Jaarverslag EU-GHS/CLP Helpdesk Datum 1 november 2014 Status Definitief

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag EU-GHS/CLP Helpdesk 2013. Datum 1 november 2014 Status Definitief"

Transcriptie

1 Jaarverslag EU-GHS/CLP Helpdesk 2013 Datum 1 november 2014 Status Definitief 1

2 Jaarverslag EU-GHS/CLP Helpdesk 2013 Datum 1 november 2014 Status Definitief Colofon Projectnaam Voorlichting EU-GHS/CLP Versienummer Definitief Opdrachtgever(s) Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Auteur Rijkswaterstaat Leefomgeving (CLP Helpdesk) 2

3 Inhoud Colofon 2 Samenvatting 5 1 Inleiding Achtergrond Leeswijzer 9 2 De CLP Helpdesk Doelstellingen en taken Helpdesk Doelstellingen Taken Afhandeling vragen Voorlichting Evaluatie van het voorlichtingstraject in cijfers en beeld Behandelde vragen De website Bezoek aan de website 19 4 Overige activiteiten Nieuwsbrief Opleiding en trainingen Internationale samenwerking 22 5 Blik op de toekomst 23 3

4 4

5 Samenvatting De EU-GHS Helpdesk is per 1 maart 2008 gestart met het beantwoorden van vragen over de EU-GHS verordening (1272/2008). EU-GHS is de Nederlandse werktitel voor de Europese verordening over de indeling, etikettering en verpakking van chemische stoffen en mengsels (in het Engels: Regulation on Classification, Labelling en Packaging of substances en Mixtures, CLP-Regulation). In 2013 is besloten om de Nederlandse werktitel niet meer te gebruiken. In het vervolg wordt de Engelse afkorting CLP gebruikt. Voorliggend jaarverslag beschrijft de werkzaamheden die de helpdesk in 2013 heeft uitgevoerd. Het beantwoorden van vragen is de belangrijkste taak van de helpdesk. De primaire doelgroep van de helpdesk zijn intermediaire (branche-) organisaties maar iedereen die vragen heeft over de verordening kan terecht bij de helpdesk. De helpdesk heeft in vragen afgehandeld. 76% van de vraagstellers is te vinden bij bedrijven. Vervolgens stellen medewerkers van overheidsorganisaties (13%), adviesbureaus (11%) de meeste vragen. De verhouding tussen de grote bedrijven (meer dan 250 werknemers) en bedrijven uit het MKB is ongeveer 1:2. In 2013 ging net als voorgaande jaren een groot deel van de vragen over de onderwerpen etikettering (33%) en indelen (15%). Daarnaast kwamen er ook vragen (ca.11%) binnen over de REACH-verordening en de vervoerswetgeving (ADR). De website vormt een belangrijk instrument voor de helpdesk, de overige voorlichtingsactiviteiten en de handhaving. Deze bevat veel achtergrond informatie (informatie over de Verordening (EG) Nr. 1272/2008, de relatie met REACH en transportwetgeving, Biociden en arbowetgeving), informatie over voorlichtingsbijeenkomsten, links naar aanverwante websites en een overzicht van veel gestelde vragen. Daarnaast kan de doelgroep verschillende publicaties van de website downloaden. Naast het beantwoorden van vragen heeft de helpdesk in 2013 in april een digitale nieuwsbrief uitgebracht. De digitale nieuwsbrief werd onder 442 lezers verspreid. Bureau KLB heeft in opdracht van de helpdesk in 2013 de voorlichtingsactiviteiten geëvalueerd. Dit was een actie gepland in het communicatieplan voorlichting 1. Aan het onderzoek deden 301 bedrijven en 16 brancheorganisaties mee. KLB onderzocht wat het kennisniveau bij de bedrijven over de CLP-verplichtingen was en welke acties brancheorganisaties tot nu toe hebben ondernomen om hun leden voor te lichten. Uit het onderzoek bleek dat sectoren waarvoor het werken met chemische stoffen de core business is, meestal goed geïnformeerd zijn over CLP. Maar in andere sectoren zijn toch behoorlijk wat bedrijven die nog niet op de hoogte zijn. Fabrikanten (de eerste schakel in de keten) en de formuleerders (de tweede schakel in de keten) zijn meestal goed op de hoogte van de regelgeving en de verplichtingen. Echter, hoe verder je de keten komt, des te lager is het kennisniveau. De conclusie was dat door de overheid gehanteerde getrapte voorlichtingsstrategie goed lijkt te werken. Bij deze strategie richt de voorlichting zich voornamelijk op (intermediaire) brancheorganisaties. Zij hebben vervolgens de taak om hun leden te informeren. Daar staat tegenover dat deze indirecte voorlichtingsstrategie er toe leidt dat bij bedrijven en branches die iets meer op afstand staan het kennispeil laag is. De verplichtingen om informatie 10 jaar te bewaren en de productnotificatie aan het 1 Communicatieplan EU-GHS, Doelgroep intermediaire organisaties, SenterNovem,

6 Nederlandse Vergiftigingen Informatie Centrum (NVIC) aan te leveren, zijn het minst bekend. Ook blijkt dat zij niet op de hoogte zijn van de voorlichtingsmiddelen die de overheid heeft. Denk hierbij aan de helpdesk, de website en de daarop aanwezige hulpmiddelen. De aanbevelingen richten zich op het handhaven van de huidige succesvolle voorlichtingsaanpak. Dit moet de overheid doen in samenspraak met actieve brancheorganisaties en met aandacht voor hun specifieke wensen. Een andere aanbeveling richt zich op de inzet en het onder de aandacht brengen van het beschikbare voorlichtingsmateriaal. Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten en de aanbevelingen zal de helpdesk de volgende acties uitvoeren: - een twitteraccount openen ter verhoging van de bekendheid - samen met een bedrijfsleven een filmpje over de NVIC verplichtingen laten ontwikkelen - verder ontsluiten (en indien nodig verbeteren) van de informatie op de website. Ook wordt wat betreft voorlichtingsactiviteiten aangesloten bij het Project Aanpak Kosten REACH-MKB van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM). De CLP helpdesk wordt uitgevoerd door een samenwerkingsverband van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) en Kenniscentrum InfoMil/Rijkswaterstaat 2. De opdrachtgever is het Ministerie van VWS. De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit coördineert in opdracht van VWS de uitvoering van het project. 2 Per 1 januari 2013 is dit centrum ondergebracht bij Rijkswaterstaat Directie Leefomgeving 6

7 7

8 1 Inleiding 1.1 Achtergrond Op 20 januari 2009 is de Europese verordening voor de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels (EG nr. 1272/2008) (in het Engels: Regulation for Classification, Labelling and Packaging of substances and mixtures, CLP) in werking getreden. De verordening werd voorheen- in Nederland aangeduid met de werktitel EU-GHS. De doelstellingen van de verordening zijn: In stand houden van een hoog beschermingsniveau voor de menselijke gezondheid en het milieu. Garanderen van het vrije verkeer en bevorderen van de handel van stoffen en mengsels op de interne (Europese) markt door uniforme regelgeving. Harmonisatie van regelgeving voor de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels. CLP is ter vervanging van twee richtlijnen: de Stoffenrichtlijn (67/548/EEG) en de Preparatenichtlijn (EG/1999/45). De verordening introduceert nieuwe criteria voor het indelen van stoffen en mengsels. Daarnaast komen er nieuwe pictogrammen en signaalwoorden. Evenals bij de Stoffenrichtlijn vormt deze informatie de basis voor risicobeheersmaatregelen bij productie, gebruik en opslag van chemische stoffen. Deze maatregelen zijn vervolgens vastgelegd in diverse Europese richtlijnen en verordeningen o.a. REACH, Cosmetica, verpakkingen, Seveso, werknemersbescherming. Niet alle bepalingen van de verordening zijn op 20 januari 2009 in werking getreden. Leveranciers van stoffen en mengsels krijgen namelijk via twee overgangstermijnen (de eerste voor stoffen loopt af in 2010 en de tweede voor mengsels in 2015) de gelegenheid om aan hun verplichtingen te voldoen. Tijdens de overgangsperiode moeten de twee systemen naast elkaar worden gebruikt (zie ook figuur 1). 1 juni 2015 Einde overgangsperiode voor mengsels Indelen stoffen en mengsels volgens EU-GHS verplicht 1 december 2010 Einde overgangsperiode voor stoffen Indelen stoffen volgens EU-GHS en Stoffenrichtlijn verplicht 20 januari 2009 Verordening treedt in werking Start overgangsperiode voor stoffen en mengsels Gebruik twee systemen voor stoffen en mengsels Figuur 1: schema overgangstermijnen CLP De verordening bevat verplichtingen voor fabrikanten, importeurs en downstream gebruikers van chemische stoffen en mengsels. Zij zijn verplicht om vanaf 1 december 2010 alle stoffen die zij in de handel brengen in te delen en etiketteren volgens de criteria van CLP. 8

9 Daarnaast moeten fabrikanten en importeurs de indeling en etikettering melden bij het Europees Agentschap voor Chemische Stoffen (ECHA) in Helsinki, voor opname in de inventaris van indelingen en etiketteringen. De nieuwe regelgeving heeft ingrijpende gevolgen voor veel verschillende bedrijven in de Europese Unie (EU). CLP verplicht de lidstaten daarom om nationale helpdesks in te richten die bedrijven en andere belanghebbenden informatie verstrekken over hun verantwoordelijkheden en verplichtingen. In Nederland is er voor gekozen om de CLP Helpdesk een integraal onderdeel te laten zijn van de voorlichting aan bedrijven. Het voorlichtingstraject over de REACHverordening is daarbij als voorbeeld gebruikt. In 2008 is voor de voorlichting een communicatieplan opgesteld. Doelstelling daarvan was om in samenwerking met intermediaire organisaties, een rijksbrede voorlichting te geven over de nieuwe verordening en om de aandacht voor het veilig omgaan met chemische stoffen en mengsels te verhogen. De overheid richt zich daarbij om het beantwoorden van de wat-vraag. Terwijl intermediaire organisaties de taak hebben om antwoord te geven op de hoe-vraag. De helpdesk is tevens een uitwerking van één van de instrumenten uit het communicatieplan. 1.2 Leeswijzer Hoofdstuk 2 van dit jaarverslag gaat in op de doelstelling, organisatie en de taken van de helpdesk. Hoofdstuk 3 geeft inzicht in de doelgroep van de helpdesk en de gestelde vragen. In Hoofdstuk 4 wordt ingegaan op de overige activiteiten. Hoofdstuk 5 tenslotte geeft een korte vooruitblik op de verwachte toekomstige ontwikkelingen. 9

10 2 De CLP Helpdesk De helpdesk valt onder de verantwoordelijkheid van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Het ministerie heeft de uitvoering van de helpdesk op 1 maart 2008 ondergebracht bij het Kenniscentrum InfoMil in samenwerking met (RIVM). Naast een voorlichtende taak heeft de helpdesk ook een signalerende functie. De ervaring die de helpdesk opdoet en de vragen die helpdesk ontvangt leveren zowel op nationaal als Europees niveau een bijdrage aan de invoering en verbetering van de regelgeving en de voorlichting hierover. 2.1 Doelstellingen en taken Helpdesk Doelstellingen De CLP Helpdesk heeft de volgende doelstellingen: Informeren van de doelgroep over CLP door het beantwoorden van Wat-vragen. Informeren van de doelgroep door het beantwoorden van vragen over diens verantwoordelijkheden en verplichtingen binnen CLP. Het op verzoek bijwonen van bijeenkomsten georganiseerd door brancheorganisaties. Het op weg helpen van de vraagsteller door gericht doorverwijzen naar de eigen brancheorganisaties die hen advies kunnen geven en Hoe-vragen kunnen beantwoorden. Het signaleren van trends en ontwikkelingen in de vragen. Het ondersteunen voorlichtingstraject door mee te werken aan de voorlichtingsbijeenkomsten van de rijksoverheid. Het leveren van een constructieve bijdrage aan discussies op EU-niveau over gecompliceerde vragen, het harmoniseren van antwoorden op veelgestelde vragen en de uitwisseling van goede praktijk Taken Het beantwoorden van vragen is de belangrijkste taak van de helpdesk. De CLP helpdesk beantwoordt vragen van individuele bedrijven en de sector/brancheorganisaties, hulpverlenende instanties, lokale en regionale overheden, publieke sector en kenniscentra. De helpdesk geeft alleen antwoord op wat-vragen. Vraagstellers worden voor het antwoord op hoe-vragen doorverwezen naar intermediaire organisaties. Watvragen die binnen de opdracht van de helpdesk vallen zijn vragen die bijvoorbeeld gaan over de inhoud van de wettekst, de consequenties van de invoering of de verplichtingen. Vragen die buiten de opdracht vallen zijn inhoudelijke vragen over andere wetgeving waarmee CLP raakvlakken heeft (bijvoorbeeld vervoerswetgeving, veiligheidswetgeving, Stoffenrichtlijn). De helpdesk verwijst personen met dergelijke vragen door naar de instantie of helpdesk die daarvoor verantwoordelijk is. De identiteit van de helpdesk is vastgelegd als onafhankelijk (vrij van commerciële belangen en onafhankelijk van handhaving), betrouwbaar en toegankelijk. 2.2 Afhandeling vragen Vraagstellers kunnen vragen stellen via een webformulier en telefonisch. Om vraagstellers optimaal van dienst te kunnen zijn, beantwoordt de helpdesk de vragen 10

11 per en telefonisch. De openingstijden van de telefonische helpdesk zijn op werkdagen van 9.00 tot uur. Alle vragen die bij de helpdesk binnenkomen worden geregistreerd, evenals het antwoord dat is gegeven. Ook de adresgegevens van de vragensteller en gegevens over het organisatietype worden per vraag in het registratiesysteem opgenomen. De registratie heeft meerdere functies: het vergroot het inzicht in de ontvangen vragen; kwaliteitscontrole van de beantwoording van de vragen; de afhandeling van vragen kan worden versneld doordat de antwoorden op eerder gestelde vragen inzichtelijk zijn; het levert input voor de veel gestelde vragen op de website; het vormt de basis van rapportages en de monitoring van de activiteiten van de helpdesk. De helpdesk streeft ernaar om ontvangen vragen zo snel mogelijk te beantwoorden, doorgaans binnen 3 werkdagen. Bij het direct beantwoorden van de vragen wordt een vast team van drie mensen ingezet (eerste lijn medewerkers). Daarnaast is er ook een team van vijf medewerkers dat wordt geraadpleegd bij het beantwoorden van complexe vragen (tweede lijn medewerkers). Dit team is ook verantwoordelijk voor de wekelijkse kwaliteitstoetsing op de beantwoorde vragen. Vanwege de raakvlakken met het onderwerp hebben alle helpdeskmedewerkers kennis van de REACH-verordening. 2.3 Voorlichting De medewerkers van de helpdesk geven op verzoek of op eigen initiatief ook presentaties op bijeenkomsten van brancheorganisaties. Ook wordt via een stand op informatiemarkten een brede doelgroep geïnformeerd over de verordening. Daarnaast brengen zij ook het voorlichtingsmateriaal (brochure, informatiebladen, pictogrammenkaartjes) en de website met digitale informatieproducten (o.a. overzicht van de overgangstermijnen, voorbeeldpresentaties, poster van Wms naar CLP) onder de aandacht. De CLP helpdesk was met een stand aanwezig op de informatiemarkt van de Landelijke stoffendag van TNO/SZW, de Landelijke Stoffendag van de VNCI/VHCP, de KC InfoMil Schakeldag, de VNCW 3 Conferentie Ketenregie in de chemie en de CTGGvoorlichtingsdag. 2.4 Evaluatie van het voorlichtingstraject In het communicatieplan staat dat in 2013 een evaluatie van de voorlichtingsactiviteiten moet plaatsvinden. Voor deze evaluatie heeft Bureau KLB in opdracht van de helpdesk onderzocht wat het kennisniveau over CLP van bedrijven in Nederland was. Ook is onderzocht of bedrijven wisten welke verplichtingen ze hadden. Daarnaast keek het bureau welke acties brancheorganisaties tot op het moment van het onderzoek hadden ondernomen om hun leden te wijzen op de veranderingen en bijbehorende verplichtingen. Aan het onderzoek deden 301 bedrijven en 16 brancheorganisaties mee. 3 Vereniging van Nederlandse Chemische Warehousingbedrijven 11

12 De belangrijkste conclusies Sectoren waarvoor het werken met chemische stoffen de core business is, zijn meestal goed op de hoogte. Maar in andere sectoren zijn toch behoorlijk wat bedrijven die nog niet op de hoogte zijn. Fabrikanten (de eerste schakel in de keten) en de formuleerders (de tweede schakel in de keten) zijn meestal goed op de hoogte van de regelgeving en de verplichtingen. Echter, hoe verder je de keten komt, des te lager is het kennisniveau. Eén derde van alle bedrijven kent de verordening niet. Minder dan de helft van de bedrijven op wie dit van toepassing is, kan spontaan de verplichtingen noemen. Het gaat dan om het opnieuw indelen van producten, herzien van de etikettering en het informeren van de werknemers. De verplichtingen om informatie 10 jaar te bewaren en de productnotificatie aan het NVIC aan te leveren, zijn het minst bekend. De meeste brancheorganisaties zetten gericht in op bij de sector passende voorlichting. Meestal zijn ze bewust bezig met voorlichting over CLP. In een aantal gevallen betekent dit dat ze bedrijven al vanaf de start van de verordening in 2009 al actief aan het informeren zijn. In andere gevallen treffen ze concrete voorbereidingen om binnenkort met voorlichting te beginnen. Weer sommige brancheorganisaties zijn nadrukkelijk aan het kijken naar het goede moment en de toegevoegde waarde van voorlichting. De conclusie was dat door de overheid gehanteerde getrapte voorlichtingsstrategie goed lijkt te werken. Bij deze strategie richt de voorlichting zich voornamelijk op (intermediaire) brancheorganisaties. Zij hebben vervolgens de taak om hun leden te informeren. Daar staat tegenover dat deze indirecte voorlichtingsstrategie er toe leidt dat bij bedrijven en branches die iets meer op afstand staan het kennispeil laag is. Ook blijkt dat zij niet op de hoogte zijn van de voorlichtingsmiddelen die de overheid heeft. Denk hierbij aan de helpdesk, de website en de daarop aanwezige hulpmiddelen. Aanbevelingen uit het onderzoek De aanbevelingen richten zich op het handhaven van de huidige succesvolle voorlichtingsaanpak. Dit moet de overheid doen in samenspraak met actieve brancheorganisaties en met aandacht voor hun specifieke wensen. Een andere aanbeveling richt zich op de inzet en het onder de aandacht brengen van het beschikbare voorlichtingsmateriaal. Andere aanbevelingen waren dat de overheid: - moet overwegen een aanvullende verschillende, communicatiestrategie op te stellen om de bedrijven die wat verder af staan gericht te bereiken - een goede ketencommunicatie moet stimuleren, om zo bedrijven die niet zijn aangesloten bij brancheorganisatiegericht te bereiken - extra aandacht moet besteden aan de voorlichting over de verplichtingen om gegevens te bewaren en het geven van informatie aan het NVIC. - de bekendheid van de EU-GHS/CLP helpdesk, de website en de daarop aanwezige informatiemiddelen moet bevorderen. Het volledige rapport is te downloaden van de website van de helpdesk (rubriek Publicaties Algemeen). Naar aanleiding van de onderzoeksresultaten en de aanbevelingen heeft de helpdesk de volgende acties uitgevoerd: - een twitteraccount openen ter verhoging van de bekendheid; - aansluiten bij de voorlichtingsactiviteiten in het Project Aanpak Kosten REACH- MKB van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu (IenM). Een eerste actie op dat gebied is het gezamenlijk uitbrengen van een nieuwsbrief REACH en CLP - Uitbreiding van het REACH-MKB Forum met het onderwerp CLP. Het Forum gaat in 2014 verder onder de naam NL Kennisnetwerk REACH-CLP. 12

13 Komende acties zijn: - samen met een brancheorganisatie een filmpje over de NVIC verplichtingen laten ontwikkelen - verder ontsluiten (en indien nodig verbeteren) van de informatie op de website. 13

14 in cijfers en beeld 3.1 Behandelde vragen De helpdesk heeft in vragen beantwoord. Dat is gemiddeld 12 vragen per maand. Ten opzichte van 2012 is het aantal vragen met ca. 30% afgenomen (199 vragen in 2012). Het totaal aantal verwachte vragen was 250. Dat er minder vragen zijn binnengekomen komt onder andere doordat veel bedrijven achter in de toeleveringsketen pas per 1 juni 2015 verplicht zijn om aan de verplichtingen van de verordening te voldoen. Het beeld is dat deze bedrijven nauwelijks of niet aan de slag zijn gegaan met de komende verplichtingen. De verwachting is dat vanwege de naderende deadline het aantal vragen in 2014 zal toenemen. Figuur 1 geeft een overzicht van het aantal vragen per maand in Ter vergelijking is ook het aantal vragen in de 2012 weergegeven. 30 Helpdeskvragen Aantal vragen Januari februari maart april mei juni juli augustus september oktober november december Maand Figuur 1: verdeling van het aantal vragen per maand over de afgelopen twee jaar Analyse van de vragen Ook in 2013 gingen de meeste vragen over etiketteren en indelen (samen 67% van de vragen). De meerderheid van de overige vragen gingen over de: - relatie andere wetgeving (10%), - CLP informatie in het veiligheidsinformatieblad (7%) - of waren buiten de opdracht (16%). In deze categorie vallen ook vragen die een relatie hebben met REACH. Deze vragen zijn doorgezet naar de REACH Helpdesk bij het RIVM. 14

15 Wat betreft het onderwerp etiketteren zijn de vragen zeer uiteenlopend van aard. De vragen gaan over de etiketteringvoorschriften (hoe, wat en wanneer), de afmetingen van de pictogrammen (kleine etikettenproblematiek), het gebruik van de H- en P- zinnen, de etiketteringverplichtingen tijdens opslag en van consumentenproducten. Bij het onderwerp indelen is de aanleiding van de vragen vaak de discussie die een bedrijf heeft met zijn leverancier over de indeling van specifieke stoffen en mengsels gesteld. Daarnaast leidt het toepassen van de rekenformules voor mengsels en de indeling van een stof in bijlage VI van de verordening tot specifieke vragen ( hoe daarmee om te gaan). Figuur 2 geeft een beeld van de verdeling van de vragen over verschillende onderwerpen in de afgelopen vijf jaar. Daaruit blijkt dat de meeste vragen in 2010 zijn gesteld. Een mogelijke verklaring hiervoor dat in 2010 de verplichtingen voor stoffen (indelen, meldingsplicht) is ingegaan. Hierdoor hadden bedrijven meer behoefte aan ondersteuning. Figuur 2: Verdelingcategorieën weergegeven over de laatste vijf jaar Doelgroep Net als in voorgaande jaren stelden ook in 2013 bedrijven de meeste vragen. 69% van de vraagstellers is te vinden bij bedrijven. Vervolgens stellen medewerkers van overheidsorganisaties (13%) en adviesbureaus en onderwijsinstellingen (11 %) de meeste vragen. In tegenstelling tot 2013 is het aantal vragen gesteld door brancheorganisaties gedaald (van ca. 6% naar 3%). Figuur 3 geeft per doelgroep een beeld van het percentage vraagstellers. 15

16 Adviesbureau/Intermediair Bedrijf groot > 250 werknemers Bedrijf klein werknemers Bedrijf micro 2-10 werknemers Bedrijf middel werknemers Eenmansbedrijf / starter Onderwijs/kennisinstelling Overheid Particulier Branche-organisatie 18 Maatschappelijke org/stichting Figuur 3: percentage vragen per type organisatie in 2012 Bedrijfsgrootte In figuur 4 is voor 2013 de verdeling van het aantal vragen over de bedrijfsgrootte te zien. In 2013 is er een stijging te zien bij het aantal MKB-bedrijven (Midden- Klein en Micro- bedrijven) dat vragen stelt aan de helpdesk. Het aantal (66) is ruim twee keer meer dan het aantal grote bedrijven (30) Bedrijf groot > 250 werknemers Bedrijf klein werknemers Bedrijf micro 2-10 werknemers Bedrijf middel werknemers Eenmansbedrijf / starter Figuur 4: aantal vragen per bedrijfsgrootte in

17 Verhouding telefonisch en In 2013 konden vraagstellers de helpdesk zowel via het webformulier als telefonisch benaderen. Figuur 5 geeft een overzicht van de ontvangen vragen verdeeld over de soort binnenkomst. Uit de figuur blijkt dat in 2013 de verhouding webformulier: telefonisch ongeveer 1:1 is. Inhoudelijk zit er geen verschil tussen de vragen die per webformulier of telefonisch worden gesteld. Opgemerkt wordt dat ook vragenstellers die per een vraag stellen worden opgebeld. Dit leidt vaak tot een verduidelijking van de vraag. 46% 54% Telefonisch Figuur 5: verdeling ontvangen vragen telefonische en per webformulier 3.2 De website Sinds 1 maart 2008 is de website van de CLP helpdesk beschikbaar via het adres De website is een belangrijk instrument voor de helpdesk. Alle producten van de helpdesk en informatie over het voorlichtingstraject worden via de website aan de doelgroep gecommuniceerd. Alle informatie op de website is in het Nederlands om de doelgroep zo goed mogelijk te bedienen. Daarnaast bevat de website koppelingen naar relevante sites in Nederland en in Europa (o.a. ECHA), de beschikbare richtsnoeren en andere Engelstalige sites over CLP zijn hierin opgenomen. De website van de Nederlandse helpdesk bevat een eigen set aan veelgestelde vragen. Omdat de veelgestelde vragen van ECHA alleen in het Engels beschikbaar zijn, is voor een aantal belangrijke vragen een vertaling beschikbaar via de Nederlandse helpdesk. Tevens bevat de website antwoorden op veelgestelde of ingewikkelde vragen die specifiek voor Nederlandse bedrijven van belang zijn. Tenslotte is er ook een verwijzing naar de veelgestelde vragen van ECHA waaraan de helpdesk haar bijdrage levert (zie paragraaf 4.4). Sinds december is er aan de website ook een Twitteraccount gekoppeld. Het doel hiervan is meer bekendheid van de helpdesk genereren (zie paragraaf 4.2). 17

18 In 2013 is extra informatie aan de website toegevoegd zoals een interactief voorbeeld van een etiket. Door met de muis over de verpakking te bewegen krijgt de bezoeker de verplichte informatie op het etiket te zien. Daarnaast is een Webapp ontwikkeld waarmee bedrijven via een tablet of smartphone direct bij hun rollen en verplichtingen op de website komen. Vandaar uit wordt gelinkt naar twee stappenplannen Indelen van stoffen en Indelen van mengsels. Deze stappenplannen zijn nog in ontwikkeling maar ze bieden bedrijven een eerste handreiking bij het indelen van stoffen en mengsels. Op de website staan 80 veelgestelde vragen ingedeeld in acht categorieën: algemeen, consequenties, overgangsbepalingen, indelen, etiketteren, verplichtingen, relatie andere wetgeving en voorlichting. Deze zijn afkomstig van de vragen die de helpdesk regelmatig ontvangt. Ook is de tabel met wetgeving uitgebreid met de verschillende aanpassingen op de verordening. Dit omdat een recente geconsolideerde versie van wetgevingstekst ontbreekt. Huisstijl De website is in de Rijkshuisstijl en voldoet aan de eisen die voor de Rijksoverheid gelden. De website is gekoppeld aan de geïntegreerde website over de Handhaving en Vergunningverlening van REACH en CLP en informatie over Stoffen in bouwproducten. Doelgroep van de website is het bedrijfsleven. 18

19 De inhoud van de Handhavingswebsite wordt uitgebracht onder de verantwoordelijkheid van de stuurgroep Handhaving REACH en CLP. Kenniscentrum InfoMil beheert de website Bezoek aan de website Tabel 1 geeft een overzicht van het aantal bekeken pagina s en het aantal bezoeken. Ter vergelijking zijn ook de aantallen van 2012 over dezelfde periode weergegeven. Tabel 1: aantal bekeken pagina's Aantal Bekeken pagina s Bezoeken Uit de tabel blijkt dat het aantal bekeken pagina s is gedaald met ca. 13% ten opzichte van dezelfde periode in Ook het aantal bezoeken is gedaald ca. 27% ten opzichte van dezelfde periode in Figuur 6 en 7 geven een indruk van het aantal bekeken pagina s en het aantal bezoekers per maand Aantal Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Maand Figuur 6: aantal bekeken pagina s over de periode 2012 en

20 Aantal Januari Februari Maart April Mei Juni Juli Augustus September Oktober November December Maand Figuur 7: Aantal bezoekers CLP website per maand in de periode 2012 en 2013 Tabel 2 geeft het aantal bekeken pagina s per onderdeel weer. Uit een vergelijking met de vorige perioden blijkt dat in 2013 een lichte stijging is waar te nemen bij het onderdeel Indelen. Terwijl het bezoek aan het onderdeel Wetgeving is gestegen met 6,7%. Bij de overige onderdelen zijn geen grote veranderingen te zien. Tabel 2: verdeling over de onderdelen Onderdeel Homepage 13,8% 19% 19% In het kort 10% 9% 9% Rollen en verplichtingen 4,2% 4% 4% Indelen 7,3% 5% 5% Etiketteren 18,8% 20% 23% Relatie met andere wetgeving 2,4% 5% 3% Veelgestelde vragen 11,7% 11% 11% Wetgeving 16,7% 10% 10% Voorlichting 1,1% 1% 2% Publicaties 4,3% 4% 6% Links 0,8% 1% 1% Nieuws 0,7% 3% 2% Nieuwsbrief 1,8% - 3% Informatie voor consumenten 1% 4% 2% Meldingsplicht 1,1% 1% - Inventaris 2,6% 2% - Productnotificatie (NVIC) 1,7% 1% - - : niet bepaald 20

21 Naast de homepage zijn de volgende onderdelen het best bezocht: 1. Etiketteren (19 %) 2. Wetgeving (17%) 3. Veelgestelde vragen (12%) 4. In het kort (10 %) Deze vier onderdelen genereren 58% van het totaal aantal bekeken pagina s. 21

22 4 Overige activiteiten 4.1 Nieuwsbrief Naast het afhandelen van vragen verstuurd de helpdesk ook een digitale nieuwsbrief CLP. Het doel van de nieuwsbrief is het actief informeren van de doelgroep over belangrijke actuele zaken over CLP. Abonneren op de nieuwsbrief is mogelijk via een optie abonneren aan de rechterkant van de startpagina op de website. Het aantal abonnees in 2013 was 442. Vanwege de synergie met REACH is begin 2014 besloten om een gezamenlijk nieuwsbrief REACH en CLP uit te brengen (zie ook 4.2.1). In maart 2014 is de eerste nieuwsbrief verschenen. De bedoeling is om deze nieuwsbrief vier keer per jaar uit te brengen. Alle nieuwsbrieven zijn terug te vinden in het nieuwsarchief op de website 4.2 Opleiding en trainingen De helpdesk geeft op verzoek een tweedaagse training aan regionale overheden over de relatie van CLP met REACH, de Nederlandse (afgeleide) regelgeving en de consequenties van CLP voor opslagsituaties binnen inrichtingen. In 2012 hebben medewerkers van de helpdesk op verzoek van de Stuurgroep Handhaving REACH/CLP opnieuw de inspecteurs van de Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit, Inspectie- SZW, Inspectie Leefomgeving en Transport en het Staatstoezicht op de Mijnen getraind. De modulaire training die in 2011 is ontwikkeld voorziet in de informatiebehoefte van de Inspecteurs. Deze training wordt in 2014 weer gegeven aan de Inspecteurs. 4.3 Internationale samenwerking Namens de Helpdesk neemt het RIVM deel aan het Europese netwerk van alle nationale helpdesken (Helpnet) en ECHA. De hoofdtaak van dit netwerk is op een effectieve manier te zorgen voor de harmonisatie van antwoorden op veelgestelde of gecompliceerde vragen. Verder heeft het netwerk een belangrijke rol in het signaleren van lastige interpretatievraagstukken. Daarvoor draagt het oplossingen aan die worden besproken in het overleg van de competente autoriteiten van de lidstaten, de Europese Commissie en ECHA. De communicatie in Helpnet gaat via een beveiligde internetapplicatie waarin wordt gediscussieerd over actuele vragen, via telefonisch overleg, een vergadering van de Helpnetstuurgroep (2 maal per jaar) en werkgroepen. Verder wisselt het netwerk informatie uit over de werkwijze van de nationale helpdesks bij de voorlichting aan bedrijven over de verordening. Tenslotte vindt ook informatie-uitwisseling over nationale en Europese ontwikkelingen plaats die relevant zijn in het kader van de CLP. In 2013 zijn twee bijeenkomsten bijgewoond. Verder heeft de Nederlandse helpdesk commentaar gegeven en voorstellen geschreven voor de aanpassing van de veelgestelde vragen die in EUverband zijn vastgesteld. De set is in 2013 uitgebreid met nieuwe en actuele vragen Helpnet richt zich naast de CLP verordening tevens op de REACH verordening. Vanaf september 2013 wordt toegewerkt naar het verder integreren van het bestaande netwerk met een nieuw in te richten netwerk voor de Biociden verordening. 22

Jaarverslag EU-GHS Helpdesk 2010

Jaarverslag EU-GHS Helpdesk 2010 Jaarverslag EU-GHS Helpdesk 2010 Datum 10 mei 2011 Status Concept Colofon Projectnaam Voorlichting EU-GHS Projectnummer Versienummer 1 Locatie Den Haag Projectleider Annet Sluer Contactpersoon Ministerie

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Vergunningverleners Een vergunningaanvraag mag niet in strijd zijn met EU-GHS. Het is daarom van belang dat u de bepalingen van EU-GHS kent en begrijpt. EU-GHS

Nadere informatie

Rijksoverheid EU-GHS. Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels

Rijksoverheid EU-GHS. Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels Rijksoverheid EU-GHS Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels EU-GHS EU-GHS is de nieuwe verordening over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Informatie voor distributeurs U moet een stof of mengsel dat als gevaarlijk is ingedeeld etiketteren en verpakken volgens de eisen van EU-GHS. Daarbij kunt u de

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Distributeurs U moet een stof of mengsel dat als gevaarlijk is ingedeeld etiketteren en verpakken volgens de eisen van EU-GHS. Daarbij kunt u de indeling gebruiken

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Producenten van voorwerpen Als u explosieve stoffen of mengsels in voorwerpen verwerkt, moet u deze indelen, etiketteren en verpakken volgens de voorschriften

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Industriële gebruikers EU-GHS bevat voor u geen directe verplichtingen. Het is wel belangrijk dat u vaststelt wat de consequenties van de nieuwe wetgeving voor

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Professionele gebruikers EU-GHS bevat voor u geen directe verplichtingen. Het is wel belangrijk dat u vaststelt wat de consequenties van de nieuwe wetgeving voor

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Informatie voor fabrikanten U moet alle stoffen die u in de handel brengt, indelen volgens de eisen van EU-GHS. Stoffen die niet in de handel verkrijgbaar zijn

Nadere informatie

Monitoronderzoek EU-GHS 2013

Monitoronderzoek EU-GHS 2013 Bureau KLB, 2 juli 2013 Monitoronderzoek EU-GHS/CLP 2013 Monitoronderzoek EU-GHS 2013 Samenvatting Op 20 januari 2009 is de Europese verordening voor de indeling, etikettering en verpakking van stoffen

Nadere informatie

REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen

REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor distributeurs (handelaren) van chemische stoffen, mengsels en/of stoffen in voorwerpen Voorwoord Er zijn nieuwe regels voor chemische

Nadere informatie

EU-GHS: nieuwe regels over etikettering en indelen van gevaarlijke stoffen

EU-GHS: nieuwe regels over etikettering en indelen van gevaarlijke stoffen Verordening (EG) Nr. 1272/2008 over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels 1 geldt vanaf 20 januari 2009. De verordening in Nederland aangeduid als EU-GHS introduceert nieuwe regels

Nadere informatie

Jaarverslag REACH Helpdesk 2009

Jaarverslag REACH Helpdesk 2009 Jaarverslag REACH Helpdesk 2009 Margaret Wouters, projectleider, Stoffen Expertise Centrum Dit jaarverslag is opgesteld in opdracht van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nadere informatie

Jaarverslag REACH Helpdesk 2008

Jaarverslag REACH Helpdesk 2008 Jaarverslag REACH Helpdesk 20 Margaret Wouters, projectleider, Stoffen Expertise Centrum Dit jaarverslag is opgesteld in opdracht van Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer

Nadere informatie

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor distributeurs (handelaren) van chemische stoffen, preparaten en/of stoffen in voorwerpen

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor distributeurs (handelaren) van chemische stoffen, preparaten en/of stoffen in voorwerpen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor distributeurs (handelaren) van chemische stoffen, preparaten en/of stoffen in voorwerpen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie

Nadere informatie

Kennisdag EU-GHS AgentschapNL. 6 december 2012. Handhaving EU-GHS. A.A. Rog Senior inspecteur NVWA Afdeling Toezichtsontwikkeling

Kennisdag EU-GHS AgentschapNL. 6 december 2012. Handhaving EU-GHS. A.A. Rog Senior inspecteur NVWA Afdeling Toezichtsontwikkeling AgentschapNL Handhaving EU-GHS A.A. Rog Senior inspecteur NVWA Afdeling Toezichtsontwikkeling Inhoud Opzet handhaving EU-GHS (& REACH) Handhaving NVWA Inspectie EU-GHS (& REACH) Praktijkervaring Opzet

Nadere informatie

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor fabrikanten (producenten)

Nadere informatie

REACH. voor retailers (non food)

REACH. voor retailers (non food) REACH voor retailers (non food) Wat is REACH? REACH staat voor Registratie, Evaluatie, Autorisatie van CHemische stoffen. REACH is Europese wetgeving, vastgelegd in een verordening. Deze Europese verordening

Nadere informatie

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen?

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen? Wat houdt REACH in? Het Registreren, Evalueren en Autoriseren van Chemische stoffen (REACH) is een Europese Verordening, oftewel een wet waarop wordt gehandhaafd. In eerste instantie is het doel van REACH

Nadere informatie

Jaarverslag REACH Helpdesk 2007

Jaarverslag REACH Helpdesk 2007 RIVM Briefrapport 601794001/2008 Jaarverslag REACH Helpdesk 20 Ir. R.J. Luit (Projectleider), Stoffen Expertise Centrum Contact: R. Korenromp VROM/DGM/SAS/SN Rene.Korenromp@minVROM.nl Dit jaarverslag is

Nadere informatie

EU-GHS. Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS

EU-GHS. Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS EU-GHS Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS Programma Workshop EU-GHS/CLP EU-GHS in een vogelvlucht Wetgeving Relatie met andere EU-wetgeving EU-GHS in de praktijk

Nadere informatie

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor professionele gebruikers van stoffen

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor professionele gebruikers van stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor professionele gebruikers van stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor professionele gebruikers van stoffen 02 Wat

Nadere informatie

EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering. Presentator: Maurits van Kolck

EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering. Presentator: Maurits van Kolck EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering Presentator: Maurits van Kolck Inhoud De keten in beeld, REACH en CLP CLP en het VIB CLP en etikettering CLP en herindeling Oefening 1: een

Nadere informatie

Chemie is meer dan veiligheid alleen

Chemie is meer dan veiligheid alleen Chemie is meer dan veiligheid alleen Dirk van Well 1 Toegenomen aandacht voor veiligheid Chemie-pack Odfjell Focus op veiligheid bij BRZO-bedrijven: Veiligheid Voorop Aandacht voor gezond werken Lange

Nadere informatie

REACh-GHS/CLP in de praktijk

REACh-GHS/CLP in de praktijk REACh-GHS/CLP in de praktijk Sharon Sriram 8 december 2015 www.kluthe.nl 1 REACh EU wetgeving Registratie, Evaluatie, Autorisatie van Chemische stoffen R=Registration E=Evaluation Registratie van geproduceerde

Nadere informatie

EU-GHS Verordening in vogelvlucht

EU-GHS Verordening in vogelvlucht EU-GHS Verordening in vogelvlucht Kennisdag EU-GHS voor MKB Annet Sluer EU-GHS Helpdesk 6 december 2012 Inhoud EU-GHS en VN-GHS Verplichtingen Wat moet u doen? Relatie met REACH Inventaris van indeling

Nadere informatie

Van indeling naar etiket. Mengseldag. 10 april 2015. Workshop Etiketteren

Van indeling naar etiket. Mengseldag. 10 april 2015. Workshop Etiketteren Mengseldag Workshop Etiketteren RWS Leefomgeving CLP Helpdesk Mohamed El-Allouchi Van indeling naar etiket Presentatie 1. Voorschriften 2. Samenstellen van het etiket 3. Uitzonderingen 4. Verpakkingseisen

Nadere informatie

Jaarprogramma 2014. Handhaving REACH en CLP

Jaarprogramma 2014. Handhaving REACH en CLP Jaarprogramma 2014 Handhaving REACH en CLP Colofon Samenwerkingsverband Handhaving REACH en CLP Postbus.HandhavingREACHenEU-GHS@ilent.nl Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) Postbus 16191, 2500 BD

Nadere informatie

Gevaarlijke Stoffen. Een vooruitblik naar 2015. Wet-/regelgeving Wat gaat er in 2015 aan komen?

Gevaarlijke Stoffen. Een vooruitblik naar 2015. Wet-/regelgeving Wat gaat er in 2015 aan komen? Gevaarlijke Stoffen Een vooruitblik naar 2015 Jos van Bree, 11 september 2014 www.proqesh.nl Wet-/regelgeving Wat gaat er in 2015 aan komen? EU-GHS / CLP(EC 1272/2010) 1 juni 2015 volledig van kracht SevesoII

Nadere informatie

REACH Een introductie in de nieuwe EU-wetgeving voor chemische stoffen voor leveranciers van Akzo Nobel

REACH Een introductie in de nieuwe EU-wetgeving voor chemische stoffen voor leveranciers van Akzo Nobel REACH Een introductie in de nieuwe EU-wetgeving voor chemische stoffen voor leveranciers van Akzo Nobel REACH staat voor Registratie, Evaluatie, Autorisatie en beperking van Chemische stoffen Wat is REACH?

Nadere informatie

Bent u klaar voor de nieuwe Europese chemiewetgeving?

Bent u klaar voor de nieuwe Europese chemiewetgeving? Bent u klaar voor de nieuwe Europese chemiewetgeving? Geachte relatie, Brenntag maakt serieus werk van REACH en we doen dat graag in nauwe samenwerking met onze klanten en leveranciers. Als één van s werelds

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 11 februari 2015 Betreft Aanpak kosten REACH voor het MKB

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG. Datum 11 februari 2015 Betreft Aanpak kosten REACH voor het MKB > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling (O&O) en onderzoek en ontwikkeling gericht op producten en procedés (PPORD)

Wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling (O&O) en onderzoek en ontwikkeling gericht op producten en procedés (PPORD) BEKNOPT RICHTSNOER Wetenschappelijk onderzoek en ontwikkeling (O&O) en onderzoek en ontwikkeling gericht op producten en procedés (PPORD) In dit document wordt in eenvoudige bewoordingen toegelicht welke

Nadere informatie

Opstellen van veiligheidsinformatiebladen

Opstellen van veiligheidsinformatiebladen B E K N O P T R I C H T S N O E R Opstellen van Dit document heeft tot doel om in eenvoudige bewoordingen de hoofdbeginselen en verplichtingen toe te lichten voor het opstellen en verstrekken van volgens

Nadere informatie

Productveiligheidsvoorschriften voor navulverpakkingen met e-vloeistoffen voor e-sigaretten en shishapennen

Productveiligheidsvoorschriften voor navulverpakkingen met e-vloeistoffen voor e-sigaretten en shishapennen Versie 14 februari 2014 Productveiligheidsvoorschriften voor navulverpakkingen met e-vloeistoffen voor e-sigaretten en shishapennen Waarom deze informatie voor ondernemers? E-sigaretten en daarmee ook

Nadere informatie

EU-GHS: van leverancier tot klant, omgaan met de verplichtingen. Presentator: Maurits van Kolck

EU-GHS: van leverancier tot klant, omgaan met de verplichtingen. Presentator: Maurits van Kolck EU-GHS: van leverancier tot klant, omgaan met de verplichtingen Presentator: Maurits van Kolck Inhoud 2 DSD en EU-GHS C&L Systeem DSD/DPD CLP/EU-GHS GHS Afkortingen Belangrijke data Juridische implicaties

Nadere informatie

Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015

Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015 Meldpunt Verpakkingen November 2014 tot en met april 2015 Conclusies (o.b.v. halfjaarrapportage opgesteld door Milieu Centraal) 9 juni 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 CONCLUSIES... 5 2 1 Inleiding

Nadere informatie

De nieuwe etikettering van gevaarlijke stoffen volgens CLP (GHS)

De nieuwe etikettering van gevaarlijke stoffen volgens CLP (GHS) De nieuwe etikettering van gevaarlijke stoffen volgens CLP (GHS) Frans Lemaire, flm@hemmis.be Product Marketing EH&S, HEMMIS Lid van werkgroepen REACH en GHS van CEFIC, PreBes en Essenscia Situering Vanaf

Nadere informatie

De nieuwe etikettering CLP

De nieuwe etikettering CLP De nieuwe etikettering CLP PREBES Open forum 11 dec 2009 Christel Swinnen Preventieadviseur Arbeidshygiëne Ford Genk GHS - CLP GHS: Globally Harmonized System wereldwijd systeem voor indeling en etikettering

Nadere informatie

INHOUD. Woord vooraf... v Ten geleide... vii Lijst van schema s... xv Lijst van verkort geciteerde bronnen en andere afkortingen...

INHOUD. Woord vooraf... v Ten geleide... vii Lijst van schema s... xv Lijst van verkort geciteerde bronnen en andere afkortingen... INHOUD Woord vooraf.......................................................... v Ten geleide........................................................... vii Lijst van schema s.....................................................

Nadere informatie

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger

Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming Continu veiliger Continu veiliger De Autoriteit Nucleaire Veiligheid en Stralingsbescherming (ANVS) ziet er op toe dat de nucleaire veiligheid en

Nadere informatie

Beste klant. Alvast veel leesplezier. Het team van BIG

Beste klant. Alvast veel leesplezier. Het team van BIG Beste klant Ook de afgelopen maanden stonden we niet stil bij BIG. Zo brachten we vertalingen van H/P-zinnen samen in één handig overzicht. Uiteraard stellen we dit document graag ter beschikking. Daarnaast

Nadere informatie

Chemische producten In 2010 verandert de etikettering! Synthesedossier

Chemische producten In 2010 verandert de etikettering! Synthesedossier Chemische producten In 2010 verandert de etikettering! Synthesedossier Philippe Vigneron Studiedienst Algemene Centrale Inleiding Chemische producten zijn alomtegenwoordig en we komen er allemaal mee in

Nadere informatie

Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen

Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen Gezond en veilig werken met gevaarlijke stoffen In Nederland werkt één op de drie bedrijven met gevaarlijke stoffen. Daarbij worden werknemers voor

Nadere informatie

(Voor de EER relevante tekst)

(Voor de EER relevante tekst) L 144/27 VERORDENING (EU) 2016/863 VAN DE COMMISSIE van 31 mei 2016 tot wijziging van de bijlagen VII en VIII bij Verordening (EG) nr. 1907/2006 van het Europees Parlement en de Raad inzake de registratie

Nadere informatie

Rapportage Consequenties invoering EU-GHS voor vergunningverlening

Rapportage Consequenties invoering EU-GHS voor vergunningverlening Rapportage Consequenties invoering EU-GHS voor vergunningverlening Colofon Dit rapport is opgesteld door SenterNovem Datum Februari 2009 Kenmerk Status Versie 4.doc Definitief Inhoud Samenvatting... 3

Nadere informatie

Informatieblad e sigaret

Informatieblad e sigaret Informatieblad e sigaret Voorschriften voor navulverpakkingen met vloeistoffen voor e sigaretten en shishapennen Dit informatieblad is bestemd voor importeurs en distributeurs van verpakkingen met vloeistoffen

Nadere informatie

De indeling van gevaarlijke stoffen volgens CLP bekeken vanuit SEVESO

De indeling van gevaarlijke stoffen volgens CLP bekeken vanuit SEVESO De indeling van gevaarlijke stoffen volgens CLP bekeken vanuit SEVESO Steven Van de Broeck svb@essenscia.be De nieuwe SEVESO III-richtlijn 25/09/2012 Voka Inhoud Inleiding CLP-gevarenklassen in relatie

Nadere informatie

VN(O) NCW Nederland. Den Haag 4 december 201 3

VN(O) NCW Nederland. Den Haag 4 december 201 3 VN(O) NCW Nederland Aan de staatssecretaris van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu Hare excellentie W.J. Mansveld Postbus 20901 2500 EX Den Haag Briefnummer 13/11.319/Stre/MO Den Haag 4 december

Nadere informatie

Gevaarlijke producten

Gevaarlijke producten Welkom Gevaarlijke producten Basisvorming preventie & bescherming Gemeenschappelijke preventiedienst Lesgever: Karen Brems Wat is een gevaarlijk product? Gevaarlijke producten in scholen Blootstelling

Nadere informatie

Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten

Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten Het nieuwe veiligheidsinformatieblad voor chemische producten Tine Cattoor Advisor product policy VLARIP projectleader Easyfair Antwerpen - 30/03/2011 Geen gebruik zonder bronvermelding 1 Afkortingen C&L

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Duidelijk anders. BRZO dag 15 mei 2014. Mr. M.G.J. Maas-Cooymans

Duidelijk anders. BRZO dag 15 mei 2014. Mr. M.G.J. Maas-Cooymans Duidelijk anders BRZO dag 15 mei 2014 Mr. M.G.J. Maas-Cooymans 2 Wat en wie? Seveso/Brzo: een kader voor de bescherming van 1) mensen buiten de inrichting, de bescherming van het milieu, 2) de bescherming

Nadere informatie

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Kwartsstof: stofvrij werken Veilig werken met schadelijke chemische producten 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Evelyn Tjoe Nij, arbeidshygiënist 1 Onderwerpen kwartsstof stofvrij werken

Nadere informatie

DE REACH-VERORDENING IN HET KORT

DE REACH-VERORDENING IN HET KORT DE REACH-VERORDENING IN HET KORT Datum: 1 januari 2010 Inleiding In dit document wordt de REACH-verordening beknopt in twee delen uitgelegd. U vindt antwoord op de volgende vragen: Deel 1 De REACH-verordening

Nadere informatie

De positie van CCB ten opzichte van REACH

De positie van CCB ten opzichte van REACH Op 1 juni 2008 is REACH in werking getreden, een nieuwe verordening met betrekking tot de registratie, de evaluatie en de autorisatie van chemische stoffen. Deze Europese verordening streeft ernaar de

Nadere informatie

REACH is er, GHS komt er. Benieuwd naar de gevolgen voor de chemicaliën waar u mee werkt? Multidisciplinair seminarie REACH en GHS

REACH is er, GHS komt er. Benieuwd naar de gevolgen voor de chemicaliën waar u mee werkt? Multidisciplinair seminarie REACH en GHS REACH is er, GHS komt er. Benieuwd naar de gevolgen voor de chemicaliën waar u mee werkt? Multidisciplinair seminarie REACH en GHS Benieuwd waar u voortaan de samenstelling van de MSDS-fiche kan vinden

Nadere informatie

Vervoer en opslag van gevaarlijke stoffen in de zorgsector

Vervoer en opslag van gevaarlijke stoffen in de zorgsector Vervoer en opslag van gevaarlijke stoffen in de zorgsector Frank Lantink Senior Consultant EVO Bedrijfsadvies (c) EVO 2 Doel Herkenning Bewustwording Verantwoording Voorschriften toepassen Aanpak (c) EVO

Nadere informatie

ECHA: REACH en CLP in de praktijk (1)

ECHA: REACH en CLP in de praktijk (1) REACH EN CLP Knelpunten bij implementatie steeds duidelijker ECHA: REACH en CLP in de praktijk (1) REACH en CLP (EU-GHS) zijn de transportwereld al flink binnengedrongen. Hoewel er nog een aantal overgangstermijnen

Nadere informatie

Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2010

Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2010 Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2010 Inhoud 1. Inleiding 04 2. Regelgeving en opzet uitvoering handhaving 05 3. Uitvoering handhavingsprogramma 2010 06 4. Ondersteunende activiteiten 10 5. Europese

Nadere informatie

CLP verordening 1272/2008: de gevolgen. Andy D hollander Local Product Expert Benelux

CLP verordening 1272/2008: de gevolgen. Andy D hollander Local Product Expert Benelux CLP verordening 1272/2008: de gevolgen Andy D hollander Local Product Expert Benelux Chemische stoffen wereldwijd: huidige situatie Chemische stoffen wereldwijd: Ideale situatie GHS - CLP GHS UN Verenigde

Nadere informatie

Vanaf december 2008 is de EU-GHS verordening in werking getreden.

Vanaf december 2008 is de EU-GHS verordening in werking getreden. 1. Gevaarsymbolen Vanaf december 008 is de EU-GHS verordening in werking getreden. GHS (Globally Harmonized System of Classification and Labelling of Chemicals) is een wereldwijd uniform systeem voor de

Nadere informatie

Aftellen tot Brzo 2015

Aftellen tot Brzo 2015 Aftellen tot Brzo 2015 Wat te doen? Yvette van Duijn (DCMR) Mirjam van der Plas (Royal HaskoningDHV) Inhoud Nu: Brzo 1999 Wms-classificatie / Stoffen- en Preparatenrichtlijn Per 1 juni 2015: Brzo 2015

Nadere informatie

Registratie Evaluatie Autorisatie. CHemische. REACH en arbeidsomstandigheden. van. stoffen VROM / DGM / SAS. 15 de Symposium NVVA, 22-23

Registratie Evaluatie Autorisatie. CHemische. REACH en arbeidsomstandigheden. van. stoffen VROM / DGM / SAS. 15 de Symposium NVVA, 22-23 REACH en arbeidsomstandigheden Registratie Evaluatie Autorisatie van CHemische stoffen 15 de Symposium NVVA, 22-23 23 maart 2006, Zeist A.W. van der Wielen VROM / DGM / SAS Hoofdelementen van REACH Registratie

Nadere informatie

Een kwestie van REACH & CLP. Rene de Graaff. Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries

Een kwestie van REACH & CLP. Rene de Graaff. Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries Een kwestie van REACH & CLP Rene de Graaff Reach Chemical Control, Lyondell Basell Industries Reach wetgeving Registratie, Evaluatie, Authorisatie and restrictie van Chemicalien (REACh) is een Europese

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D023041/03.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D023041/03. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 11 december 2012 (12.12) (OR. en) 17597/12 COMPET 769 E V 936 CHIMIE 98 MI 822 E T 312 I GEKOME DOCUME T : de Europese Commissie ingekomen: 3 december 2012 aan: de heer

Nadere informatie

Jaarrapportage Helpdesk Water 2007

Jaarrapportage Helpdesk Water 2007 Jaarrapportage Helpdesk Water Jaarrapportage Helpdesk Water. 1. Inleiding In de loop der jaren kwamen er steeds meer informatieloketten voor specifieke watervragen. Dit stond haaks op de ontwikkeling dat

Nadere informatie

Convenant Proces van signalering, toeleiding en plaatsing voor- en vroegschoolse educatie

Convenant Proces van signalering, toeleiding en plaatsing voor- en vroegschoolse educatie Convenant Proces van signalering, toeleiding en plaatsing voor- en vroegschoolse educatie De ondergetekenden: 1. De Vereniging van Nederlandse Gemeenten 2. De staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Toepassing CLP-GHS in het onderwijs. Programma

Toepassing CLP-GHS in het onderwijs. Programma Toepassing in het onderwijs Welzijnsdag voor het onderwijs 12 november 2012 Programma CLP (wettelijke achtergrond en toepassing) Databank gevaarlijke stoffen Voorstelling Pauze Databank gevaarlijke stoffen

Nadere informatie

GHS-CLP. Veiligheid & Milieu

GHS-CLP. Veiligheid & Milieu GHS-CLP Veiligheid & Milieu GHS-CLP Beste klant, Würth levert ruim 1.000 chemieproducten in een grote variëteit en vindt het daarom belangrijk om u te informeren over veranderende wetgeving omtrent deze

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Warenwetregeling Vrijstelling vitaminepreparaten wordt als volgt gewijzigd:

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. De Warenwetregeling Vrijstelling vitaminepreparaten wordt als volgt gewijzigd: STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 40994 20 november 2015 Regeling van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van 12 november 2015, 854424-143049-VGP,

Nadere informatie

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010

Handhaving voedingclaims 2010. Datum: oktober 2010 Handhaving voedingclaims 2010 Datum: oktober 2010 Samenvatting In de tweede helft van 2010 heeft de nvwa een handhavingsactie uitgevoerd op het gebruik van voedingsclaims. Voor voedingsclaims gelden de

Nadere informatie

Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening

Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut!.tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met

Nadere informatie

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN

ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN ir. A.J. Pikaar, ir. J. Granneman en ing. R.P.M. Jansen NIEUWE REGELGEVING VOOR OPSLAG VAN GEVAARLIJKE STOFFEN Volwaardige implementatie heeft nog lange weg te gaan Voor bedrijven die, al dan niet tijdelijk,

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (VERORDENING (EG) Nr. 1907/2006 - REACH) Datum: 07/04/2010 bladzijde: 1/3 Versie: N 3 (30/12/2009) Revisie: N 1 (01/07/2008) Naam: PLASTALGIN - 850UF VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

Nadere informatie

Procedure. P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen

Procedure. P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen Procedure P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen Procesbeschrijving Doel Toepassingsgebied Proceseigenaar Procescoördinator Versiedatum Procesinformatie Dit proces is er omdat het gebruik van gevaarlijke

Nadere informatie

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen Sinds 30 juni 2003 is er het één en ander veranderd voor apparaten en beveiligingssystemen

Nadere informatie

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011

HANDBOEK VEILIGHEIDSMIDDELEN 23-09-2011 Hoofdstuk 10 - Veiligheidsaanduidingen Inleiding Veiligheid op de werkplek begint vaak met te weten welke gevaren op de werkplek aanwezig zijn en waar extra op gelet moet worden. Door een duidelijke signalering

Nadere informatie

Inleidend richtsnoer voor de CLP-verordening

Inleidend richtsnoer voor de CLP-verordening Inleidend richtsnoer voor de CLP-verordening CLP is Verordening (EG) nr. 1272/2008 betreffende de indeling, etikettering en verpakking (classification, labelling and packaging - CLP) van stoffen en JURIDISCHE

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument SEC(2008) 1995. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 juni 2008 (13.06) (OR. fr) Interinstitutioneel dossier: 2008/0110 (COD) 10637/08 ADD 2 AGRILEG 104 CODEC 769 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU,

Nadere informatie

LAB/VSN Workshop. Programma deel I Wat bespreken we. Programma Deel II

LAB/VSN Workshop. Programma deel I Wat bespreken we. Programma Deel II LAB/VSN Workshop MODULE 3: OPSTELLEN VAN VEILIGHEIDSINFORMATIEBLADEN (VIB S) 1 Programma deel I Wat bespreken we + 5 Vereisten voor het correct opstellen van ViB s + De recepturen database + Informatie

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Vervanging Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Vervanging Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) BIJLAGE 1 Woordenlijst BIJLAGE 2 Overzicht gevaarsetiketten BIJLAGE 3 Opbouw Veiligheidsinformatie (Vib) BIJLAGE 4 Excel tabel overzicht zeer zorgwekkende stoffen BIJLAGE 5 Autorisatieproces BIJLAGE 6

Nadere informatie

Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2012 25 juni 2013

Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2012 25 juni 2013 Jaarrapportage Handhaving REACH en EU-GHS 2012 25 juni 2013 Inhoud 1. Samenvatting 3 2. Inleiding 5 3 Regelgeving en opzet uitvoering handhaving 6 4 Uitvoering handhavingprogramma 2012 8 5 Ondersteunende

Nadere informatie

resultaten audits VLARIPtextiel

resultaten audits VLARIPtextiel Eén van de speerpunten tijdens het eerste jaar van het VLARIPtextielproject was het uitvoeren van de REACH-bedrijfsaudit. Deze audit had tot doelstelling om inzicht te krijgen in de situatie van het bedrijf

Nadere informatie

ONDERZOEK APPLICATIES WMO-LOKET ONDER LEVERANCIERS. - functionaliteiten van ICT voor de Wmo en het Wmo-loket- Koudekerk aan den Rijn, december 2006

ONDERZOEK APPLICATIES WMO-LOKET ONDER LEVERANCIERS. - functionaliteiten van ICT voor de Wmo en het Wmo-loket- Koudekerk aan den Rijn, december 2006 ONDERZOEK APPLICATIES WMO-LOKET ONDER LEVERANCIERS - functionaliteiten van ICT voor de Wmo en het Wmo-loket- Koudekerk aan den Rijn, december 2006 Niets van deze rapportage wordt verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest

Asbest in gemeentelijke gebouwen. Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Asbest in gemeentelijke gebouwen Een praktisch handvat voor het omgaan met asbest Bezit uw gemeente gebouwen waarin asbest is verwerkt? Het kan voorkomen dat u als gemeentelijke gebouwbeheerder met asbest

Nadere informatie

Nederlands onderzoek naar de gevolgen van de CLPverordening

Nederlands onderzoek naar de gevolgen van de CLPverordening Nederlands onderzoek naar de gevolgen van de CLPverordening voor het Nederlandse bedrijfsleven Een Quickscan naar de gevolgen van de Europese implementatie van GHS voor het Nederlandse bedrijfsleven B.V.

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG a 1 1 > Retouradres: Postbus 20901, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 16 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

Opslag Gevaarlijke stoffen

Opslag Gevaarlijke stoffen Opslag Gevaarlijke stoffen CPR / PGS Wet of richtlijn? Inhoudsopgave Inleiding Wetgeving CPR naar PGS Wijzigingen Etikettering & verpakkingscategorieën Ondergrenzen Diverse bepalingen Stappenplan Tot Inleiding

Nadere informatie

REACH workshop 19 mei 2015 ProductIP. www.tenviro.eu 1

REACH workshop 19 mei 2015 ProductIP. www.tenviro.eu 1 REACH workshop 19 mei 2015 ProductIP www.tenviro.eu 1 REACH inleiding R =? Registratieplicht, van wat? gevaarlijke stoffen? In welke NL wet staat dat dan? REACH Is dat niet chemicaliënwetgeving? Voor welke

Nadere informatie

Briefrapport 601784001/2008 L.C. van Leeuwen L.R.M. de Poorter P.W.C. van Iersel. Verslag Helpdesk RIVM Stoffen Expertise Centrum 2006-2008

Briefrapport 601784001/2008 L.C. van Leeuwen L.R.M. de Poorter P.W.C. van Iersel. Verslag Helpdesk RIVM Stoffen Expertise Centrum 2006-2008 Briefrapport 601784001/2008 L.C. van Leeuwen L.R.M. de Poorter P.W.C. van Iersel Verslag Helpdesk RIVM Stoffen Expertise Centrum 2006-2008 RIVM Briefrapport 601784001/2008 Verslag Helpdesk RIVM Stoffen

Nadere informatie

GHS - CLP. Tom Bieseman Product Expert

GHS - CLP. Tom Bieseman Product Expert GHS - CLP Tom Bieseman Product Expert Agenda Reach GHS CLP Historiek Inhoud - aandachtspunten Transportverpakking Leidingmarkering Etiketvoorbeelden Nuttige info GHS - CLP REACH - EU- verordening 1907/2006

Nadere informatie

Analyse Klanttevredenheidsonderzoek juni 2007

Analyse Klanttevredenheidsonderzoek juni 2007 Analyse Klanttevredenheidsonderzoek juni 2007 Infopunt Veiligheid scoort goed in eerste onderzoek Eén jaar na oprichting heeft Infopunt Veiligheid in juni 2007 onder 582 geregistreerde vragenstellers een

Nadere informatie

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25

23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 23.3.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 77/25 VERORDENING (EU) Nr. 284/2011 VAN DE COMMISSIE van 22 maart 2011 tot vaststelling van specifieke voorwaarden en gedetailleerde procedures voor de invoer

Nadere informatie

Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014

Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014 Meldpunt Verpakkingen November 2013 t/m april 2014 Samenvatting en conclusies (o.b.v. halfjaarrapportage opgesteld door Milieu Centraal) 28 mei 2014 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 SAMENVATTING... 5 2.1

Nadere informatie

Management IT tool & Services. voor REACH en GHS. Bereidt U vandaag reeds voor op REACH en GHS met flexibele HEMMIS IT tools

Management IT tool & Services. voor REACH en GHS. Bereidt U vandaag reeds voor op REACH en GHS met flexibele HEMMIS IT tools Bereidt U vandaag reeds voor op REACH en GHS met flexibele HEMMIS IT tools Management IT tool & Services voor REACH en GHS REACH en GHS Management tool oplijsten van chemicaliën (pre) registratie autorisatie

Nadere informatie

Hoe Harmonized is GHS?

Hoe Harmonized is GHS? Hoe Harmonized is GHS? Relatie tussen GHS, CLP en Transport Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Dirk van Well Utrecht, 25 november 2011 30-11-2011 1 Inhoud presentatie Aanleiding voor GHS

Nadere informatie

Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. nationale monitoring 2014 en emissiehandel 2014

Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. nationale monitoring 2014 en emissiehandel 2014 Berekening van de standaard CO 2 -emissiefactor aardgas t.b.v. nationale monitoring 2014 en emissiehandel 2014 Datum 19 december 2013 Status Definitief Pagina 1 van 1 Colofon Projectnaam Jaarlijkse vaststelling

Nadere informatie

code INV PR 03 versie 02 ingangsdatum 23-09-2014 pag. 1 van 5

code INV PR 03 versie 02 ingangsdatum 23-09-2014 pag. 1 van 5 code INV PR 03 versie 02 ingangsdatum 23-09-2014 pag. 1 van 5 versie datum toelichting 0.1 19-09-2013 Eerste versie, concept voor nieuw document ter vervanging van INV PR 03 en 05. Met ingang van dit document

Nadere informatie

Producten die met biociden. zijn behandeld: Nieuwe regels. voor behandelde voorwerpen. Behandelde voorwerpen. Nieuwe verplichtingen

Producten die met biociden. zijn behandeld: Nieuwe regels. voor behandelde voorwerpen. Behandelde voorwerpen. Nieuwe verplichtingen Producten die met biociden zijn behandeld: Nieuwe regels Nieuwe verplichtingen voor behandelde voorwerpen 1 Behandelde voorwerpen Sinds 1 september 2013 gelden er nieuwe verplichtingen voor bedrijven die

Nadere informatie