Vertrouwen in kwaliteit JAARVERSLAG 2010

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Vertrouwen in kwaliteit JAARVERSLAG 2010"

Transcriptie

1 Vertrouwen in kwaliteit JAARVERSLAG 2010

2 Woord vooraf Rond de verschijning van dit jaarverslag is het roerig in de wereld van het Nederlandse hoger beroepsonderwijs. Dankzij de dynamiek die ontstond door inspectieoordelen en de berichtgeving daarover, is de sector in een wat ongelukkig daglicht komen te staan. Grotendeels ten onrechte. Niettemin krijgt het vertrouwen, dat in de loop der jaren is verdiend door goede prestaties, wel plots een knauw. Dat is niet goed. Juist het hbo krijgt de komende jaren een steeds belangrijkere taak bij het verhogen van het niveau van de beroepsbevolking en studenten verdienen het dat ze zeker kunnen zijn van een diploma dat hen verder brengt in het leven. Dat vertrouwen behouden en waar nodig herstellen zal leidraad zijn voor het handelen van de HAN in In de regio waarvan de HAN het kenniscentrum is, is de stemming milder. Dat weten we door de signalen uit het professionele veld. En per slot van rekening is het de beroepspraktijk waaraan de HAN als kennisinstelling in hoge mate haar bestaansrecht ontleent. Wij komen graag onze verplichting na om ons voor die buitenwereld te verantwoorden. Daartoe ook dit jaarverslag over Elk jaar weer beschouwen we het verslag als een soort pièce de résistance voor de transparantie die we voor ogen hebben. Transparantie niet als doel op zich. Wel als middel om 2

3 uiteen te zetten hoe en waarom zaken goed of minder goed zijn gegaan. We doen dat ook om u een geloofwaardig en vertrouwen wekkend beeld van de HAN te geven. U zult dan ook geen louter positieve passages tegenkomen in dit verslag. Ook in de ondernemende en innovatieve omgeving die de HAN te bieden heeft, doen zich ontwikkelingen voor die om verbetering vragen. Natuurlijk zijn we verguld met een toegenomen tevredenheid onder onze studenten, de verbeterde roostering, met de financieel gezonde positie en met de groeiende kennisuitwisseling tussen lectoraten, docenten en bedrijven. Maar de groei van studenttevredenheid willen we doorzetten, het studierendement blijft te ver onder onze doelstellingen en ook op het punt van informatievoorziening aan studenten staat ons nog het nodige te doen. Grosso modo liggen we prima op koers. U kunt in dit jaarverslag lezen dat we in 2010 weer een groot aantal activiteiten hebben ontplooid dat past bij de ambitie van de HAN om tot de beste hogescholen in Nederland te behoren. En dat we dat volgens de Keuzegids 2011 al zijn waar het onze masteropleidingen betreft, vervult ons met trots. Al onze mensen die verantwoordelijk zijn voor de geboekte resultaten en iedereen in onze omgeving die met ons heeft meegedacht, willen we bij dezen bedanken. College van Bestuur, Ron Bormans en Kristel Baele Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 3

4 Facilitaire Zaken Financieel Economische Zaken Informatie Communicatie Technologie International Office Marketing Communicatie en Voorlichting Personeel en Organisatie Service Centrum Onderwijs Studentzaken Sensor Deelraad Service Bedrijf Service Bedrijf 1 Vanaf 1 januari 2011 zijn alle masteropleidingen samengevoegd in het instituut HAN Master Programma s. Bij de stichting HAN is eveneens HAN Holding BV ondergebracht. Deze bevat twee BV s waarin commerciële activiteiten zijn ondergebracht, namelijk Interstudie NDO BV en HAN Flex BV. De Stichting Hogeschool van Arnhem en Nijmegen is de enige aandeel houder van deze holding. Het College van Bestuur van de HAN is als directie belast met het bestuur van HAN Holding BV. de samenstelling van de Raad van Toezicht, het College van Bestuur, het Management en een overzicht van de opleidingen vindt u vanaf pagina

5 Organogram HAN Instituut Pabo Arnhem en Nijmegen Instituut voor Leraar en School Instituut Paramedische Studies Instituut Verpleegkunde Instituut Sport- en Bewegingsstudies Instituut International Business and Education Instituut Bedrijfskunde Instituut Financieel Management en Rechten Instituut Engineering Instituut Automotive Instituut Applied Sciences Instituut Built Environment Instituut Sociale Studies Afdeling Mondzorgkunde Informatica Communicatie Academie Lectoraten Educatie Lectoraten Gezondheid Gedrag en Maatschappij Lectoraten Economie en Management Lectoraten Techniek VDO Opleidings- en Adviescentrum Expertisecentrum Economie en Management Cursussen en Post-hbo HAN Master Programma s 1 Faculteitsraad Faculteitsraad Faculteitsraad Faculteitsraad Faculteit Educatie Faculteit Gezondheid Gedrag en Maatschappij Faculteit Economie en Management Faculteit Techniek HAN Smart Business Center Centrum voor Ondernemerschap Concerncontrol Medezeggenschapsraad College van Bestuur Raad van Toezicht Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 5

6 INHOUD 1 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Midden in de maatschappij Het instellingsplan Onderwijskwaliteit De HAN als kennispoort De medewerkers van de HAN Operational excellence Financiën Een blik op de toekomst Open en transparant 21 2 Onderwijskwaliteit Studenten en onderwijskwaliteit Studenttevredenheid Studierendement Zorg voor studenten De kaders voor onderwijs Kwaliteitszorg Groei door kwaliteit 44 3 Kennispoort De HAN als kennispoort Marktactiviteiten Lectoraten en onderzoek Masteropleidingen Ondernemerschap De HAN in verbinding met de regio Internationalisering 61 4 Organisatieontwikkeling De HAN als werkgever De tevredenheid van medewerkers Betrokkenheid bij de strategie van de HAN ombuiging faculteiten Techniek en Educatie Strategisch HRM-beleid Goed werkgeverschap Professionalisering en professionele cultuur de middelen voor decentrale arbeids voorwaarden Kerngegevens medewerkers van de HAN HAN steeds duurzamer 82 5 Operational excellence optimale afstemming van voorzieningen en processen Kwaliteitsindex tevredenheidsmetingen Roostering Het Service Bedrijf van de HAN 95 6 Organisatie en bestuur De organisatie van de HAN Bestuur en beheer van de HAN College van Bestuur Horizontale en verticale verantwoording Medezeggenschap Integraal risicomanagement Publiek privaat Notitie Helderheid 114 6

7 7 Verslag Raad van Toezicht Samenstelling Raad van Toezicht De kerncommissies Vergoeding Raad van Toezicht Bijeenkomsten Raad van Toezicht in Financiën Financieel beleid Doelstelling en begroting Financiële prestaties Financiële positie Financiering Toekomstige ontwikkelingen 137 Bijlagen 139 Onderzoek bij de HAN We geven de praktijk de kans de blauwdruk in te kleuren 10 Laat mensen hun verhaal vertellen 24 Leren met een U-bocht: resultaatgericht, maar niet resultaatgefixeerd 48 Onderzoek doen is meer dan een kunstje aanleren 68 Voor ondernemerschap heb je lef, intuïtie en creativiteit nodig 88 De leerlijn onderzoek doen is werk in uitvoering dat we samen oppakken 98 Steeds opnieuw vraag je je af of je waarde toevoegt of verspilt 118 Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 7

8 8

9 1 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

10 Je bent nooit te oud om te leren: tot diep in de vorige eeuw een vrijblijvende uitspraak. De laatste decennia laten zien dat een leven lang leren eerder een must dan een keuze is. Zeker voor professionals. Nog maar weinig mensen werken veertig jaar lang voor dezelfde baas. Overstappen naar een nieuwe werkgever of aanpalend werkveld vraagt meestal om verdieping of verbreding van kennis. Bovendien gaan de ontwikkelingen snel, op tal van gebieden. Innovaties kun je alleen bijbenen als je een leven lang leert. Dr. ir. René Bakker, lector Networked Applications, onderzocht online mogelijkheden voor onderwijs aan IT-professionals die zich verder willen ontwikkelen. 1.1 Midden in de maatschappij In onze regio is de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN) hét opleidingscentrum voor hoger beroepsonderwijs. Onze organisatie biedt een breed aanbod van opleidingen van goede kwaliteit in zeer diverse richtingen. Het is onze maatschappelijke opdracht om met deze opleidingen de studenten uit te laten groeien tot capabele, innovatieve en zelfstandige medewerkers of ondernemers. Wij vinden dat een beroepsbeoefenaar niet alleen moet denken aan zijn eigen belang, het belang van de organisatie waar hij of zij werkt, maar ook invulling moet geven aan een maatschappelijke verantwoordelijkheid. Daarom nemen in ons onderwijs de thema s duurzaamheid en innovatie een belangrijke plaats in. 10 René Bakker: We geven de praktijk de kans de blauwdruk in te kleuren Als het gaat om de kwaliteit van onze opleidingen hechten we aan het oordeel van deskundigen, zoals de NVAO die eens in de zes jaar accreditaties verleent. Tussentijds houden alle opleidingen interne audits met professionele begeleiding. Daarnaast hechten wij sterk aan het oordeel van studenten zelf en meten hun tevredenheid dan ook ieder jaar. Zo weten we het goede te behouden en op welke punten we moeten verbeteren. Hoe docenten, onderzoekers en ondersteunende medewerkers denken over onze organisatie, brengen we eveneens jaarlijks in kaart. De kwaliteit van het onderzoek bij de HAN houden we ook nauwlettend in de gaten. Immers, onderzoek vervult een steeds belangrijker rol in het op inhoudelijk hoog en inspirerend niveau houden van ons onderwijs.

11 Hbo-instellingen leiden niet langer alleen jongeren op tot startende professionals, ze zorgen ook dat ervaren professionals zich kunnen door - ontwikkelen. Het project Leven Lang Leren richt zich op die laatste groep: de werkende. Een voltijdopleiding is voor hen geen haalbare kaart. En ook het gangbare deeltijdonderwijs is soms niet aantrekkelijk genoeg voor professionals met jarenlange werkervaring. Zij willen hun kennis verdiepen, maar de opleiding moet geen herhaling zijn van wat ze al weten. Specifieke verdieping of verbreding, zoveel mogelijk gericht op hun persoonlijke (nieuwe) werksituatie: daar zoeken ze naar, net als hun werkgevers. Een korte schets van onze organisatie In 2010 bood de HAN 63 verschillende bacheloropleidingen aan voor studenten. Het grootste deel (79%) van onze studenten volgde een fulltime-opleiding. Daarnaast zijn ook de deeltijdopleidingen (18%) populair. De HAN verzorgt naast de bacheloropleidingen, masteropleidingen en associate degree programma s. We onderzoeken voortdurend actief de mogelijkheden en wensen van studenten en organisaties tot passend onderwijs. Onderwijs is voor ons een dynamisch iets, aansluitend op de meest actuele inzichten, en met een voortdurende drive dát te bieden waar studenten, in al hun verschillen, behoefte aan hebben. In nauwe samenwerking met maatschappelijke organisaties in de regio willen we kennis ontwikkelen en overdragen. Mede daardoor kunnen onze eigen mensen verder groeien in hun vakgebied. We steken dan ook veel energie in marktactiviteiten zoals toegepast onderzoek, masteropleidingen, maatwerktrainingen en advies. Kerncijfers HAN 2010 Aantal bachelorstudenten waarvan voltijd waarvan deeltijd waarvan duaal Studenttevredenheid* 81,2% Aantal medewerkers Aantal fte Medewerkertevredenheid 7,7 Aantal bacheloropleidingen 63 Aantal masteropleidingen 20 Aantal lectoraten 38 Omzet 248,9 mln waarvan uit marktactiviteiten 27,8 mln * aandeel studenten dat positief of neutraal oordeelt over het geboden onderwijs. Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 11

12 [ René Bakker] Mijn lectoraat onderzoekt hoe networked applications (internettoepassingen) kunnen bijdragen aan een efficiënte invulling van een dergelijk specifiek onderwijsprogramma en welke ICTomgeving je daarvoor nodig hebt. Dankzij internet ligt de wereld aan je voeten, maar welke componenten kun je gericht inzetten? Hoe maak je gebruik van social media en wat heeft het intelligente web aan oplossingen te bieden? Hoe richt je de ICT-omgeving veilig en doelgericht in? Ter voorbereiding spraken we met het beroepenveld: welke obstakels weerhouden werkende IT-professionals van deeltijdopleidingen? Niet specifiek genoeg, te grote tijdsinvestering, De missie van de HAN De HAN biedt studenten en cursisten onder wijs van hoog niveau in een inspirerende, ondernemende en innovatieve omgeving die afgestemd is op hun wensen en rekening houdt met een grote diversiteit in achtergrond, talenten en leerstijlen. De HAN verschaft jonge mensen een uitstekende startpositie op de arbeidsmarkt en stelt werkenden in staat zich verder te ontwikkelen. Ons onderwijs is van hoogwaardige kwaliteit en getoetst op betekenis voor het beroepenveld. Wij leggen ons erop toe het beste uit onze studenten te halen door hen een uitstekende opleiding te bieden, gecombineerd met intensieve begeleiding van deskundige medewerkers. Voor bedrijven, instellingen en individuen in de regio is de HAN hét opleidingscentrum en één van de belangrijkste kennispartners. Voor studenten en medewerkers is de HAN een aantrekkelijke en professionele omgeving die ontwikkeling, ondernemerschap en innovatie hoog in het vaandel heeft staan. De HAN wil in Nederland tot de beste hogescholen behoren. 1.2 Het instellingsplan Om een stabiele koers te bepalen hebben we doelen geformuleerd op een termijn van vier jaar. Deze staan in het HAN Instellingsplan Elke vier maanden evalueren we de resultaten. Ons beleid is in de eerste plaats gericht op kwalitatief goed onderwijs. Om dat te bereiken stellen we ons ten doel om de gezamenlijke HAN-identiteit te versterken. Tegelijkertijd willen we ruimte geven aan de diverse opleidingen om in het onderwijs goed aan te sluiten bij het beroepenveld. Daarom geven we - binnen de HAN-kaders - ruimte voor een eigen invulling. Het jaar 2010 was het derde jaar van de vier. Dat is een goed moment om met elkaar na te denken over de ontwikkelingen in de organisatie en de realisatie van ons instellingsplan. In de zogeheten midterm review hebben we zo n momentopname gemaakt. Uiteraard hebben we het beeld dat we hieruit kregen vergeleken met het gewenste beeld van de HAN. In de volgende tabel staan de doelstellingen voor 2012, de behaalde resultaten in 2010 en ter vergelijking de resultaten in

13 onvoldoende mogelijkheid om werkervaring in te brengen en we willen onze werkplek benutten voor het leerproces, vertelden ze. En we vroegen de werkgevers welke kennis, houding en vaardigheden ze bij hun medewerkers misten. Daarnaast inventariseerden we welke ervaring de HAN en andere hbo-instellingen al in huis hebben op het gebied van online education en verrichtten we literatuuronderzoek. Op basis van die informatie ontwierpen we een samenspel van verschillende networked applications die studenten, docenten en organisaties efficiënt en effectief laten samenwerken. Dat klinkt tamelijk abstract, maar als ik concretiseer wordt het duidelijk. Je kunt bijvoorbeeld Doelstellingen en resultaten Onderwijskwaliteit Gerealiseerd in 2009 Gerealiseerd in 2010 Propedeuserendement na 2 jaar 56,2% 58,9% 70% Hoofdfaserendement na 4 jaar 81,2% 78,1% 90% Studenttevredenheid 1 76,8% 81,2% 90% 2 Kennispoort Doel in 2012 Omzet onderzoeksactiviteiten 2,5% van de omzet (omzet 5,8 miljoen) 3,1% van de omzet (omzet 7,8 miljoen) 3% van de omzet 3 Groei marktactiviteiten -2% ( 28,9 miljoen) -3,8% ( 27,8 miljoen) 2% omzetgroei per jaar 4 Organisatieontwikkeling Betrokkenheid medewerkers Medewerkers voelen zich verbonden met de doelstellingen 5 48% van de medewerkers voelt zich verbonden met de doelstellingen 75% voelt zich verbonden met de doelstellingen van de HAN van opleiding of subunit 85% van de HAN van instituut of service unit 70% van faculteit of Service Bedrijf 54% uit instellingsplan % Medewerkertevredenheid 7,7 7,7 7,8 Ziekteverzuim 4,1% 4,1% Maximaal 4,0% Operational excellence oordeel van oordeel van oordeel van oordeel van (volgens kwaliteitsindex) studenten docenten studenten docenten ICT-voorzieningen 64,8% 69,7% 80,6% 79,3% Hoge tevredenheid van Roosters 69,7% 72,6%, 73,8% 78,6% medewerkers en studenten Huisvesting en faciliteiten 65,8% 77,5% 72,4% 81,3% Interne informatievoorziening 75,9% 64,3% 78,8% 65,5% 1 Percentage dat neutraal of positief oordeelt 2 Naar boven bijgesteld, dit was 80% 4 Naar beneden bijgesteld, dit was 5% 5 In 2010 is de vraag naar de betrokkenheid van medewerkers nader gedifferentieerd 3 Naar beneden bijgesteld, dit was 10% Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 13

14 [ René Bakker] denken aan een leermaterialenwiki: een digitale encyclopedie, maar veel uitgebreider dan het welbekende Wikipedia. Hierop kunnen studenten op termijn al het leermateriaal vinden dat ze nodig hebben. Een ander voorbeeld van networked applications is de virtual classroom. Op ingeroosterde momenten verzorgen docenten een lesavond via een soort van videoconferencing, maar dan met uitgebreidere mogelijkheden. De studenten zien hun docent niet alleen, ze kunnen ook online vragen stellen. Zo kan de docent bijvoorbeeld een quiz organiseren, de student toetst zijn antwoord in en de docent ziet direct wat het kennisniveau per student is. De virtual classroom is een 1.3 Onderwijskwaliteit De studenttevredenheid is flink gestegen. Het oorspronkelijke doel uit 2008, 80% scoort neutraal of positief, is hiermee gerealiseerd. Dit hangt zeker samen met de verbeteringen die zijn gerealiseerd in de operational excellence (onderaan in de tabel). We zijn er echter van overtuigd dat het nóg beter kan en moet. 80% tevreden betekent 20% ontevreden en dat is een te hoog percentage. Daarom hebben we de lat voor 2012 hoger gelegd. Onze nieuwe doelstelling is dat dan minimaal 90% van de studenten neutraal of positief oordeelt over het geboden onderwijs. Een beter studierendement Studeren gaat niet vanzelf: het vraagt een voortdurende inzet en prioritering van de student. Als hogeschool hebben wij de verantwoordelijkheid om de student te helpen in het leerproces en te ondersteunen in zijn groei naar zelfstandigheid. Ook willen we studenten motiveren om zich te ontwikkelen tot professionele beroepsbeoefenaren. Deze inspanningen moeten zich vertalen in een goed propedeuse- en hoofdfaserendement. Onze doelstelling ligt daarbij op respectievelijk 70% en 90%. De resultaten van 2010, 58,9% in de propedeuse en 78,1% in de hoofdfase, liggen nog veel te laag. Dat moet dus beter. De HAN zet studieloopbaanbegeleiders in om de studenten in hun ontwikkeling te begeleiden. Zij ondersteunen de studenten bij het ontwikkelen van de benodigde studievaardigheden en om een goed studietempo te realiseren gedurende de opleiding. Voor studenten die extra zorg behoeven, helpt de studiebegeleider de student om de juiste hulp te vinden. Ook kunnen studenten terecht bij het decanaat. Het is voor studenten belangrijk dat zij een juiste keuze maken op het moment dat zij beginnen met een hbo-opleiding. Wij ondersteunen dit zeer actief. We dragen bij aan de ontwikkeling van verschillende hulpmiddelen voor studiekeuze; we zorgen voor goede en eerlijke voorlichting. We bieden een groot aantal kennismakingsactiviteiten voor studenten die een opleiding overwegen aan de HAN; we werken voortdurend aan een goede aansluiting tussen vooropleiding en hbo. Met ingang van 2010 voeren we bij een twaalftal richtingen studiestartgesprekken. Deze moeten er toe leiden dat studenten een betere studiekeuze maken. Met al deze inzet willen we ervoor zorgen dat het studierendement omhoog gaat. In hoofdstuk 2 geven we meer uitgebreide informatie over onze inzet voor een goede studiekeuze, de studenttevredenheid en de voor studenten beschikbare zorg. 1.4 De HAN als kennispoort De beroepspraktijk bepaalt de inhoud van het onderwijs. In onze visie moeten studenten daarbij niet alleen vaardigheden ontwikkelen maar ook op de hoogte zijn van de nieuwste technieken, handelswijzen en procedures. Zij zullen, als nieuwe generatie professionals, de motor zijn van innovatie en vernieuwing in hun beroep. Dit vraagt van de HAN en onze mensen dat ook wij zelf actief bezig zijn met het ontwikkelen en delen 14

15 oplossing voor de tijdrovende rit naar een onderwijsinstelling en maakt het ook mogelijk om (delen van) een les later nog eens terug te kijken: hoe zat het ook alweer precies? van kennis. Dat doen onze docenten door het begeleiden van afstudeerprojecten, door het uitvoeren van onderzoek in opdracht, en door te werken aan (advies)opdrachten en projecten voor bedrijven en instellingen. Docenten nemen steeds vaker deel aan de kenniskring van een lector en aan georganiseerde kennisuitwisseling met bedrijven. De doelstelling in het Instellingsplan was om 10% van onze omzet voort te laten komen uit onderzoeksactiviteiten en onze marktactiviteiten met 5% per jaar te laten groeien. Door de economische recessie was dit te ambitieus. Daarom hebben we de doelstelling bijgesteld tot respectievelijk 3% en 2% per jaar. Bij de omzet uit onderzoeksactiviteiten behalen we de doelstelling: in 2010 vormen deze 3,1% van de omzet. Er waren in 2010 bij de HAN 38 lectoraten, waar 44 lectoren en 5 associate lectoren kennis delen en onderzoek doen. De activiteiten van deze lectoren zijn ondergebracht in zes kenniscentra. Dit zorgt voor meer onderlinge uitwisseling en een grotere synergie met de onderwijsorganisatie. De HAN stimuleert haar medewerkers om te promoveren. Ambitieuze medewerkers worden hierbij ondersteund. In 2010 waren er 27 medewerkers bezig met een promotietraject. Investeren in groei Door de economische crisis gaven bedrijven en instellingen minder prioriteit (tijd en geld) aan onderzoek en opleiding. Toch hebben we als HAN geïnvesteerd in een betere toegankelijkheid voor ondernemers. Via onze ondernemersdesk komen Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 15

16 [ René Bakker] Studenten, docenten en werkgevers moeten en willen ook bij elkaar over de schutting kunnen kijken: hoe pakt een ander het aan? Loopt alles naar verwachting? Daarom zorgen we ervoor dat ze elkaar online kunnen veel aanvragen binnen voor studie- en stageplaatsen en voor studentprojecten. Veel ondernemers stellen vragen over opleidingen en de erkenning van competenties. Daarnaast onderhouden de faculteiten zelf gericht contacten, onder andere vanuit hun afdeling contractactiviteiten. We zoeken actief organisaties op vanuit netwerken zoals het Smart Business Centre HAN en Zorgalliantie.nu!. In 2010 zijn er nieuwe initiatieven gestart in de vorm van het Fablab (hulp bij innovatie) en het Quick Response Manufacturing Centre (efficiënte logistiek). Ook zijn we gestart met een expertisecentrum op het gebied van Automotive. Onze verwachting is dat, als de economie weer aantrekt, ook de marktactiviteiten zullen toenemen. Het onderwerp ondernemerschap staat hoog op onze agenda. Onze afgestudeerden moeten een ondernemende houding hebben ontwikkeld: ze moeten nieuwsgierig zijn naar nieuwe ontwikkelingen, oog hebben voor kansen en initiatief nemen tot verandering. Om dit concreet te maken participeren we in het Gelderse project go!. Ook hebben we geïnvesteerd in een aansprekende minor Ondernemerschap, verzorgd door het Centrum voor Ondernemerschap van de HAN en in 2010 door veel studenten gevolgd. Mede dankzij de voortdurende aandacht voor ondernemerschap zijn er in 2010 enkele zeer succesvolle, prijswinnende initiatieven van studenten geweest. Prijzen voor innovatieve studenten Twee studenten Digitale Communicatie wonnen dit jaar de Pro Rail Battle of concepts. Zij bedachten de beste manier 16

17 vinden, synchroon en a-synchroon. De gelijktijdige virtuele ontmoeting maken we onder andere mogelijk met gedeelde computers. Twee of meerdere mensen zitten op hetzelfde moment achter hun computer om een document of applicatie te bespreken en te bewerken. Alle deelnemers zien wat er op het scherm gebeurt. Bij een a-synchrone ontmoeting kun je denken aan forums. Iemand stelt daar een vraag, die op een later tijdstip beantwoord wordt door anderen. Op die manier helpen studenten elkaar en kunnen docenten de discussie volgen en er zo nodig op inspringen. Als je networked applications op de goede manier inzet, wordt de computer de persoonlijk assistent van alle om reizigers beter te informeren bij vertragingen op het spoor. Studenten Techniek bedachten een systeem om veel efficiënter met huishoudelijke energie om te gaan. Deze zogeheten Warmtebuddy kreeg de derde plaats in de jaarlijkse competitie voor de Gas Terra Transitieprijs. Drie studenten van de opleiding Culturele en Maatschappelijke Vorming ontvingen de 14e Burgemeester Dalesprijs. Zij ontwikkelden een zeer goede methode voor voorlichting over homo- en biseksualiteit aan leerlingen van de basisschool. Zes studenten van de Faculteit Economie en Management wonnen de Talentenprijs Financieel Management met een advies over de aanpak van de hypotheekaftrek. In hoofdstuk 3 geven we meer informatie over internationalisering, studentprojecten, ondernemerschap, de HAN-masteropleidingen en het onderzoek aan de HAN. 1.5 De medewerkers van de HAN Bij de HAN werkten in medewerkers in fte. Deze groep bestaat voor 60,6% uit docenten en voor 39,4% uit ondersteunende functionarissen en management. Als werkgever zijn we verantwoordelijk voor goede arbeidsomstandigheden en een adequate aansturing van ons personeel. In het instellingsplan staan hiervoor twee doelstellingen: de gemiddelde medewerkertevredenheid van de HAN ligt in 2012 op of boven het cijfer 7,8; in 2012 voelt 75% van de medewerkers zich betrokken bij de strategie van de HAN. De HAN als geheel heeft in 2010 de eerste doelstelling bijna bereikt: de gemiddelde tevredenheidsscore bedroeg een 7,7. We namen ook deel aan een kleinschalig onderzoek van het bureau Effectory naar de tevredenheid van medewerkers bij verschillende werkgevers in Nederland. In de categorie organisaties met meer dan werknemers namen 122 organisaties deel. De HAN behaalde hier de 13-e plaats met het rapportcijfer 7,8. Dat is goed, maar betekent niet dat we nu klaar zijn. Ook bij een hoge gemiddelde score zijn er punten die aandacht vragen. Bijvoorbeeld de roostering voldoet nog niet altijd aan wat men ervan mag verwachten. De tweede doelstelling (75% van de medewerkers voelt zich betrokken bij de strategie van de HAN) hebben we in 2010 nog niet gerealiseerd. 85% van de medewerkers voelt zich verbonden met de doelstellingen van de opleiding/subunit, 48% voelt zich betrokken bij de doelstellingen uit het HAN Instellingsplan Hier lopen we dus achter. In 2012 gaan we meer communiceren om de bekendheid van de doelstellingen te vergroten en draagvlak te creëren voor onze strategie. Professionalisering De HAN besteedt jaarlijks ongeveer 2% van het personeelsbudget aan de professionalisering van haar medewerkers. Om het algehele kennisniveau van onze organisatie te waarborgen, willen we dat minimaal 70% van onze docenten over een mastertitel beschikt. Op dit moment heeft 54,9% van het onderwijzend personeel minimaal een mastertitel. In hoofdstuk 4 belichten we ons personeelsbeleid. Daar geven we cijfers over de samenstelling en ontwikkeling van ons gehele personeel. Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 17

18 [ René Bakker] betrokkenen, als belangrijke aanvulling op contact in persoon. De muren van online education staan inmiddels, didactisch en technisch. We hebben als het ware hamer en beitel in de hand, maar dat maakt je nog niet tot een goed timmerman. In september, als de opleiding van start gaat, moeten de docenten weten hoe ze dat gereedschap gebruiken. Hoe haal je het meeste rendement uit de virtual classroom, hoe gebruik je het principe van de gedeelde computers efficiënt en effectief en hoe vul je de leermaterialenwiki op een toegankelijke manier? Datzelfde geldt voor de studenten. Een aantal van hen krijgt intensieve begeleiding van het lectoraat om te 1.6 Operational excellence Een goede organisatie is nodig om tot prima prestaties te komen; de voorzieningen moeten op orde zijn. We maken ieder jaar afspraken met de betrokken partijen over de gewenste resultaten op vier indicatoren voor het organisatorische proces. Het gaat om de ICT-voorzieningen, de roosters, de huisvesting en de interne informatievoorziening. De metingen in het jaarlijkse studenttevredenheids- en medewerkertevredenheidsonderzoek geven een duidelijk beeld hoe we ervoor staan. Hier volgt een korte toelichting op de cijfers. De ICT-voorzieningen worden zowel door docenten als studenten goed gewaardeerd (79,3% respectievelijk 80,6%). Zowel studenten als docenten zijn veel meer tevreden dan vorig jaar. Op het punt van roostering zijn we vooruitgegaan. Van de docenten is nu 78,6% tevreden. Bij de studenten is dit 73,8 %. Er is veel geïnvesteerd in het verbeteren van onze processen, de kwaliteit van medewerkers en systemen. De huisvesting en onderwijsfaciliteiten worden in 2010 weer beter gewaardeerd dan in Inmiddels is 81,3% van de docenten en 72,4% van de studenten hierover tevreden. We werken verder aan innovatieve nieuwbouw, voldoende parkeerruimte en goede werkplekken. Ook is in 2010 gestart met video-conferencing zodat de reistijd kan worden beperkt. De interne informatievoorziening blijft het grootste punt van aandacht. Vooral de docenten zijn hierover ontevreden: slechts 65,5% oordeelt neutraal tot (zeer) tevreden. Studenten voelen zich over het algemeen wel goed geïnformeerd: 78,8% is tevreden. In hoofdstuk 5 gaan we dieper in op de ondersteunende diensten en de faciliteiten in onze organisatie. 1.7 Financiën De doelstelling van ons financiële beleid is in de eerste plaats dat we onze taak als onderwijsinstelling op een goede manier kunnen vervullen. Daarbij bewaken we onze financiële positie en zorgen we voor continuïteit. Om projecten voor onder andere nieuwbouw goed te kunnen bekostigen, hebben we een lening van 25 miljoen afgesloten bij het Ministerie van Financiën. Onze solvabiliteit is daardoor gedaald tot 37,2%. Dat is voldoende; hbo-breed geldt de norm van 35%. Winst maken is niet ons doel, maar we hebben wel een positief resultaat geboekt van 6,5 miljoen. Onze inkomsten uit de rijksbijdrage vielen hoger uit dan verwacht. Ook de collegegelden zorgden voor een meevaller. De personele lasten vielen la ger uit dan begroot. Tegenvallers waren de inkomsten uit markt ac tiviteiten. De HAN loopt, net zoals andere organisaties, financiële risico s. We moeten vooral rekening houden met tegenvallende inkomsten door dalende studentenaantallen en/of een te laag studierendement. Ook moeten we rekening houden met mogelijke bezuinigingen van overheidswege. Het is mogelijk dat de rijksbijdrage niet genoeg meegroeit met de kosten die we maken. 18

19 Meerjarenafspraken OCW - HBO-Raad Met ons instellingsplan voor sluiten we aan bij de meerjarenafspraken tussen de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de HBO-raad. In de strategische agenda Het Hoogste Goed staat onder meer dat de meerjarenafspraken zich richten op het vergroten van het studiesucces in het hoger beroepsonderwijs en het versterken van de kwaliteit van het hoger beroepsonderwijs. Ook is er voor de hogescholen een belangrijke rol weggelegd om bij te dragen aan de groei van het aantal hoger opgeleiden in Nederland. De vraag naar hoger opgeleiden op de arbeidsmarkt is groot en groeiende. Jaarverslag HAN 2010 Vertrouwen in kwaliteit 19

20 [ René Bakker] monitoren wat eventuele struikelblokken zijn en om te achterhalen welke digitale toepassingen prettig werken. Tegelijkertijd zullen zij de mogelijkheden ontdekken om networked applications Een deel van het personeel werkt op een flexibel contract: zo kunnen we de bezetting tijdig bijsturen als er sprake is van onvoldoende resultaat. In hoofdstuk 8 lichten we de financiële situatie nader toe. Daar gaan we in op de ontwikkeling van onze uitgaven Ook lichten we de verschillen toe tussen de begroting en de werkelijke kosten in Een blik op de toekomst De Commissie Veerman Nederland streeft naar duurzame welvaart. Een goed opgeleide beroepsbevolking is nodig om blijvend te concurreren in de mondiale economie. In 2010 heeft de Commissie Veerman op verzoek van de regering een antwoord gegeven op de vraag hoe toekomstbestendig het Nederlandse hoger onderwijs is. De commissie onderzocht hoe de instellingen kunnen bijdragen aan het economisch weerbaarder maken van ons land, in het besef dat er een mondiale competitie gaande is waarbij kennis wel eens van doorslaggevend belang zou kunnen zijn. Ron Bormans, voorzitter van het College van Bestuur van de HAN, nam op verzoek van de regering zitting in deze commissie. De conclusie was dat er in de toekomstige maatschappij een nog belangrijkere taak is weggelegd voor juist het hoger beroepsonderwijs. Juist dit type opleiding kan bijdragen aan een hoger niveau van de beroepsbevolking. Het is wenselijk dat instellingen zich differentiëren: zo ontstaat er voor verschillende groepen studenten een passend onderwijsaanbod. Ook kunnen de instellingen zich specialiseren in bepaalde kennisgebieden, 20

Verkort jaarverslag 2008. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Verkort jaarverslag 2008. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Verbonden in kwaliteit Verkort jaarverslag 2008 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Verbonden in kwaliteit Onder de titel Verbonden in kwaliteit presenteren wij deze brochure als een verkorte weergave van

Nadere informatie

VERTROUWENIN VERKORT JAARVERSLAG 2010 HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN

VERTROUWENIN VERKORT JAARVERSLAG 2010 HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN VERTROUWENIN VERKORT JAARVERSLAG HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN Kerncijfers HAN Voorwoord 29520 Aantal bachelorstudenten waarvan voltijd 23255 waarvan deeltijd 5401 waarvan duaal 864 Studenttevredenheid*

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015

Wat gaan we doen? Colofon. Almeerse Scholen Groep. Koersplan maart 2015 Colofon De uitgebreide versie van het ASG Koersplan 2015-2018 kunt u vinden op www.almeersescholengroep.nl. Dit is een uitgave van de Almeerse Scholen Groep. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd

Nadere informatie

Jaarverslag 2008. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Jaarverslag 2008. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Verbonden in kwaliteit Jaarverslag 2008 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Verbonden in kwaliteit De Raad van Toezicht stelt onder waardering voor de grote inzet van alle medewerkers vast, dat de HAN een

Nadere informatie

Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011

Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011 Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze oktober 2011 Hoog percentage studie uitvallers Uit cijfers van de HBO-raad blijkt dat gemiddeld 15,8% van de HBO studenten afvalt

Nadere informatie

Jaarverslag 2009. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen

Jaarverslag 2009. Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De HAN in beeld Jaarverslag 2009 Hogeschool van Arnhem en Nijmegen De HAN in beeld De Raad van Toezicht had ook in 2009 de HAN goed in beeld. Onder andere via de periodieke managementrapportages is de

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

NSE: Van vraag naar verbetering

NSE: Van vraag naar verbetering NSE: Van vraag naar verbetering Olof Wiegert Hogeschool van Amsterdam Stafafdeling Onderwijs en Onderzoek Hogeschool van Amsterdam 46444 studenten 3539 medewerkers 7 domeinen 68 voltijd bachelor opleidingen

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen

Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen Auteur: ir.ing. R.M.F. Brennenraedts Datum: mei 2007 Projectnummer: 2007.039 Achtergrond

Nadere informatie

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202

Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Functieprofiel: Manager Functiecode: 0202 Doel Zorgdragen voor de vorming van beleid voor de eigen functionele discipline, alsmede zorgdragen voor de organisatorische en personele aansturing van een of

Nadere informatie

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08

Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 Welkom in TECHNUM! KwaliteitsKring Zeeland 14-02-08 TECHNUM in vogelvlucht Wat is Technum Welke participanten Waarom noodzakelijk Waar we voor staan Wat onze ambities zijn TECHNUM Zelfstandige onderwijsvoorziening

Nadere informatie

HAN. Community in progress

HAN. Community in progress HAN Community in progress Dit is HAN Hetgeen wat nu voor je ligt is het HAN-merkboek. HAN is de afkorting die wij gebruiken voor de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen. Dit boek geeft voor eenieder die met

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies

IPS EXCELLENTIEPROGRAMMA S STUDIEJAAR 2014-2015. Domein Health Instituut Paramedische Studies IPS EXCELLENTIE STUDIEJAAR 2014-2015 Domein Health Instituut Paramedische Studies 2 Instituut Paramedische Studies Domein Health Excellentieprogramma s Paramedische Studies Uitdagende talentprogramma s

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Bijlage A. Een duidelijk profiel

Bijlage A. Een duidelijk profiel Bijlage A De han in 2016; prestatieafspraken met de overheid 79 De HAN kan op basis van het fundament dat is beschreven en onderbouwd in het instellingsplan voor 2012-2016 de samenleving beloven dat niveau

Nadere informatie

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015

Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 Highlights Nationale Studenten Enquête 2015 De Nationale Studenten Enquête (NSE) is een grootschalig landelijk onderzoek waarin jaarlijks alle Bachelor en Master studenten in het hoger onderwijs gevraagd

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV)

Onderwijskundig Jaarplan ( OKJP) OnderwijsKundig JaarVerslag ( OKJV) Werken aan kwaliteit op De Schakel Hieronder leest u over hoe wij zorgen dat De Schakel een kwalitatief goede (excellente) school is en blijft. U kunt ook gegevens vinden over de recent afgenomen onderzoeken

Nadere informatie

Nationale Studentenenquête 2014

Nationale Studentenenquête 2014 Nationale Studentenenquête 2014 Fontys Academy for Creative Industries Dimphy Hooijmaijers Renate Smits Petra Szczerba Dienst Onderwijs en Onderzoek mei 2014 2014 Dienst Onderwijs en Onderzoek. Alle rechten

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen.

NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen. Audits NIDAP biedt hogescholen ondersteuning bij het analyseren van de marktkansen voor de verschillende deeltijd en duale bachelor- en masteropleidingen. 2 De NIDAP Audit richt zich op deeltijd/duale

Nadere informatie

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009

Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Alumnionderzoek opleiding Bedrijfseconomie Hogeschool Arnhem en Nijmegen 2009 Van de deelnemers aan het onderzoek heeft 80% ( 121 studenten) de voltijd gedaan en 20% (30 studenten) de deeltijdopleiding.

Nadere informatie

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen

Subsector politicologie en bestuurskundige opleidingen Subsector politicologie en bestuurskundige Samenvatting... 2 Weinig deeltijd... 2 Wo-instroom... 3 Weinig uitval iets toegenomen... 3 Veel switch... 3 Vier in herstel... 3 Veel studenten raden opleiding

Nadere informatie

Profielschets. Academiedirecteur Academie voor Economie & Management

Profielschets. Academiedirecteur Academie voor Economie & Management Profielschets Academiedirecteur Academie voor Economie & Management pag. 2 van 7 Inhoudsopgave Profielschets Academiedirecteur - Academie voor Economie & Management 1. HZ University of Applied Sciences

Nadere informatie

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden

Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden Informatiebrief wetgeving bepaling hoogte collegegelden In het Hoger Onderwijs wordt onderscheid gemaakt tussen wettelijk en instellingscollegegeld. Het wettelijk collegegeld wordt door de minister vastgesteld

Nadere informatie

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland

De Haagse Hogeschool. Hogeschool Rotterdam. HBO-Nederland HBO-Nederland De Haagse Rotterdam Utrecht INHOLLAND van Amsterdam Leiden aantal respondenten 195507 10139 14384 13180 9102 17584 4193 Je studie in het algemeen 3,88 3,83 3,81 3,79 3,70 3,83 3,98 De inhoud

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2009

Samenvatting Jaarverslag 2009 Samenvatting Jaarverslag 2009 1 Jaarverslag 2009 Onderweg naar een nieuwe organisatie NHL Hogeschool legde in 2009 op verschillende manieren een goede basis voor een nieuwe organisatie. Zo is er de nieuwe

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN

MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN MBO OPLEIDINGEN VOOR TOPSPORTERS EN TALENTEN Sport & Business: Medewerker Marketing & Communicatie Medewerker Evenementenorganisatie Nijmegen 2016-17 JOHAN CRUYFF COLLEGE UNIVERSITY INSTITUTE Johan Cruijff

Nadere informatie

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek

creating tomorrow BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 BEDRIJFSWISKUNDE Hva techniek HVA TECHNIEK BEDRIJFSWISKUNDE 2013-2014 Bedrijfswiskunde: jij wordt degene die de feiten kent. Bij Bedrijfswiskunde draait het om het oplossen

Nadere informatie

Directeur onderwijsinstituut

Directeur onderwijsinstituut Directeur onderwijsinstituut Doel College van van Bestuur Zorgdragen voor de ontwikkeling van het facultair en uitvoering en organisatie van onderwijs en onderwijsondersteuning binnen de faculteit, uitgaande

Nadere informatie

Aantal respondenten 1758 1707 1578 13981 Aantal benaderd 4500 4404 4344 36949

Aantal respondenten 1758 1707 1578 13981 Aantal benaderd 4500 4404 4344 36949 Onderwijs & Kwaliteit Eerste rapportage HBO-Monitor 2013 Op 3 april 2014 zijn de resultaten van de jaarlijkse HBO-monitor (enquête onder afgestudeerden) over 2013 binnengekomen. Het onderzoek betreft studenten

Nadere informatie

Nationale Studenten enquête 2015

Nationale Studenten enquête 2015 projectnr Title Subtitle Afdeling-Instituut Nationale Studenten enquête 2015 Fontys Academy for Creative Industries Dienst Onderwijs en Onderzoek Dimphy Hooijmaijers, Renate Smits, Eindhoven, 1 juni 2015

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Bijeenkomst personeelsgeleding CMR, 9 april 2008 Opzet van de presentatie 1. Leeftijdsopbouw Hoger onderwijs 2. Ontwikkelingen

Nadere informatie

Business College Notenboom & Business School Notenboom

Business College Notenboom & Business School Notenboom University of Applied Sciences Business College Notenboom & Business School Notenboom Ondernemend Inspirerend Ambitieus MBO 4 in 2 jaar HBO-Ad in 2 jaar HBo in 3 of 4 jaar Transparant Persoonlijk Notenboom

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional.

Partnerschap. en scholen werken op basis van een gezamenlijke verantwoordelijkheid samen met studenten aan hun ontwikkeling tot professional. Sinds een tiental jaren hebben we opleidingsvormen ontwikkeld die recht doen aan zowel vakbekwaamheid als praktijkkennis van aanstaande leraren. In toenemende mate doen we dat op basis van opleiden in

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten

HAALT MEER UIT ONDERWIJS. Uw partner in Brede School activiteiten HAALT MEER UIT ONDERWIJS Uw partner in Brede School activiteiten Dit is WIJS! WIJS vindt dat leren vooral leuk moet zijn. Vanuit deze gedachte verbinden we educatie en entertainment aan elkaar. Door een

Nadere informatie

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs

middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs middelbaar beroepsonderwijs Brainport regio Eindhoven Onderwijsvisie Onze kijk op onderwijs Summa College maart 2013 Inhoudsopgave Hoofdstuk 1: De vijf onderwijspijlers 4 Hoofdstuk 2: De vijf onderwijspijlers

Nadere informatie

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together

Gids voor werknemers. Rexel, Building the future together Gids voor werknemers Rexel, Building the future together Editorial Beste collega s, De wereld om ons heen verandert snel en biedt ons nieuwe uitdagingen en kansen. Aan ons de taak om effectievere oplossingen

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juni 2014 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2013: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2014 Honderden Feiten en cijfers 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

Onderwi Leren en Levensb

Onderwi Leren en Levensb Onderwi Leren en Levensb Leren en Innoveren Masteropleiding deeltijd Amsterdam Den Haag Onderwijs, Leren en Levensbeschouwing Masteropleiding Leren en Innoveren Het onderwijs is altijd in beweging. Kinderen

Nadere informatie

Subsector psychologie

Subsector psychologie Samenvatting... 2 Gemiddeld qua aantallen opleidingen... 2 Groot aantal studenten... 3 Grotendeels wo-subsector... 3 Weinig mbo-instroom in hbo-bachelor... 3 Weinig uitval... 3 Minste switch... 3 Diplomarendement

Nadere informatie

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE

ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE ELSEVIER HULP BIJ STUDIEKEUZE Naam:... Klas:... Stap : Wat Kan ik? Voor welke vakken haal(de) je de hoogste cijfers op school? Aardrijkskunde Algemene natuurwetenschappen Bewegen, sport en maatschappij

Nadere informatie

Online onderzoek Uw werknemers

Online onderzoek Uw werknemers Toelichting Online onderzoek In dit bestand vindt u een inspirerende voorbeeldvragenlijst voor een werknemertevredenheid onderzoek! De vragenlijst is bedoeld als hulpmiddel bij het opstellen van uw eigen

Nadere informatie

Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp

Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp Wat doet C.H.O.I. met de resultaten van de NSE? Slotbijeenkomst Nat Stud Enquête (NSE) 2013 Utrecht, 6 juni 2013 Frank Steenkamp Outline: 1. Historie 2. Onze principes m.b.t. NSE 3. Toepassing in. KEUZEGIDS

Nadere informatie

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE

ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE ONDERWIJS EN INNOVATIE OP DE LINDERTE Onderwijs zoals we dat vroeger kenden, bestaat al lang niet meer. Niet dat er toen slecht onderwijs was, maar de huidige maatschappij vraagt meer van de leerlingen

Nadere informatie

Profiel. Avans Hogeschool. Directeur Academie Gezondheidszorg

Profiel. Avans Hogeschool. Directeur Academie Gezondheidszorg Profiel Avans Hogeschool Directeur Academie Gezondheidszorg Avans Hogeschool Directeur Academie Gezondheidszorg Organisatie Avans Hogeschool is een brede hogeschool met ruim 54 hbo-opleidingen, 29.000

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 200 VIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (VIII) voor het jaar 2008 Nr. 183 BRIEF

Nadere informatie

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029

Datum 09 september 2014 Betreft Aanbieding OESO-rapport Education at a Glance 2014 Onze referentie 659029 >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag.. Kennis IPC 5200 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland

PROFIEL. Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs. Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PROFIEL Lid Raad van Toezicht profiel Onderwijs Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, november 2015 Organisatie & context Het

Nadere informatie

FACTSHEET. Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht. Platform Beleidsinformatie Mei 2013

FACTSHEET. Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht. Platform Beleidsinformatie Mei 2013 FACTSHEET Instroom en succes in de opleiding tot leerkracht Platform Beleidsinformatie Mei 2013 Samenstelling: Pauline Thoolen (OCW/Kennis) Rozemarijn Missler (OCW/Kennis) Erik Fleur (DUO/IP) Arrian Rutten

Nadere informatie

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf

Format samenvatting aanvraag. Opmerking vooraf Format samenvatting aanvraag Opmerking vooraf Mocht u de voorkeur geven aan openbaarmaking van de gehele aanvraag in plaats van uitsluitend onderstaande samenvatting dan kunt u dat kenbaar maken bij het

Nadere informatie

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur

SKPO Profielschets Lid College van Bestuur SKPO Profielschets Lid College van Bestuur 1 Missie, visie SKPO De SKPO verzorgt goed primair onderwijs waarbij het kind centraal staat. Wij ondersteunen kinderen om een stap te zetten richting zelfstandigheid,

Nadere informatie

Leiderschap in Turbulente Tijden

Leiderschap in Turbulente Tijden De Mindset van de Business Leader Leiderschap in Turbulente Tijden Onderzoek onder 175 strategische leiders Maart 2012 Inleiding.. 3 Respondenten 4 De toekomst 5 De managementagenda 7 Leiderschap en Ondernemerschap

Nadere informatie

Léren door te stromen en aan te sluiten

Léren door te stromen en aan te sluiten Léren door te stromen en aan te sluiten Workshop GoLeWe-conferentie Hasselt, 9 december 2010 MBO Dr. Cees Terlouw Lector Instroommanagement & Aansluiting Directeur LICA HBO Kom verder. Saxion. VO Inleiding

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs HBO-Monitor 2007 G.W.M. Ramaekers Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Nadere informatie

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015

Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Revisie Keuzegids Universiteiten 2015 Voor u ligt een nieuwe analyse Keuzegids 2015 d.d. 5-11-2014. Deze vernieuwde analyse is tot stand gekomen wegens een grote rectificatie op de Keuzegids 2015 d.d.

Nadere informatie

Programma Studiemiddag Studie in Cijfers

Programma Studiemiddag Studie in Cijfers Programma Studiemiddag Studie in Cijfers 14.00-14.10 Welkom en opening door dagvoorzitter IJmert van Muilwijk, voorzitter CNVjongeren 14.10-14.30 Resultaat van pilot Studie in Cijfers & visie vanuit de

Nadere informatie

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015

NIDAP Informatie 02042015 / Audits NIDAP. Opleidingsmarktonderzoek. Informatie over onze onderzoeksdiensten NIDAP 2015 Opleidingsmarktonderzoek Informatie over onze onderzoeksdiensten 2015 1 Introductie Inleiding In dit korte document staat algemene informatie over onze opleidingsmarktonderzoeken. Tevens wordt dieper ingegaan

Nadere informatie

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag

3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag 3 Onze studenten 3.1 Oriëntatie op vervolgonderwijs 3.1.1 Bezoekersaantallen Open Dag Bezoekersaantallen per vestiging nov 06 2007 2008 2009 2010 De Haagse Hogeschool 2832 14926 15575 19529 17405 De Haagse

Nadere informatie

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014

TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 TEVREDENHEIDSONDERZOEK ZAANLANDS LYCEUM 2014 Inleiding In maart van dit jaar heeft adviesbureau Van Beekveld en Terpstra in opdracht van het College van Bestuur van OVO Zaanstad op de scholen van OVO een

Nadere informatie

Student & Lector. Een steekproef

Student & Lector. Een steekproef Student & Lector Een steekproef Aanleiding Sinds 2001 kent het Nederlandse hoger onderwijs lectoraten. Deze lectoraten worden vormgegeven door zogenaamde lectoren: hoog gekwalificeerde professionals uit

Nadere informatie

voor het middelbaar beroepsonderwijs

voor het middelbaar beroepsonderwijs voor het middelbaar beroepsonderwijs Peer Support betekent systematische en structurele begeleiding van een jongerejaars student door een ouderejaars. Peer Support is een internationaal erkend programma

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Kwaliteit van Goed Werkgeverschap

Kwaliteit van Goed Werkgeverschap Kwaliteit van Goed Werkgeverschap Meting KWH-Goed Werkgeverschaplabel Rapportage opgesteld door KWH in samenwerking met EVZ organisatie-advies Bijlagen Corporatie Rotterdam, 20xx Inhoudsopgave

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Utrecht Business School

Utrecht Business School Cursus Persoonlijke Effectiviteit De cursus Persoonlijke Effectiviteit duurt ongeveer 2 maanden en omvat 5 colleges van 3 uur. U volgt de cursus met ongeveer 10-15 studenten op een van onze opleidingslocaties

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken...

110 C + 2757 C CMYK. Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... 110 C + 2757 C CMYK Hogeschool de Kempel Als jij het verschil wilt maken... De beste leraar worden op Hogeschool de Kempel Ben jij nieuwsgierig naar het leren van kinderen en wil jij kinderen inspireren?

Nadere informatie

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA

Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA Jaarverslag 2014-2015 DE DELTA VOORWOORD In dit verslag van obs de Delta treft u op schoolniveau een verslag aan van de ontwikkelingen in het afgelopen schooljaar in het kader van de onderwijskundige ontwikkelingen,

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg

Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg AVANS HOGESCHOOL Avans Hogeschool heeft 54 hbo-opleidingen, 28.000 studenten en 2.400 medewerkers. En heeft zeven locaties. In Breda, s- Hertogenbosch en Tilburg Jij hebt ambitie. Jij legt de lat hoog.

Nadere informatie

Hoger onderwijs MEEKIJKEN OP HET DASH BOARD. Drie hogescholen en hun visualisaties

Hoger onderwijs MEEKIJKEN OP HET DASH BOARD. Drie hogescholen en hun visualisaties TH MA 5-14 Vernieuwingen Datarubriek in de praktijk MEEKIJKEN OP HET DASH BOARD Drie hogescholen en hun visualisaties Deze bijdrage kwam tot stand onder redactie van Reinout van Brakel met medewerking

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Bijlage 4: Pabo-specifieke Kenmerken van studiesucces en studie-uitval in beeld

Bijlage 4: Pabo-specifieke Kenmerken van studiesucces en studie-uitval in beeld Bijlage 4: Pabo-specifieke Kenmerken van studiesucces en studie-uitval in beeld In deze bijlage worden theoretische aanknopingspunten voor de inzet en inrichting van studiekeuze gesprekken binnen dit project

Nadere informatie

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan

Desirée van den Bergh, Marga Kemp, Rob Mientjes, Bianca Peersman en Harry Vankan Project Meer met Mediavoorzieningen een onderzoek naar rol en positionering Mediavoorzieningen: Essentieel en Effectief Samenvatting rapport over de meerwaarde van de diensten van Mediavoorzieningen voor

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW

Als je te weinig van een kind verwacht, komt er niet uit wat er in zit. Onderwijsminister Marja van Bijsterveldt INTERVIEW INTERVIEW Auteur: René Leverink Fotografie: Rijksoverheid Onlangs hebben minister Van Bijsterveldt en staatssecretaris Zijlstra van OCW drie actieplannen gelanceerd, gericht op een ambitieuze leercultuur

Nadere informatie

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur,

Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015. Geacht schoolbestuur, a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze referentie 349195 Datum Betreft Bestuursakkoord PO-Raad-OCW 2012-2015 Geacht

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma 2012-2013

Verkiezingsprogramma 2012-2013 Verkiezingsprogramma 2012-2013 UVASOCIAAL 5 mei 2012 UVASOCIAAL streeft naar keuzevrijheid, kwaliteit, gelijkheid en betrokkenheid, de belangrijkste voorwaarden voor een goede universiteit! Inleiding UVASOCIAAL

Nadere informatie

Functieprofiel Young Expert

Functieprofiel Young Expert 1 Laatst gewijzigd: 20-7-2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1 Ervaringen opdoen... 3 1.1 Internationale ervaring in Ontwikkelingssamenwerkingsproject (OS)... 3 1.2 Nieuwe vaardigheden... 3 1.3 Intercultureel

Nadere informatie

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak

Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Leeftijdbewust personeelsbeleid Ingrediënten voor een plan van aanpak Inhoud Inleiding 3 Stap 1 De noodzaak vaststellen 4 Stap 2 De business case 5 Stap 3 Probleemverdieping 6 Stap 4 Actieplan 8 Stap 5

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw

Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw inspireren motiveren realiseren Werken aan kwaliteit oog voor onderwijs in de 21e eeuw primair onderwijs Klassewijzer BV Lageweg 14c 9698 BN Wedde T 0597-464483 www.klassewijzer.nl info@klassewijzer.nl

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie