederland Brussel, april 2014 CVN heeft

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS

FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS ONLINE 2015-16 CURSUS FOOTBALL BUSINESS FUNDAMENTALS MAAK VAN JE PASSIE VOOR VOETBAL JE BEROEP De cursus is een goede introductie in het voetbalmanagement, want het helpt je om verschillende situaties

Nadere informatie

Werkconferentie Als de gemeente kantelt, kantelt de samenwerking tussen bestuurder, management en OR?

Werkconferentie Als de gemeente kantelt, kantelt de samenwerking tussen bestuurder, management en OR? Werkconferentie Als de gemeente kantelt, kantelt de samenwerking tussen bestuurder, management en OR? Gemeenten staan voor enorme uitdagingen. Er is een duidelijke omslag naar vraaggericht werken, steeds

Nadere informatie

Beïnvloeding Samen sta je sterker

Beïnvloeding Samen sta je sterker Beïnvloeding Samen sta je sterker Aan de slag Om uw doel te bereiken, moet u gericht aan de slag gaan. Het volgende stappenplan kan u hierbij helpen. 1. Analyseer het probleem en bepaal uw doel Als u een

Nadere informatie

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling...

1. De Vereniging - in - Context- Scan... 2. 2. Wijk-enquête... 3. 3. De Issue-scan en Stakeholder-Krachtenanalyse... 4. 4. Talentontwikkeling... Meetinstrumenten De meetinstrumenten zijn ondersteunend aan de projecten van De Sportbank en ontwikkeld met de Erasmus Universiteit. Deze instrumenten helpen om op een gefundeerde manier te kijken naar

Nadere informatie

Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard

Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard Ledenbijeenkomst LTO Noord Glaskracht: Verdienen wij de markt?! Nootdorp, 28 november 2012 Jan Zegwaard Doel STAP - Missie, ofwel waar staan we voor - Kerndoel Realiseren structureel gezonde rendementspositie

Nadere informatie