the way we see it Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "the way we see it Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen"

Transcriptie

1 the way we see it Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen

2 Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen Een verkennend onderzoek naar de mogelijkheden van elektronische herkenning van bedrijven en instellingen uitgevoerd door Capgemini in opdracht van het ICTU programma Gemeenschappelijke Machtiging- en Vertegenwoordigingsvoorziening (GMV). Het ICTU programma GMV is een initiatief van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Financiën en het ministerie van Landbouw, Natuurbeheer en Visserij. eherkenning in vogelvlucht In appendix J is een korte en overzichtelijke samenvatting opgenomen in de vorm van antwoorden op een aantal veelgestelde vragen.

3 the way we see it Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen Zsolt Szabo Sierd Westerfield Michael Stoelinga Niels van der Linden Koos van Santen Utrecht, november 2008

4

5 the way we see it Voorwoord Het internet is een medium met ongekende mogelijkheden. Een open medium, toegankelijk voor iedereen. Maar die openheid is soms lastig. Want hoe kunnen gebruikers en aanbieders van diensten zeker weten met wie ze te maken hebben? Een betrouwbare eherkenning, oftewel elektronische identificatie, hebben we nodig om bijvoorbeeld elektronisch factureren van de grond te krijgen of om het ondernemers mogelijk te maken digitaal een bedrijf te starten. Het is vooral voor het bedrijfsleven en voor grote overheidsdienstverleners urgent om eherkenning goed te regelen. Zij hebben behoefte aan een standaard voor eherkenning die breed gedragen en breed toepasbaar is, maar die elke instelling voldoende ruimte biedt voor eigen invulling. Deze uitdaging heeft voor mij hoge prioriteit. Deze verkenning van Capgemini richt zich op de dienstverlening van de overheid. Doel is om overheden inzicht te geven in de vragen rondom eherkenning. Er zijn nog geen breed inzetbare oplossingen voorhanden. Waar we uiteindelijk naar toe willen, is een stelsel van herkenningsvoorzieningen - zeg maar een serie afspraken over eherkenning tussen bedrijven en overheid. Dankzij dergelijke afspraken kunnen bedrijven en instellingen straks bestaande middelen zoals bijvoorbeeld mobiele telefoons en bankpassen gebruiken om een belastingaangifte te ondertekenen of een vergunning aan te vragen. Vergelijk het met het betalingsstelsel: met één bankpas en één pincode kun je bij alle geldautomaten pinnen en in de meeste winkels betalen. Een goede oplossing voor het vraagstuk van eherkenning vereist dat de belangen van providers, afnemers en aanbieders bijeen worden gebracht. De markt heeft een belangrijke rol te spelen, maar kan en mag dat niet alleen. De overheid zal dan ook actief betrokken zijn bij de vormgeving en handhaving van afspraken over eherkenning. Binnen het programma eherkenning voor Bedrijven gaan een aantal overheidsinstellingen de eerste ervaringen opdoen. Deze studie helpt hen op weg. Frank Heemskerk Staatssecretaris van Economische Zaken

6

7 the way we see it Managementsamenvatting e-overheidsdienstverleners en afnemers van e-overheidsdiensten hebben beiden last van het gebrek aan voldoende mogelijkheden om bij deze diensten vast te stellen met wie ze te maken hebben. Dit vormt een forse belemmering voor verdere volwassenwording van deze diensten. Voor burgers is succesvol DigiD voor burgers geïntroduceerd. Voor de herkenning van bedrijven (niet natuurlijke personen) zijn nog geen succesvolle breed inzetbare oplossingen beschikbaar. Voor bedrijven ligt de oplossing in het inrichten van een stelsel van herkenningsvoorzieningen, met daarin een plek voor zowel publieke als private voorzieningen. Eerst is een dui delijk verankerde bestuurlijke beslissing nodig om te kiezen voor een dergelijk stelsel. Vervolgens kan begonnen worden met een beperkt aantal e-overheidsdiensten om ervaring op te doen. Als het stelsel zich bewezen heeft volgt de opschaling. Digitalisering van de overheidsdienstverlening is al in volle gang. De ambities van het kabinet staan onder andere verwoord in de ICT-Agenda en het actieprogramma Dienstverlening en e-overheid. In dat kader wordt binnen het programma GMV (Gemeenschappelijke Machtiging- en Vertegenwoordigingsvoorziening) gewerkt aan vraagstukken rondom de elektronische herkenning (authenticatie) en vertegenwoordiging. De elektronische herkenning van burgers en bedrijven is een cruciale stap in de Foot-Right; Helvetica 65 medium 8pt; Page Number; Helvetica 45 light; 8pt

8 dienstverlening aan die burgers en bedrijven. Voor de herkenning van burgers heeft de overheid een aantal jaren geleden al een succesvolle stap gezet met de introductie van DigiD. Het bekendste voorbeeld van het gebruik van DigiD is de jaarlijkse belastingaangifte door burgers, of in juridische termen; door natuurlijke personen. Voor de herkenning van de niet natuurlijke personen, zoals bedrijven en instellingen, is nog geen generieke oplossing gevonden. Gevolg is dat gebruikers worden geconfronteerd met een groot aantal combinaties van gebruikersnamen, pincodes, tokens en wachtwoorden. Dat maakt het gebruik onnodig lastig en schept bovendien ruimte voor frauduleuze handelingen. Het is dan ook noodzakelijk om voor deze problemen tot een generieke oplossing te komen. De inwerkingtreding van de Europese Dienstenrichtlijn 1 speelt hierin een rol. Die stelt immers dat bedrijven, specifieker dienstverrichters, overheidsdiensten elektronisch moeten kunnen afnemen. Het ontbreken van een generiek herkenningsstelsel heeft ertoe geleid dat diverse grote aanbieders van overheidsdiensten een eigen middel voor herkenning hebben geïntroduceerd. Het betreft dan processen die worden uitgevoerd in groot volume of processen waarbij een dienstverlener met een beperkt aantal bedrijven frequent contact heeft. Voorbeelden van dit type dienstverlening zijn de winstaangifte van bedrijven bij de Belastingdienst en de APK-afmelding door garagehouders bij de RDW. 1 Richtlijn 2006/123/EG van het Europees Parlement en de Raad van 12 december 2006 betreffende diensten op de interne markt [Publicatieblad L 376 van ]. 2 Sommige onderdelen van het stelsel kunnen vanwege het gebruik van het burgerservicenummer niet door de markt beheerd worden. De huidige situatie kenmerkt zich door het bestaan van vele herkenningsmiddelen naast elkaar. De bedrijven en instellingen (niet natuurlijke personen) hebben hiermee een grote digitale sleutelbos gekregen, wat sterk tegen de wens van het kabinet is. De overheid speelt verschillende rollen bij het laten slagen van de elektronische herkenning van niet natuurlijke personen. Zo is zij actief betrokken bij het opstellen en handhaven van de voorwaarden waaronder partijen kunnen deelnemen aan het stelsel. Daarnaast moet de overheid die onderdelen van het stelsel ontwikkelen en beheren die de markt niet zelf kan of wil maken 2. Doelstelling De doelstelling van dit verkennend onderzoek is het aandragen van oplossingen, bij voorkeur in de vorm van publiek private samenwerking, die leiden tot voldoende mogelijkheden om niet natuurlijke personen elektronisch te kunnen herkennen zonder dat zij belast worden met een digitale sleutelbos. Om te komen tot duurzame oplossingen zal het noodzakelijk zijn de belangen van dienstaanbieders, dienstenafnemers en providers samen te brengen. Dat moet leiden tot afspraken voor een werkend herkenningsstelsel. Dit verkennend onderzoek legt hiervoor de fundering. Een fundering die de komende jaren op basis van de implementatie van pilotprojecten verder zal worden verstevigd. Als randvoorwaarde geldt dat oplossingen de administratieve lasten voor bedrijven en instellingen per saldo niet mogen verhogen, de privacy wordt gewaarborgd en buitenlandse ondernemers gebruik kunnen maken van de voorzieningen. Tevens streeft de overheid er in het kader van de marktwerking naar om zoveel mogelijk oplossingen uit de markt te betrekken in plaats van ze zelf te ontwikkelen. Haar taak zal dan in de eerste plaats bestaan uit het scheppen en bewaken van voorwaarden voor een werkend stelsel. De overheid zelf beschikt reeds over een groot aantal elementen die relevant kunnen zijn om de identiteit van een niet natuurlijke persoon vast te stellen. Hiervan zal dan ook gebruik worden gemaakt. De belangrijkste bestaande voorzieningen en randvoorwaarden waarmee rekening gehouden wordt zijn: n Het stelsel van basisregistraties; n DigiD als bekende publieke voorziening met fors volume; n De bestaande identificatie- en herkenningsmiddelen; n De wetgeving ten behoeve van de elektronische handtekening. Dit verkennend onderzoek heeft als vertrekpunt de reeds bestaande publieke en private bouwstenen die een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het uiteindelijk resultaat, te weten een goed werkend stelsel van herkenningsvoorzieningen. Aanpak van dit onderzoek Aanleiding voor dit onderzoek is de noodzaak om de belemmeringen voor verdere volwassenwording van elektronische dienstverlening weg te nemen. De Gemeenschappelijke Machtiging- en Vertegenwoordigingsvoorziening (GMV) wil voor haar eigen dienstverlening, net als honderden andere overheidsdienstverleners, niet natuurlijke personen herkennen. Zij zien in dat het uitgeven van een eigen herkenningsmiddel niet de oplossing is voor het probleem. Klanten van de GMV hebben geen frequent contact met de GMV waardoor een eigen herkenningsmiddel geen zin heeft. Deze verkenning is uitgevoerd door enerzijds te kijken naar de eisen die

9 the way we see it worden gesteld aan herkenning van bedrijven en instellingen in vijftien processen van dienstaanbieders, anderzijds door het bestaande aanbod aan relevante herkenningsmiddelen in kaart te brengen. Vraag en aanbod zijn tegen elkaar afgezet waarbij de vraag is gesteld in hoeverre bestaande middelen generiek ingezet kunnen worden. Bevindingen op basis van vraag en aanbod Door de vraag vanuit dienstaanbieders en het aanbod aan herkenningsmiddelen tegen elkaar af te zetten, volgen enkele duidelijke conclusies die als volgt zijn samen te vatten: n Er is sprake van grote diversiteit; n In de huidige situatie is de match tussen vraag en aanbod beperkt; n De oplossingen die er zijn, beperken zich tot bepaalde doelgroepen en zijn dus niet generiek. Er is gepoogd generieke oplossingen in de markt te zetten zoals DigiD voor bedrijven en PKIoverheid persoonscertificaten. Deze dekken echter onvoldoende de behoefte aan betrouwbaarheidsniveaus omdat ze geen oplossing bieden op basis- en middenniveau en omdat ze niet aantrekkelijk genoeg zijn voor gebruikers. Het gevolg van de grote diversiteit aan niet natuurlijke personen is dat eenvoudige oplossingen op basis van één technisch dingetje niet volstaan om het vraagstuk bevredigend op te lossen. De belangen van dienstaanbieders, providers en gebruikers zullen samengebracht moeten worden om een generieke oplossing te bereiken. Een andere belangrijke conclusie uit deze verkenning is dat het voor een groot aantal processen onvoldoende is om alleen de niet natuurlijke persoon te herkennen. Voor de elektronische herkenning van een niet natuurlijk persoon moet veelal ook een natuurlijk persoon herkend worden. Vervolgens moet worden bepaald of hij/zij de niet natuurlijke persoon voor bepaalde handelingen mag vertegenwoordigen. Een herkenningsmiddel van alleen de natuurlijke persoon (bijvoorbeeld DigiD voor burgers) of alleen de niet natuurlijke persoon (DigiD voor bedrijven) is dus veelal onvoldoende. Voor het herkennen van niet natuurlijke personen praten we dan ook over een herkenningsvoorziening. Een bevinding van andere aard is dat het vraagstuk van herkenning van niet natuurlijke personen uit twee onderdelen bestaat. Ten eerste het vinden van geschikte herkenningsmiddelen en ten tweede de onontkoombare registratie van interne machtigingen tot vertegenwoordiging. Dit volgt uit bovengenoemde inherente complexiteit van niet natuurlijke personen. Niet natuurlijke personen bestaan namelijk uit verschillende natuurlijke personen en kennen een grote diversiteit aan interne structuren. De natuurlijke personen hebben hun eigen rollen en verantwoordelijkheden binnen de organisatie. Zij mogen een niet natuurlijk persoon voor een bepaald product of onderwerp vertegenwoordigen. Het bijhouden van deze vertegenwoordigingen wordt verder aangeduid als interne machtigingen tot vertegenwoordiging en komt tot uiting in de diversiteit waarmee dienstaanbieders en aanbieders van herkenningsmiddelen momenteel hun processen hebben opgezet. Een stelsel van herkenningsvoorzieningen Om te komen tot een werkend stelsel van herkenningsvoorzieningen moet niet louter op technische aspecten worden gelet. Integendeel! Goede afspraken met betrokken partijen zijn essentieel om tot een breed gedragen stelsel van herkenningsvoorzieningen te komen. Binnen dit stelsel vinden verschillende voorzieningen een plaats, deels publiek en deels privaat. Ieder van de afzonderlijke voorzieningen bouwt voort op technologie en/of voorzieningen die al bestaan. Daarmee is het effect van een dergelijk stelsel potentieel veel groter dan de relatief geringe ICT-inspanning die nodig is om het te realiseren. Zo n stelsel betekent ook dat er een heldere ontwikkelrichting wordt aangegeven voor de komende jaren. Dit maakt het mogelijk te starten op basis van overzichtelijke ICT-projecten. Het stelsel sluit alle dienstaanbieders van de overheid naadloos aan. Tegelijkertijd omvat het meerdere typen herkenningsvoorzieningen. Deze sluiten elk aan op een specifieke doelgroep van niet natuurlijke personen. Daarmee wordt recht gedaan aan de diversiteit van deze groep en aan het belang van een zo groot mogelijke keuzevrijheid voor bedrijven en instellingen alsmede hun bestuurders en medewerkers. Uitgangspunt van alle herkenningsvoorzieningen in het stelsel is dat ze alleen die gegevens aan de dienstaanbieder doorgeven die nodig zijn voor de elektronische herkenning. In ieder geval wordt gemeld dat een interne gemachtigde die bevoegd is, handelt namens de niet natuurlijk persoon. De vraag wat de persoonsgegevens zijn van die gemachtigde, veelal een medewerker van de niet natuurlijk persoon, wordt alleen kenbaar gemaakt aan de dienstaanbieder als daar een wettelijke grondslag voor is of als de persoon daar zelf toestemming voor heeft gegeven. Op die manier wordt de privacy optimaal gewaarborgd. Het feit dat de identiteit van de natuurlijke persoon niet altijd wordt Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen

10 vrijgegeven, vereist uiteraard dat de dienstaanbieders alle herkenningsvoorzieningen die in het stelsel meedoen kunnen vertrouwen. Daartoe dient een duidelijk afsprakenstelsel te worden ontworpen. Keuzevrijheid voor bedrijven en instellingen In een stelsel van herkenningsvoorzieningen kunnen bedrijven en instellingen zelf een keuze maken voor een herkenningsvoorziening die bij hen past. Een keuze kan gemaakt worden op rationele gronden zoals kosten en administratieve lasten. Ook subjectieve gronden, zoals het niet willen gebruiken van DigiD voor burgers in de herkenning van een bedrijf of instelling, kunnen bepalend zijn voor de keuze van een herkenningsvoorziening. Een stelsel biedt de mogelijkheid om verschillende typen oplossingen samen te laten werken. Belangrijk hierbij is dat het toekomstige uitgangspunt zal zijn om zoveel mogelijk gebruik te maken van geschikte voorzieningen die door de markt worden aangeboden. Het credo is dan ook privaat tenzij. Echter, gelet op het kostenplaatje en de werking van bestaande publieke voorzieningen zal vooralsnog van deze voorzieningen gebruik worden gemaakt en zullen ze worden meegewogen in dit verkennend onderzoek. De volgende drie typen voorzieningen binnen het stelsel worden voorgesteld: Private herkenningsvoorzieningen Deze worden geleverd door marktpartijen 3 die voldoen aan de eisen vanuit het stelsel. De elektronische herkenning vindt dus plaats op basis van middelen die door deze markt partijen worden uitgegeven. Voor de organisatie van de interne machtigingen tot vertegenwoordiging is een grote vrijheid van inrichting mogelijk. Het bedrijf of instelling sluit een contract met de marktpartij op basis waarvan deze inrichting overeengekomen wordt. Doelgroep van deze voorziening zijn middelgrote en grotere bedrijven en instellingen en in het bijzonder ketens waarin al van private herkenningsvoorzieningen gebruik gemaakt wordt (ongeveer bedrijven). Deze kunnen met de herkenningsfunctie ten behoeve van overheidsdienstverlening worden uitgebreid. Publieke herkenningsvoorziening Een publieke voorziening voorziet in de behoefte van kleine organisaties zoals de bakker op de hoek en de zelfstandige schilder. In Nederland zijn er meer dan bedrijven met maximaal 5 werkzame personen. Deze organisaties hebben veelal een beperkt aantal communicatiemomenten met de overheid. Daarnaast hebben ze geen ingewikkelde organisatiestructuren waardoor ze geen ingewikkelde machtigingen tot vertegenwoordiging moeten registreren. Een publieke herkenningsvoorziening is laagdrempelig. Het draagt er aan bij dat ook deze grote groep van kleine ondernemers diensten elektronisch kan afnemen bij de overheid. Een publieke herkenningsvoorziening zou kunnen worden opgebouwd uit reeds bestaande publieke elementen. Hierbij valt onder andere te denken aan DigiD voor burgers en het Handelsregister. Het aanbieden van een publieke voorziening sluit echter niet uit dat in de nabije toekomst private herkenningsvoorzieningen economisch aantrekkelijk worden aangeboden aan deze doelgroep. De keuzevrijheid van de ondernemer staat voorop. Ten derde kunnen interne herkenningsvoorzieningen van bedrijven onder strikte voorwaarden op het stelsel worden aangesloten. Het grote voordeel daarvan is dat direct gebruik gemaakt wordt van het machtigingsproces binnen een organisatie. Met name bij grote bedrijven (ongeveer 3000 fte) en in situaties waar de Tabel 1: Bedrijven in Nederland verdeeld naar het aantal medewerkers Aantal werkzame personen per onderneming Aantal bedrijven 3 Bij marktpartijen kan gedacht worden aan huidige aanbieders van herkenningsmiddelen, zoals Diginotar en Getronics, maar ook aan telecombedrijven en banken. 4 Statline cbs.nl, cijfers per

11 the way we see it interne machtigingen tot vertegenwoordiging regelmatig wijzigen, verlaagt dit de administratieve lasten. Deze voorzieningen komen met name voor in zeer grote bedrijven en instellingen. Het gaat veelal om de voorzieningen die gebruikt worden voor beveiliging van thuiswerk en toegang tot eigen applicaties. De systemen van de grootste leveranciers zoals Microsoft en Novell zijn al geschikt om te integreren in het geschetste model. Om de problematiek rondom het elektronisch herkennen van bedrijven en instellingen te illustreren, wordt hieronder het verhaal van een willekeurige garagehouder geschetst. Garagehouder van der Velde & Zn Tom van der Velde heeft een garagebedrijf in Den Haag. Hij heeft een aantal medewerkers in dienst. Het valt Tom op dat de contacten met de overheid op veel verschillende manieren plaatsvinden, terwijl hij in zijn privé situatie vaak met zijn DigiD uit de voeten kan. De IB-aangifte heeft hij zoals al jaren ingediend met behulp van zijn DigiD. Ook zijn dochter geeft met haar DigiD wijzigingen door bij de IB-Groep en onlangs heeft zijn vrouw op de website van de gemeente Den Haag een uittreksel uit de Gemeentelijke Basis Administratie online aangevraagd met behulp van haar DigiD. De belastingaangifte voor de zaak moet sinds enige tijd ook al elektronisch worden verricht. De gebruikersnaam en wachtwoord zijn destijds in een brief toegestuurd. Hij heeft indertijd de twee brieven met de gebruikersnaam en het wachtwoord overhandigd aan de accountant. De communicatie met de RDW verloopt via de APK Webdirect voorziening. Hij heeft hiervoor van de RDW een naam/wachtwoord combinatie en een certificaat ontvangen. Om ook de ziek- en betermeldingen van zijn werknemers digitaal te doen via de online verzuimmelder van het UWV, heeft Tom een account aangemaakt op basis van het aansluitingsnummer (een afgeleide van het loonheffingnummer). Hij heeft zichzelf opgegeven als contactpersoon en een gebruikersnaam bedacht. Tom kan met deze voorziening van het UWV andere medewerkers in het bedrijf een eigen gebruikersnaam, wachtwoord combinatie geven. Tom heeft bij de gemeente Den Haag ook een HaagID aangevraagd omdat hij online de eigen taxatiegegevens van het bedrijfspand wil inzien. Hij heeft ook hiervoor weer een gebruikersnaam moeten aanvragen welke per post is toegestuurd. Vervolgens moest hij een wachtwoord aanvragen en ook dat kwam via de post bij hem terecht. Met behulp van zijn HaagID kan hij nu ook online een milieuvergunning voor de nieuwe bedrijfslocatie aanvragen. Tom is zeer tevreden over het feit dat een groot deel al elektronisch afgehandeld kan worden. Echter, Tom ergert zich eraan dat hij voor bijna iedere overheidsinstantie een aparte gebruikersnaam en wachtwoord moet gebruiken en meerdere certificaten moet installeren. Als hij zelf een combinatie mag verzinnen is dat standaard Vandervelde01 en Vandervelde01. Hij vraagt zich wel af of dit allemaal veilig is. In de krant las hij over het DigiD van de buurman probleem en bedacht zich dat hij een aantal van zijn gebruikersnaam en wachtwoord combinaties ook doorgeeft aan anderen zoals zijn chef werkplaats en de accountant. Tom vraagt zich af of dit alles niet veel eenvoudiger kan. Een realistische oplossing met mogelijke quick wins Bovengeschetst stelsel lijkt ingewikkeld, maar is het niet. In de bankwereld zijn bijvoorbeeld al duidelijke voorbeelden van dergelijke stelsels, ondermeer voor de werking van pinpassen of ideal betalingen. In zulke stelsels worden de diversiteit en de complexiteit gereduceerd door verantwoordelijkheden strikt over meerdere ongelijksoortige partijen te verdelen. Dit biedt goede uitgangspunten voor een situatie waarin private partijen een groot deel van de voorzieningen invullen en waar de publieke taak in de eerste plaats bestaat uit toezicht houden en voorwaarden scheppen. De aanbevelingen, gericht op het realiseren van het stelsel van herkenningsvoorzieningen zijn nader uitgewerkt in hoofdstuk 6. In appendix C (Transformatie) is op hoofdlijnen aangegeven hoe het stelsel gerealiseerd kan worden. Hierbij is nadrukkelijk aandacht gegeven aan de quick wins. Als meest in het oog springende quick win kan de aansluiting van private partijen op het stelsel genoemd worden. Als tweede grote plus kan het ontwikkelen van een publieke voorziening worden genoemd. Aangezien er voldoende private partijen zijn die reeds sterk vergelijkbare voorzieningen aanbieden kan ook daarmee relatief snel gestart worden. De eerste stap zal echter moeten zijn om een duidelijk verankerde bestuurlijke beslissing te nemen om te kiezen voor een stelsel van herkenningsvoorzieningen. Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen

12 Inhoud Voorwoord 3 Managementsamenvatting 5 Inhoud 10 1 Inleiding Opdracht Aanpak Gehanteerde begrippen Leeswijzer 16 2 Verkenning processen en middelen Vragende processen Herkenningsmiddelen 22 3 Synthese Match tussen vraag en aanbod is beperkt Werkbare match beperkt zich tot branches en specifieke doelgroepen Er is behoefte aan een generiek middel Drie elementen bepalen succes generieke oplossing Niet natuurlijke personen zijn zeer divers Betrouwbaarheid op het juiste niveau Conclusie uit de synthese Eisen en wensen aan een herkenningsvoorziening 31 4 Oplossingsrichtingen 33

13 Head-Sector/Discipline/Alliance the way we see it 5 Een stelsel voor elektronische herkenning van niet natuurlijke personen Keuze van oplossingsrichtingen Conclusie: een stelsel dat recht doet aan diversiteit Beschrijving van het herkenningsstelsel Gebruik publieke herkenningsvoorziening in beeld Kostenstructuren Buitenlandse ondernemers 41 6 Conclusies en aanbevelingen Inleiding Aanbevelingen 43 Appendix 48 A. Uitwerking oplossingsrichtingen 48 B. Werking van het stelsel in de praktijk 52 C. Transformatie 60 D. Uitwerking vragende processen 68 E. Aanbod van herkenningsmiddelen 69 F. Opdrachtformulering 70 G. Glossary 72 H. Gebruikte documentatie 84 I. Samenstelling klankbord 85 J. eherkenning bedrijven en instellingen in vogelvlucht 86

14 1 Inleiding 1.1 Opdracht Aanleiding Het programma Gemeenschappelijke Machtiging en Vertegenwoordigingsvoorziening (GMV) ontwikkelt voor de Nederlandse overheid een voorziening waarmee het iedereen, natuurlijke en niet natuurlijke personen, in staat stelt zich te laten vertegenwoordigen door een andere persoon. Het programma wordt uitgevoerd door de stichting ICTU in opdracht van de stuurgroep Gemeenschappelijke Machtiging en Ver tegenwoordigingsvoorziening. In de stuurgroep zijn vertegenwoordigd: het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, het ministerie van Economische Zaken, het ministerie van Financiën en het ministerie van Landbouw Natuur en Voedsel kwaliteit. Het programma GMV richt zich op vertegenwoordigingen in het kader van diensten die de Nederlandse overheid aanbiedt aan burgers en bedrijven. De GMV maakt deel uit van het actieprogramma Dienstverlening en e overheid, omdat het als centrale infrastructurele voorziening een voorwaarde is om meer diensten van de overheid elektronisch aan te kunnen bieden. De burgers en bedrijven die diensten afnemen hebben immers het recht zich te laten vertegenwoordigen. In veel gevallen ontkomen ze daar zelfs niet aan. Om elektronische diensten te kunnen leveren zijn voldoende betrouwbare mogelijkheden noodzakelijk voor het herkennen (authenticeren) van gebruikers. 12

15 the way we see it In de praktijk blijkt dat er geen generiek werkbare oplossingen voor elektronische herkenning (authenticatie) van niet natuurlijke personen beschikbaar zijn. Het programma GMV heeft daarom de opdracht gegeven om te komen tot een onderzoeksrapport dat generiek werkbare oplossingen verkent voor vraagstukken rondom elektronische herkenning van niet natuurlijke personen. Het rapport dient bovendien aandacht te besteden aan direct inzetbare mogelijkheden bij dienstaanbieders, bijvoorbeeld door kolombreedte hergebruik van 55 mm bestaande oplossingen (PKIoverheid, DigiD voor bedrijven et Aanbod van herkenningsmiddelen cetera) Doelstelling De doelstelling van het onderzoek is het aandragen van oplossingen, bij voorkeur in de vorm van publiek private samenwerking, die ertoe leiden dat er voldoende mogelijkheden ontstaan om niet natuurlijke personen elektronisch te kunnen herkennen. Het ontbreken van tussenruimte 5 mm voldoende beschikbare mogelijkheden leidt nu tot problemen zoals groeiende fraude, wantrouwen bij gebruikers en afname van veiligheid. Het herkennen van niet natuurlijke personen is noodzakelijk om producten door de overheid aan niet natuurlijke personen te leveren. De herkenning van de niet natuurlijke persoon moet een identificerend nummer opleveren van deze niet natuurlijke persoon, waardoor je weet met wie je te maken hebt kolombreedte Reikwijdte 55 mm De scope van het onderzoek is beperkt tot gegevensuitwisseling tussen bedrijven en overheid (B2A en A2B). Gegevensuitwisseling van B2B valt buiten de reikwijdte van dit onderzoek. In het onderzoek zijn machtigingen tussen niet natuurlijke personen, de zogenaamde externe machtigingen, niet meegenomen. Te denken valt aan de machtiging van een niet natuurlijk persoon aan een intermediair. In dit rap tussenruimte 5 mm port wordt uitsluitend gesproken over machtigingen tot vertegenwoordiging, bijvoorbeeld de interne machtiging van een bestuurder aan een medewerker om het bedrijf te vertegenwoordigen bij een ziekmelding. In paragraaf 1.3 is een beschrijving opgenomen van de begrippen interne machtiging tot vertegenwoordiging en (externe) machtiging. 1.2 Aanpak Het onderzoek is opgedeeld in drie fasen: inventarisatie, onderzoek en presentatie, kolombreedte welke in figuur 55 mm1 in detail worden beschreven Inventarisatiefase Op basis van wet- en regelgeving, uitgevoerde onderzoeken en (inter-)nationale standaarden zijn een referentiekader en een glossary ontwikkeld (appendix G). In appendix H is een overzicht opgenomen van de geraadpleegde literatuur. Figuur 1: Aanpak Inventarisatiefase Onderzoeksfase Presentatiefase Vraag beschrijven Inventarisatie Opstart Intake Herkenningsdiensten beschrijven Match Synthese Uitwerken Valideren Presenteren Analyse generieke oplossing Publicatie voorbereiden Publicatie maken Review en kwaliteitsbewaking Projectsturing Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen 13

16 1.2.2 Onderzoeksfase Vragende processen In samenspraak met de opdrachtgever zijn vijftien overheidsprocessen van dertien dienstaanbieders geselecteerd. Deze zijn aan de hand van interviews en bestudering van beschikbare informatie onderzocht. Bij de selectie van deze diensten is nauw aangesloten bij de diensten die worden ontsloten via het ICTU programma Antwoord voor Bedrijven. In tabel 1 een overzicht van de 15 overheidsprocessen. Herkenningsmiddelen Er zijn acht herkenningsmiddelen geselecteerd. Daarbij is gekozen voor een verzameling van producten die varieert op het gebied van techniek alsmede op het gebied van uitgifte proces en beheer. Tabel 2 geeft een overzicht van de bestudeerde herkenningsmiddelen. Afstemmen van de vraag van dienstaanbieders op het aanbod van elektronische herkenningsmiddelen De vragende processen en de elektronische herkenningsdiensten zijn afzonderlijk beschreven. Hierbij is gebruik gemaakt van de betrouwbaarheidsniveaus zoals deze gedefinieerd zijn voor DigiD 5. Per dienstverlenend proces is beschreven welke gebruikers herkend moeten worden. Ten slotte is ook gekeken welke middelen er momenteel worden ingezet voor de elektronische herkenning van niet natuurlijke personen. Generieke oplossing Op basis van relevante standaarden, principes uit de NORA, reeds bestaande voorzieningen voor elektronische herkenning van gebruikers (zoals DigiD) en de kennis uit verschillende e-overheidsprojecten is een Tabel 2: Vragende processen Dienstaanbieder Belastingdienst Belastingdienst Gemeente Amsterdam Gemeente Den Haag Informatie Beheer Groep ICTU/Programma eformulieren Kamer van Koophandel & Belastingdienst Kadaster Ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit (LNV) Belastingdienst, Kamer van Koophandel, CBS Rijksdienst voor het Wegverkeer (RDW) SenterNovem TenderNed UWV Ministerie van Volksgezondheid, Ruimtelijke Ordening en Milieu (VROM) Tabel 3: Herkenningsmiddelen Leverancier GBO.Overheid GBO.Overheid Agroportal Getronics Diginotar Diginotar Oostenrijk Capgemini Rabobank 5 Bron: Proces Vooringevulde aangifte (VIA) Inkomsten Belasting (IB) Horecavergunningen Digitaal loket Aanleveren leerlinggegevens ter bekostiging Verklaring omtrent gedrag (EloVOG) Gemeenschappelijke inschrijving Aanleveren akte door notaris en MijnKadaster Export Pootaardappelen en e-gdi (LNV-loket) NTP XBRL aangifte APK keuring en de tenaamstelling voertuigen Wet ter bevordering speur- en ontwikkelwerk (Wbso) Deelname aan Europese aanbestedingen Verzuimmelder medewerkers Landelijke voorziening omgevingsvergunning (Wabo) Herkenningsmiddel DigiD voor burgers DigiD voor bedrijven Z login Verisign Servercertificaten PKI-keycard PKIoverheid Servercertificaat Bürgerkarte Safeword pas (intern authenticatie token) Internet bankieren, Random Reader 14

17 the way we see it inventarisatie gemaakt van de elementen voor een generieke oplossing. In de synthesefase is het generieke model verder uitgewerkt tot een definitief herkenningsstelsel waarin de architectuur en het benodigde kader aan regelgeving is meegenomen. De voorgestelde oplossingsrichting is weergegeven in een transformatiemap (zie appendix C) Presentatiefase In de uitwerkingsfase zijn de resultaten van de workshops met de klankbordgroep uitgewerkt tot een concept eindrapport. Tevens is hier aangetoond in hoeverre het model en de oplossingsrichting voor de vragende processen de huidige machtigings- en herkenningsvraagstukken daadwerkelijk oplost. 1.3 Gehanteerde begrippen In de inventarisatiefase van het onderzoek is een eenduidig begrippenkader opgesteld welke is opgenomen in appendix G. Onderstaande begrippenlijst biedt een omschrijving van de meest voorkomende begrippen. n Authenticatie (Herkenning) Authenticatie is de controle (het staven) van de (een) geclaimde identiteit van een partij (entiteit, actor) en de set van zijn geclaimde attributen op een bepaald betrouwbaarheidsniveau. n Authenticatiemiddel (Herkenningsmiddel) Een authenticatiemiddel is een set van attributen (een certificaat, dat) op grond waarvan authenticatie van een partij kan plaatsvinden. In dit rapport wordt voor authenticatiemiddel veelal het woord herkenningsmiddel als synoniem gebruikt. n Autorisatie Autorisatie is een proces waarin door relevante toegangsrechten te controleren bepaald wordt of een gebruiker toegang krijgt tot een bepaald middel. n Betrouwbaarheidsniveau Kwaliteitsniveau: de mate waarin een herkenningsmiddel zekerheid verschaft over een geclaimde identiteit. Herkenning kan op verschillende betrouwbaarheidsniveaus plaatsvinden. Deze betrouwbaarheidsniveaus kunnen als leidraad dienen bij het classificeren van middelen. Binnen DigiD voor burgers 6 gelden de volgende niveaus: - Betrouwbaarheidsniveau Basis: Dit is alleen een DigiD gebruikersnaam met wachtwoord; herkenning gebaseerd op één factor. De vereiste voor de processen op niveau Basis is dat de identificerende attributen gecontroleerd worden in een basisregistratie. - Betrouwbaarheidsniveau Midden: Dit is een DigiD gebruikersnaam met wachtwoord en een eenmalige transactiecode die via een sms verkregen wordt. Dit is een zogenaamde twee-factor herkenning. Alle andere vormen van twee-factor herkenning worden eveneens met niveau Midden aangeduid. - Betrouwbaarheidsniveau Hoog: Middelen op zekerheidsniveau Hoog voldoen aan het normenkader voor de gekwalificeerde elektronische handtekening zoals dat in ETSI 7 normen is vastgelegd en waarvoor de Wet Elektronische Handtekening het kader biedt. Er is ook sprake van middelen op niveau Hoog die geen gekwalificeerde elektronische handtekening omvatten, maar wel zijn uitgegeven op basis van processen op hetzelfde hoge niveau. De classificatie dient plaats te vinden door te kijken naar de zwakste schakel in de keten van uitgifteproces, gebruik, revocatieproces en verlengingsproces. Middelen die niet aan de vereisten voor niveau Basis voldoen worden in dit onderzoek geclassificeerd als betrouwbaarheidsniveau Laag. n DigiD voor burgers Het systeem dat door de Nederlandse overheid wordt gebruikt voor het authenticeren van burgers. Dit kan zowel het huidige systeem zijn als een systeem zijn dat commerciële middelen gebruikt, zoals beschreven in DigiD as a Scheme 8. n Dienstaanbieder Een aanbieder van e-overheidsdiensten, waarbij een e-overheidsdienst via internet wordt ontsloten en waarmee een burger of bedrijf aan wettelijke plichten kan voldoen of rechten kan uitoefenen. n Gebruiker Een natuurlijk persoon die een transactie uitvoert met de overheid. In dit onderzoek betreft het een natuurlijk persoon die handelt namens een niet natuurlijke persoon: de verantwoordelijke bestuurder of een intern gemachtigde. 6 Bron: 7 European Telecommunications Standards Institute (ETSI) 8 Innopay 2008 Vraagstuk eherkenning Bedrijven en Instellingen 15

18 n Identificatie Identificatie is het noemen van attributen van een entiteit om deze in een bepaalde context uniek aan te duiden. n Interne machtiging tot vertegenwoordiging Een machtiging die binnen een niet natuurlijke persoon verleend wordt aan een werknemer of andere functionaris zodat deze de niet natuurlijke persoon kan vertegenwoordigen. n Machtiging Een machtiging is een herroepbare rol die een welgedefinieerde partij (de vertegenwoordigde) verleent aan een andere welgedefinieerde partij (de gemachtigde) zodat deze laatste een vooraf vastgelegde set van rechtshandelingen mag uitvoeren namens de eerste. Juridische consequenties worden daarbij aangegaan door en voor verantwoordelijkheid van de eerstgenoemde (de vertegenwoordigde). n Niet natuurlijk persoon Een niet natuurlijk persoon is hetzij een rechtspersoon, hetzij een samenwerkingsverband van natuurlijke personen, niet natuurlijke personen en/of van andere samenwerkingsverbanden. n Vertegenwoordiging Vertegenwoordiging is het proces waarin een welgeïdentificeerde partij een machtiging verleent aan een andere welgeïdentificeerde partij (of de situatie waarin een machtiging verleend is en deze in een transactie benut wordt om een rechtshandeling te verrichten namens de vertegenwoordigde). n Voorziening Een voorziening is een maatregel of middel om in een bepaalde behoefte te voorzien, om iets te regelen, te verhelpen, te beschermen of te beveiligen. In dit onderzoek wordt het woord voorziening in de algemene zin van het woord gebruikt. 1.4 Leeswijzer Dit onderzoeksrapport is als volgt opgebouwd: In hoofdstuk 2 is de analyse opgenomen van de vragende processen en de herkenningsmiddelen. Hoofdstuk 3 bevat de synthese van de processen en middelen. Tevens is een aantal wensen geformuleerd dat in acht genomen wordt bij de mogelijke oplossingsrichtingen. In hoofdstuk 4 en - in meer detail - in appendix A worden de mogelijke oplossingsrichtingen beschreven. Hoofdstuk 5 beschrijft de oplossingsrichting voor het herkenningsvraagstuk van niet natuurlijke personen gerelateerd aan de wensen uit hoofdstuk 3. In hoofdstuk 6 zijn de conclusies en aanbevelingen van het onderzoek beschreven. In appendix C is de transformatiemap opgenomen welke een voorstel bevat voor de realisatie van de voorgestelde oplossingsrichting. In appendix J is een korte en overzichtelijke samenvatting opgenomen in de vorm van antwoorden op een aantal veelgestelde vragen. 16

19 the way we see it 2 Verkenning processen en middelen 2.1 Vragende processen De onderzochte processen bevestigen dat de aanwezigheid van een generiek, werkbaar elektronisch herkenningsmiddel (authenticatiemiddel) noodzakelijk is om verdere ontwikkeling van de e-dienstverlening te realiseren. Een deel van de dienstaanbieders is in afwachting van een generieke oplossing en een ander deel heeft zelf oplossingen gerealiseerd om het elektronische herkenningsvraagstuk voor niet natuurlijke personen op te lossen Ontbreken herkenning van niet natuurlijke personen remt e-dienstverlening Uit de interviews volgt dat in verschillende vragende processen het ontbreken van een voorziening voor herkenning van niet natuurlijke personen een rem is op het verder volwassen worden van e-dienstverlening. Het gaat dan met name om dienstverlening aan bedrijven en instellingen. Het risico dat iemand, die zegt een ander te zijn en vervolgens een e-dienstverleningsproces start, is bij de meeste processen niet doorslaggevend. De risico s van onvoldoende betrouwbare elektronische herkenning worden vooral gezien in de vorm van de mogelijkheid dat onbevoegd gegevens van een ander kunnen worden ingezien. Het risico bijvoorbeeld dat Foot-Right; Helvetica 65 medium 8pt; Page Number; Helvetica 45 light; 8pt 17

20 EloVOG (Elektronische Verklaring Omtrent Gedrag) gegevens van een concurrent in te zien zijn, het risico dat onbevoegden (journalisten, actiegroepen) niet-openbare gegevens van een onderneming of instelling kunnen inzien of het risico dat de bevoegdheden van een ontslagen werknemer om bepaalde gegevens in te zien, niet geblokkeerd kunnen worden. Bij een beperkt aantal processen (4 van de 15) vindt een volledige online afhandeling van de zaak, inclusief besluit en levering (betaling) plaats (stadium 4 van de egovernment indicators for benchmarking eeurope 9 ). In de andere gevallen geven dienstaanbieders aan dat er gestreefd wordt naar stadium 4 van online-ontwikkeling, maar dat het ontbreken van een herkenningsoplossing voor niet natuurlijke personen een belemmering vormt. Het proces kan nog niet geheel elektronisch worden afgerond, omdat het hoge risico dat er mee gemoeid is nog niet ondervangen kan worden door een afdoende herkenningsmiddel van niet natuurlijke personen. Voor het uitvoeren van bepaalde werkzaamheden (bijvoorbeeld lesgeven) is een werkgever verplicht een verklaring omtrent gedrag (VOG) te ontvangen van een nieuwe medewerker. In de VOG wordt bevestigd dat een persoon geen strafbare feiten heeft gepleegd die een belemmering kunnen vormen voor het uitvoeren van de werkzaamheden. Een werkgever kan zelf geen VOG aanvragen voor een toekomstig werknemer. Een verzoek voor een VOG loopt altijd via de persoon voor wie de VOG moet worden afgegeven. Momenteel wordt een VOG op papier aangevraagd via het loket van de gemeente. In de elektronische variant, de elovog, verloopt dit via mijnoverheid.nl. De werkgever doet een aanvraag via mijnoverheid.nl voor een bepaalde persoon. De werkgever moet zich daartoe authenticeren. De werknemer moet de aanvraag accepteren en betalen alvorens de VOG daadwerkelijk wordt aangevraagd. De hierop volgende processtappen worden wat betreft de klantinteractie niet elektronisch afgehandeld. Het risico dat er nu een verklaring omtrent gedrag op straat terecht komt is erg klein. De (beoogde) werknemer moet immers de initiatie van de (toekomstige) werkgever accorderen (en betalen!) voordat er überhaupt een aanvraag in behandeling wordt genomen. Daarna kan hij de VOG bij de gemeente ophalen en vervolgens aan zijn toekomstig werkgever overhandigen. Een volledig online proces zou kunnen inhouden dat de elektronisch verstuurde VOG ook uitleesbaar/opvraagbaar is door de werkgever. Gezien de hoge privacygevoeligheid van de gegevens in deze verklaring dient er hoge mate van zekerheid te zijn over de identiteit en bevoegdheid van de werkgever die aanvraagt een VOG te mogen inzien. Dat is nu nog niet mogelijk. Horecavergunningen De gemeente Amsterdam geeft aan dat het Horeca1 project in eerste instantie tot doel had om het verlengen van de horecavergunning voor ondernemers op een digitale wijze te vereenvoudigen. Dit hield echter in dat de bij de gemeente Amsterdam bekende gegevens van de oude horecavergunningen aan de ondernemer getoond kunnen worden. De getoonde informatie zou ook bedrijfsgevoelige gegevens bevatten, waaronder de boekhouding van drie jaar terug die een horecaondernemer in het kader van de wet Bibob bij de aanvraag van een horecavergunning moet kunnen tonen. Om het Horeca1 project in deze vorm te laten slagen heeft de gemeente Amsterdam een gedegen herkenningsmiddel nodig op minimaal betrouwbaarheidsniveau Midden. Aangezien de gemeente zelf geen herkenningsmiddel wenst te ontwikkelen, is het doel van het Horeca1 project gewijzigd. De huidige versie van Horeca1 ondersteunt ondernemers bij de eerste aanvraag van een horecavergunning. 9 egovindicators.pdf 18

eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150

eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150 eherkenning Douwe Lycklama Adviseur eherkenning Douwe.lycklama@ictu.nl 0655 711 150 17 november 2011 eherkenning is er Live sinds april 2010 Ruim 30000 bedrijven hebben een middel Onafgebroken in

Nadere informatie

Contouren Launching Plan 1 e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan ) 1

Contouren Launching Plan 1 e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan ) 1 eid Platform Programma eid www.eidstelsel.nl Contactpersoon Gerrit Jan van t Eind - Carlo Koch T 06-54 33 43 05 Contouren Launching Plan 1e release eid Stelsel door middel van pilots (voorheen pilotplan`,

Nadere informatie

Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina

Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina Bijlage 1 Toelichting op de functies en de werking van de Persoonlijke Internet Pagina Bij de diverse overheidsorganisaties in Nederland is veel informatie aanwezig over de individuele burgers en bedrijven.

Nadere informatie

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Contactpersoon Nicole Damen T 06 46 87 92 55 nicole.damen@logius.nl Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Aantal pagina's 5 Onderwerp Status Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Ter informatie

Nadere informatie

Authenticatie en autorisatie. 31 mei 2012

Authenticatie en autorisatie. 31 mei 2012 Authenticatie en autorisatie 31 mei 2012 Inhoud Wat is het Waarom belangrijk Het speelveld Waar gaan we naar toe Invulling voor Belastingdienst eid Stelsel NL Wat is het? Authenticatie: ben je, die je

Nadere informatie

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente

Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Bijlage 1. Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken en gevolgen voor de gemeente Waar hieronder wordt gesproken over partijen is bedoeld: gemeenten, provincies, waterschappen en rijksdiensten

Nadere informatie

eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief

eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief eid Stelsel NL & eid Wenkend perspectief Authenticatiemiddelen volgens de Strategische Verkenning Groeiende behoefte aan veilige(re) elektronische dienstverlening in private en publieke sector Hoog betrouwbare

Nadere informatie

kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012

kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012 kansen voor bedrijven & (semi) overheidsorganisaties 12 juni 2012 Agenda 1. Introductie eherkenning 2. Kansen / voordelen 3. Specifieke (EH) functionaliteit: 1. Machtigingen beheer 2. Signing/ondertekendienst

Nadere informatie

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN)

Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Aanvragen en gebruik Overheids IdentificatieNummer (OIN) Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand)

Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) GOA Een architectuur voor authenticatie en autorisatie van burgers en bedrijven voor de overheid (een tussenstand) Kees de Jong Overheden en overheidsinstellingen bieden burgers en bedrijven in toenemende

Nadere informatie

Voor burgers. Je eigen inlogcode voor de hele overheid

Voor burgers. Je eigen inlogcode voor de hele overheid Voor burgers Je eigen inlogcode voor de hele overheid Wat is DigiD? DigiD (spreek uit: Die-gie-dee ) staat voor Digitale Identiteit; het is een gemeenschappelijk systeem waarmee de overheid op internet

Nadere informatie

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening?

De elektronische handtekening en de Dienstenrichtlijn De elektronische handtekening Wat zegt een elektronische handtekening? De en de Dienstenrichtlijn Deze factsheet behandelt de Dit is een middel om te kunnen vertrouwen op berichten en transacties. Op 28 december 2009 moet in alle EU-lidstaten de Dienstenrichtlijn zijn ingevoerd.

Nadere informatie

Authenticatie en autorisatie SBR-stromen

Authenticatie en autorisatie SBR-stromen Authenticatie en autorisatie SBR-stromen 6 juni 2012 Jeroen van Hulten Inhoud Waar staan we Waar gaan we naar toe Authenticeren Autoriseren Gebruik binnen SBR Waar staan we? Authenticatie veel soorten

Nadere informatie

Welkom. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven.

Welkom. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven. Welkom Goed om te weten: de informatie in deze presentatie mag niet hergebruikt worden door derden zonder uitdrukkelijke toestemming van de Rijksoverheid. Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 16990 20 juni 2014 Regeling van de Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 12 juni 2014, kenmerk 376061-121125-WJZ,

Nadere informatie

SBR/XBRL Praktijkdag voor intermediairs De rol van certificaten en CSP s (Certificate Service Provider)

SBR/XBRL Praktijkdag voor intermediairs De rol van certificaten en CSP s (Certificate Service Provider) Door: Gerard Bottemanne, onderzoeksbureau GBNED Datum: 14 april 2011 Authenticatie 3 functies te onderscheiden: 1. Authenticatie (identiteit en integriteit); aantonen wie je bent en betrouwbaarheid bericht

Nadere informatie

Lex van Lent Juni 2009. Een nieuwe impuls naar elektronische informatiestromen

Lex van Lent Juni 2009. Een nieuwe impuls naar elektronische informatiestromen Agrotel Agroportal Lex van Lent Juni 2009 Een nieuwe impuls naar elektronische informatiestromen Introductie Agrotel: opgericht medio jaren 80. Vidioteks diensten Rabobank en GD wilden begin 2000 iets

Nadere informatie

Handleiding DocProof ELA

Handleiding DocProof ELA Handleiding DocProof ELA t.b.v. voor de klant Versie: 2.1 DigiNotar B.V. Postbus 340 1940 AH Beverwijk www.diginotar.nl Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Inloggen op DocProof ELA...4 2.1 PASS registratie...

Nadere informatie

Altijd waakzaam en betrouwbaar

Altijd waakzaam en betrouwbaar Onderwerpen Authenticatie: Stand van zaken Fidesque Verificatie van een gebruiker Betrouwbaarheidsniveaus Afsprakenstelsel eherkenning Roadmap eherkenning Authenticatie: Stand van zaken YOB Authenticatie

Nadere informatie

SBR Platform. Inhoud. 5 juni 2012. Indra Henneman Jeroen van Hulten. Waar staan we. Waar gaan we naar toe. Gebruik certificaten binnen SBR

SBR Platform. Inhoud. 5 juni 2012. Indra Henneman Jeroen van Hulten. Waar staan we. Waar gaan we naar toe. Gebruik certificaten binnen SBR SBR Platform 5 juni 2012 Indra Henneman Jeroen van Hulten Inhoud Waar staan we Waar gaan we naar toe Authenticeren Autoriseren Gebruik certificaten binnen SBR 1 Waar staan we? Authenticatie veel soorten

Nadere informatie

Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken, gevolgen en status binnen de Drechtsteden

Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken, gevolgen en status binnen de Drechtsteden Overzicht van de basisvoorziening in het NUP: afspraken, gevolgen en status binnen de Drechtsteden Laatst bijgewerkt/ Versie: 8 oktober 2010 Waar hieronder wordt gesproken over partijen is bedoeld: gemeenten,

Nadere informatie

Bronnenlijst Literatuur: Boeken: Internetsites:

Bronnenlijst Literatuur: Boeken: Internetsites: Samenvatting Het doel van dit rapport is om een neutrale conclusie te geven over de efficiëntie van de authenticatiedienst eherkenning. Door efficiënt gebruik zou eherkenning er voor moeten zorgen dat

Nadere informatie

Lunchbijeenkomst 24 maart 2010

Lunchbijeenkomst 24 maart 2010 Lunchbijeenkomst 24 maart 2010 Agenda 12.00 uur: Ontvangst en start lunchbuffet 12.45 uur: Officiële opening Dennis Tsin 12.50 uur: E-facturatie, huidige situatie en ontwikkelingen Lex van Lent 13.20 uur:

Nadere informatie

iemand aan wie hij/zij is, bij authenticatie wordt vastgesteld of deze persoon ook daadwerkelijk is wie die zegt dat die is.

iemand aan wie hij/zij is, bij authenticatie wordt vastgesteld of deze persoon ook daadwerkelijk is wie die zegt dat die is. > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 Den Haag Postbus 20011 2500 EA Den Haag 2013-0000730734

Nadere informatie

Ik ga op reis en ik neem mee

Ik ga op reis en ik neem mee Ik ga op reis en ik neem mee ibestuur 2015 Bob van Os projectleider pilots eid Stelsel Doel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen en organisaties online zaken kunnen doen met de overheid en het

Nadere informatie

Handleiding Communicatie eherkenning. eherkenning. dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid

Handleiding Communicatie eherkenning. eherkenning. dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid dé digitale sleutel voor ondernemers en de overheid INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding... 3 2 De Stappen... 4 2.1 Stap 1 Informatie verzamelen... 4 2.2 Stap 2 - Website inrichten volgens de richtlijnen... 4 2.2.1

Nadere informatie

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen;

Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; Patiënt identificatie en authenticatie voor zorgportalen; de stand van zaken. PATIENT GEZONDHEID 2.0 BEVEILIGING Datum ID Nummer 11 november 2010 KA10044 Auteur Nictiz - Gé Klein Wolterink Zorgportalen

Nadere informatie

Ja. Tevens antwoord op vraag 1, van de schriftelijke vragen van het lid Dezentjé Hamming-Bluemink (kenmerk 2060711700).

Ja. Tevens antwoord op vraag 1, van de schriftelijke vragen van het lid Dezentjé Hamming-Bluemink (kenmerk 2060711700). 2060711690 Vragen van het lid Jules Kortenhorst (CDA) aan de staatssecretaris van Financiën en de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties over het advies van de Belastingdienst over het

Nadere informatie

Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven)

Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven) Adviescommissie Authenticatie en Autorisatie Bedrijven (A3 Bedrijven) EINDRAPPORTAGE Cor Franke Voorzitter Achtergrond steeds meer contacten tussen overheid en bedrijven vinden langs elektronische weg

Nadere informatie

Realisatieplan 'Andere Overheid' - de tussenstand

Realisatieplan 'Andere Overheid' - de tussenstand Realisatieplan 'Andere Overheid' - de tussenstand Inleiding In september 2009 heeft de raad het zgn. Realisatieplan met bijbehorende Uitvoeringsagenda vastgesteld, voor de invoering van een digitale overheid.

Nadere informatie

eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven

eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven eid Stelsel NL Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid Hans-Rob de Reus ECP Jaarcongres 2013 Ontwikkeling

Nadere informatie

Processen en juridische aspecten LV WOZ

Processen en juridische aspecten LV WOZ Processen en juridische aspecten LV WOZ LV WOZ Inlichtingen Peter van den Heuij T 070-3427816 p.p.a.heuij@minfin.nl Datum 23 mei 2011 Auteur Ruud Kathmann Bijlage: Inleiding Voor de aanbesteding van de

Nadere informatie

Opening. Peter Benschop

Opening. Peter Benschop Opening Peter Benschop Consultatie bijeenkomst gemeenten 12 juni 2013 Welkom Kees Duijvelaar (VNG) Erik Hartjes (NVVB) Consultatie bijeenkomst gemeenten 12 juni 2013 Aanleiding, proces, stand van zaken

Nadere informatie

Afsprakenstelsel ElD. september 2013. 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software

Afsprakenstelsel ElD. september 2013. 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software Afsprakenstelsel ElD september 2013 26-09-2013 Kennisplatform Administratieve Software Wat zijn de feiten 2012.10.26 Publicatie Strategische verkenning EID-stelsel 2013.06.07 Publicatie Werking EID-stelsel

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag

Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag Inleiding Dit document bevat voor zowel organisaties als aanvragers veelgestelde vragen en antwoorden met betrekking tot een elektronische aanvraag Verklaring

Nadere informatie

Digitaal 2017. Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties

Digitaal 2017. Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties Digitaal 2017 Janine Jongepier Afdelingshoofd Informatie Directie Burgerschap en Informatie Directoraat Generaal Bestuur en Koninkrijksrelaties Kick-off kleine uitvoerders 3 juni 2014 Digitaal 2017: regeerakkoord

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 CVIII Rol van de overheid bij digitale dataverwerking en -uitwisseling II; privacy en toezicht op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten Q BRIEF

Nadere informatie

Handleiding Z login EH Beheer Module

Handleiding Z login EH Beheer Module Handleiding Z login EH Beheer Module Bedrijf: ZET solutions Datum: 16 januari 2013 Versie: 0.2 Inhoudsopgave Inleiding... - 2-1 Z login EH Beheer Module... - 3-1.1 Inloggen... - 3-1.2. Home... - 5-1.3

Nadere informatie

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u?

XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? XBRL voor ondernemers. Wat betekent dat voor u? Makkelijker, sneller, betrouwbaarder en dus goedkoper aan administratieve verplichtingen voldoen! www.xbrlvoorondernemers.nl BESPAREN OP UW ADMINISTRATIEVE

Nadere informatie

eherkenning aanschaffen en gebruiken

eherkenning aanschaffen en gebruiken eherkenning aanschaffen en gebruiken overzicht van de stappen om eherkenning te gebruiken bij iburgerzaken DATUM 10-6-2015 PLAATS AUTEUR FUNCTIE CLASSIFICATIE VERSIE 3 Den Bosch William van Haeff Business

Nadere informatie

Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB

Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB Aansluiten op SBR voor de aangiftes IB/VpB Voor aangiftes IB en VpB die system-to-system worden ingediend is SBR via Digipoort per 1 januari 2013 het exclusieve aanleverkanaal. In 3 praktische stappen

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

Gebruikersvoorwaarden MijnOverheid versie 2.9 24 september 2014

Gebruikersvoorwaarden MijnOverheid versie 2.9 24 september 2014 Gebruikersvoorwaarden MijnOverheid versie 2.9 24 september 2014 Inhoud Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Begrippen en afkortingen Toegang en gebruik MijnOverheid Inspanningsverplichting

Nadere informatie

Notitie Programma Digitaal Werken

Notitie Programma Digitaal Werken Notitie Programma Digitaal Werken Onderwerp Programma Digitaal Werken: aanschaf en implementatie Zaaksysteem Suite en Suite voor Vergunningen, Toezicht & Handhaving. Huidige situatie Amstelveen werkt met

Nadere informatie

Privacyverklaring FMdesk bv

Privacyverklaring FMdesk bv Privacyverklaring FMdesk bv Deze privacyverklaring heeft betrekking op www.fmdesk.nl, www.support.fmdesk.nl en de klantensites die onder het label FMdesk aan klanten ter beschikking worden gesteld. Via

Nadere informatie

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015

Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Programma Idensys Contactpersoon Huub Janssen Aantal pagina's 5 Toelichting op vraagstuk businessmodel Idensys en SEO rapport voor consultatiebijeenkomst 22 en 23 september 2015 Naar aanleiding van het

Nadere informatie

Aanmeldformulier open standaarden

Aanmeldformulier open standaarden Aanmeldformulier open standaarden Inleiding Door het invullen van het onderstaande aanmeldformulier kunt u standaarden aanmelden voor opname op de lijst met open standaarden die in Nederland onder het

Nadere informatie

Rechte tellingen enquête digitale overheid

Rechte tellingen enquête digitale overheid Rechte tellingen enquête digitale overheid V001 - Wat is uw hoogst genoten opleiding? Lagere school 1458 3,0% LBO, MAVO, VMBO, MBO-1, eerste drie jaren van HAVO of VWO 16159 33,8% MBO 2-4, HAVO, VWO 15185

Nadere informatie

Elektronische handtekening

Elektronische handtekening RWS BEDRIJFSINFORMATIE Elektronische handtekening Aandachtspunten, veelgestelde vragen en Tips & trucs Datum 28 januari 2016 Status definitief Colofon Uitgegeven door Rijkswaterstaat Informatie Telefoon

Nadere informatie

CreAim. De SBR en eherkenning specialist. Frank Jonker Directeur CreAim. 2013 CreAim B.V.

CreAim. De SBR en eherkenning specialist. Frank Jonker Directeur CreAim. 2013 CreAim B.V. CreAim De SBR en eherkenning specialist Frank Jonker Directeur CreAim 2013 CreAim B.V. Wat is eherkenning/eid? Instellingsbesluit Elektronische toegangsdiensten eherkenning/eid maakt het mogelijk om online

Nadere informatie

drag Uitzendkracht rker Verklaring r Medewerker edewerker urder Gedrag rag Regio s inue screening ning Houder Gedrag Verklaring

drag Uitzendkracht rker Verklaring r Medewerker edewerker urder Gedrag rag Regio s inue screening ning Houder Gedrag Verklaring rag Regio s inue screening uisgenoot Houder t in opleiding urder Gedrag rker Verklaring ning Houder uisgenoot Houder Gedrag Verklaring r Medewerker drag Uitzendkracht rag Regio s rker Verklaring urder

Nadere informatie

Gebruiksvoorwaarden eherkenning

Gebruiksvoorwaarden eherkenning Gebruiksvoorwaarden eherkenning Deze gebruiksvoorwaarden zijn van toepassing op het verlenen van diensten in het kader van het Netwerk voor eherkenning. Algemeen Artikel 1. Definities 1.1 Alle in deze

Nadere informatie

Gebruiksvoorwaarden eherkenning

Gebruiksvoorwaarden eherkenning Gebruiksvoorwaarden eherkenning Deze Gebruiksvoorwaarden zijn van toepassing op het verlenen van diensten door Deelnemers aan Dienstverleners en Dienstafnemers in het kader van het Netwerk voor eherkenning.

Nadere informatie

Whitepaper. kwartiermakersproject 10 eherkenning voor bedrijven

Whitepaper. kwartiermakersproject 10 eherkenning voor bedrijven Datum 24 maart 2011 Whitepaper kwartiermakersproject 10 eherkenning voor bedrijven Door: Gemnet: Arnold Talmon SIM: Rick van de Stolpe en John Cheung PinkRoccade Local Government: Stefan Vinken Gemeente

Nadere informatie

Starten met elektronisch aangeven

Starten met elektronisch aangeven Starten met elektronisch aangeven Bereidt u voor! Vanaf 1 januari 2005 zijn ondernemers die binnenlands belastingplichtig zijn, verplicht hun aangiften inkomstenbelasting, vennootschapsbelasting en omzetbelasting

Nadere informatie

Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven

Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven Betrouwbaar, veilig en gebruiksvriendelijk inloggen bij overheid en bedrijfsleven Inhoud Online toegang; waar gaat het over? Waarom Idensys Hoe realiseren? Hoe werkt Idensys? Wat levert het op? Planning

Nadere informatie

Bewerkersovereenkomst. Afnemer Logius. behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid

Bewerkersovereenkomst. Afnemer Logius. behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid Bewerkersovereenkomst Afnemer Logius behorende bij het aanvraagformulier MijnOverheid De ondergetekenden: [ ], verder te noemen : Afnemer en De Staat der Nederlanden, te dezen rechtsgeldig vertegenwoordigd

Nadere informatie

Introductie op het eid Stelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 18

Introductie op het eid Stelsel. programma eid. Versie: 1.0. Datum: 21 januari 2014. Status: Definitief. Pagina 1 van 18 Introductie op het eid Stelsel programma eid Versie: 1.0 Datum: 21 januari 2014 Status: Definitief Pagina 1 van 18 Colofon Programma eid Deelproject Afsprakenstelsel Bezoekadres: Herman Gorterstraat 5

Nadere informatie

Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag

Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag Vragen en Antwoorden Elektronische VOG-aanvraag Inleiding Dit document bevat voor zowel organisaties als burgers veelgestelde vragen en antwoorden met betrekking tot een elektronische aanvraag Verklaring

Nadere informatie

Productpaper Z login: inlog en signing service

Productpaper Z login: inlog en signing service Productpaper Z login: inlog en signing service VetCIS 21-10-2009 Z login is een product van ZET solutions b.v. Adres: Postbus 18, 8200 AA Plaats: Lelystad KvK nummer: 39078749 Website: www.zetsolutions.nl

Nadere informatie

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP)

Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Plan van Aanpak beschikbaar stellen broncode Basisregistratie Personen (BRP) Samenvatting De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) heeft in de Tweede Kamer toegezegd de broncode

Nadere informatie

HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND

HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND HET RECHT ROND ELEKTRONISCHE HANDTEKENINGEN: RICHTLIJN 1999/93/EG EN DE OMZETTING IN BELGIÈ EN NEDERLAND Arno R. Lodder Jos Dumortier Stephanie H. Boi KLUWER ^ f Deventer - 2005 INHOUDSOPGAVE Voorwoord

Nadere informatie

eherkenning, ook voor het onderwijs René van den Assem zelfstandig adviseur

eherkenning, ook voor het onderwijs René van den Assem zelfstandig adviseur eherkenning, ook voor het onderwijs René van den Assem zelfstandig adviseur 12 maart 2013 eherkenning, ook voor het onderwijs Introductie eherkenning Ontwikkelingen Mogelijke toepassingen in onderwijs

Nadere informatie

Ervaar het gemak van MijnOverheid. Uw persoonlijke website voor overheidszaken

Ervaar het gemak van MijnOverheid. Uw persoonlijke website voor overheidszaken Ervaar het gemak van MijnOverheid Uw persoonlijke website voor overheidszaken Toegang tot uw berichten, persoonlijke gegevens en lopende zaken bij de overheid MijnOverheid is overzichtelijk, veilig en

Nadere informatie

Veilig samenwerken met de supply-chain

Veilig samenwerken met de supply-chain Veilig samenwerken met de supply-chain TSCP RIG bijeenkomst Rotterdam, 18 mei 2011 mr. Patrick Paling RE Senior Manager KPMG Advisory N.V. TSCP We toetsen als gespecialiseerde auditor of de centrale TSCP-beveiligingsinfrastructuur

Nadere informatie

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling

Voorbeelden generieke inrichting Digikoppeling Voorbeelden generieke inrichting Versie 1.1 Datum 19/12/2014 Status Definitief Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555 4555 (10 ct p/m) e. servicecentrum@logius.nl Documentbeheer

Nadere informatie

EIM / Frits Suyver en John Boog 5

EIM / Frits Suyver en John Boog 5 aan Actal datum 5 november 2007 van EIM / Frits Suyver en John Boog pagina's 5 onderwerp Antwoord op aanvullende vragen van Actal m.b.t. studie Kleine ondernemers, hoge lasten Notitie voor ACTAL EIM heeft

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op DigiD

Handleiding voor aansluiten op DigiD Handleiding voor aansluiten op DigiD Versie 4.2.2 Januari 2015 Colofon Projectnaam Contactpersoon Organisatie DigiD Servicecentrum Logius Logius Postbus 96810 2509 JE Den Haag servicecentrum@logius.nl

Nadere informatie

Privacy reglement publieke XS-Key

Privacy reglement publieke XS-Key Privacy reglement publieke XS-Key Dit is het Privacy reglement behorend bij XS-Key Systeem van Secure Logistics BV (hierna te noemen SL ). 1. Definities In dit reglement worden de navolgende begrippen

Nadere informatie

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten.

Gelet op de artikelen 3.1 en 3.2 van de Wet basisregistratie personen wordt op dit verzoek als volgt besloten. DGBK/RvIG Rijksdienst voor Identiteitsgegevens In het verzoek van 13 mei 2015, 2015-0000367950, heeft de minister van Financiën ten behoeve van Dienst Uitvoering Onderwijs verzocht om autorisatie voor

Nadere informatie

Ervaar het gemak van MijnOverheid. Uw persoonlijke website voor overheidszaken

Ervaar het gemak van MijnOverheid. Uw persoonlijke website voor overheidszaken Ervaar het gemak van MijnOverheid Uw persoonlijke website voor overheidszaken Toegang tot uw berichten, persoonlijke gegevens en lopende zaken bij de overheid MijnOverheid is overzichtelijk, veilig en

Nadere informatie

Instructiedocument Casus Factsheet

Instructiedocument Casus Factsheet Instructiedocument Casus Factsheet Samengesteld op basis van verkenningen binnen het programma Sggv, 2009-2012. Dit geanonimiseerde document is in licentie gegeven op basis van een Creative Commons Licentie.

Nadere informatie

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming

Werkboek Publieke Dienstverlening. Werken aan de totstandkoming Werkboek Publieke Dienstverlening Werken aan de totstandkoming December 2011 WERKEN AAN MET EEN DOEL VOOR OGEN ASPIRATIE EN INSPIRATIE SAMENWERKEN AAN ÉÉN GEZICHT NAAR BUITEN GEWAARDEERDE PUBLIEKE DIENSTVERLENING

Nadere informatie

Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening. Startnotitie. Versie: 19 juni 2006. Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen

Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening. Startnotitie. Versie: 19 juni 2006. Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen Professionalisering van de vastgoedinformatievoorziening Startnotitie Versie: 19 juni 2006 Albert van Tuil Reinout Schaatsbergen Inleiding Zoals in een memo van 7 maart 2006 aan het MT van de gemeente

Nadere informatie

Benchmark Digitale Dienstverlening Lokale Overheid. Uw resultaten Gemeente Groningen

Benchmark Digitale Dienstverlening Lokale Overheid. Uw resultaten Gemeente Groningen Benchmark Digitale Dienstverlening Lokale Overheid Uw resultaten Gemeente Voorwoord Geachte heer, mevrouw, Ernst & Young EDP Audit heeft in de periode tussen 5 april en 5 mei een benchmark onderzoek uitgevoerd

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag www.rijksoverheid.nl www.facebook.com/minbzk www.twitter.com/minbzk Uw kenmerk Betreft Pilotvoorwaarden

Nadere informatie

Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006 ... ... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1

Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006 ... ... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1 Naam spreker R. Houtsma Plaats ledenbijeenkomst GvIB Datum 26 september 2006...... Met DigiD naar alle elektronische overheidsdiensten op internet 1 Inhoudsopgave Wat is DigiD? Authenticatie met DigiD

Nadere informatie

Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register

Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register Vertrouwende Partij Voorwaarden UZI-register Het UZI-register koppelt op unieke wijze de fysieke identiteit aan een elektronische identiteit en legt deze vast in een certificaat. Hierbij maakt het UZI-register

Nadere informatie

Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD

Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD Mogelijkheden elektronische handtekening en DigiD Informatie over de elektronische handtekening in combinatie met DigiD datum 24 oktober 2006 plaats Den Haag documentnr 2006/6035 versie Definitief 1.0

Nadere informatie

% &# / "0!( /!!!"2 3 4"2- % 3,"2!#5*! % 3!" 3 6"!"!. 1!#74 2-"

% &# / 0!( /!!!2 3 42- % 3,2!#5*! % 3! 3 6!!. 1!#74 2- !"!#$ % &# % '"&( % )*+#$ %,"!-"+. / 0!( / #"-1 / "0!( /!!!"2 3 4"2- % 3,"2!#5*! % 3!" 3 6"!"!. $1"!- 1!#74 2-" +7.-# !"#2-- 1! "!""!"!#!--1 8 "#!--1-" 11#-#*" 291*:!!*1"12##81# 1-###1! #*0 ;22#-1!!-

Nadere informatie

Innovatie in uitvoering

Innovatie in uitvoering Innovatie in uitvoering betere dienstverlening meer efficiency effectiever beleid Wij erkennen de noodzaak om onze dienstverlening aan burgers en bedrijven te verbeteren. We zien een goede mogelijkheid

Nadere informatie

Gedragscode Privacy RRS

Gedragscode Privacy RRS Gedragscode ten behoeve van ritregistratiesystemen Gedragscode Privacy RRS Onderdeel van het Keurmerk RitRegistratieSystemen van de Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen (SKRRS) Versie no 4: 1 juli

Nadere informatie

Digitalisering. Zeger Baelde. rijbewijs als sleutel tot overheidsdiensten. Divisiemanager Registratie & Informatie RDW

Digitalisering. Zeger Baelde. rijbewijs als sleutel tot overheidsdiensten. Divisiemanager Registratie & Informatie RDW Digitalisering rijbewijs als sleutel tot overheidsdiensten Zeger Baelde Divisiemanager Registratie & Informatie RDW AGENDA 1. Inleiding Zeger Baelde Divisiemanager Gert Maneschijn Security manager 2. RDW

Nadere informatie

Privacy Gedragscode Keurmerk RitRegistratieSystemen

Privacy Gedragscode Keurmerk RitRegistratieSystemen Pagina 1 van 5 Privacy Gedragscode Keurmerk RitRegistratieSystemen Inleiding Dit document dient als bijlage bij alle systemen waarbij het Keurmerk RitRegistratieSystemen (RRS) wordt geleverd en is hier

Nadere informatie

Privacyverklaring Amsio BV

Privacyverklaring Amsio BV Privacyverklaring Amsio BV Via de website en de diensten van hostingbedrijf Amsio BV (www.amsio.com en www.netwerkstatus.nl) worden privacygevoelige gegevens oftewel persoonsgegevens verwerkt. Amsio bv

Nadere informatie

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG

Functioneel ontwerp. Omgevingsloket online. Koppeling met BAG Functioneel ontwerp Omgevingsloket online Koppeling met BAG Juli 2014 Release 2.10 Pagina 1 van 14 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1 Identificatie 3 1.2 Doel van dit document 3 1.3 Randvoorwaarden, uitgangspunten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 371 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter

Nadere informatie

eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid

eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid eid Stelsel Het eid Stelsel maakt het mogelijk dat mensen altijd en veilig online zaken kunnen doen met de overheid en het bedrijfsleven Programma eid Aanleiding eid Stelsel En ook: Kabinetsambitie Digitaal

Nadere informatie

Convenant DigiD Buitenland als onderdeel van pilot Schipholbalie

Convenant DigiD Buitenland als onderdeel van pilot Schipholbalie gemeente Haarlemmermeer Nota van B&W Onderwerp Convenant DigiD Buitenland als onderdeel van pilot Schipholbalie Portefeuillehouder drs. Th.L.N. Weterings Collegevergadering 2 oktober 201 2 Inlichtingen

Nadere informatie

Handleiding voor aansluiten op Digilevering

Handleiding voor aansluiten op Digilevering Handleiding voor aansluiten op Digilevering Versie 1.0 Datum 1 augustus 2013 Status definitief Colofon Projectnaam Digilevering Versienummer 1.0 Contactpersoon Servicecentrum Logius Organisatie Logius

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 26 643 Informatie- en communicatietechnologie (ICT) Nr. 363 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie binnen het Nederlandse eid afsprakenstelsel.

Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie binnen het Nederlandse eid afsprakenstelsel. Programma eid Project Afsprakenstelsel Auteur Eric Verheul Bezoekadres: Herman Gorterstraat 5 3511EW Utrecht www.eid-stelsel.nl 1 Doel van dit document Gespreksnotitie over punten van consensus en discussie

Nadere informatie

Klanthandleiding Digitale Services. Versie 1.0

Klanthandleiding Digitale Services. Versie 1.0 Klanthandleiding Digitale Services Versie 1.0 Inhoudsopgave 1 Systeemeisen/Inloggen... 3 1.1 Systeemeisen... 3 1.2 Inloggen... 3 2 Algemeen... 4 3 Dashboard... 5 3.1 Algemeen... 5 3.2 Taken... 5 3.2.1

Nadere informatie

Gedragscode Privacy RRS

Gedragscode Privacy RRS Gedragscode ten behoeve van ritregistratiesystemen Gedragscode Privacy RRS Onderdeel van het Keurmerk RitRegistratieSystemen van de Stichting Keurmerk Ritregistratiesystemen (SKRRS) 7 november 2013 1 Inhoud

Nadere informatie

E-factureren: Laat de rekening niet liggen voor een ander!

E-factureren: Laat de rekening niet liggen voor een ander! NUP Leveranciersbijeenkomst 27 oktober 2010 Workshop E-factureren: Laat de rekening niet liggen voor een ander! Tanaquil Arduin Accountmanager e-factureren Logius Agenda Welkom en introductie Even voorstellen:

Nadere informatie

Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen?

Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen? Coevorden, juni 2010 Fiscale aangiftesoftware: Verkort of niet verkort de winstaangifte doen? Het aanbod van fiscale aangiftesoftware is in de vorige eeuw alleen maar gedaald. De afgelopen jaren kunnen

Nadere informatie