Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze. oktober 2011"

Transcriptie

1 Onderzoek studie uitval HBO studenten Het belang van een goede studiekeuze oktober 2011

2 Hoog percentage studie uitvallers Uit cijfers van de HBO-raad blijkt dat gemiddeld 15,8% van de HBO studenten afvalt na het eerste studiejaar. Er zijn hiervoor uiteenlopende oorzaken bekend. De studie uitval of het veranderen van studie kan voor een student soms flinke studie vertraging betekenen. Tevens kan dit, met de extra maatregelen van de overheid, de student veel extra geld gaan kosten. Naast het feit dat het nadelig is voor de student, is het ook voor de studie-instelling geen wenselijke situatie. Dit mede door het feit dat alle studie-instellingen te maken gaan krijgen met flinke bezuinigingen. En in vroegtijdige studieverlaters, is er vanuit de studie-instelling relatief veel geïnvesteerd. Dat studenten een goede studiekeuze moeten maken is natuurlijk algemeen bekend. Studenten moeten echter wel in staat gesteld worden een gedegen beslissing te kúnnen maken op basis van de toereikende informatie. Doel onderzoek Naar aanleiding van de cijfers van de HBO-raad en de betreffende maatregelen van de overheid, is er door onderzoek gedaan naar de uitval van studenten en de bijbehorende oorzaken. In veel onderzoeken wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende oorzaken. Een daar van is verkeerde studiekeuze. Deze conclusie is echter te abstract. Wij zijn namelijk van mening dat vrijwel iedere student die een studie voortijdig staakt, een verkeerde studiekeuze heeft gemaakt. De definitie verkeerde studiekeuze zegt inhoudelijk dus niets over de oorzaak. Met dit onderzoek willen wij juist dieper ingaan op de reden van een verkeerde keuze én daarmee belangrijke oorzaken van de daadwerkelijke studie uitval bevestigen. Huidige uitval cijfers In de onderstaande tabel is het huidige percentage studie uitvallers binnen het HBO aangegeven. Hierin is goed zichtbaar dat de uitval van studenten afkomstig uit het MBO een stuk hoger ligt dan studenten die een HAVO of VWO vooropleiding hebben gevolgd. Ondanks deze uiteenlopende verhoudingen ligt het totale gemiddelde uitval percentage na het eerste studiejaar op 15,8%. Vooropleiding Uitval na 1 e jaar HBO MBO 21,1% HAVO 12,9% VWO 6,6% HO (HBO opleiding) 13,1% Bron: HBO-raad (cijfers cohort 2009) 1

3 Het hoge uitval percentage bij studenten vanuit het MBO is hoogstwaarschijnlijk terug te voeren op een gebrek aan voldoende basiskennis. MBO studenten worden veelal niet goed genoeg voorbereid op het HBO. Hierdoor is de kans dat ze succes hebben op het HBO een stuk kleiner. Dit benadrukt nogmaals het belang van het onderwijzen van gedegen basiskennis binnen het Middelbaar Beroepsonderwijs. Studenten die van de HAVO en VWO komen zijn over het algemeen breder georiënteerd en bezitten meer basisvaardigheden. Hierdoor ligt dat uitvalspercentage aanzienlijk lager. Profielgegevens onderzoek hecht veel waarde aan de mening van de studenten zelf. Wij hebben daarom een groep van 1000 HBO studenten onderworpen aan een korte enquête. Hierin stelden wij vragen omtrent de huidige studie situatie van de student en het belang van een goede studiekeuze. Vooropleiding Deelname HAVO 46,5% MBO 33,1% VWO 10,9% HO (HBO opleiding) 9,5% Bijna de helft van de studenten die deelnamen aan de enquête is afkomstig van de HAVO, namelijk 46,5%. Een derde van de deelnemers heeft reeds een beroepsopleiding gevolgd in het Middelbaar Beroepsonderwijs. Alle studenten waren op het moment van het onderzoek actief op een HBO opleiding. Het merendeel van de deelnemers zat in het 2 e en 3 e jaar van een HBO opleiding. Studiejaar Deelname 1 e jaar 21,3% 2 e jaar 31,7% 3 e jaar 28,1% 4 e jaar 18,9% 2

4 Enquête gegevens De enquête bestond uit 4 stellingen die betrekking hadden op de studie tevredenheid en de bijbehorende studiekeuze. Aan de studenten werd gevraagd om elke stelling naar waarheid en eigen ervaring te beoordelen. Relevante vragen uit de enquête bevatten onder andere de onderstaande kernzaken. Oriëntatie en studiekeuze Vooropleiding/studiejaar Tevredenheid huidige studiekeuze Verklaring studie tevredenheid en bijbehorende verwachtingen Van de ondervraagde studenten geeft meer dan een kwart (28,2%) aan niet blij te zijn met hun huidige studiekeuze en overweegt van studie te wisselen of zelfs volledig te stoppen met studeren. 81 studenten konden op het moment dat de enquête plaats vond nog niet bepalen of zij een goede studiekeuze hadden gemaakt. Deze studenten waren slechts enkele weken geleden gestart met hun opleiding. Beoordelingen huidige studie Aantal / percentage Tevreden over studiekeuze 637 studenten / 63,7% Ontevreden over huidige studiekeuze 282 studenten / 28,2% Nog niet kunnen bepalen 81 studenten / 8,1% 3

5 65,5% ontevreden over voorlichting vanuit studie- instellingen In de onderstaande grafiek zijn de gegevens van de ondervraagde studenten verwerkt. Zoals goed zichtbaar is, geeft meer dan de helft (65,5%) van de studenten die niet blij is met hun huidige studiekeuze aan, dat deze verkeerde studiekeuze ligt aan onjuiste of gebrekkige informatie en/of voorlichting vanuit de studie-instelling zelf. Dit betreft producten als de website en brochures/flyers, maar dit geldt ook voor open dagen. De studenten geven aan dat vooral bij de open dagen enkel de leuke kanten van de opleiding worden aangehaald. En in sommige gevallen zelfs leuker gemaakt worden dan ze in werkelijkheid zijn. Hierdoor krijgen de studenten een verkeerd beeld van de opleiding. Een studie kan dan in de praktijk erg tegenvallen. Het andere deel van de onderzochte studenten (34,5%) heeft aangegeven zich vooraf niet goed of te weinig te hebben verdiept in de opleiding. Hierdoor is de studiekeuze uiteindelijk dan ook tegengevallen. Reden te meer om ook die studenten te voorzien van echte en juiste studie informatie. Recentelijk is er door de LSVB (Landelijke Studenten Vakbond) een onderzoek gepubliceerd genaamd: Onderzoek Studievoorlichting: Voorliegen of voorlichting? Hierin werden de brochures van universiteiten onder de loep genomen. Uit dit onderzoek blijkt dat ook in die brochures veel foutieve informatie staat. Ook informatie die feitelijk niet juist blijkt te zijn, wordt zonder meer gepubliceerd. 4

6 Conclusie Uit gesprekken met studenten blijkt vooral dat met name de indeling van hun opleiding er in de praktijk anders uitziet. Zo kregen wij vaak te horen dat het aantal contacturen niet overeen kwam met de voorlichting. En dat bij de klassen/colleges soms wel meer dan 200 studenten aanwezig waren, en dat terwijl er volgens de brochures kleinschalig gewerkt zou worden. Uit dit rapport kan geconcludeerd worden dat de voorlichting vanuit de studieinstellingen zélf, beter en vooral transparanter moet. Maar liefst 65,5% van de studenten die niet tevreden zijn met hun huidige studiekeuze geeft aan dat het te maken heeft met onvolledige informatie/voorlichting vanuit de studie-instelling. Wij concluderen dat hier een aanzienlijk verbeterpunt ligt voor studie-instellingen. Studie-instellingen dienen opleidingen helder en eerlijk aan te bieden. Zowel op de websites en brochures als bij de open dagen. Zaken die bij voorbaat niet juist blijken te zijn, of niet waar gemaakt kunnen worden, mogen volgens ons in geen enkele vorm gebruikt worden tijdens de werving van studenten. Ons advies aan studie-instellingen is om studenten meer inspraak te geven in de beoordeling van de opleidingen. Hierdoor creëer je duidelijkheid, openheid en eerlijkheid. Door studenten bijvoorbeeld opleidingen zélf te laten beoordelen, bewerkstellig je dat studenten interactief ervaringen met elkaar kunnen delen. Zodoende is het voor aankomende studenten eenvoudiger om een objectief beeld te krijgen van zowel de sterke als van de zwakke kanten van een opleiding. Studenten kunnen zich hierdoor beter oriënteren op hun studiekeuze. De kans dat studenten dan een betere studiekeuze maken is aanzienlijk groter. En in een later stadium zullen minder vaak onverwachte zaken naar voren komen. Aan de andere kant helpt dit studie-instellingen eerlijk en open naar buiten te treden over hun opleidingen en het aanbod. Tevens draagt het bij aan het vertrouwen van een hogeschool of universiteit. Daarnaast kunnen studie-instellingen zelf eenvoudig zien wat er speelt onder de studenten om daar vervolgens tijdig op in te kunnen spelen. 5

7 Bronnen De gegevens die vermeld zijn in dit rapport zijn afkomstig uit verschillende bronnen. De gegevens afkomstig van de HBO-raad uit het onderzoek Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs hebben onder andere een basis gevormd voor dit onderzoek. De overige onderzoeksgegevens zijn afkomstig uit onderzoek van. In een enquête werd aan 1000 willekeurige HBO studenten gevraagd een aantal stellingen te beantwoorden omtrent hun huidige studie en de tevredenheid daarover. De cijfers uit deze enquête zijn uitgewerkt in dit onderzoek en liggen ten grondslag aan de conclusies en adviezen. Alle gegevens zijn zo correct mogelijk gepubliceerd. Mochten er onverhoopt onjuistheden in dit onderzoek vermeld staan, verzoeken wij u contact met ons op te nemen via Hier kunt u ook terecht voor algemene vragen. 6

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

Adviezen voor studiekiezers op basis van de Startmonitor

Adviezen voor studiekiezers op basis van de Startmonitor Adviezen voor studiekiezers op basis van de Startmonitor Conclusies en aanbevelingen op basis van jaarlijks onderzoek naar studiekeuze en studiesucces Jules Warps ResearchNed mei 2012 2012 ResearchNed

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011

Feiten en cijfers. Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs. juni 2011 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs juni 2011 2 Feiten en cijfers Afgestudeerden en uitvallers in het hoger beroepsonderwijs Meer dan zeven op de tien studenten

Nadere informatie

Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur

Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur Blok 5. Ouderbetrokkenheid, 1 uur Ouders: Mijn kind moet zelf kiezen Studiekiezers: mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Volwassenen rondom studiekiezer Tweederde 1e jaars zegt: De meeste

Nadere informatie

STUDIEKEUZE BOEKJE. Een gratis e-book van Keuzecoaches. 2013, Keuzecoaches

STUDIEKEUZE BOEKJE. Een gratis e-book van Keuzecoaches. 2013, Keuzecoaches STUDIEKEUZE BOEKJE Een gratis e-book van Keuzecoaches Een gratis studiekeuze boekje van Keuzecoaches. Met handige tips voor ouders en jongeren. Een eerste stap op weg naar een goede keuze. C KEUZE COACHES

Nadere informatie

Inleiding. RESULTATEN ENQUÊTE ONLINE COMMUNICATIE Gemeente Staphorst. Juli 2015

Inleiding. RESULTATEN ENQUÊTE ONLINE COMMUNICATIE Gemeente Staphorst. Juli 2015 Pagina 1 van 5 Inleiding Van 2 t/m 13 april hebben inwoners de gelegenheid gekregen hun mening te geven over de online communicatie van de gemeente Staphorst. In deze enquête werd gevraagd hoe tevreden

Nadere informatie

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO

Aandeel meisjes in de bètatechniek VMBO Vrouwen in de bètatechniek Traditioneel kiezen veel meer mannen dan vrouwen voor een bètatechnische opleiding. Toch lijkt hier de afgelopen jaren langzaam verandering in te komen. Deze factsheet geeft

Nadere informatie

Ouderbetrokkenheid. Ouders: Studiekiezers: Mijn kind moet zelf kiezen. mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten

Ouderbetrokkenheid. Ouders: Studiekiezers: Mijn kind moet zelf kiezen. mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Ouderbetrokkenheid Ouders: Mijn kind moet zelf kiezen Studiekiezers: mijn ouders zijn belangrijk 55% wo, 70% hbo studenten Volwassenen rondom studiekiezer Tweederde 1e jaars zegt: De meeste info over studeren

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 356 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs en de Wet voortgezet onderwijs BES in verband met het treffen van een overgangsmaatregel

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking CIJFERS Studeren met een functiebeperking Gebaseerd op het onderzoek Studeren met een functiebeperking 2012 door ResearchNed/ITS in opdracht van het Ministerie van OCW. 1 De 10 meest voorkomende functiebeperkingen

Nadere informatie

Figuur: Procentuele uitval studenten hbo lerarenopleidingen na het eerste studiejaar (instroomjaren 2004 tot en met 2008)

Figuur: Procentuele uitval studenten hbo lerarenopleidingen na het eerste studiejaar (instroomjaren 2004 tot en met 2008) Uitval van studenten aan lerarenopleidingen Bij de verschillende hbo lerarenopleidingen vallen in het algemeen minder studenten uit dan in het totale hbo. Bij de talenopleidingen vallen relatief veel studenten

Nadere informatie

TECHNISCH RAPPORT SECTORHOOFDSTUK HO. Onderwijsverslag 2013/2014

TECHNISCH RAPPORT SECTORHOOFDSTUK HO. Onderwijsverslag 2013/2014 TECHNISCH RAPPORT SECTORHOOFDSTUK HO Onderwijsverslag 2013/2014 April 2015 Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Databronnen en definities... 4 3. Aantal bekostigde en niet bekostigde opleidingen per 1 oktober 2013...

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker

Factsheet persbericht. Toekomst van studenten onzeker Factsheet persbericht Toekomst van studenten onzeker Inleiding Studententijd De overheid komt met steeds meer nieuwe wetten en voorstellen om te bezuinigen en de student te motiveren zijn/haar studie in

Nadere informatie

Wat weet jij over het leenstelsel?!

Wat weet jij over het leenstelsel?! Resultaten onderzoek Wat weet jij over het leenstelsel? 13-01-2015 Wat weet jij over het leenstelsel? In 2015 staan er ingrijpende veranderingen voor de deur die de toegankelijkheid van het onderwijs onder

Nadere informatie

Samenvatting resultaten Quick Scan Aansluiting HBO-TU/e

Samenvatting resultaten Quick Scan Aansluiting HBO-TU/e Quick Scan: Aansluiting HBO-TU/e juni 2005 Samenvatting resultaten Quick Scan Aansluiting HBO-TU/e Een Quick Scan is een peiling onder studenten over een actueel onderwerp. Het Studenten Service Centrum

Nadere informatie

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI)

Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Advies van het gebruikersplatform Studiekeuze Informatie (SKI) Inleiding Voor u ligt het advies van het gebruikersplatform studiekeuze informatie. Dit gebruikersplatform bestaat uit een aantal belanghebbende

Nadere informatie

Studiekeuze123. Thora Arnadottir en Daphne Selhorst. Studiekeuze123: Een overzicht van alle opleidingen van hogescholen en universiteiten

Studiekeuze123. Thora Arnadottir en Daphne Selhorst. Studiekeuze123: Een overzicht van alle opleidingen van hogescholen en universiteiten Studiekeuze123 Thora Arnadottir en Daphne Selhorst Wat is Studiekeuze123? Zelfstandige Stichting: samenwerkingsverband koepels hoger onderwijs (ISO, LSVb, HBO-raad, NRTO en VSNU) Financiering door ministerie

Nadere informatie

Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken

Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken Doorstroom mbo-studenten naar lerarenopleidingen op de Hogeschool Rotterdam: de stand van zaken Factsheet september 2009. Contactpersoon: Daphne Hijzen, onderzoeker en lid van de Kenniskring beroepsonderwijs

Nadere informatie

Studeren met een functiebeperking

Studeren met een functiebeperking Studeren met een functiebeperking 15 oktober 2013 Directie Hoger onderwijs en studiefinanciering Ministerie van OCW Anja van den Broek, Marjolein Muskens & Jeroen Winkels Meerjarig onderzoek 2008-2012

Nadere informatie

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015)

OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) OCW-Peiling Plannen Studievoorschot (Tussenmeting maart 2015) Met het oog op de voorbereiding van de voorlichtingsaanpak rond de op handen zijnde invoering van het studievoorschot heeft GfK in opdracht

Nadere informatie

Online-dating in studiekeuzeprocessen voor een succesvolle doorstroming naar het hbo

Online-dating in studiekeuzeprocessen voor een succesvolle doorstroming naar het hbo Online-dating in studiekeuzeprocessen voor een succesvolle doorstroming naar het hbo Cees Terlouw & Hans de Vries Workshop Studiekeuzeconferentie Utrecht, 29 september 2011 Kom verder. Saxion. KCOI - Kenniscentrum

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuze

Onderzoek: Studiekeuze Onderzoek: Studiekeuze Publicatiedatum: 31-01- 2014 Over dit onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 29 t/m 31 januari 2014, deden 712 scholieren en 1064 studenten mee. De uitslag van de peiling

Nadere informatie

Bezoekers Open Dagen maart

Bezoekers Open Dagen maart Resultaten open dagen maart 2014 Hieronder volgt een analyse van de open dagen van 8 maart in Leeuwarden en 22 maart in en in Wageningen. Aantal van bezoekers: In totaal hebben 2.685 bezoekers (waarvan

Nadere informatie

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten,

* 1. Wat is uw geslacht? Beste oud-studenten, Beste oud-studenten, Hogeschool de Kempel doet onderzoek naar de loopbaan van afgestudeerden. De gegevens zijn van belang om verbeteringen aan te brengen in de huidige opleiding en om de huidige studenten

Nadere informatie

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN

DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN DE ONDRAAGLIJKE LICHTHEID VAN STUDIEKEUZEN Inleiding congres Kiezen is een werkwoord voor wie? van de Vereniging van Schooldecanen en Loopbaanbegeleiders, Amersfoort, 24 maart 2011 Tom Luken Luken Loopbaan

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Maatwerkrapportage bij Aansluitingsmonitor 2008 2009

Maatwerkrapportage bij Aansluitingsmonitor 2008 2009 Maatwerkrapportage bij Aansluitingsmonitor 2008 2009 Tabellenbijlage hogeschool: opleidingsrapportage: naam opleiding studiejaar: 2008 2009 bron: Aansluitingsmonitor Noordoost Nederland 2008 2009, sept

Nadere informatie

In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren)

In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren) In hoeverre ben jij al bezig met de keuze voor een studie na de middelbare school? (bovenbouwscholieren) Ik ben daar heel erg mee bezig 39,4% Ik ben daar redelijk mee bezig 50,4% Ik ben daar niet zo mee

Nadere informatie

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering

Samenvatting rapportage. Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid. Contractcatering Samenvatting rapportage Baan je toekomst: werken aan duurzame inzetbaarheid Contractcatering In samenwerking met: Rijnland Advies 1 Inleiding Even terugkijken.. De komende jaren verandert de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Denk alvast over de volgende vraag na:

Denk alvast over de volgende vraag na: Denk alvast over de volgende vraag na: Wat is uw beste schoolervaring als leerling/student? (dus toen u zelf nog in de schoolbank zat; welk vak, school, opleiding, docent etc) Jos Gipmans Manager Cursisten

Nadere informatie

Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen

Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen Benchmark Hogescholen In opdracht van Platform Bètatechniek Ten behoeve van bestuurlijk overleg met hogescholen Auteur: ir.ing. R.M.F. Brennenraedts Datum: mei 2007 Projectnummer: 2007.039 Achtergrond

Nadere informatie

Het imago van ict. Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren. HBO-I Stichting

Het imago van ict. Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren. HBO-I Stichting Het imago van ict Onderzoek naar keuzemotieven van scholieren HBO-I Stichting Een initiatief van de VHTO, Landelijk expertisebureau meisjes/vrouwen en bèta/techniek Het project wordt uitgevoerd in het

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2013

Resultaten WO-monitor 2013 Resultaten WO-monitor 2013 Samenvatting: De WO-Monitor is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De WO-monitor wordt

Nadere informatie

Waarom ga je dat doen volgend jaar?

Waarom ga je dat doen volgend jaar? Waarom ga je dat doen volgend jaar? Susanne de Haar, Marlien Douma, Jan-Willem Kalhorn, Michiel Tolboom, Lotte Bonsel Begeleider: Marja ter Wal Inleiding Aan het einde van de middelbare school komt voor

Nadere informatie

Student & Lector. Een steekproef

Student & Lector. Een steekproef Student & Lector Een steekproef Aanleiding Sinds 2001 kent het Nederlandse hoger onderwijs lectoraten. Deze lectoraten worden vormgegeven door zogenaamde lectoren: hoog gekwalificeerde professionals uit

Nadere informatie

Resultaten Propedeuse Stenden, NHL en VHL van leerlingen Friese vo-scholen

Resultaten Propedeuse Stenden, NHL en VHL van leerlingen Friese vo-scholen Resultaten Propedeuse Stenden, NHL en VHL van leerlingen Friese vo-scholen Propedeuse 2011-2012 Een product van de projectgroep terugkoppeling studieresultaten van het Aansluitingsnetwerk VO-HO Fryslân.

Nadere informatie

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1

Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Analyse van de instroom van allochtone studenten op de pabo 1 Inleiding Hoeveel en welke studenten (autochtoon/allochtoon) schrijven zich in voor de pabo (lerarenopleiding basisonderwijs) en blijven na

Nadere informatie

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015

Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities. 19 februari 2015 Basisgegevens opleidingsbeoordelingen Indicatoren en definities 19 februari 2015 Inhoud 1 Inleiding 3 2 Basisgegevens hbo-bacheloropleidingen 4 2.1 Voltijd hbo-ba 4 2.2 Deeltijd en duaal hbo-ba 5 3 Basisgegevens

Nadere informatie

Veranderen van opleiding

Veranderen van opleiding Veranderen van opleiding Veel hbo-psychologie studenten door naar een wo-opleiding... 2 Havisten in Gedrag & Maatschappij stappen vaker over naar wo... 3 Mbo ers en havisten in psychologie-opleidingen

Nadere informatie

SPA pilot St. Bonifatius College Utrecht i.s.m. Project-You! en MyPem

SPA pilot St. Bonifatius College Utrecht i.s.m. Project-You! en MyPem SPA pilot St. Bonifatius College Utrecht i.s.m. Project-You! en MyPem Nieuwe producten: de Student Profiel Analyse (SPA) en studiekeuzerichtlijnen In april 2015 lanceerde Thomas Education twee nieuwe producten:

Nadere informatie

Studiekeuzegesprekken

Studiekeuzegesprekken Studiekeuzegesprekken Bachelor Bedrijfskunde 2009, 2010, 2011 Dr. A.W.A. Scheepers DOEL STUDIEKEUZEGESPREKKEN AANLEIDING Jaarlijks ongeveer 1000 aanmeldingen Bacheloropleiding Bedrijfskunde Ongeveer 80%

Nadere informatie

Oriëntatiefases en zoekmogelijkheden

Oriëntatiefases en zoekmogelijkheden Inzoomen op: Oriëntatiefases en zoekmogelijkheden Hoger onderwijs in beweging Opleidingen en eisen Inschrijvingsprocedure Drie categoriën / drie stadia van oriëntatie Open dagen (algemene oriëntatie)

Nadere informatie

Marktinventarisatie ELO s in het VO

Marktinventarisatie ELO s in het VO Marktinventarisatie ELO s in het VO Voorwoord Omdat we bij itslearning onze dienstverlening continu willen verbeteren, hebben we onderzoek laten doen naar het gebruik van elektronische leeromgevingen (ELO

Nadere informatie

Benchmark Axisopleidingen

Benchmark Axisopleidingen Benchmark Axisopleidingen In opdracht van: Platform Bèta Techniek In samenwerking met Ministerie van OCW HBO-raad Project: 2008.104 Datum: Utrecht, 22 december 2008 Auteurs: Guido Ongena, MSc. drs. Rob

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg

Ondernemingspeiling 2015. Foto: Jan van der Ploeg Ondernemingspeiling 2015 Foto: Jan van der Ploeg Kenniscentrum MVS Juni 2015 O n d e r n e m i n g s p e i l i n g 2 0 1 5 P a g i n a 2 Inleiding Op initiatief van het team Economische Zaken, Toerisme

Nadere informatie

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek

Monitor beleidsmaatregelen 2014. Anja van den Broek Monitor beleidsmaatregelen 2014 Anja van den Broek Maatregelen, vraagstelling en data Beleidsmaatregelen Collegegeldsystematiek tweede studies uit de Wet Versterking besturing inclusief uitzonderingen

Nadere informatie

Onderzoek: Studiekeuzecheck

Onderzoek: Studiekeuzecheck Onderzoek: Studiekeuzecheck Publicatiedatum: 11-4- 2014 Over dit onderzoek Het 1V Jongerenpanel, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 7000 jongeren van 12 t/m 24 jaar. Aan dit online onderzoek, gehouden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 24 724 Studiefinanciering Nr. 137 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETENSCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC Leiden. ovd13 - Sport en bewegen

ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO. ROC Leiden. ovd13 - Sport en bewegen ONDERZOEK NAAR KWALITEITSVERBETERING MBO ROC Leiden ovd13 - Sport en bewegen Utrecht, september 2012 Plaats: LEIDEN BRIN: 25MA Onderzoeksnummer: 126852 Onderzoek uitgevoerd in: Juli 2012 Conceptrapport

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen

Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Sterk LOB in havo en vwo belang en urgentie actuele beleidsontwikkelingen Masterclass LOB in havo/vwo 29 november 2012 Janina van Hees en Karen Oostvogel Programma Korte introductie project Stimulering

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG. Datum 8 april 2015 Betreft Derde kennismeting studievoorschot >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA..DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren Samenvatting Gap Year onderzoek Mei 2012 Gap Year onderzoek In april 2012 hebben het Europees Platform en de Nuffic onderzoek gedaan naar de toekomstplannen van leerlingen na hun eindexamen. De focus van

Nadere informatie

De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs. Betreft DatumInwerkingtreding Wet studievoorschot hoger onderwijs

De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs. Betreft DatumInwerkingtreding Wet studievoorschot hoger onderwijs >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De colleges van bestuur van de instellingen voor middelbaar beroepsonderwijs.. Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

Re-integratie van allochtone vroegtijdige Schoolverlaters. Dr. Kaj van Zenderen, Prof dr. R. Maier, Dr. W. de Graaf

Re-integratie van allochtone vroegtijdige Schoolverlaters. Dr. Kaj van Zenderen, Prof dr. R. Maier, Dr. W. de Graaf Re-integratie van allochtone vroegtijdige Schoolverlaters Dr. Kaj van Zenderen, Prof dr. R. Maier, Dr. W. de Graaf Inleiding: re-integratie van allochtone vroegtijdige schoolverlaters Achtergrond project:

Nadere informatie

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g

Studeren aan het hbo. W i n d e s h e i m z e t k e n n i s i n w e r k i n g Studeren aan het hbo Inhoud van de presentatie Kenmerken van het hbo Verschil tussen havo en hbo Verschil hbo en universiteit Opbouw van een hbo-opleiding Studieresultaten en begeleiding Toelating en aanmelding

Nadere informatie

Kiezen is een Kunst. Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting. Interstedelijk Studenten Overleg

Kiezen is een Kunst. Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting. Interstedelijk Studenten Overleg Kiezen is een Kunst Een onderzoeksrapport over Master-voorlichting Interstedelijk Studenten Overleg Bemuurde Weerd o.z. 1, 3514 AN Utrecht, 030-230 26 66 www.iso.nl, iso@iso.nl Inleiding Met ingang van

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Algemene informatie. Beste aanstaande student,

Algemene informatie. Beste aanstaande student, Algemene informatie Beste aanstaande student, Ter voorbereiding op het gesprek vragen we je een korte enquête in te vullen. Met het invullen bevestig je tegelijk je komst naar het kennismakingsgesprek,

Nadere informatie

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid

Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid www.qompas.nl Januari 2015 Enquêteresultaten QSK & studiekeuzetevredenheid 1 Oordeel studenten/scholieren over Qompas en tevredenheid met betrekking tot

Nadere informatie

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl

Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Pagina 1/5 Mekelweg 4, kamer LB02.800 2628 CD Delft 015-2781430 j.vandeluitgaarden-ninaber@tudelft.nl Aan: TU Delft, College van Bestuur Van: Betreft: Prestatieafspraken TU Delft Datum: 2 januari 2011

Nadere informatie

Propedeuserapport 2012-2013 Hbo Fryslân

Propedeuserapport 2012-2013 Hbo Fryslân Propedeuserapport 2012-2013 Hbo Fryslân Studieresultaten Friese eerstejaars Hbo-studenten. Bert Jan Flim en Jelle Nauta Coördinatoren Aansluitingsnetwerk Vo-Ho Fryslân September 2014 Inhoud Voorwoord...

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

AOC Terra het Groene Lyceum tweede werkconferentie 14 november 2012

AOC Terra het Groene Lyceum tweede werkconferentie 14 november 2012 AOC Terra het Groene Lyceum tweede werkconferentie 14 november 2012 ontstaan + positie inrichting van de opleiding ontwikkelingsproces stand van zaken Studieloopbaanbegeleiding AOC Terra het Groene Lyceum

Nadere informatie

Ik wil weten wát ik kies. Proef. Studeren. bij Hogeschool Rotterdam

Ik wil weten wát ik kies. Proef. Studeren. bij Hogeschool Rotterdam Ik wil weten wát ik kies Proef Studeren bij Hogeschool Rotterdam Proefstuderen Als je (bijna) zeker weet welke opleiding je wilt gaan volgen, is het leuk en interessant om alvast eens te proeven aan je

Nadere informatie

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V

ONDERZOEK. Heterogene en homogene klassen 3 H/V ONDERZOEK Heterogene en homogene klassen 3 H/V In opdracht van: Montessori Lyceum Amsterdam Joram Levison Jeroen Röttgering Lisanne Steemers Wendelin van Overmeir Esther Lap Inhoudsopgave Inhoudsopgave

Nadere informatie

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken

1. Inleiding 2. Analyse 2.1. Een derde van de ouders geeft aan minder te gaan werken 1. Inleiding Vorig jaar kondigde de regering grote bezuinigingen aan op de kinderopvang. De bezuinigingen lopen op tot 774 miljoen in 2015. In 2012 snijdt de regering met zo'n 400 miljoen euro in de kinderopvang.

Nadere informatie

Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de (mogelijke) invloed op instroom en studiesucces van (subgroepen) studenten

Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de (mogelijke) invloed op instroom en studiesucces van (subgroepen) studenten Nominaal = Normaal aan de Erasmus Universiteit Rotterdam en de (mogelijke) invloed op instroom en studiesucces van (subgroepen) studenten Dr. Gerard Baars, drs. Paul van Wensveen, ing. Peter Hermus Aanleiding

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

100 DAGEN HR RAPPORTAGE

100 DAGEN HR RAPPORTAGE Concernstaf 100 DAGEN HR RAPPORTAGE Instituut/Dienst Auteur(s) Functie auteur(s) Concernstaf Claudia Gomes Beleidsonderzoeker Datum April 2016 (c) Hogeschool Rotterdam 2016 INHOUDSOPGAVE Samenvattende

Nadere informatie

Subsector pedagogische opleidingen

Subsector pedagogische opleidingen Samenvatting... 2 Gemiddeld in aantal en inschrijvingen... 2 Meeste instroom in hbo-... 3 Weinig uitval... 3 Relatief minder switchers... 3 Hoog rendement in hbo-bachelor en wo-master... 3 Accreditatie-uitkomsten:

Nadere informatie

Annelies Hak decaan HAVO

Annelies Hak decaan HAVO Voorlichting HAVO klas 5 schooljaar 2015-2016 Annelies Hak decaan HAVO hak@hetlyceumvos.nl Studie is geen last minute vakantie Wat kan ik na de HAVO doen? Studeren HBO, MBO Werken Uitstel van studie eventueel

Nadere informatie

LOB en studiesucces. Onderzoek naar de opbrengst van LOB op basis van de Startmonitor 2012-2013. Onderzoek in opdracht van de VO-Raad Jules Warps

LOB en studiesucces. Onderzoek naar de opbrengst van LOB op basis van de Startmonitor 2012-2013. Onderzoek in opdracht van de VO-Raad Jules Warps LOB en studiesucces Onderzoek naar de opbrengst van LOB op basis van de Startmonitor 2012-2013 Onderzoek in opdracht van de VO-Raad Jules Warps ResearchNed september 2013 2013 ResearchNed Nijmegen in opdracht

Nadere informatie

Voorstel. Iedere opleiding zal vanaf aug 2014 36 weken onderwijs programmeren met 28 uur onderwijsprogrammering per week Waarbij de regel geldt 36+1+1

Voorstel. Iedere opleiding zal vanaf aug 2014 36 weken onderwijs programmeren met 28 uur onderwijsprogrammering per week Waarbij de regel geldt 36+1+1 Doelmatige leerwegen en modernisering bekostiging. Wet van 26 juni 2013 tot wijziging van onder meer de Wet educatie en beroepsonderwijs ten behoeve van het bevorderen van doelmatige leerwegen in het beroepsonderwijs

Nadere informatie

STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1

STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1 STUDIE-EN BEROEPSKEUZE 5 (T)VWO 2014 24-3-2014 COLLEGE DEN HULSTER 1 DOEL VAN DEZE LESSEN VEEL LEERLINGEN KIEZEN TE LAAT GEVOLGEN: IN MAART/ APRIL VAN HET EXAMENJAAR NOG OPEN DAGEN/MEELOOPDAGEN BEZOEKEN

Nadere informatie

Factoren die van invloed zijn op uitval van eerstejaarsstudenten noordoost Nederland. Werkgroep Aansluitingsmonitor noordoost Nederland.

Factoren die van invloed zijn op uitval van eerstejaarsstudenten noordoost Nederland. Werkgroep Aansluitingsmonitor noordoost Nederland. Factoren die van invloed zijn op uitval van eerstejaarsstudenten noordoost Nederland. Werkgroep Aansluitingsmonitor noordoost Nederland. Definitief. 15 Juni 2012. Groningen/Zwolle Juni 2012 1 Inhoud 1

Nadere informatie

Instroomonderzoek naar achtergrond, verwachtingen en bevindingen van de eerstejaars Communicatiestudenten op de NHL in 2014

Instroomonderzoek naar achtergrond, verwachtingen en bevindingen van de eerstejaars Communicatiestudenten op de NHL in 2014 Instroomonderzoek naar achtergrond, verwachtingen en bevindingen van de eerstejaars Communicatiestudenten op de NHL in 2014 Opdrachtgever: Bernard Kramer Begeleidende docent: Geert-Jan van Dam Studenten:

Nadere informatie

open dag Leeuwarden 8 maart 2014

open dag Leeuwarden 8 maart 2014 open dag Leeuwarden 8 maart 2014 1. In welk studiejaar zit je? MBO 3 2,2% 1 MBO 4 2,2% 1 HAVO 4 34,8% 16 HAVO 5 30,4% 14 VWO 5 8,7% 4 VWO 6 0,0% 0 Overige (geef nadere toelichting) 21,7% 10 1 of 11 2.

Nadere informatie

De Studiekeuzecheck op de Radboud Universiteit

De Studiekeuzecheck op de Radboud Universiteit De Studiekeuzecheck op de Radboud Universiteit Carla van Wely, projectleider VSNU-conferentie Matching van Talent 01-04-2014 Onderwerpen Studiekeuzecheck op RU: korte beschrijving Voortraject Digitale

Nadere informatie

Content Rich Recruitment Tool. 22 november 2011

Content Rich Recruitment Tool. 22 november 2011 Content Rich Recruitment Tool 22 november 2011 Studiekeuzeportal: CRRT Universiteit Leiden Technische Universiteit Delft Haagse Hogeschool Hogeschool Leiden Doel: ontsluiting verbeteren Eén loket in webaanbod

Nadere informatie

Annelies Hak decaan HAVO

Annelies Hak decaan HAVO Voorlichting HAVO klas 5 schooljaar 2014-2015 Annelies Hak decaan HAVO hak@hetlyceumvos.nl Studie is geen last minute vakantie Wat kan ik na de HAVO doen? Studeren HBO, MBO Werken Uitstel van studie eventueel

Nadere informatie

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs

Feiten en cijfers. Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 1 Feiten en cijfers Studentenaantallen in het hoger beroepsonderwijs 2010 Ten opzichte van 2009 is de instroom stabiel: -0,3 procent

Nadere informatie

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS

UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS UW KIND NAAR HET MBO INFORMATIE VOOR OUDERS HET BESTE UIT UW KIND HALEN WAT IS HET MBO? Het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) leidt studenten op om een bepaald beroep uit te oefenen. Van verpleegkundige

Nadere informatie

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers

Bijlagen. Tevredenheid van potentiële werknemers Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Evaluatie Pastiel Bijlagen Tevredenheid van potentiële werknemers Pastiel Drs. Jan Dirk Gardenier MBA Erik Geerlink, MSc Lotte Piekema, MSc Februari 2014

Nadere informatie

WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS. Avéro Achmea P13628

WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS. Avéro Achmea P13628 WAARDE VAN ADVIES - 2013 DE WAARDE VAN ADVIES VAN INTERMEDIAIRS P13628 INHOUDSOPGAVE KARAKTERISTIEKEN CONCLUSIE WAARDE VAN ADVIES KARAKTERISTIEKEN ONDERZOEKSOPZET CONCLUSIE CONCLUSIES DE WAARDE VAN ADVIES

Nadere informatie

Alle analyses die op basis van het 1 Cijfer hoger onderwijs zijn verricht zijn gebaseerd op de voltijd studenten.

Alle analyses die op basis van het 1 Cijfer hoger onderwijs zijn verricht zijn gebaseerd op de voltijd studenten. DEFINITIES EN VERANTWOORDING BESTE STUDIES 2013 1CIJFER HOGER ONDERWIJS Alle analyses die op basis van het 1 Cijfer hoger onderwijs zijn verricht zijn gebaseerd op de voltijd studenten. STUDENTENAANTAL

Nadere informatie

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij

Factsheet persbericht. Student stelt eisen aan stage bij Factsheet persbericht Student stelt eisen aan stage bij Inleiding Stageperiode Een stageperiode is voor veel studenten de meest leerzame periode van hun schoolcarrière. Maar tegen welke problemen lopen

Nadere informatie

Praktijkbeschrijving deel 1,2,3 Hogeschool Windesheim, School of Education OW 10.0842

Praktijkbeschrijving deel 1,2,3 Hogeschool Windesheim, School of Education OW 10.0842 Praktijkbeschrijving deel 1,2,3 Hogeschool Windesheim, School of Education OW 10.0842 Deel 1: Context beschrijving In dit hoofdstuk geven we inzicht in de context van de vier opleidingen van de School

Nadere informatie

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen

Servicedocument Vervolgbeleid rekenen Servicedocument Vervolgbeleid rekenen naar aanleiding van Brief aan Tweede Kamer d.d. 6 oktober 2015 1 Aangenomen moties in Tweede Kamer op 13 oktober 2015 2 Brief aan Tweede Kamer d.d. 22 oktober 2015

Nadere informatie

AANMELDING VOOR DE DECENTRALE SELECTIE OPLEIDING TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN (HAN) STUDIEJAAR 2015-2016

AANMELDING VOOR DE DECENTRALE SELECTIE OPLEIDING TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN (HAN) STUDIEJAAR 2015-2016 AANMELDING VOOR DE DECENTRALE SELECTIE OPLEIDING TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE HOGESCHOOL VAN ARNHEM EN NIJMEGEN (HAN) STUDIEJAAR 2015-2016 Instructie Leuk dat je interesse hebt voor de opleiding Toegepaste Psychologie

Nadere informatie

Slecht in taal, slecht in studie? Resultaten van een onderzoek naar de relatie tussen taalvaardigheid en studiesucces

Slecht in taal, slecht in studie? Resultaten van een onderzoek naar de relatie tussen taalvaardigheid en studiesucces VIJFENTWINTIGSTE CONFERENTIE HET SCHOOLVAK NEDERLANDS Ronde 1 Wilma van der Westen & Domien Wijsbroek Haagse Hogeschool Contact: W.M.C.vanderWesten@hhs.nl D.H.J.Wijsbroek@hhs.nl Slecht in taal, slecht

Nadere informatie

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek

creating tomorrow Logistiek en economie Hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Logistiek en economie Hva techniek HVA TECHNIEK Logistiek en Economie 2013-2014 Het muziekfestival staat op de kalender, de artiesten zijn geboekt. Maar hoe komen al die onderdelen

Nadere informatie

Uitkomsten peiling Strategisch Meerjarenplan 2016-2018

Uitkomsten peiling Strategisch Meerjarenplan 2016-2018 Uitkomsten peiling Strategisch Meerjarenplan 2016-2018 Een peiling onder 639 stomadragers 1. Aanleiding, aanpak en deelname 1.1 Waarom dit onderzoek? De Stomavereniging heeft de stomadrager uitgenodigd

Nadere informatie

Al (bijna) een traditie: de tweede Speeddateavond met ouders en oudleerlingen

Al (bijna) een traditie: de tweede Speeddateavond met ouders en oudleerlingen De LOB-maanden op het Comenius! Vorige week was een drukke LOB-week op het Comenius. Op dinsdagavond de speeddate met ouders voor de leerlingen van 4 en 5 havo, op woensdagavond de voorlichting van vele

Nadere informatie

Verplichting kwaliteitmanagement is prima, maar wel een kostbare zaak!

Verplichting kwaliteitmanagement is prima, maar wel een kostbare zaak! D A T U M 17 juni 2010 P A G I N A 1 van 14 Onafhankelijk onderzoek re-integratiebranche door Re-integratiePartner Verplichting kwaliteitmanagement is prima, maar wel een kostbare zaak! Tussen 27 mei en

Nadere informatie