Nieuw Súdwest Fryslân

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nieuw Súdwest Fryslân"

Transcriptie

1 Nieuw Súdwest Fryslân Het alternatief van Totaal Lokaal Gemeente Súdwest-Fryslân staat voor een structurele bezuinigingsoperatie van minimaal 12 miljoen euro op jaarbasis. Met een begroting van 190 miljoen, waarbij een groot gedeelte van de uitgaven vastligt, betekent dit een forse operatie. Alvorens er een keuze van beleidsonderdelen wordt gemaakt waarop kan worden bezuinigd, dient men vast te stellen welke taken wel en welke niet thuishoren bij een gemeente en vervolgens hoeveel geld men daarvoor over heeft

2 Inhoud Voorwoord... 2 Inleiding... 3 Verantwoording... 3 Aanleiding... 5 Het besluitvormingsproces... 6 Aanpak... 6 Samenleving en overheid... 7 Gemeente versus provincies en Het Rijk... 9 Medebewind en zelfstandige bevoegdheid Súdwest Fryslân, een gemeente met ambitie Ontwikkelgemeente, nieuw Súdwest Fryslân (Soll) Algemeen Doelgericht van de ist naar soll situatie Het beleid t.a..v de (lokale) Pers Kaders nieuw Súdwest Fryslân laissez-faire of toch maar zelf uitvoeren? Algemeen Súdwest Fryslân Financieel Interne organisatie algemeen Súdwest Fryslân Financieel Reserves en voorzieningen Algemeen Voorzieningen Bestemmingsreserve Algemene Reserve Herbestemming reserves en voorzieningen Marshallplan Súdwest-Fryslân Buffer voor slechte tijden Cultureel Kwartier Algemeen

3 Financieel Alternatieve financiering Kernenbeleid Algemeen Financieel Sport- en beweegbeleid Algemeen Súdwest-Fryslân Financieel Directe versus Representatieve democratie, een wankel evenwicht Vergaderstructuur Súdwest Fryslân Samenwerking Heeft Leo Verhoef gelijk? Voorwoord Heeft een kleine partij als Totaal Lokaal bestaansrecht? Totaal Lokaal is ontstaan uit de onvrede over het functioneren van de politiek in de gemeenten die nu gefuseerd zijn tot de gemeente Súdwest-Fryslân. In 2010 beweerden de toenmalige bestuurders dat een nieuwe gemeente efficiënter zou functioneren en deze zeker niet ten koste zou gaan van de voorzieningen in de kernen. Bij deze beloften werd geen enkele voorbehoud gemaakt. Súdwest-Fryslân was de oplossing en andere opties waren niet 2

4 bespreekbaarn. Er is dus ook geen enkel voorbehoud gemaakt voor de gevolgen van de financiële crisis in 2007/2008, die leidde tot de economische crisis in 2008/2009 en vervolgens overging naar de landenschuldencrisis in Die lijkt nu verder uit te diepen. Tijdens het behandelen van de Perspectiefnota in 2011 heeft Totaal Lokaal reeds aangegeven dat de gevolgen van deze ontwikkeling vele malen groter zijn dan men ons tot dan toe wilde doen geloven. Regeren is vooruit zien en vrij vertaald betekent dit, dat diegene die niet vooruit kunnen zien niet behoren te regeren. Ongeacht of het nu gaat om de inmiddels loze beloften van de herindeling, het niet afwaarderen van grond in Sneek of de veel te laag ingeschatte investeringskosten in het Centrum voor de Kunsten en het Theater. Hebben we dan niets geleerd? Na anderhalf jaar raadslidmaatschap kan ik niet anders dan vaststellen dat er weinig is veranderd en de leercurve voor veel raadsleden horizontaal verloopt. Zo stemde men het afgelopen jaar stemde vrolijk in met het idee om alle Plaatselijk Belangen visies te laten ontwikkelen, dacht men een aquaduct te kunnen realiseren bij Bolsward, was er in hun ogen voldoende geld voor extra combinatiefunctionarissen en had men in navolging van het college de mond vol van ambitie en ontwikkelgemeente. Inmiddels wankelt het fundament van de gemeentelijke organisatie en is er een tekort van 5,6 miljoen en leiden de noodzakelijke bezuinigingen van nu nog 12 miljoen, maar dat wordt er zeker mee, tot een lijst van spieslatten om het vergezicht dat ooit Súdwest- Fryslân werd genoemd. En zolang de gevestigde partijen niet inzien dat het roer radicaal om moet, is er zeker een taak voor een kleine partij als Totaal Lokaal om dit falen bij voortduring aan de orde te stellen. Hoe Totaal Lokaal aankijkt tegen gemeentepolitiek en hoe zij daaraan in financieel opzicht vorm wil geven, leest u in deze notitie. Ik wil in de eerste plaats de inwoners en organisaties bedanken die ideeën hebben aangedragen voor de inhoud voor van deze notitie. Mijn speciale dank gaat de heren Douwe Venema, Jan Appeldorn en Doede C. Visser. Ik wens u veel leesplezier, Klaas Jan Semplonius, Inleiding Verantwoording In 2010 zijn de gemeenten Wymbritseradiel, Wûnseradiel, Bolsward, Nijefurd en Sneek het onderling eens geworden over een fusie. Totaal Lokaal meent dat die 3

5 beslissing eigenstandig door de bestuurders is genomen. Dat de burgers hier onvoldoende bij zijn betrokken en dat er om die reden ook nog veel ressentiment tegen de nieuwe gemeente bestaat. Het College put zich uit in allerlei rapporten en schildert het beeld dat iedereen gelukkig is met de gang van zaken. Dit komt niet overeen met de werkelijkheid Het College geeft daarmee te kennen dat zij te weinig contact heeft met wat er feitelijk gaande is in de samenleving. Zij doet aan wensdenken wat zeer gevaarlijk is. De onvrede die er bestaat wordt genegeerd en weggedrukt. Dat leidt er onherroepelijk toe dat Net als s bij een barbapapapop men niet weet op welk ander punt die onvrede weer aan de oppervlakte zal komen. Naar het oordeel van Totaal lokaal zou het verstandiger zijn geweest voor het college en de raad de feiten onder ogen te zien en van daaruit te werken aan een vorm van acceptatie van de nieuwe gemeente. Met deze nota doet Totaal Lokaal een poging in deze omissie te voorzien. De perspectiefnota, met de daarin opgenomen bezuinigingen vormen het perspectief voor de begroting en vormt daarmee het belangrijkste document in de zogeheten planning en control cyclus. Daar waar de burgers tot dusver dit spel van misleiding passief hebben ondergaan omdat men, in materiële waarden uitgedrukt, niets te wensen had omdat er sprake was van een hoogconjunctuur, bestaat er een reële kans dat dit met de ingrijpende bezuinigingspakket dat nu wordt voorgesteld de burgers niet zich opnieuw met mooie woorden en ronkende teksten door met name het college, beet laat nemen. Totaal Lokaal neemt haar verantwoordelijkheid en kiest met deze notitie voor een veel beter alternatief De kern van dit voorstel is: - Eerst vast te stellen welke kerntaken wel en niet thuishoren bij een gemeente en op basis daarvan te kijken in hoeverre de taken Súdwest-Fryslân hiermee overeenkomen. - Bezuinigingen te realiseren op basis van het verschil tussen de gewenste gemeente en de taken die Súdwest-Fryslân momenteel op haar neemt. Het leeuwendeel van de bezuinigingen wordt achtereenvolgens bereikt door: - Opschonen van de reserves en voorzieningen - Verkleinen van de gemeentelijke organisatie. 4

6 - Verkoop van het nieuwe theater in Sneek. - Verkoop van de garage aan het Boschplein. - Verkoop van bedrijfsterreinen. - Evenwichtige verdeling subsidies. Daarmee bereikt Totaal Lokaal, in willekeurige volgorde dat: - De financiële positie van Súdwest-Fryslân niet leidt tot de voorgestelde verhoging van OZB met 7 16 %. Door de kostenbesparing op de afvalverwerking wordt zelfs een lastenverlichting bereikt!! - Er geen geld wordt gereserveerd (lees: opgepot) voor projecten waaraan geen uitgewerkt plan ten grondslag legt en dus nog niet voldoende concreet zijn. - Wordt toegewerkt naar een kleinere gemeentelijke organisatie met alle efficiencyvoordelen van dien. - Bezuinigingen niet extra drukken op de budgetten van kleine verenigingen en instellingen. Op deze verenigingen bezuinigt Totaal Lokaal niet. Naast voornoemde resultaten doet Totaal Lokaal voorstellen om het besluitvormingsproces in Súdwest-Fryslân meer transparant te maken. Aanleiding Gemeente Súdwest-Fryslân staat voor een structurele bezuinigingsoperatie van minimaal 12 miljoen euro op jaarbasis. Met een begroting van 190 miljoen, waarbij een groot gedeelte van de uitgaven vastligt, betekent dit een zeer ingrijpende operatie. In navolging met wat nu landelijk aan het gebeuren is, mag bovendien worden verwacht dat het niet bij deze bezuinigen zal blijven. Er staan ons misschien nog wel ingrijpender bezuinigingsrondes te wachten. Dat betekent dat Súdwest Fryslân niet kan volstaan met het hier en daar schrappen van subsidies en het verhogen van de lokale lasten maar dat er ingrijpende aanpassingen in het beleid moeten worden gemaakt. Linksom of rechtsom er zullen keuzes moeten worden gemaakt. Zijn wij niet bereid die keuzes te maken, dan komt er een moment dat de burgers ons ter verantwoording zullen roepen. Dat leek tot nu toe een theoretische mogelijkheid maar steeds meer blijkt dat er stromingen in de maatschappij zijn die de bestuurders ter verantwoording willen roepen. 5

7 Alvorens er een keuze van beleidsonderdelen wordt gemaakt waarop kan worden bezuinigd, dienen wij vast te stellen welke taken wel en welke niet thuishoren bij een gemeente en vervolgens hoeveel geld men daarvoor over heeft. De herindeling en de economische laagconjunctuur, die inmiddels steeds meer de kenmerken krijgt van een echte crisis, zetten de financiën van Súdwest-Fryslân zwaar onder druk. Hoewel de inkomsten in miljoen hoger uitvielen dan begroot, omdat veel geplande werkzaamheden niet zijn uitgevoerd leiden de uitgaven van 233 miljoen tot een tekort op de jaarrekening van 5,6 miljoen. Met andere woorden er is structureel iets mis! De uitgaven in Súdwest-Fryslân staan niet in verhouding tot de inkomsten. Voeg daarbij het feit dat de inkomsten uit het gemeentefonds dalen dan is het duidelijk dat er drastisch moet worden bezuinigd,. Het is al eerder gezegd, het is nog maar de vraag of het voorgestelde bedrag van 12 miljoen aan structurele bezuinigen de komende jaren afdoende zal zijn. Die vraag stellen is hem beantwoorden. Nee dus! En derhalve wordt het de hoogste tijd dat Súdwest-Fryslân zich buigt over de kaders waarbinnen deze bezuinigingen plaats dienen te vinden. Men komt er niet meer met het intrekken van subsidies en het verhogen van de lasten en het beknotten van het dienstenniveau. Nee, het bouwwerk wat gemeente wordt genoemd moet opnieuw in de steigers worden gezet. In deze notitie biedt Totaal Lokaal een alternatief voor de bezuinigen die het college heeft gepresenteerd. Een sociaal alternatief gebaseerd op duidelijke keuzes en één die geen taboes kent. Het besluitvormingsproces. Aangezien deze nota aan een breder publiek zal worden gepresenteerd. Is het van belang allereerst een verklaring te geven van het proces en de aard van de rapporten en voorstellen en politieke besluitvormingsproces. Zie het blokschema hieronder. Uitleg; Aanpak Als een gebouw in de steigers wordt gezet en tot een ingrijpende renovatie wordt overgegaan is het verstandig eerst de vraag te stellen waartoe dat gebouw eigenlijk dient. Of wij het wel nodig hebben. Waarom hebben wij eigenlijk een overheid? 6

8 Waarom maken wij onderscheid tussen gemeenten, provincies en het Rijk? Alleen met het beantwoorden van deze vragen verkrijgt men een beeld van de gewenste organisatie van de gemeente Súdwest Fryslân (= de soll situatie). Vervolgens kijken wij naar de huidige situatie (= de ist situatie). Uit een analyse van beide situaties volgen dan de voorstellen voor het ombuigen van beleid en de bezuinigen die hiervan een gevolg zijn. Met nadruk in deze volgorde in plaats van eerst te beginnen met de cijfertjes en daar dan volledig op in toe zoemen. In dat geval regeert de macht van het getal en hebben wij onze democratie daaraan ondergeschikt gemaakt. Totaal Lokaal is een partij die vecht voor de vrijheid van het individu. Ontwikkeling van mensen en de samenleving die zij vormen is alleen mogelijk als er sprake is van vrijheid. 1. Die vrijheid is alleen te bereiken als dat individu en de burgers in staat worden gesteld keuzes te maken in beleid wat ten grondslag ligt aan de cijfers. Blijft de gemeenteraad van Súdwest-Fryslân weigeren keuzes te maken dan komt er, met het zich verdiepen van de crisis een moment dat de burger ons daar op zal aanspreken op een heftiger manier dan tot dusver het geval. Het is al gezegd, het maken van duidelijke keuzes zal ingrijpend en pijnlijk zijn voor alle betrokkenen. Dit proces van aanpassing verdient dan ook volop aandacht. Wij staan daarom uitgebreid stil bij de transitie van de ist naar soll. Onze aanpak voorziet in het stellen van heldere kaders. Dat is in een duaal stelsel de taak van een gemeenteraad. In datzelfde stelsel is het de taak van het College om deze kaders verder uit te werken en deze voor controle en besluitvorming voor te leggen aan de raad. Opdat wij op die wijze gezamenlijk komen tot een nieuw model voor onze gemeentelijke organisatie, het nieuwe Súdwest-Fryslân. Een model waarbij transparantie, toegankelijkheid, de menselijke maat efficiency centraal staan. Samenleving en overheid Zelfs Robinson Crusoe 2, die alleen op een onbewoond eiland ongelimiteerd vrij kon zijn, moest om te kunnen overleven nog een aantal eenvoudige regels stellen. Toen 1 In Development as Freedom (2000), citeert Amartya Sen de Engelse dichter William Cowper ( ): Freedom has a thousand charms to show, That slaves howe'er contented, never know. Sen explains how in a world of unprecedented increase in overall opulence, millions of people living in rich and poor countries are still unfree. Even if they are not technically slaves, they are denied elementary freedom and remain imprisoned in one way or another by economic poverty, social deprivation, political tyranny or cultural authoritarianism. The main purpose of development is to spread freedom and its 'thousand charms' to the unfree citizens. 2 Robinson Crusoe (1719), de roman van de Engelse schrijver Daniel Defoe. In de economie wordt Crusoe regelmatig als voorbeeld gebruikt van de rationeel economisch denkende mens, zijnde de held van de neoliberale vrije markt. Minder bekend is echter dat Defoe ook schrijver is van het 7

9 Vrijdag 3 op het toneel verscheen werden er al meer regels opgesteld. Het is daar niet bij gebleven inmiddels leven we in een samenleving met veel meer mensen die onderling ook nog eens sterk van elkaar verschillen en in toenemende mate extra eisen aan de kwaliteit van hun samenleving stellen. Om die organisatie goed te laten functioneren opdat het schaap voor de één niet de wolf voor de ander wordt, moeten er regels worden gesteld. Sommige zaken kun je onderling regelen. Voor andere zaken die complexer zijn en het aantal onderlinge relaties groter zijn, heb je een derde partij nodig; te weten een lokale- provinciale- of centrale overheid al naar gelang de aard van de problematiek. Die overheid dat zijn wij. Die overheid hebben wij met z n allen als instituut ingesteld. Die overheid hebben wij bevoegdheden gegeven. Maar die overheid dat is niet alleen een instituut, dat zijn ook mensen met al hun specifieke eigenschappen van dien. Het gevaar bestaat dat die overheid aan onze controle ontsnapt en een eigenstandige koers gaat varen. Ook in onze gemeente dreigt dat gevaar. Naar het oordeel van Totaal Lokaal getuigt de nu voorliggende perspectief nota, met als onderdeel daarvan het bezuinigingsplan, van dit gevaar. Het is de taak van de gemeenteraad van Súdwest Fryslân om deze ongewenste ontwikkeling een halt toe te roepen. Een van de middelen om dat te doen is om zich in de perspectiefnota, de bezuinigingen en de begroting te verdiepen. Opdat ze weet wat er aan de hand is. De gemeenteraad van Súdwest Fryslân kan niet meer volstaan, min of meer ongezien, de voorstellen van het College goed te keuren. En tegelijkertijd te overladen met complimenten teneinde het eigen onvermogen op die wijze te kunnen maskeren. Een van de oppositiepartijen maakte het in deze aanpak heel erg bont door te roepen dat zij het voor een totaal van 40 miljoen niet eens waren met de begroting, maar toch maar voor stemden. Totaal Lokaal meent dat en dergelijk functioneren van de raad onherroepelijk tot problemen met de burgers in Súdwest Fryslân zal leiden. Totaal Lokaal wil dus een andere aanpak, waarbij iedere burger volwaardig moeten kunnen deelnemen aan de samenleving. Zij maakt daarbij de volgende indeling. Individueel kunnen mensen beslissen of en met wie zij relaties aangaan en of zij daarbij kinderen wel of minder wenselijk achten, in welke richting zij werk zoeken in hoeverre zij familieleden, buren, kennissen en stadsgenoten behulpzaam zijn en ondersteunen. economieboek A Plan of the English Commerce (1728), waarin wordt beschreven hoe onder Hendry VII en Elisabeth I niet het vrije marktdenken, maar protectionisme, subsidies en overheidsinterventie leidde tot de ontwikkeling van de wol industrie, de hightech industrie van die tijd. 3 8

10 In onderling overleg kunnen individuen besluiten gezamenlijk activiteiten te ontplooien. Het kan daarbij bijvoorbeeld gaan om werk, sport of religie of vormen van burenplicht. Hoewel de keuze arbitrair is, gaan wij ervan uit dat er consensus is om zaken als beveiliging, politie, andere hulpdiensten, leger, rechtspraak, onderwijs, infrastructuur en een sociale vangnet voor mensen niet volwaardig kunnen deelnemen aan deze samenleving, centraal te regelen. Gemeente versus provincies en Het Rijk De wereld is groter dan Súdwest Fryslân alleen. Wat men er ook van moge vinden. Sinds het uitroepen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden (1588) is (het gebied) Nederland opgedeeld in provincies. Alhoewel, idem als bij de herindeling tussen gemeenten, er ook stemmen opgaan aan dit model te morrelen en provincies onderling te laten fuseren, doet er men naar het oordeel van Totaal Lokaal goed aan de huidige indeling van Nederland in provincies en gemeenten als een gegeven te aanvaarden en in de taakverdeling daar handig gebruik van te maken. Met andere woorden dat wat op een ander niveau nuttiger en efficiënter kan worden uitgevoerd, daar dan ook moet worden uitgevoerd. Dat levert efficiency winst op, bovendien wordt het voor de burger doorzichtiger. Belangrijk is het hierbij rekening te houden met de gewenste gezagsverhouding tussen overheid en burgers. Totaal Lokaal onderschrijft het beginsel dat in iedere relatie er van een wederkerige verstandhouding op basis van respect voor het individuele sprake is 4. Dit principe betekent dat burgers loyaal aan de overheden moeten zijn en de wetten moeten naleven, terwijl de overheden van hun kant de burger veiligheid, economische stabiliteit en rechtvaardigheid moeten garanderen. En doet die overheid dat niet dan heeft die persoon het recht om te rebelleren. Confucius zegt het aldus; dan heeft de persoon het recht tegen onrechtvaardige heersers op te staan omdat die op dat moment hun plichten niet nakomen en dus de onderlinge relatie niet wederkerig is". Naar onze samenleving vertaalt, betekent dit dat de burgers zich dus moeten kunnen vinden in wijze waarop die overheden taken namens hen regelt en uitvoert. Zo zullen burgers het over het algemeen niet rechtvaardig vinden indien de eisen die worden gesteld aan het verkrijgen van uitkeringen per gemeente of provincie verschillen. Het 4 Overeenkomstig de wederkerigheid zoals beschreven de Chinese filosoof Confusius (China voor Christus) 9

11 ligt daarom voor de hand sommige zaken dicht bij de burger op een zo transparant mogelijke wijze lokaal te regelen, terwijl andere zaken beter centraal geregeld kunnen worden. Zaken die gemeentegrenzen overschrijden en meer regiogebonden zijn, horen thuis bij provincies. Medebewind en zelfstandige bevoegdheid Ook om te komen tot uniforme regelgeving, kan het wenselijk zijn besluitvorming over te laten aan provincies of aan het Rijk. Dat de regelgeving bovengemeentelijk wordt vastgelegd betekent op voorhand niet dat het ook wenselijk is deze regelgeving bovengemeentelijk uit te voeren. Het komt daarom regelmatig voor dat gemeenten en provincies medebewind voeren. Dat wil zeggen dat gemeenten provinciale uitvoering geeft aan landelijk of provinciale wetgeving. Zo is het binnenkort aan de gemeenten om uitvoering te geven aan sociale domein van Jeugdbeleid, aan de Wet Werken naar Vermogen (Wwnv) en de transitie van AWBZ naar de Wet Maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Súdwest Fryslân, een gemeente met ambitie Minister-president Mark Rutte zei tijdens het VNG congres van 5 en 6 juni jl. dat organisaties van natura de neiging hebben om aan te vetten. En het daarom geen kwaad kan eens in de zoveel tijd het personeelsbestand taakstellend met bijvoorbeeld 10% te reduceren. Trendwatcher Bakas 5 vertelde op datzelfde congres hij voor de 21 ste eeuw een radicaal andere overheid ziet met veel minder ambtenaren. Daarnaast komen er volgens het advies van de Raad van Economisch Adviseurs (REA) van januari 2007 behalve ambtenaren ook steeds meer zelfstandige bestuursorganen (zbo s) bij. En dat de situatie inmiddels zelfs zo ver uit de hand is gelopen, dat de overheid zelfs niet eens meer weet hoe groot het aantal zbo s precies is. De constante toename in het aantal ambtenaren en het neerleggen van taken bij zbo s heeft de organisatie van de overheid er niet eenvoudiger opgemaakt. En maakt het per saldo voor de burger ontzettend veel duurder. Namelijk linksom of rechtsom de burger betaalt. Tot nu toe blijven hervormingen om Súdwest Fryslân slagvaardiger en efficiënter te maken steken in goede bedoelingen. Ondanks retoriek wordt regeldruk niet minder, 5 Adjiedj Bakas schrijft in zijn collumn d.d. 12 juni jl.: ( ) Tot 1940 werd Nederland bestuurd door ambtenaren. Waarom zijn het er nu ? Benchmark leert dat we in Nederland de meeste beleidsambtenaren hebben van Europa. Onderzoeksbureau B&A berekende dat 70 procent van de beleidsambtenaren ontslagen kan worden en dat dit de beleidsvorming alleen maar ten goede kan komen. Een gemeentesecretaris verzuchtte ooit in mijn aanwezigheid: Ik heb 30 procent hardwerkende, gepassioneerde ambtenaren die geweldig zijn. En 70 procent is lui, laks en haat de burger. Die slechte 70 procent houdt de goede 30 procent te veel bezig, waardoor mijn ambtelijke apparaat niet de slagkracht heeft die het kan hebben. ( ) 10

12 blijft de overmatige nadruk op nieuw beleid dominant en wordt de uitvoering van beleid stiefmoederlijk behandeld. In navolging van het eerder aangehaalde advies van de REA kan men de volgende diagnose stellen voor het uitblijven van hervormingen binnen Súdwest Fryslân; Het zicht op Súdwest Fryslân is beperkt. Eenvoudige basisgegevens over welke geldstromen en menskracht binnen Súdwest Fryslân omgaan, zijn niet voor handen. Wie waarvoor verantwoordelijk is in de uitvoering, is vaak slecht geregeld. Ook is er onduidelijkheid over wat Súdwest Fryslân zelf uitvoert en wat zij overlaat aan derden. Er zijn geen prikkels om goede intenties om te zetten in daden. Súdwest Fryslân ontbeert een selectiemechanisme waardoor de druk om diensten en - producten te vernieuwen of kosten te drukken ontbreekt. In het verleden zijn verkeerde diagnoses gesteld die vervolgens zijn gekoppeld aan dito maatregelen. Het management van Súdwest Fryslân kopieert het bedrijfsleven, hetgeen de unieke kwaliteiten van de publieke sector miskent. De balans raad-college is uit het lood geslagen. De raad beschikt over onvoldoende onderzoeksmogelijkheden om de enorme overmacht van het ambtenarenapparaat van een adequate tegenmacht te kunnen voorzien. Het belang van de vormgeving en timing van hervormingsbeleid wordt onderschat. Te veel gebeurt te snel en te ondoordacht op te veel plaatsen tegelijk. Omdat de structuren binnen de overheid sinds 2007 nauwelijks zijn veranderd en Súdwest-Fryslân zich, althans tot nu toe, niet onderscheid van een doorsnee overheidsorganisatie, is deze van het advies de REA afgeleide diagnose in grote lijnen zeker ook van toepassing op Súdwest-Fryslân. Ontwikkelgemeente, nieuw Súdwest Fryslân (Soll) Algemeen In het NRC van 7 december 2004 zeggen een aantal ambtenaren dat er een overheid is ontstaan die vooral gericht is op het procedureel juiste te doen, in plaats van het inhoudelijk juiste. Alle aandacht gaat uit naar het maken van nieuwe plannen en veel te weinig naar de goede uitvoering. Dit verschijnsel heeft zich de afgelopen anderhalf jaar ook binnen Súdwest Fryslân voorgedaan. De gemeenteraad is anderhalf jaar lang overspoeld met verordeningen met juridische teksten. Procedureel volledig juist, maar veelal meer gericht op de procedure dan op de inhoud. Súdwest-Fryslân heeft zich daarnaast ook willen presenteren als een gemeente met ambitie, als een 11

13 ontwikkelgemeente. Of het nu gaat om het opzetten van een kernenfonds, de strategische agenda met de provincie, onderzoek naar centrale huisvesting of plannen om een aquaduct bij Bolsward te realiseren, het houdt Súdwest Fryslân bezig. Totaal Lokaal stelt voor terug te gaan naar de kern. Terug naar de basis. Terug naar daar waar de overheid in de eerste plaats voor is bedoeld. Dat betekent dat Súdwest Fryslân om orde op zaken wil stellen zich eerst moeten richten op haar beheerstaken Indien Súdwest-Fryslân hier serieus invulling aan geeft zal naar de overtuiging van Totaal Lokaal Súdwest-Fryslân een gemeente zijn die, over een paar jaar, het voorbeeld zal blijken te zijn voor andere gemeenten. Doelgericht van de ist naar soll situatie. Hoewel deze notitie Nieuw Súdwest-Fryslân lijkt voort te komen uit de noodzaak te bezuinigen, is dat niet het geval. De ingrijpende bezuinigen zoals het College die nu voorstelt zijn slechts de aanleiding voor deze notitie. De lont in het kruitvat van veranderingen die al veel eerder aan de orde hadden moeten worden gesteld. Totaal Lokaal is al van begin af aan tot de overtuiging gekomen dat de gemeente Súdwest- Fryslân een reus is op een lemen voet. Steeds in commissie en raadsvergaderingen drong zij er op aan dit feit onder de ogen te zien. Het College en de coalitiepartijen waren daar niet toe bereid, zij kozen er voor een zeer optimistisch verhaal te houden, los van de werkelijkheid, dat paste beter in de verantwoording over de herindeling. Alles zou immers veel beter en veel mooier en vele efficiënter plaatsvinden. De lasten zouden niet omhoog gaan en de dienstenniveau zo tenminste op hetzelfde niveau gehandhaafd blijven. Die zeepbel is inmiddels, gedwongen door feiten, doorgeprikt. Als ware het een Grieks drama. Het vergt naar de opvatting van Totaal Lokaal een discussie buiten de kaders van dit rapport hoe om te gaan met degene die verantwoordelijk zijn voor deze vorm van misleiding. Zoals gezegd Totaal Lokaal is blij dat de feiten nu op tafel zijn gekomen en dat er grondige structurele aanpak van de problematiek een aanvang kan worden gemaakt. Hierbij dienen wij ons te realiseren dat de wereld om ons heen de laatste decennia ingrijpend is veranderd. De overheid is steeds complexer geworden, heeft zich meer en meer gericht het uitvoeren van regels en daarbij vooral oog gehad voor het realiseren van ambities. Ambities die steeds meer op afstand zijn komen te staan van de taken waarvoor de overheid van oorsprong was ingericht. De overheid staat daarin niet alleen. Woningbouwcorporaties beleggen in financiële derivaten, banken doen zich voor als projectontwikkelaars en nutsbedrijven beheren voetbalclubs. De 12

14 levenscyclus van deze steeds groter wordende organisaties brengt blijkbaar met zich mee dat bestuurders na verloop van tijd de reden van het bestaansrecht van hun organisatie uit het oog verliezen. Voor deze organisaties, als wel voor de overheid en daarmee voor Súdwest Fryslân geldt dat het tijd is zich te her bezinnen op haar taken. Door de focus te houden op de taken die werkelijk bij Súdwest Fryslân horen (zie de soll situatie), moet het mogelijk zijn de noodzakelijk veranderingen tot stand te brengen. Niet schoksgewijs als een brute groot inquisiteur, die lichtelijk in paniek is geraakt omdat zijn fatamorgana s die hij tot voor kort predikte en waar hijzelf in is gaasn geloven nu niet haalbaar meer blijken te zijn, maar stapsgewijs dus op een verantwoorde manier. Door een verstandige verdeling van de taken, waarbij enerzijds er een reductie tot stand komt en anderzijds door taken aan organisaties toe te wijzen, waar met de minste kosten de hoogste output wordt gerealiseerd., kan naar het oordeel van Totaal Lokaal een grote besparing in het bestuursapparaat tot stand worden gebracht. Dit gaat niet zonder slag of stoot. De desbetreffende huidige organisaties zijn er als de kippen bij om via dikke rapporten te bewijzen dat een herverdeling van taken in hun werkveld niet aan de orde is. Dit proces wordt des te heftiger naarmate het beleidstaken betreft van een hogere orde. De mensen achter die taken zijn over het algemeen hoog opgeleid en zullen al hun kwaliteiten in de strijd werpen om deze veranderingen tegen te houden. Naarmate men lager in een organisatie komt, wordt die weerstand om de voor de hand liggende redenen geringer. En vandaar dat bij reorganisaties en herverdeling van taken men over het algemeen onder aan de trap begint. Zodra men aan de bovenkant toe is de energie er niet meer om door te gaan, terwijl daar de meeste besparing is te halen.. De enige remedie om de doelstellingen van een dergelijke verandering toch te halen is door de aanpassingen en daarmee verband houdende bezuinigen taakstellend top down op basis van getallen te definiëren. Het beleid t.a..v de (lokale) Pers Totaal Lokaal pleit in dit verband voor een hecht systeem van checks and balances. Checks and balances is een systeem van wederzijdse controle en evenwicht tussen staatsmachten onderling en tussen burgers en de staatsmacht. Toen de Amerikaanse staat werd gesticht, door emigranten uit heel de wereld die op de vlucht waren voor de onderdrukking door dictatoriale staatsmachten in hun eigen land, toen zeiden die emigranten dit willen we nooit weer. Wij burgers hebben het 13

15 voor het zeggen en niet een handjevol politici. En zo werd er in de Amerikaanse grondwet van 1787 een systeem van checks and balances ingevoerd, waardoor de politici niet langer hun eigen gang konden gaan, maar verantwoording moesten afleggen aan het volk. Een vrije pers vormt een belangrijk onderdeel van dit systeem. Via een vrije pers kunnen journalisten schrijven wat ze willen en kunnen burgers via interviews en ingezonden artikelen hun mening naar voren brengen. De abonnees van de krant bepalen tot hoever men daar in mag gaan. Immers gaat men te ver dan zal de lezer zijn abonnement opzeggen. En het omgekeerde is ook het geval. Naar de opvatting van Totaal Lokaal begint het dagelijks bestuur van onze gemeente in nauwe samenwerking met de coalitie partijen trekjes te krijgen van een corrumperend bestuur. Het begint er op te lijken dat ze maar rustig hun gang gaan en de raad vervolgens voor voldongen feiten plaatst. Dat gaat goed zal lang de raad krachtig weerwoord geeft. In Súdwest-Fryslân gaat het niet goed, sterker nog hier dreigt dit te ontsporen, omdat de draad zwak is. Een college coalitie die wel zuiver in haar handelen is zal proberen voorwaarden te scheppen voor een krachtige oppositie, voor een kritische pers. Dat is een absolute voorwaarde om op een zuivere manier inhoud te geven aan onze democratie. Laat men dit achterwege dan zal men daar op den duur, zeker nu de burger veel mondigere is dan vroeger, een dure prijs moeten betalen. Totaal Lokaal vindt het dan ook om die reden van het grootste belang dat er een onze gemeente een vrije en onafhankelijke kritische pers in stand wordt gehouden. Echter, het college kiest er voor om geen advertenties meer in de lokale bladen met een abonneebestand, zoals de Friso, te plaatsen. Waardoor deze kranten een belangrijke bron van inkomsten moeten missen. Totaal Lokaal vindt dit zeer ongepast en is van mening dat het College daarmee op z n zachtst gezegd de verdenking op zich laadt, bij deze maatregel andere doelen dan uitsluitende bezuiniging na te streven. Totaal Lokaal wil dat de College de gemeentelijke advertentie in de bladen met een abonneebestand handhaaft. Ook wil zij dat de advertenties in de huis-aan-huis bladen worden gestopt. Deze bladen dat zijn veredelde advertentiefolders waarbij de enige maatstaf voor de kwaliteit, de kwantiteit en de kwaliteit van de advertenties is. Door gemeentelijke advertenties in deze bladen op te nemen schiet het College haar doel voorbij. Sterker nog, zij maakt het de burgers op deze wijze wel heel erg moeilijk om zijn of haar mening aan een breed publiek kenbaar te maken. Het internet is vooralsnog in de plattelands gebieden, met een naar verhouding oudere en wat conservatieve bevolking, geen alternatief. 14

16 Kaders nieuw Súdwest Fryslân In de volgende subparagrafen geven wij in willekeurige volgorde de nieuwe taken n taakreductie ten opzichte van de ist situatie weer. De financiële impact van de transitie van ist naar soll worden schematisch in bijlage I weergegeven. laissez-faire of toch maar zelf uitvoeren? Algemeen Op aansturing van economen en filosofen als Friedrich August Hayek en Ayn Rand kozen in de jaren 80 politici als Margaret Thatcher, Ronald Reagan en in ons land Ruud Lubbers voor een nieuwe liberale koers, het neoliberalisme. Onder het mom van, de markt lost alles op, werden overheidstaken af gestoten en overgelaten aan de onzichtbare hand van Adam Smith vrije markt. Deze aanpak heeft niet het gewenste resultaat opgeleverd. In tegendeel! Gevreesd moeten worden dat idem als in Frankrijk met de komende verkiezingen een ruk naar links zal worden gemaakt, waarbij die neoliberale aanpak ten grave zal worden gedragen. De gemeente Súdwest-Fryslân doet er, naar de opvatting van Totaal Lokaal, goed aan zich hier alvast op voor te bereiden en de taken die centraal dienen worden geregeld en dus thuishoren bij de overheid, niet over te laten aan de markt. Er dient daarom in het algemeen een einde te komen aan het vermarkten van overheidstaken en daar waar deze taken terug kunnen worden gehaald, moet dat gebeuren. Súdwest Fryslân Súdwest Fryslân ziet daarom in het vervolg af van aanbestedingen in de thuiszorg, laat zich niet in met marktpartijen die uitvoering wensen te geven aan Jeugdzorg. Andersom geldt ook dat Súdwest Fryslân voorlopig niet participeert in taken die niet direct thuishoren bij de kerntaken van de overheid. Súdwest Fryslân stopt in het vervolg dus geen geld meer in projecten als een stoomtrein, financiert geen projecten als het Aquaresort It Soal en investeert niet meer in bedrijfsterreinen. Financieel Dat de gemeente zich veel kosten had kunnen besparen indien zij de afgelopen jaren niet had geïnvesteerd in de parkeergarage aan het Boschplein, de stoomtrein en de papiermolen in Makkum, mag duidelijk zijn. Ook had de gemeente veel lagere kosten gehad indien delen van de Wmo overzichtelijk in eigenbeheer had uitgevoerd in plaats van hiervoor een instituut instant te houden als Timpaan. Voor de decentralisatie van de Wwnv, AWBZ en de Jeugdzorg, kan op voorhand een efficiencyslag worden behaald door voor de uitvoering onderdeel te maken van de gemeentelijke organisatie en deze dus niet uit te besteden door op zich zelf staande bestuurlijke entiteiten. Een verdere financiële uitwerking van het herijken van taken 15

17 die door de gemeentelijke organisatie zelf worden uitgevoerd, is integraal opgenomen in de gepresenteerde voorstellen. Interne organisatie algemeen Zoals Minister-president Mark Rutte opmerkte, hebben organisaties de neiging om aan te vetten. Het is volgens Rutte dan ook verstandig om eens in de zoveel tijd het personeelsbestand met een zeker percentage (voor SWF 15% te reduceren) Personeelsreductie is meer dan een tweede orde effect. Zonder de inzet van personeel en die van ambtenaren in het bijzonder te miskennen, leidt een toename van het aantal ambtenaren niet tot evenredige toename van het aantal overheidstaken. Het leidt wel tot een toename van personeelslasten. De mogelijke personeelsreductie als gevolg van het verminderen van overheidstaken, het zogenaamde tweede orde effect, verklaart dus slechts een deel van het in de jaren toegenomen personeelsbestand. De in efficiency veroorzaakt door de autonome groei van het aantal ambtenaren wordt hiermee dus niet verklaard. Súdwest Fryslân Tussen de heringedeelde gemeenten bestonden grote verschillen in personele kosten. Deze verschillen zijn ondermeer te verklaren uit de mate waarin gemeenten beleids- en uitvoerende taken zelf doen of elders laten uitvoeren. Los van de bezwaren om kengetallen van fusiegemeenten van enkele jaren geleden te vergelijken met die van Súdwest-Fryslân, valt de groei in medewerkers en de daarbij behorende loonsom niet te ontkennen. Bolsward Nijefurd Sneek Wûnseradiel Wymbritseradiel Súdwest-Fryslân fte per inwoners 6,2 6,8 9,3 5,6 5,6 8,4 loonsom per inwoner loonsom per fte (x 1.000) Bron: jaarrekeningen 2006 en jaarrekening Súdwest-Fryslân 2011 Totaal Lokaal is om deze reden van mening dat de gemeenteraad van Súdwest- Fryslân het college moet opdragen tot een herverdeling en een herinrichting van het bestuursapparaat over te gaan opdat 15% van bestuurskosten, zijnde 9,5? miljoen euro wordt bespaard. Deze kaderstelling past volledig binnen het duale stelsel. 16

18 Financieel Alleen al met de natuurlijke afvloeiing van medewerkers van 2,5% op jaarbasis kunnen de bestuurskosten 6 de komende vier jaar jaarlijks met 0,8 miljoen verminderen. De resterende reductie van bestuurskosten wordt eveneens verdeeld over de komende vier jaar. Hoewel de suggestie van een vermindering van beleidsfuncties voor de hand ligt, geven wij het college opdracht met voorstellen te komen waarmee de door ons voorgelegde kaders worden gerealiseerd. Besparingen (in mln.) Natuurlijke afvloeiing medewerkers 7 0,8 1,8 2,5 3,5 Resterende reductie bestuurskosten 15% 1,6 2,9 4,6 6,0 Totaal 2,4 4,7 7,1 9,5 Reserves en voorzieningen Algemeen De stand van de reserves en voorzieningen bedraagt ultimo ,6 miljoen en bestaat uit een voorziening van 19,2 miljoen, een bestemmingsreserve van 68,8 miljoen algemene reserve van 27,9 miljoen. Voorzieningen Gemeenten vormen voorzieningen voor de ingeschatte verliezen van risico s die gemeenten lopen. Van de voorziening ultimo 2011 van 19,2 miljoen, is 14,1 miljoen bestemd voor onderhoud aan de riolering. Gezien de omvang van dit deel van de voorziening en de noodzaak de economie te stimuleren roept Totaal Lokaal het college op de komende jaren zwaar in te zetten op rioolwerkzaamheden. Hoewel de door het college voorgestelde dotatie van aan de post Wachtgelden SWF mineur is, heeft Totaal Lokaal hiertegen grote bezwaren. Totaal Lokaal stelt dat de oud-bestuurders op z n minst mede verantwoordelijk zijn voor de herindeling die heeft geleid tot de gemeente Súdwest-Fryslân. Een herindeling 6 Totaal Lokaal definieert bestuurskosten als de som van de kostenplaatsen bedrijfsvoering, apparaatskosten en doorberekening personeel. Op basis van de jaarrekening 2011 schatten wij de bestuurskosten: Kostenplaats Bedrijfsvoering 11,1 miljoen Kostenplaats Apparaatskosten 33,7 miljoen Kostenplaats doorberekening personeel 49,8 miljoen Bestuurskosten ,6 miljoen 7 Op basis van enkel de gerealiseerde salariskosten 2011 van 35,7 miljoen. De aan medewerkers toegerekende kosten van een arbeidsplaats anders dan salariskosten zijn hierin nog niet opgenomen. Op basis van 699 fte (ultimo 2011) en gemiddelde kosten van een arbeidsplaats van ,- komt men, zoals min of meer mag worden verwacht, eveneens tot een besparing van 3,5 miljoen. 17

19 waarvan die zou leiden tot een efficiëntere organisatie en niet ten koste zou gaan van de voorzieningen. Nu, anderhalf jaar na de herindeling, boekt Súdwest-Fryslân over 2011 een negatief resultaat, liggen er voorstellen de OZB 7 16% te verhogen, moet er drastisch worden bezuinigd en is het nog maar de vraag in hoeverre voorzieningen in de kernen in stand blijven. Los van de juridische aspecten, ligt er op z n minst een morele verantwoordelijkheid bij de oud-bestuurders. Oud bestuurders waarvoor nu een bedrag aan wachtgeld en pensioen is gereserveerd van 4,8 miljoen. Totaal Lokaal doet een moreel appèl op alle oud bestuurders om hun verantwoordelijkheid te nemen en vanaf 2012 geen gebruik meer te maken van wachtgeld 8. Ook vraagt Totaal Lokaal het college de mogelijkheid te onderzoeken oud bestuurders een tijdelijk contract aan te bieden opdat ook zij hun bijdrage leveren aan Súdwest- Fryslân. Bestemmingsreserve De bestemmingsreserve van 68,8 miljoen vormt het grootste deel van de reserves en voorzieningen. Totaal Lokaal is van mening dat bestemmingsreserves alleen kunnen worden gevormd en gehandhaafd indien daaraan concrete en uitgewerkte plannen ten grondslag liggen. In deze tijd van laagconjunctuur, in een tijd waarin iedereen de mond vol heeft over het stimuleren van de economie en er wordt beweerd dat ook onze gemeente niet aan bezuinigingen ontkomt en het college voorstelt de OZB met 7-16% te verhogen, heeft Súdwest-Fryslân voor miljoenen aan reserves opgebouwd voor plannen die nog niet zijn uitgewerkt en waarvan het nog maar de vraag is of ze überhaupt zullen worden uitgevoerd. Voor de Strategische samenwerking met de provincie is een bedrag van 6,2 miljoen gereserveerd 9. 2,0 miljoen is gereserveerd voor het kernenfonds. In Nijefurd werd eerder 0,7 miljoen gereserveerd voor de renovatie danwel nieuwbouw van zwembad De Rolpeal. Nu duidelijk is dat er straks geen ruimte meer zal zijn voor het zwembad op huidige locatie, is renovatie niet opportuun. Gezien de discussie over het mogelijk sluiten van één van de vijf zwembaden in Súdwest-Fryslân, zal er ook van nieuwbouw voorlopig geen sprake zijn. Voor een exploitatietekort van het theater is 0,5 miljoen gereserveerd. Los van de mening van Totaal Lokaal om afstand te doen van het theater, heeft zij evenals 8 Een aftredende wethouder kan op grond van artikel 131, eerste lid, van de Algemene pensioenwet politieke ambtsdragers (Appa) afzien van wachtgeld. 9 Voor zover het college inmiddels verplichtingen is aangegaan, meent Totaal Lokaal dat het college in opdracht van de raad taakstellend dient te kijken 18

20 het merendeel van de fracties tijdens de verkiezingen van mening dat er in ieder geval geen extra geld aan het theater wordt besteed. De oorspronkelijke plannen om een popkelder in Sneek te realiseren konden niet worden gerealiseerd. Het hiervoor opgenomen bedrag 0,3 miljoen is daarmee niet meer onderbouwd en dient dus vrij te vallen. Hoewel het werk voor de Oosterpoortsbrug in Sneek in voorbereiding is, vindt Totaal Lokaal de kosten van de investering niet opwegen tegen de voordelen. M.a.w. een plan dat niet goed is, is ook geen plan. Dus ook de hiervoor opgenomen reserve van 1,8 miljoen op z n minst gedeeltelijk vrijvallen. Van de bestemmingsreserve is dus zo n 14,7 miljoen bestemd voor projecten die niet of niet concreet zijn uitgewerkt. Voorts is Totaal Lokaal van mening dat gereserveerde bedragen voor projecten waarvoor wel concrete plannen zijn uitgewerkt in principe waardevast dienen te blijven. Voor zover de toegerekende rentebedragen de inflatie 10 niet te boven gaan, dient rente te worden toegevoegd aan de reserves. Totaal wordt aan de bestemmingsreserve van ,8 miljoen rente toegevoegd. Algemene Reserve De algemene reserve van 27,9 miljoen ultimo 2011 vormt de buffer van Súdwest- Fryslân voor financiële risico s in algemene zin. Het is dus zowel belangrijk te beschikken over voldoende buffers als om er voor te waken dat deze buffers niet onnodig hoog zijn en er dus straks onnodig pijnlijke besparingsmaatregelen volgen. Maar hoe bepaal je de optimale buffer die een gemeente aanhoudt? Op initiatief van Totaal Lokaal voert de gemeente daartoe een stresstest uit. In deze stresstest wordt de verwachte financiële impact van risico s berekent op basis van een zogenoemde Monte Carlo simulatie 11. Dit is stresstest waarbij de risico s die een gemeente loopt worden gesimuleerd. Op basis van deze simulaties kan vervolgens een buffer worden vastgesteld die met een gekozen mate van betrouwbaarheid voldoende is de risico s op te vangen. Nadat de stresstest is uitgevoerd, wordt duidelijk in hoeverre deze buffer gewijzigd moet worden. Op basis van aanvankelijk geïnventariseerde risico s, 10 Consumentenprijsindexcijfer 2011 CBS: 2,38% 11 Een Monte Carlo simulatie kan in dit kader als volgt worden beschreven. Van de individuele risico s wordt een eenvoudige kansverdeling opgesteld. Voor zover deze afzonderlijke kansverdelingen onafhankelijk van elkaar zijn, vormt het product van deze kansverdeling de gezamenlijke kansverdeling van alle risico s. Een willekeurige trekking uit deze gezamenlijke kansverdeling leidt tot een scenario van het risico dat een gemeente loopt. Indien duizenden trekkingen worden gedaan, kan een gemiddeld financieel risico van een gemeente worden bepaald. Het is vervolgens aan de gemeenteraad om een zogenaamd betrouwbaarheidsinterval van die risico te bepalen. Uit het vastgestelde betrouwbaarheidsinterval volgt de omvang van de benodigde buffer. 19

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Hoe financieel gezond is uw gemeente?

Hoe financieel gezond is uw gemeente? Hoe financieel gezond is uw gemeente? drs. R.M.J.(Rein-Aart) van Vugt RA A.(Arie)Elsenaar RE RA 1 Hoe financieel gezond is uw gemeente? In dit artikel geven de auteurs op hoofdlijnen aan welke indicatoren

Nadere informatie

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030

Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Raadsvergadering d.d. Casenummer Raadsvoorstelnummer Raadsvoorstel 26 juni 2014 AB14.00447 RV2014.030 Gemeente Bussum Vaststellen Perspectiefnota 2015 Brinklaan 35 Postbus 6000 1400 HA Bussum Aan de gemeenteraad.

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Algemene beschouwingen CDA Weert

Algemene beschouwingen CDA Weert Algemene beschouwingen CDA Weert begroting 2016 www.cdaweert.nl Algemene Beschouwingen CDA Weert op de begroting 2016 van de gemeente Weert Dames en heren, hierbij de beschouwingen van het CDA op de voorliggende

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Onderwerp Scenario's dekkingsplan begroting 2015-2018 Voorstel

Nadere informatie

Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1. Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg)

Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1. Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg) RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 386736 Raadsvergadering van 14 maart 2013 Agendanummer: 9.1 Onderwerp: Inrichting stelsel Zorg voor jeugd (transitie jeugdzorg) Verantwoordelijk portefeuillehouder: A. Grootenboer-Dubbelman

Nadere informatie

Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2009 tot 1 april 2011.

Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning 2009 tot 1 april 2011. Datum raadsvergadering / Nummer raadsvoorstel 10 september 2008 / 164/2008 Fatale termijn: besluitvorming vóór: 10 september 2008 Onderwerp Extra uitgaven Hulp bij het huishouden op grond van de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject

Onderwerp : Beschikbaar stellen krediet IBAproject Aan de Gemeenteraad Raad Status 26 maart 2009 Besluitvormend Onderwerp Beschikbaar stellen krediet IBAproject Punt no. 15b Korte toelichting Het voorstel dat voor u ligt is gebaseerd op de uitkomsten van

Nadere informatie

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân

Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 10/63.13 Onderwerp : Gemeenschappelijke regeling Dienst Sociale Zaken en Werkgelegenheid Noardwest Fryslân Ferwert, 11 december 2013 Op meerdere

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H)

Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) Nota Reserves en Voorzieningen Gemeente Bergen (N-H) INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1. INLEIDING... 2 1.1 Waarom een nota reserves en voorzieningen?... 2 1.2 Inhoud van de nota... 2 2 Regelgeving en

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente Wormerland

Aan de raad van de gemeente Wormerland RAADSVOORSTEL Aan de raad van de gemeente Wormerland Datum aanmaak 31-08-2014 Onderwerp Programma en portefeuillehouder Zienswijze Begroting 2015 + Scenariokeuze Baanstede Sociale Zaken, dhr. K van Waaijen

Nadere informatie

Algemene beschouwingen Begroting 2012

Algemene beschouwingen Begroting 2012 Algemene beschouwingen Begroting 2012 1 van 5 Voorzitter, in december 2010 heeft u een brief gestuurd aan alle raadsleden, waarin u in gaat op de onderlinge verhoudingen binnen de raad. U sluit uw brief

Nadere informatie

Nota van B&W. Onderwerp Onderzoek verzelfstandiging OSK

Nota van B&W. Onderwerp Onderzoek verzelfstandiging OSK Onderwerp Onderzoek verzelfstandiging OSK Nota van B&W Portefeuille M. Divendal Auteur Dhr. P. Platt Telefoon 5115629 E-mail: plattp@haarlem.nl MO/OWG Reg.nr. OWG/2006/935 Bijlagen kopiëren: A B & W-vergadering

Nadere informatie

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel

GEMEENTE SCHERPENZEEL. Raadsvoorstel GEMEENTE SCHERPENZEEL Raadsvoorstel Datum voorstel : 18 augustus 2015 Raadsvergadering : 29 september 2015 Agendapunt : Bijlage(n) : 8 Kenmerk : Portefeuille : wethouder H.J.C. Vreeswijk Behandeld door:

Nadere informatie

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12

Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Aan de gemeenteraad Registratienummer: GF14.20043 Datum collegebesluit: 19 mei 2014 Agendapunt: 12 Portefeuillehouder: Mevrouw C. van der Laan Behandelend ambtenaar: De heer C. Tiemersma Onderwerp: Jaarrekening

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert

Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Nota Reserves en Voorzieningen 2014 Gemeente Zundert Intern document 2014/10084 behorende bij B&W nota 2014/10024 Colofon Uitgave Mei 2014 Gemeente Zundert Markt 1 4881 CN Zundert Postbus 10.001 4880 CA

Nadere informatie

Huis der Gemeente kost u dus gewoon minimaal 30 miljoen!

Huis der Gemeente kost u dus gewoon minimaal 30 miljoen! Huis der Gemeente kost u dus gewoon minimaal 30 miljoen! 1. Wat kost een nieuw Huis der Gemeente ons? Door de gemeenteraad is in 2010 het in 2007 afgesproken bedrag van 22.3 miljoen verhoogd tot 29.2 miljoen

Nadere informatie

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer

Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer Notitie weerstandsvermogen gemeente Ten Boer 1. Inleiding In 2008 heeft Aniek Geerts, student Master of Business Administration met begeleiding vanuit de Rijksuniversiteit Groningen door de heer B.J.W.Pennink

Nadere informatie

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders.

Te berikken effekt De raadsvergadering waarin de programmabegroting 2013 wordt vastgesteld wordt niet belast met discussies over kaders. Riedsútstel Ried : 2 februari 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 11 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Conceptraadsbesluit Op besjen : - Underwerp Uitgangspunten voor

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Hoogte overhead en productieve uren tarievenboek 2013

Riedsútstel. Underwerp Hoogte overhead en productieve uren tarievenboek 2013 Riedsútstel Ried : 11 oktober 2012 Status : Besluitvormend Agindapunt : 5 Portefúljehâlder : K. Antuma Amtner : E. Plantinga Taheakke : Bijlage 1 TB-M1 - PvdA motie overhead Bijlage 2 TB-M2 - PvdA motie

Nadere informatie

Met deze regering zal de economie niet herstellen. Dat betekent dat de er nog heel wat boven ons hoofd hangt.

Met deze regering zal de economie niet herstellen. Dat betekent dat de er nog heel wat boven ons hoofd hangt. Kadernota 2013 en 2017 Meningsvorming: Vooropgesteld de verkiezingen staan voor de deur, veel van wat wij in de kadernota en later begroting vast stellen, leggen wij vast voor de volgende raadsperiode.

Nadere informatie

Gemeentebelangen Smilde-Beilen-Westerbork

Gemeentebelangen Smilde-Beilen-Westerbork Vervolg Vragen t.a.v. begrotingsbehandeling 7 november. Deelprogramma lokaal onderwijsbeleid 17. Wat voor andere invulling wordt gegeven aan voor- en vroegschoolse educatie? 18. Hoe effectief is het voorgaande

Nadere informatie

Maatschappijleer par. 1!

Maatschappijleer par. 1! Maatschappijleer par. 1 Iets is een maatschappelijk probleem als: 1. Het groepen mensen aangaat 2. Het samenhangt met of het is gevolg is van maatschappelijke verandering 3. Er verschillende meningen zijn

Nadere informatie

Voorstel Algemeen Bestuur

Voorstel Algemeen Bestuur Voorstel Algemeen Bestuur Zaakkenmerk: Documentkenmerk: 1449074 1449090 Algemeen Bestuur: 23 juni 2015 Afdelingshoofd: J. Hulzebos Behandeld door: dhr. G. Olthof/mw. M. Brasjen E-mail: Marianne.Brasjen@ommen-hardenberg.nl

Nadere informatie

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte

Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Zaaknummer : Raadsvergadering : 12 april 2016 agendapunt : Commissie : Bestuur en Ruimte Onderwerp : Beleid overschotten Collegevergadering : 15 maart 2016 agendapunt : 10 Portefeuillehouder : J.B. Boer

Nadere informatie

VERGADERING GEMEENTERAAD 2014

VERGADERING GEMEENTERAAD 2014 VERGADERING GEMEENTERAAD 2014 VOORSTEL Registratienummer 1148435 Bijlage(n) 4 Onderwerp gewijzigde begroting 2014, ontwerp begroting 2015, meerjarenraming 2016-2018 en de scenariokeuze transitie werkvoorzieningschap

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad

College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad e-mail:,aroennoordenveld@home.nl College van Burgemeester en Wethouders van de gemeente Noordenveld Presidium van de raad van de gemeente Noordenveld Leden van de gemeenteraad 17 September 2010 Ondewerp:

Nadere informatie

Raadsvoorstel Nummer: 245277

Raadsvoorstel Nummer: 245277 Raadsvoorstel Nummer: 245277 Datum: 31 maart 2015 Hoort bij collegeadvies nummer: 246415 Datum raadsvergadering: 21 mei 2015 Portefeuillehouder: A. Dragt Onderwerp Toekomst zwembad Octopus Voorgesteld

Nadere informatie

Nota Reserves en Voorzieningen RMH

Nota Reserves en Voorzieningen RMH Nota Reserves en Voorzieningen RMH 1. Inleiding De reserves en voorzieningen vormen een belangrijk onderdeel van de vermogenspositie van de Regio Midden Holland (RMH). Zowel vanuit bestuurlijk als bedrijfseconomisch

Nadere informatie

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5

Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 RAADSVOORSTEL Verseon kenmerk: 368891 Raadsvergadering van 1 november 2012 Agendanummer: 5 Onderwerp: Beleidsbegroting 2013-2016 Verantwoordelijk portefeuillehouder: Drs. F.P. Fakkers SAMENVATTING Vanuit

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2

RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 RAADSVOORSTEL Agendanummer 9.2 Raadsvergadering van 25 februari 2010 Onderwerp: Uitbreiding personele capaciteiten in verband met verwezenlijking van de activiteiten en taken in het kader van de rioleringszorg

Nadere informatie

erfpacht ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond...

erfpacht ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond... Stelselherziening lh i erfpacht Voorafgaand aan extra Commissie ROB 2 november 2010 Plaats over deze achtergrondfoto uw eigen [kleuren]foto op de voorgrond......gebruik vervolgens onderstaande tool om

Nadere informatie

Voorzitter, dames, mijne heren,

Voorzitter, dames, mijne heren, Tijdens de begrotingsbehandeling heeft de VVD voorstellen gedaan om de verkeersveiligheid op de Van Boetzelaerlaan en Sportlaan te verbeteren. Hieronder de volledige inbreng van de VVD tijdens de begrotingsbehandeling.

Nadere informatie

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT

MdV UITGESPROKEN TEKST GELDT MdV De begroting is wederom een knap staaltje werk waar door heel veel medewerkers in dit huis veel energie en vakmanschap in is gestoken. Dat verdient waardering, zowel richting college als richting al

Nadere informatie

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel,

Voorstel: Wij stellen uw raad voor bijgaande Nota Reserves en Voorzieningen 2013 vast te stellen. Burgemeester en wethouders van Ferwerderadiel, AAN: De raad van de gemeente Ferwerderadiel. Sector : II Nr. : 06/52.13 Onderwerp : Vaststelling Nota Reserves en Voorzieningen 2013. Ferwert, 9 september 2013. Inleiding: Normaliter wordt de Nota Reserves

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 10 mei 2012 Agendapuntnummer : VIII, punt 6 Besluitnummer : 389 Portefeuillehouder : Wethouder Mirjam Pauwels Aan de gemeenteraad Onderwerp: Programma Decentralisaties.

Nadere informatie

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014

*ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 *ZE9C48C23CC* Raadsvergadering d.d. 16 december 2014 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-26406/DV.14-396, afdeling Ruimte. Sellingen, 11 december 2014 Onderwerp: Vaststellen Nota OOR (Onderhoud van de Openbare

Nadere informatie

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen

Informatienota KENNISNEMEN VAN: Neerijnen Datum : 16 december 2013 Van : College Bijlagen : Onderwerp : Financiën Kulturhus Haaften Zaak- / Docnummer : 06/09892 KENNISNEMEN VAN: Financiële tussenstand Kulturhus Haaften Inleiding Op 11 februari

Nadere informatie

Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601

Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601 Raadsvoorstel nr.: Raad d.d.: Portefeuillehouder: J.A. de Boer Budgethouder: W.J. Krijgsman Registratienummer: 07.51601 Onderwerp: Modernisering WSW en Op/maat: overgangsjaar 2008 Financiële dekking: WSW-budget

Nadere informatie

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien

1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien 1.10 Programma 10 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien Portefeuillehouder: mevrouw J.A. de Vries Baten en lasten Bedragen x 1.000 Realisatie 2011 2012 2013 2014 2015 2016 - Baten 10.1 Provinciefonds

Nadere informatie

www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek 21 november 2012

www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek 21 november 2012 www.pwc.nl Onderzoek huidige financiële positie Gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek Achtergrond en aanleiding Mogelijke fusie tussen gemeente Doetinchem en gemeente Oude IJsselstreek Kwaliteit

Nadere informatie

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling 13 januari 2014 Uitgevoerd door Overheid in Nederland in opdracht van Raadslid.Nu www.overheidinnederland.nl

Nadere informatie

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001

BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002. d.d. 11-07-2001 BIJDRAGE CONCERN AAN DEEL 3 BELEIDSBEGROTING 2002 d.d. 11-07-2001 1. Productgroepnummer: 0001 3. Productgroepnaam: Financieringsmiddelen Het betreft een verzameling van mogelijke financieringsmiddelen,

Nadere informatie

Notitie Rentebeleid 2007

Notitie Rentebeleid 2007 Notitie Rentebeleid 2007 Inhoudsopgave Inleiding 3 De positie van de nota rentebeleid 3 De werking van het marktconform percentage 3 Totaalfinanciering versus project- of objectfinanciering 4 Rentetoerekening

Nadere informatie

TITEL: Jaarrekening en jaarverslag 2014, begroting 2016 Omgevingsdienst IJmond

TITEL: Jaarrekening en jaarverslag 2014, begroting 2016 Omgevingsdienst IJmond GEMEENTEBESTUUR UITGEEST Nota I advies van: Erwin Stolp Behandelende afdeling: Financiën Datum: 30-04-2015 NR. TITEL: Jaarrekening en jaarverslag 2014, begroting 2016 Omgevingsdienst IJmond KORTE PROBLEEMSTELLING/ONDERWERP:

Nadere informatie

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET)

BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) BOB 14/001 BELEIDSKADER SOCIAAL DOMEIN (NIEUWE WMO EN JEUGDWET) Aan de raad, Voorgeschiedenis / aanleiding Per 1 januari 2015 worden de volgende taken vanuit het rijk naar de gemeenten gedecentraliseerd:

Nadere informatie

= = Raadsvergadering d.d. 1 juli 2014 Agendanr..

= = Raadsvergadering d.d. 1 juli 2014 Agendanr.. *ZE9A7F4E536* = = Raadsvergadering d.d. 1 juli 2014 Agendanr.. Aan de Raad No.ZA.14-28394/DV.14-359, afdeling Samenleving. Sellingen, 19 juni 2014 Onderwerp: nieuwbouw MFA Sellingen Op 26 februari 2013

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106

ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Actualiteiten gemeentefinanciën uw kenmerk ons kenmerk ECGF/U201301543 Lbr. 13/106 bijlage(n) - datum 13 december

Nadere informatie

Toeliching ProTIel op bezuinigingsvoorstellen 2015 2017 pagina 1/7

Toeliching ProTIel op bezuinigingsvoorstellen 2015 2017 pagina 1/7 Voorstel Toelichting ProTiel 2015 2016 2017 2018 e.v. 1. Voorstellen die vormgegeven aan de kanteling: als gemeente verantwoordelijkheid loslaten en meer samenwerken met de inwoners van Tiel om voorzieningen

Nadere informatie

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen)

NB beide formulieren invullen (2 tabbladen) Behandelend ambtenaar gemeente Begroting 2015 is Meerjarenbegroting 2016-2018 is Datum vaststelling begroting 2015 Datum ontvangst begroting 2015 Maatstaven Aantal inwoners per 1-1-2015 Aantal woonruimten

Nadere informatie

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45

Ambtelijke samenvoeging: Briljant idee of slap compromis? VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 VNG congres 30 november 2015: 10.30-11.45 * Proces dat heeft geleid tot besluit Bollenstreek * Inrichtingsvragen en keuzes * Discussie * Afsluiting Bij handopsteken: Wie is voor een ambtelijke samenvoeging

Nadere informatie

Datum 31 maart 2016 contactpersoon. 13 apr 2016/0005

Datum 31 maart 2016 contactpersoon. 13 apr 2016/0005 Datum 31 maart 2016 contactpersoon M. Heijlnk Aan de raden van de 26 VRU-gemeenten door tussenkomst van de colleges van burgemeesters en wethouders Concerncontroller a.i. Archimedeslaan 6 3584 BA Utrecht

Nadere informatie

Het verhogen van het vermogen van het Regionaal Ontwikkelbedrijf (ROB) Land van Heusden en Altena C.V. met een bedrag van 1.080.000 Volgnr.

Het verhogen van het vermogen van het Regionaal Ontwikkelbedrijf (ROB) Land van Heusden en Altena C.V. met een bedrag van 1.080.000 Volgnr. Onderwerp Het verhogen van het vermogen van het Regionaal Ontwikkelbedrijf (ROB) Land van Heusden en Altena C.V. met een bedrag van 1.080.000 Volgnr. 2013-001 Portefeuillehouder wethouder B. de Peuter

Nadere informatie

Beoogd effect Een adequate, professionele en efficiënte organisatie voor de gemeentelijke informatie- en communicatietechnologie.

Beoogd effect Een adequate, professionele en efficiënte organisatie voor de gemeentelijke informatie- en communicatietechnologie. Portefeuillehouder Datum raadsvergadering A.J. Gerritsen 26 januari 2012 Datum voorstel 13 december 2011 Agendapunt Onderwerp Samenwerking op het vlak van automatisering De raad wordt voorgesteld te besluiten:

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL 09.0158 incl erratum dd 26 januari 2010. B&W-besluit d.d.: 15-12-2009 / 26 januari 2010 B&W-besluit nr.: 09.1462 / 10.

RAADSVOORSTEL 09.0158 incl erratum dd 26 januari 2010. B&W-besluit d.d.: 15-12-2009 / 26 januari 2010 B&W-besluit nr.: 09.1462 / 10. RAADSVOORSTEL 09.0158 incl erratum dd 26 januari 2010 Rv. nr.: 09.0158 B&W-besluit d.d.: 15-12-2009 / 26 januari 2010 B&W-besluit nr.: 09.1462 / 10.0091 Naam programma +onderdeel: Stedelijke Ontwikkeling

Nadere informatie

COLLEGEBERICHT AAN DE RAAD Van : Burgemeester en Wethouders Reg. nr. : 4533853 Aan : Gemeenteraad Datum : 06-11-2013 Portefeuillehouder : B.J. Lubbinge, van Eijk, v. Muilekom ONDERWERP Planning programma

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND , 8 a ^ gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 19 december 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 070114/201 afdeling: Kabinet en Communicatie

Nadere informatie

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder

Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam gezonde organisatie Portefeuillehouder: Carel van Gelder Raadsvergadering, 28 januari 2014 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Regiegemeente Wijk bij Duurstede Nr.: 20140218 4 RV Agendapunt: 4 Datum: 30 december 2013 Onderdeel organisatiekoers: programma Duurzaam

Nadere informatie

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB

Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Raadsvoorstel Agendapunt: 04 Onderwerp Keuzenota's Wmo 2015/Jeugdwet en Participatie/Maatregelen WWB Datum voorstel Datum raadsvergadering Bijlagen Ter inzage 23 september 2014 28 oktober 2014 Nota 'Triple

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Richtlijnen van de commissie BBV

Richtlijnen van de commissie BBV Richtlijnen van de commissie BBV Stellige uitspraken gelden met ingang van begrotingsjaar T+1, het jaar nadat de uitspraak is gepubliceerd. 1. Notitie Software, mei 2007 1.1 Software (als afzonderlijk

Nadere informatie

De Algemene Vergadering wordt gevraagd in te stemmen met de Begroting 2016 van NOC*NSF

De Algemene Vergadering wordt gevraagd in te stemmen met de Begroting 2016 van NOC*NSF AGENDAPUNT 3.b. Notitie Ter besluitvorming aan van Algemene Vergadering NOC*NSF Bestuur NOC*NSF betreft Begroting NOC*NSF 2016 datum behandeling 16 november 2015 gevraagd besluit De Algemene Vergadering

Nadere informatie

Een Lokaal Referendum of niet?

Een Lokaal Referendum of niet? Een Lokaal Referendum of niet? Een eerste discussie over een lokaal in Krimpen aan den IJssel als onderdeel van burgerparticipatie. Inleiding In ons land zijn de afgelopen periode op het gebied van de

Nadere informatie

Aanvraag huishoudelijke hulp toelage (HHT) regio Fryslân een bijdrage aan het langer behouden van volwaardige werkgelegenheid in de thuiszorg

Aanvraag huishoudelijke hulp toelage (HHT) regio Fryslân een bijdrage aan het langer behouden van volwaardige werkgelegenheid in de thuiszorg 1 Raad 18 december 2014, punt 20 C7 Aanvraag huishoudelijke hulp toelage (HHT) regio Fryslân een bijdrage aan het langer behouden van volwaardige werkgelegenheid in de thuiszorg De Himmelsjek Inleiding

Nadere informatie

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018

Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Nota reserves en voorzieningen 2015-2018 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Beleidslijnen reserves en voorzieningen... 4 2.1 Definities en regelgeving... 4 2.2 Toerekening van rente... 5 3. Huidige standen

Nadere informatie

Aanleiding en probleemstelling

Aanleiding en probleemstelling No.: Portefeuillehouder: Wethouder Harmsen Afdeling: Welzijn en Onderwijs Behandelaar: C.H.A.M. Weterings De raad van de gemeente Tholen Tholen, 16 juni 2015 Onderwerp: voorstel om in te stemmen met de

Nadere informatie

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015.

Voorstel van het college aan de raad. Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. GEMEENTE OLDEBROEK Raadsvergadering d.d. 7 juli 2016 Onderwerp: Jaarverslag en Jaarrekening 2015. Voorstel van het college aan de raad Agendapunt Portefeuillehouder: mw. A.A.C. Groot Kenmerk: 247735 /

Nadere informatie

Analyse financiering voorstel Taskforce Kinderopvang/ Onderwijs

Analyse financiering voorstel Taskforce Kinderopvang/ Onderwijs CPB Notitie Nummer : 2010/12 Datum : 25 maart 2010 Aan : Jongerius (FNV) Analyse financiering voorstel Taskforce Kinderopvang/ Onderwijs FNV voorzitter Jongerius heeft middels een brief d.d. 22 februari

Nadere informatie

Programma 10. Financiën

Programma 10. Financiën Programma 10 Financiën Aandeel programma 10 in totale begroting 1% Financiën Overige programma's 99% Programma 10 Financiën Inleiding Ons college hanteert als uitgangspunt bij haar financiële beleid dat

Nadere informatie

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding.

januari 2012 BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. BBV Notitie Investeringen/Kredieten 1. Inleiding. In de praktijk blijkt het moeilijk te zijn investeringskredieten te beheersen. Het is weerbarstiger dan de regelgeving doet vermoeden. Investeringskredieten

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Stelselwijziging leningen via het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Bestuurlijk behandelvoorstel (2013/367273) CS/CC Collegebesluit 1. Kennis te nemen van het eindrapport

Nadere informatie

Kunst en Cultuur. De Stadsgehoorzaal

Kunst en Cultuur. De Stadsgehoorzaal Voorzitter, VV2000/Leefbaar Vlaardingen is diep teleurgesteld en geloof mij, dat is een understatement maar wij moeten het netjes houden. De raad heeft het college op pad gestuurd om alle op- en aanmerkingen

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Aan de Raad. SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend

Aan de Raad. SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend Aan de Raad Agendapunt: 9 Onderwerp: Huishoudelijke ondersteuning per 2015 Kenmerk: Status: SaZa - Welzijn / JV Besluitvormend Kollum, 2 september 2014 Samenvatting Op 1 januari 2015 wordt de Wet maatschappelijke

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1083956 Datum:19juni 2013 Behandeld door: C.F.J.Mens Afdeling/Team: RO-Beleid Onderwerp: gewijzigd raadsvoorstel: krediet t.b.v. aankoop pand Kerkstraat

Nadere informatie

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording

Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording gemeente Eindhoven Raadsnummer 14R6043 Inboeknummer 14bst01553 Beslisdatum B&W 21 oktober 2014 Dossiernummer 14.43.151 Raadsvoorstel Vernieuwing Mondiale Bewustwording Inleiding In het coalitieakkoord

Nadere informatie

*ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 15.00 UUR*

*ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 15.00 UUR* *ONDER EMBARGO TOT DONDERDAG 19 MEI 2011, 100 UUR* Raadsvoorstel GEMEENTEBESTUUR onderwerp Programmarapportage 2011-1 team SBSBD raadsnummer 2011 54 collegevergadering raadsvergadering fatale termijn programma

Nadere informatie

Hellendoorn. Aan de raad. Noord. Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC

Hellendoorn. Aan de raad. Noord. Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC Punt 5 : Financiën Stationsomgeving LjCMlCClIlC Noord Hellendoorn Aan de raad Samenvatting: In september 2012 dient het NS-station verplaatst te zijn naar het centrum van Nijverdal. De stationsomgeving

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden

Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden Reactienota en eindconclusie inzake de visie op de lokaal-bestuurlijke inrichting van Zuidoost-Fryslân en de Friese Waddeneilanden 1. Inleiding Op 11 april 2012 hebben wij onze visie op de lokaal-bestuurlijke

Nadere informatie

Ons motto van dit jaar is Gelukkig komen er weer verkiezingen.

Ons motto van dit jaar is Gelukkig komen er weer verkiezingen. Mijnheer de voorzitter, Ons motto van dit jaar is Gelukkig komen er weer verkiezingen. Het is herfst en de winter komt er snel weer aan. Zo ook de verkiezingen in maart volgend jaar. En dat is al merkbaar.

Nadere informatie

8 2009-078 Programmaverantwoording 2008, herzien programmabegroting 2009, begroting 2010 en meerjarenraming 2009-2013 van de GGD Hollands Noorden.

8 2009-078 Programmaverantwoording 2008, herzien programmabegroting 2009, begroting 2010 en meerjarenraming 2009-2013 van de GGD Hollands Noorden. r^aacte Cfy Agendanr. Voorstelnr Onderwerp *w* 'WvA^ My? 8 2009-078 Programmaverantwoording 2008, herzien programmabegroting 2009, begroting 2010 en meerjarenraming 2009-2013 van de GGD Hollands Noorden.

Nadere informatie

Actuele financiële en vermogenspositie

Actuele financiële en vermogenspositie Actuele financiële en vermogenspositie werk aan de winkel Presentatie voor Auditcommissie 5 maart 2012 Actuele financiële positie (1) Nr. Ontwikkeling Mutatie 2012 2013 2014 2015 Saldo na besluitvorming

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3802123v2 Aan : Gemeenteraad Datum : 14 juni 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Agendapunt : HB-6 B&W-vergadering : 31-05-2011

Nadere informatie

Raadsvergadering, 2 februari 2010. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Economisch Actie Programma

Raadsvergadering, 2 februari 2010. Voorstel aan de Raad. Onderwerp: Economisch Actie Programma Raadsvergadering, 2 februari 2010 Voorstel aan de Raad Onderwerp: Economisch Actie Programma Nr.: 369 Agendapunt: Voorbespreking & 15 Datum: 19 januari 2010 Onderdeel raadsprogramma: Portefeuillehouder:

Nadere informatie

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019

Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Nota reserve- en voorzieningenbeleid 2016-2019 Inhoud Inleiding... 2 1. Vorming van reserves en voorzieningen... 3 1.1. Vorming van reserves... 3 1.2. Vorming

Nadere informatie

Jongeren van 17 tot 25 jaar met meervoudige problemen, die geen stabiele woon- of verblijfplaats hebben, of in de opvang verblijven

Jongeren van 17 tot 25 jaar met meervoudige problemen, die geen stabiele woon- of verblijfplaats hebben, of in de opvang verblijven RAADSVOORSTEL Onderwerp : Met het oog op morgen; sluitende aanpak voor zwerfjongeren in Deventer en omgeving Raadsvergadering : 9 september 2009 Politieke markt d.d. : 26 augustus 2009 Agendapunt : 11

Nadere informatie

Raadsvergadering. Inleiding In 2012 is door het cluster Facilitaire Zaken onderzoek gedaan naar de huisvestingskosten in Bunnik;

Raadsvergadering. Inleiding In 2012 is door het cluster Facilitaire Zaken onderzoek gedaan naar de huisvestingskosten in Bunnik; RAADSVOORSTEL Raadsvergadering Nummer 17-07-2014 14-068 Onderwerp krediet t.b.v. realisatie bezuinigingen door Het Nieuwe Werken Aan de raad, Onderwerp Krediet voor de realisatie bezuinigingen door Het

Nadere informatie

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE

VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE VRAGEN/TOEZEGGINGEN UIT RAAD/COMMISSIE Agendering door griffie Betreft : Brede Commissie d.d. 25-08-2014 Agendapunt 4a Vraag en / of opmerking door: Naam / fractie : CDA - Van Helden Onderwerp : Hulp bij

Nadere informatie

Samen aan de IJssel Inleiding

Samen aan de IJssel Inleiding Samen aan de IJssel Samenwerking tussen de gemeenten Capelle aan den IJssel en Krimpen aan den IJssel, kaders voor een intentieverklaring en voor een onderzoek. Inleiding De Nederlandse gemeenten bevinden

Nadere informatie