DE GROTE PARADE. Leve Hart boven Hard! 29 maart 15 13u Noordstation Brussel. in surp ZORG VOO DE ZORG. meer p.3

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE GROTE PARADE. Leve Hart boven Hard! 29 maart 15 13u Noordstation Brussel. in surp ZORG VOO DE ZORG. meer p.3"

Transcriptie

1 PB- PP BBELGIE(N) - BELGIQUE Driemaandelijkse uitgave Jaargang nummer 1 Jan. Febr. Mrt. Afgiftekantoor Brugge Mail - P Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen Torhoutsesteenweg 100 A 8200 Brugge - Sint-Andries N(S) E N E M S I HET Leve Hart boven Hard! E Eindelijk een frisse tegenwind tegen de al te verstarde bureaucratische agenda s die onze politiek sturen. Partijpolitieke twisten en electorale berekeningen gaan voorbij aan de dringende vragen. En de tunnelvisies binnen het kleine Vlaanderen missen de breedte van de wereldwijde systeemcrisis. Want na dertig jaar neoliberale mondialisering staan we op zijn minst voor drie levensgrote uitdagingen. DE GROTE PARADE 29 maart 15 13u Noordstation Brussel Onze verhouding met de natuur is grondig verstoord. De industriële samenleving en het kapitalisme hebben het mondiale ecosysteem aan de rand van de afgrond gebracht. Uitputting van grondstoffen. Natuurbehoud. Pollutie. Verstoorde voedselproductie. Energievoorziening. Afnemende biodiversiteit. En de alom in het oog springende klimaatuitdaging. En toch blijft men bezuinigen op NMBS en De Lijn en behoudt men 4 miljard fiscale steun voor bedrijfswagens. De dringende nood aan vermindering van onze voetafdruk, aan een duurzame ecologische toekomst, staat haaks op de heersende economische logica. Een tweede mondiale systeemuitdaging is de strijd tegen de schokkende sociale ongelijkheid die wereldwijd is toegenomen. Elke dag krijgen we cijfers over het groeiende bezit van de 1% en worden nieuwe Luxleaks en Swissleaks ontdekt. Wie kan vandaag nog zeggen dat er geen probleem is met de rijkdom van de rijken en de armoede van de meerderheid? Twee uitdagingen staan alvast op de agenda. Ten eerste moet een fiscale rechtvaardigheid worden bekomen en die vergt een zeer fundamentele taks shift. Ten tweede kan niet alleen worden gerekend op inkomensherverdeling en marktaanbod om de maatschappelijke behoeften te voldoen. Er moet opnieuw ruimte komen voor een gemeengoed, een commons, voor openbare diensten, een voor iedereen toegankelijk maatschappelijk aanbod niet onderhevig aan de private markten. En ten slotte moeten we ons eindelijk eens realiseren dat de meerderheid van de mensheid in steden woont. En die groeien op nieuwkomers, binnen- en buitenlandse migranten, en op een verregaande arbeidsdeling en diversiteit in leefstijlen. Onze samenleving wordt superdivers, met verschillende gemeenschappen en religies, elk met hun interne verscheidenheid, met mengvormen en hybriden en vooral zonder dat er één dominante richtinggevende gemeenschap overweegt. Stedelijkheid creëert samenhang via een project, een lotsverbondenheid, intercultuur en coproductie. Samenlevingsopbouw gebeurt er niet langer via één gemeenschapsvorming, maar via een gedeeld burgerschap gedragen vanuit een grote verscheidenheid. Samenleven op basis van verschil staat haaks op het eigen volk eerst beginsel. Lees meer p. 7 Wanneer politici, partijen en systemen er niet in slagen die centrale kwesties ook centraal te stellen, dan wenden steeds meer mensen zich af en kiezen voor alternatieven. Dan moet men niet verwonderd zijn over de winst van Syriza in Griekenland en de kracht van Podemos in Spanje. Mensen zijn geen kiesvee, maar burgers! En die zoeken steeds meer hun eigen weg. Eric Corijn Hoogleraar stadsstudies Vrije Universiteit Brussel, lid Vooruitgroep De grenswijk De Barakken kent een nieuwe dynamiek. Actieve bewoners maken er het mooie weer, en een nauwe samenwerking met basisschool De Vlam verstevigt de kansen voor de bewoners van deze multiculturele wijk. SCHOOLIN-DE-BUURT, de belofte voor een positieve toekomst. meer p.3 R ZORG VOO DE ZORG Met de wijsheid van een rijke praktijk aan projecten bekijkt Samenlevingsopbouw het fenomeen vermaatschappelijking van de zorg. We delen met u graag onze bezorgdheid, en een beknopt overzicht van onze werkmodellen op het terrein van de zorg. meer p S A W T I D Samenlevingsopbouw is een sterk merk! Daarom deze terugblik op het voorbije jaar: enkele staaltjes stevig opbouwwerk, mooi materiaal om mee uit pakken, en met ons werk in de prijzen gevallen. We beloven om het dit jaar minstens even goed te doen, ook al moet het met minder centen. meer p.6 LUS in surp SES-kenmerk lage opleiding van de moeder in het gewoon basisonderwijs In kaart gebracht door het Steunpunt Sociale Planning p. 5 LEKKEN: column met stevige portie nattigheid p. 8

2 DROOMJOB BRUGGE Een tweede adem voor de sterke mama s Houthulst Na prentkaart 'U-turn to the light' van Koenraad Weemeeuw Droomjob is een project van Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen en vzw Wieder, i.s.m. werk- en welzijnspartners binnen regio Brugge. Het project wordt gerealiseerd met o.a. financiële steun van de Nationale Loterij. Eind 2014 werd de laatste fase van het project Droomjob Brugge ingezet. Tussen januari en juni 2015 krijgen de 8-10 deelnemers een nazorg via de diverse coaches kernpartners van het project. Maandelijks krijgen de deelnemers ondersteuning zowel individueel als in groep. Maandelijks komen de diverse coaches werk-welzijn ook bijeen om de begeleiding op maat af te stemmen. Binnenkort worden onze ervaringen gebundeld en worden beleidsaanbevelingen geformuleerd. We doen dit samen met de deelnemers aan het project. Een sensibiliseringscampagne zal worden ingezet met o.a. een publicatie en enkele acties. De campagne zal vooral wijzen op het schrijnend gebrek aan jobs, in het bijzonder voor kortgeschoolde werkzoekenden. Activering is oké, maar dit vereist ook voldoende aanbod op maat op de arbeidsmarkt. Er zijn nu bijvoorbeeld wel premies om de loonkosten te verminderen voor tewerkstelling van werkzoekenden jonger dan 25 jaar, maar voor wie ouder is (en jonger dan 55j) niet, waardoor deze groep onaantrekkelijk wordt voor een potentiële werkgever. De sancties voor de werkzoekenden echter blijven wel bestaan, met soms mensonwaardige gevolgen... Brugse kortgeschoolde werklozen hebben wensen voor 2015 Naar aanleiding van het nieuwe jaar werd, samen met één van onze deelnemers (beeldend kunstenaar Koenraad Weemeeuw), een briefkaart ontworpen. De voorkant toont een van zijn werken, de keerzijde bevat een oproep om via de briefkaart, bij wijze van nieuwjaarscadeau, een tip voor vacature voor kortgeschoolden aan het project te bezorgen. Honderden kaartjes werden verstuurd naar werkgevers in de profit en non-profit sector. Er werd gevraagd om de kaart ook binnen eigen netwerk te verspreiden en zo de vraag naar job-tips mee te ondersteunen. Deze droom waarmaken kan nog altijd via of 50 groepsbijeenkomsten 2 zomerfeesten 2 gezinsuitstappen 26 sterke mama s 42 kinderen 5 geboortes en nog een op komst Talrijke huisbezoeken en doorverwijzingen naar diensten zijn we ondertussen 3 jaar verder. Het project ouders ontmoeten ouders - verder kijken dan morgen startte 3 jaar geleden met subsidies voor lokale projecten kinderarmoedebestrijding. Met dit project werken we aan een structureel aanbod van integrale gezinsondersteuning. Dit, voor ouders met kinderen van 0 tot 18 jaar in kwetsbare gezinssituaties. Hoofdrolspelers in dit project zijn de sterke mama s. Na drie jaar intens werken, zien we dat deze manier van werken zijn effect niet heeft gemist. We zien de mama s openbloeien, verantwoordelijkheden nemen, hun sociaal netwerk uitbreiden. Ze kennen beter de weg naar de hulp- en dienstverlening en dragen dit ook uit naar andere ouders in kwetsbare gezinssituaties. Deze vaststellingen waren de voedingsbodem om de werking de volgende drie jaar te verzekeren en verder inhoud te geven. 02- Zuurstof voor ouders en onderwijs te Houthulst Onder deze naam werd het project ingediend binnen het impulsreglement Welzijn van de Provincie West-Vlaanderen. Dit project loopt tot januari Met O2- zuurstof voor ouders en onderwijs in Houthulst willen we vooreerst bereiken dat meer kwetsbare gezinnen en kinderen uit Houthulst hun weg vinden naar hulp- en dienstverlening, en hun sociaal netwerk versterken. Concreet willen we dit realiseren via de inzet van ouders als ambassadeurs. De sterke mama s richten deelwerkgroepen op (de crea-mama s, de wandelmama s, de schoolmama s...) en zijn er de trekker van. In de toekomst komt er misschien ook een papa groep. Met deze werkgroepen willen we andere en meer ouders bereiken en ondersteunen. Ten tweede willen we, via een experiment onderwijsopbouwwerk in landelijke context, de kloof tussen kwetsbare ouders, school en welzijnsactoren, verkleinen. De sterke mama s komen uit de kast Op 20 mei 2015 komen de sterke mama s uit de kast. Aan de hand van verschillende kasten worden de effecten en resultaten van 3 jaar projectwerk aan de buitenwereld voorgesteld. De voorbereidingen voor dit toonmoment zijn al volop aan de gang. De groep sterke mama s wordt hierbij nauw betrokken. T M Voorlopig resultaat van project Droomjob Brugge Slechts 1 deelnemer kon géén toegang krijgen tot een nieuwe werkvloer of opleiding. De anderen verwierven een tijdelijk contract bij o.a. groendienst, kledingzaak, IT-opleiding, buschauffeur, administratief medewerker dienstenchequebedrijf, boodschappendienst... We blijven echter bezorgd. Onderzoek toont aan dat een geïntegreerde aanpak van zowel werk- als niet-werkgerelateerde problemen de kansen op arbeidsmarktintegratie aanzienlijk verhogen. W²-trajecten (de werk- en welzijnstrajecten van VDAB, ook wel eens armoedetrajecten genoemd) beantwoorden aan een dergelijke manier van werken. We stellen ons echter bezorgd de vraag of er niet te weinig op die W²-trajecten wordt ingezet, wetende dat het bieden van maatwerk voor VDAB nochtans een belangrijke doelstelling is. Voor ons is het alvast duidelijk: een integrale aanpak in een activeringsverhaal voor kwetsbare werkzoekenden is een must! Woon- en energiebeurs te Langemark-Poelkapelle O p 7 februari 15 organiseerden Samenlevingsopbouw en de intergemeentelijke woondienst van Langemark-Poelkapelle en Zonnebeke een woon- en energiebeurs. De woondienst startte begin dit jaar en is het centrale aanspreekpunt voor alle vragen over wonen in beide gemeentes. Via deze eerste woonbeurs konden inwoners kennismaken met het aanbod van de woondienst, maar ook met een twintigtal standhouders die tips en advies gaven rond bouwen, verbouwen en energiebesparing. Naast lokale ondernemers waren ook politie, brandweer en thuiszorgdiensten aanwezig. T M Samenlevingsopbouw werd, omwille van zijn project Energiearmoede Westhoek gevraagd mee verantwoordelijk te zijn voor het energieluik van deze beurs. In 2014 ondersteunde opbouwwerkster Mieke Spruytte het OCMW en de gemeente van Langemark-Poelkapelle bij het uitwerken van een lokale preventieve aanpak om energiearmoede te bestrijden. Samenlevingsopbouw wil er mee voor zorgen dat verhuurders gebruik maken van de verhoogde premie sociale dakisolatie. Deze Vlaamse premie van 23 /m² is nu nog te weinig gekend. Daarom vroegen we het gemeentebestuur om alle eigenaar-verhuurders van de in de gemeente gelegen woningen aan te schrijven. Samen met de uitnodiging voor de beurs, kregen ze de nodige informatie rond de nieuwe dakisolatienorm en de premies toegestuurd. Eigenaar-verhuurders werden ook uitgenodigd om bij de stand van vzw Goed Wonen langs te komen. Deze vzw voert in dit deel van de Westhoek de energiescans uit en is ook promotor en uitvoerder van het sociaal dakisolatieproject. Deze werkwijze zullen we in 2015 ook toepassen voor de organisatie van een woon- en energiebeurs in Houthulst. Het gemeentebestuur wil deze beurs alvast ook in Zonnebeke organiseren. Mieke Spruytte M Stefan Goemaere M De woon- en energiebeurs te Langemark-Poelkapelle) lokte bijna tweehonderd bezoekers. 2

3 De Barakken (Menen) Sinds Samenlevingsopbouw actief is in de wijk De Barakken is er veel gebeurd. Een bewonersgroep organiseert ondertussen tal van activiteiten met grote opkomst en zorgt voor dynamiek in de wijk. Een andere bewonersgroep probeert dingen te veranderen in de wijk en komt bij het beleid op voor de belangen van de bewoners. De contacten met het stadbestuur zijn positief. Ondertussen wordt ook maandelijks i.s.m. de jeugddienst een ontmoetingsmoment voor jongeren uit de Barakken georganiseerd. Dit alles zorgde voor een positievere sfeer in de wijk, een pluim dus voor de inzet van de bewoners. het moment. Zo kan de directeur ook andere vragen beantwoorden. Het gesprek ging ook al eens over meertalig opvoeden en vrijetijdscheques. De Babbelbarak organiseren we samen met het onderwijsopbouwwerk van het CAW van Menen. Ze waren al langer op zoek naar manieren om meer kwetsbare ouders te bereiken en zagen hierin een kans. Sinds kort gaan we nog een stapje verder, en zetten intensief in op twee urgente noden in de wijk: taal en vrije tijd. Anderstalige ouders zijn op zoek naar oefenkansen Nederlands omdat ze hun kinderen goed willen kunnen begeleiden bij de schooltaken. Ook merken we dat sommige ouders weinig kennis hebben van diensten en organisaties in Menen en zich daardoor vaak onvoldoende beroepen op hun rechten. Een vrijetijdsaanbod voor kinderen vormt de tweede uitdaging. Veel kinderen hebben het niet breed thuis, of geraken moeilijk op activiteiten in het centrum van Menen. Daarnaast is er weinig openbare (speel)ruimte en groen. Zo kwam basisschool De Vlam in de kijker te staan. De school staat voor de grote uitdaging om te gaan met verkleuring, kansarmoede, taalverschillen... Ze erkent de noden in de wijk want ze wordt er dagelijks mee geconfronteerd via ouders en leerlingen. Met veel enthousiasme en opgebouwde expertise gaat men hiermee om. De school biedt heel wat troeven voor de wijk door haar ligging, veel groen en speelruimte, de infrastructuur... Daarom wil Samenlevingsopbouw met de school werken aan het concept school-in-de-buurt. Hierbij wordt gemikt op Initiatieven die een antwoord bieden op noden in de wijk én een meerwaarde zijn voor kinderen, ouders, leerkrachten, school en buurt. Sterke samenwerking met basisschool De Vlam Van bij de aanvang was directeur Danny nauw betrokken, en er werd goed overlegd over wat we samen zouden willen en kunnen doen. Zo raakte de directeur ook overtuigd van de meerwaarde van onze gezamenlijke inzet: We doen al veel inspanningen: vertalen, tolken, visualiseren van onze boodschappen. Maar makkelijk is het niet. Meer en betere contacten met de ouders zijn een prioriteit voor ons schoolteam. We willen op een positieve manier zelf naar de ouders toestappen in plaats van te verwachten dat zij naar ons komen. Overleg en samenwerking met het lerarenteam, inclusief het personeel van de opvang en de zorgcoördinator, vinden we ook belangrijk. Het lerarenkorps doet echt haar best en levert mooi werk. Ze werken in een moeilijke context en hebben hierdoor wel wat vragen en zorgen. Veel kinderen spreken immers thuis geen Nederlands en/of groeien op in een armoedesituatie. We stelden het project voor op een personeelsvergadering, luisterden naar de bezorgdheden en merkten ook het enthousiasme. Regelmatig komt de opbouwwerkster op school. Daardoor is ze een vertrouwd gezicht geworden en wordt ze al eens aangesproken met voorstellen en ideeën. Het idee is om nog meer met de leerkrachten aan de slag te gaan, naarmate de andere initiatieven vlot lopen. Zo kunnen de leerkrachten meer voeling krijgen met de buurt en de inwoners door bv. een wijkwandeling te doen samen met de kinderen en de ouders. Een hogere betrokkenheid en kennis over de wijk kan zorgen voor meer inzicht in de situatie van de leerlingen en houvast voor in de klas. We denken ook aan ondersteunende vorming zoals omgaan met diversiteit. Buurtbewoners kunnen betrokken worden om het werk van leerkrachten te ondersteunen, waardoor zich beter kunnen toeleggen op het contact met de ouders en op het creëren van maximale ontwikkelingskansen voor elk kind. Van babbelen naar betrokkenheid: De Babbelbarak Dit nieuwe initiatief zag het daglicht in januari Tweewekelijks nodigen we ouders uit op school voor een tas koffie of thee. Samen praten we over opvoeding, school, de buurt, en diensten en voorzieningen in Menen. Op die manier worden ouders op een gemoedelijke manier geïnformeerd en raken ze meer betrokken bij het schoolgebeuren. We letten op een eenvoudig taalgebruik en vertalen naar het Frans waar nodig. Zo kunnen anderstalige ouders ook deelnemen en hun Nederlands oefenen. De eerste Babbelbarakken waren echt waardevol voor de deelnemers. De directeur kwam het schoolkalender van de komende maanden toelichten (wat is een pedagogische werkdag? Waar staat de afkorting kl. voor...). De werking van het CAW en de Speel-o-theek werd uitgelegd, en we hadden een goed gesprek en informatie over straffen en belonen. Voor elke Babbelbarak wordt iets voorbereid, maar we laten de ruimte voor vragen en interesses van Samen de schooltuin pimpen Voor de kinderen willen we nadenken over een ruimer vrije tijdsaanbod en willen we ook inzetten op taalondersteuning. De projectoproep pimp je schooltuin was een kans om te brainstormen hoe de schooltuin heringericht kan worden. Een touwenparcours, een mini-moestuin, een insectentuin, een klauterarena, bomenbordjes... Ideeën en goesting genoeg! Het dossier is ingediend, en we starten in de paasvakantie al met de eerste werken. We betrekken hierbij ook de lokale Velt-afdeling, ouders en bewoners. Op die manier wordt het een door de buurt gedragen verhaal. De tuin moet boeiender worden en er komt meer doe- en leerruimte. Dit verhaal is zeker waardevol voor de kwetsbare kinderen die wonen in De Barakken, thuis geen tuin hebben, of niet regelmatig op uitstap gaan met ouders. Onder onze impuls ontstaan ook ander initiatieven. Er werden meer avonden ingelast voor sport-na-school. In de zomervakantie wordt met de circusschool Woesh een circuskamp georganiseerd, met als summum een optreden op het straattheaterfestival van Menen. Het sociaal-artistieke project De Figuranten zal met de leerlingen een verkleedstoet organiseren... School-met-de-buurt? Op lange termijn willen we dat de initiatieven in De Barakken een duurzaam karakter krijgen. Daarom zetten we ons in om van bij de aanvang verschillende relevante diensten en actoren te betrekken en op de hoogte te houden. Zo informeerden we ons bij het Huis van het Nederlands, hadden we een goed gesprek met het Lokaal Onderwijsplatform, kunnen we beroep doen op de Integratiedienst en kregen we de steun van het stadsbestuur van Menen. Ook de betrokkenheid van de bewoners uit de wijk vinden we belangrijk. En dit in twee richtingen: bewoners helpen mee, activiteiten worden open gesteld voor de buurt... Op die manier werken we opnieuw aan die positieve dynamiek in de wijk én op school, en gaat het verhaal van school-in-de-buurt over naar een verhaal van school-met-debuurt. Kortom: alles is nog in volle ontwikkeling en de goesting groeit elke dag! Meer informatie over hoe Samenlevingsopbouw inzet op gelijke onderwijskansen: zie T M

4 *VERMAATSCHAPPELIJKING VAN DE ZORG: een kijk vanuit de praktijk van Samenlevingsopbouw *EEN BEGRIP van lange adem V ermaatschappelijking van de zorg verwijst naar een verschuiving in zorg, waarbij er naar gestreefd wordt om mensen met beperkingen, chronisch zieken, kwetsbare ouderen, jongeren met problemen, mensen in armoede,... met al hun mogelijkheden en kwetsbaarheden een eigen zinvolle plek in de samenleving te laten innemen. Waar nodig moeten ze daarbij ondersteund worden, en de zorg moet zoveel mogelijk geïntegreerd in de samenleving verlopen. (zie definitie vermaatschappelijking van de zorg zoals omschreven door de Strategische adviesraad welzijn, gezondheid en gezin in visienota integrale zorg en ondersteuning in Vlaanderen van 7 december 2012, blz. 8 ) Het begrip vermaatschappelijking van de zorg omvat meerdere lagen. Het verwijst vooreerst naar een aanpak die maximaal en prioritair gebruik maakt van de eigen krachten van de cliënt en zijn directe omgeving. Verder verwijst dit naar de betrokkenheid van de lokale samenleving bij de ondersteuning van de zorgvrager. Vrijwilligerswerk en buurtwerk komen hier in beeld. Maar ook de gewone, nabije hulp- en dienstverlening die snel en gericht kan worden ingezet. Pas als het echt nodig is, komen gespecialiseerde instellingen aan bod. (omzendbrief Vlaamse beleidsdoelstellingen bij de uitvoering van het decreet betreffende het lokaal sociaal beleid voor de periode , blz. 3) 1. Balanceren op het scherp van de snede De tendens tot vermaatschappelijking van de zorg trekt zich door op diverse terreinen (bejaardenzorg, geestelijke gezondheidszorg, zorg voor personen met een handicap...). Hierbij komt het sociaal netwerk van mensen die hulp en zorg nodig hebben duidelijker in het vizier te staan. Er is ook de tendens tot afbrokkeling sociale netwerken, minder sociale cohesie, sociaal isolement en vereenzaming... Gepaard met een tewerkstellingsbeleid dat streeft naar een hogere activiteitsgraad waarbij meer mensen langer aan de slag zullen moeten (blijven), komt mantelzorg en informele hulp onder druk te staan. Groeit er een strijd om de vrijwilliger? In landelijke context krijg je daarbovenop tendensen van schaalvergroting, fusies en centralisatie van diensten. Diensten trekken weg uit dorpen, nabije aanspreekpunten vallen weg, en een mobiliteitsproblematiek versterkt de afstand. Vraag naar hulp én aanbod aan hulp vinden elkaar niet meer spontaan. Er zijn grenzen aan vrijwilligerswerk. Vrijwilligers in de zorg komen vaak in aanraking met problematische situaties. Ze moeten daartoe professionele ondersteuning krijgen. Coördinatie en afstemming op lokaal niveau, zo nabij mogelijk, is dan ook noodzakelijk, en dit in combinatie met een sterk vormings- en ondersteuningsbeleid. De opdracht en regie wordt bij de lokale besturen gelegd, maar dit kan niet zonder bijkomende middelen. De overheid moet er zich van bewust zijn dat er grenzen zijn aan het inschakelen van het sociaal netwerk. Het mag niet de bedoeling zijn dat hierdoor professionele hulp en zorg wordt afgebouwd. Vermaatschappelijking van de zorg mag geen excuus zijn voor een terugtredende overheid. Onze praktijk leert dat mensen zonder sociaal netwerk, bij deze evolutie in de zorgsector, in de kou komen te staan en dat de ongelijkheid nog dreigt toe te nemen. Daarom moeten er meer mogelijkheden gecreëerd worden tot ontmoeting in nabije omgeving. Op die manier leren mensen elkaar terug kennen en wordt zo het informele sociale netwerk vergroot. 2. Oplossing in een notendop In alle Vlaamse provincies zijn al zorgnetwerken actief. In WestVlaanderen experimenteren we met mobiele lokale dienstencentra, in Limburg met dorpsrestaurants en dienstenpunten... Deze werkmodellen bieden lokaal een antwoord op bovenvermelde problematiek maar missen een duurzaam en structureel beleidskader met de bijhorende ondersteuning. Dit kan door aanpassing van het woonzorgdecreet en het uitvoeringsbesluit op lokale dienstencentra. Dit gaat al in de goede richting en biedt aanzet tot oplossing, maar criteria, erkenningsvoorwaarden en financiële ondersteuning zijn onaangepast om bovenstaande werkmodellen structureel en duurzaam uit te bouwen. 3. Zo doen we het Een zorgnetwerk is een lokale voorziening die via nauwe samenwerking tussen vrijwilligers en lokale actoren een aanvullend dienstenaanbod brengt bij kwetsbare mensen. Door het uitvoeren van (verjaardag)bezoekjes of allerlei kleine zorgtaken (bv. vervoer, boodschappen, kleine klusjes zoals was ophangen, rolluiken optrekken...) door de vrijwilligers kunnen mensen langer en met meer kwaliteit in de eigen omgeving blijven wonen en worden eventuele verborgen noden opgemerkt. De vrijwilligers verwijzen zo nodig naar de passende dienst en signaleren ook noden die tot nu door diensten niet worden beantwoord. Ondertussen zijn deze zorgnetwerken al uitgebouwd in verschillende gemeenten in gans Vlaanderen. In West-Vlaanderen alleen al waren er eind zorgnetwerken actief in 16 gemeenten. In deze WestVlaamse zorgnetwerken waren samen 500 vrijwilligers actief die meer dan 1000 cliënten hielpen met ongeveer prestaties. Een onder- zoek om de zorgnetwerken en hun werking in Vlaanderen op een wetenschappelijke manier in kaart te brengen werd voorjaar 2014 afgerond. De innovatieve manier van werken kreeg erkenning door het toekennen van het Flanders Care label in het kader van Slimmer Zorgen voor Morgen. Ten slotte promoot ook minister Vandeurzen de methodiek van buurtgerichte netwerken via vrijwilligers die cliënten helpen om toegang te krijgen tot (sociale) dienstverlening, om hun sociaal netwerk te onderhouden of te herstellen (beleidsnota , blz. 19). Een mobiel lokaal dienstencentrum brengt alle functies van een lokaal dienstencentrum (al dan niet in combinatie met een zorgnetwerk) dichter bij bewoners van dorpen, deelgemeenten of wijken. Het maakt daarbij gebruik van aanwezige infrastructuur. Dit kan een bestaand ontmoetingscentrum zijn, een school... Immers: de vereiste 'een vaste infrastructuur voor de dienstverlening van een lokaal dienstencentrum vergt veel financiële middelen. Het is bovendien geen garantie dat kwetsbare bewoners er geraken omwille van mobiliteitsproblematiek. Het mobiel lokaal dienstencentrum dat uitgebouwd wordt in Deerlijk werd in het kader van Open Bedrijvendag 2012 geselecteerd als Vlaamse Innovatie in Actie. Beide werkmodellen, zorgnetwerk en mobiel lokaal dienstencentrum, zouden perfect kunnen ingepast worden in het woonzorgdecreet en zo een duurzaam en structureel kader krijgen. Bovendien zou dit dergelijke initiatieven ook in andere landelijke gemeenten mogelijk maken. Dit vraagt echter een aanpassing van de regelgeving. De beleidsbrief welzijn van minister Vandeurzen geeft hoop. Op blz. 31 lezen we dat in gemeenten met een beperkte programmatie, de mogelijkheid wordt voorzien om de hulp- en dienstverlening van het Lokaal Dienstencentrum (LDC) maximaal binnen het bereik van gebruikers te brengen d.m.v. antennes of mobiele LDC. Nabije ontmoeting. Via een diverse en nabije aanpak activeren we sociale netwerken. De initiatieven zijn laagdrempelig en creëren ontmoetingskansen. Ze bieden ook vorming op maat en volgens de noden van deelnemers. We betrekken hulpverleners bij deze initiatieven zodat dienstverlening een gezicht krijgt, en mensen makkelijker en zonder vrees voor stigmatisering de weg vinden naar en binnen de voorzieningen die er zijn om hen te ondersteunen. Zorg en hulp mogen niet aan het toeval worden overgelaten. Daarom is er tijd, geduld, inzet van vrijwilligers, en professionele ondersteuning nodig. Nabije ontmoeting is geen tovermiddel maar het helpt om preventief te werken, vroegtijdig noden op te sporen en tijdig problemen aan te pakken. Zo kan onderbescherming vermeden worden. Kwetsbare personen moeten een eigen zinvolle plek in de samenleving kunnen innemen. Informele netwerken bieden kansen om in een geborgen omgeving de eigen kracht te versterken. Meedoen en meepraten, maken wezenlijk deel uit van de aanpak. Wie problemen ervaart moet betrokken worden bij het formuleren van hiaten en het uittekenen van het oplossingsparcours. Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen werkt hieraan in volgende projecten: Zorgnetwerken en armoedebestrijding - Avelgem en Poperinge Uitwisselingstafel zorgnetwerken Preventief werken aan kinderarmoede Houthulst en Avelgem Drempels sociale dienst OCMW Roeselare Mobiel lokaal dienstencentrum Deerlijk Coaching mobiel lokaal dienstencentrum Wingene Uitwisselingstafel mobiele lokale dienstencentra Inloophuis De Kom-Af Roeselare Familiesalons Oostende Meer over deze projecten op (rubriek dienstverlening en werk) T M

5 Het Steunpunt Sociale Planning (SSP) werkt als een observatorium dat op statistische wijze de vinger aan de pols van de samenleving houdt. De cijfers en kaarten die we in SURPLUS opnemen staan steeds in verband met sociale uitsluiting en samenlevingsopbouw. SES-kenmerk lage opleiding van de moeder in het gewoon basisonderwijs In het kader van het gelijke onderwijskansenbeleid van de Vlaamse overheid worden sinds een aantal jaren enkele zogenaamde SES-kenmerken (Sociaal-Economische Status) van de leerlingen bijgehouden. Deze SESkenmerken geven een beschrijving van het sociaal-economische milieu van de kinderen en worden onder andere gebruikt voor de financiering van de scholen. Op basis van wetenschappelijk onderzoek is gezocht naar een set van stabiele en robuuste indicatoren die de samenhang van onderwijskansen voor jongeren en hun sociaal milieu goed vatten. Opleiding van de moeder: deze indicator staat voor het geheel aan kennis, vaardigheden en attitudes. Het is een indicator van de mate waarin de thuiscultuur aansluit bij de schoolcultuur. Men spreekt van lage opleiding van de moeder als de moeder niet in het bezit is van een diploma van het secundair onderwijs of van een studiegetuigschrift van het tweede leerjaar van de derde graad van het beroepssecundair onderwijs of van een daarmee gelijkwaardig studiebewijs. Schooltoelage: deze indicator is gebaseerd op gezinsinkomen en geeft een aanduiding van de financiële draagkracht van het gezin en dus ook van het pedagogisch (thuis)comfort: tijd, studieruimte en koopkracht voor goederen die het leren bevorderen. Taal: welke taal wordt er thuis meestal gesproken en verschilt deze van de onderwijstaal? Dit is een indicator van communicatie- en leermogelijkheden van de leerling. De taal die de leerling in het gezin spreekt is niet de onderwijstaal, indien de leerling in het gezin met niemand, of in een gezin met drie gezinsleden (de leerling niet meegerekend) met maximum één gezinslid de onderwijstaal spreekt. Broers en zussen worden als één gezinslid beschouwd. De indicator lage opleiding van de moeder nader bekeken. De kaart toont het aandeel kinderen met een lage opleiding van de moeder, en dit volgens woonplaats van de kinderen. Het gemiddelde voor West-Vlaanderen bedraagt 17,3%. Dit betekent dat de moeder van 17,3% van de kinderen in de basisscholen enkel een lage opleiding heeft genoten. De geel en groene gemeenten scoren onder het provinciale gemiddelde (en scoren dus beter), de blauwe gemeenten scoren boven het provinciale gemiddelde en scoren dus slechter. Met uitzondering van Knokke-Heist scoren alle kustgemeenten boven het provinciale gemiddelde. Hoewel Brugge in zijn totaliteit onder het gemiddelde scoort, scoort ook Zeebrugge boven het provinciale gemiddelde. In het arrondissement Oostende scoren ook Gistel en Ichtegem boven het provinciale gemiddelde. Een derde regio die blauw kleurt is Centraal en Zuid-West-Vlaanderen met meerdere gemeenten uit de arrondissementen Roeselare en Kortrijk. Tot slot scoren ook de gemeenten Mesen en Wervik uit het arrondissement Ieper boven het provinciale gemiddelde. Met uitzondering van Blankenberge vinden we de laagste scores (en dus de beste situatie) in het arrondisment Brugge. Steunpunt Sociale Planning T Mieke Lokaal proactief handelen in de strijd tegen onderbescherming Het recht op maatschappelijke dienstverlening garandeert aan burgers een leven in menselijke waardigheid. Dit recht dat een springplank zou moeten zijn, blijkt in de praktijk eerder een ontoereikend vangnet. Het OCMW, het CAW, mutualiteiten, VDAB en andere diensten hebben de opdracht mensen te helpen bij het realiseren van hun sociale grondrechten. Toch slagen heel wat mensen er niet in hun grondrechten uit te putten. Ze zijn onderbeschermd. De redenen hiervoor zijn velerlei: de complexiteit van de regelgeving, een gebrek aan laagdrempelige initiatieven, angst voor voorwaardelijke en sanctionerende hulpverlening, koel en afstandelijk onthaal, eerdere negatieve ervaringen met hulp- en dienstverlening, schaamte,... Als oplossing schuift Samenlevingsopbouw 'proactief handelen' naar voor. Dat betekent dat hulp- en dienstverleningsinstanties zelf het initiatief nemen om rechthebbenden te bereiken, te informeren en hulp te bieden. Om de praktijkervaring in beeld te brengen, te verruimen en wetenschappelijk te onderbouwen, ontwikkelde Samenlevingsopbouw, in samenwerking met tal van partners en in opdracht van Welzijnsminister Jo Vandeurzen, het project Lokaal Proactief Kader. Dit project werd gestart in 2012 en met een studiemoment eind 2014 afgerond. Aan het project namen 18 pilootgemeenten uit Vlaanderen deel. In West-Vlaanderen waren dit Roeselare, Avelgem en Kortrijk. Om proactief handelen te bevorderen, kan er ingezet worden op 6 werkpistes: Informatie en kennis vergroten Automatisch rechten toekennen De kwaliteit van hulpen dienstverlening verbeteren Oprichten van lokale ontmoetingsplaatsen waar er een aanbod is van ontmoeting, info, vorming, ontspannende activiteiten, hulpverlening en belangenbehartiging Outreachend handelen of mensen opzoeken in hun eigen leefwereld Uitbouwen van informele netwerken waarbij ook niet-professionelen kwetsbare mensen kunnen doorverwijzen. Het is een samenhangend geheel van maatregelen dat onderbescherming lokaal aanpakt. De lokale resultaten werden gedeeld en verwerkt in een draaiboek. De digitale publicatie 'Iedereen beschermd' bundelt het materiaal dat in het project ontwikkeld werd, en bevat links naar praktijkvoorbeelden en nuttige instrumenten. Een aanrader voor wie die onderbescherming wil tegengaan! 'Iedereen beschermd' is gratis te downloaden op Samenlevingsopbouw ontwikkelde dit project i.s.m. Netwerk tegen Armoede, Uit de Marge vzw, Minderhedenforum, HIVA - Steunpunt Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting, VVSG, VVP, Vlaamse overheid - kabinet minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

6 DIT (en nog veel meer) WAS 2014 Ieders Stem Telt in een verkiezingsjaar Stevig opbouwwerk In een verkiezingsjaar steekt Samenlevingsopbouw graag een tandje bij. Met de campagne Stemmen is geen spel werd gemikt werd op het brede publiek. Maatschappelijk kwetsbare groepen werden bevraagd, volgden vorming en legden hun prioriteiten voor aan lokale politici. Op debatten in Oostende en Brugge discussieerden West-Vlaamse politici telkens in een vol huis over armoede en sociaal beleid. En rond het thema wonen voerden we samen met heel wat partners actie onder het motto 1/3 is de Max. Familiesalons in Oostende Sterk werk, dat mag zich vermenigvuldigen. Na het succes van het familiesalon in de wijk De Nieuwe Stad bouwen we nu op vraag van het Oostendse stadsbestuur familiesalons uit in heel Oostende. In een familiesalon ontmoeten ouders elkaar in een laagdrempelige en veilige omgeving en worden ze ondersteund bij de opvoeding van hun kinderen. Een eerste, heel belangrijke stap bij de preventie en bestrijding van kinderarmoede. Barakkenaars lieten de Meense politici, op een mooie zaterdag in juni, hun grenswijk zien met zijn aanwezige troeven en noden. De thema s mobiliteit, diversiteit, aandacht voor kinderen en jongeren, en meer groen en open ruimte in de wijk kwamen aan bod. Een vijftigtal bewoners stond in voor de voorbereiding van dit geslaagde evenement. Mobiele Lokale Dienstencentra in beleidsnota Vlaamse overheid Innovatieve praktijken ontwikkelen, daar gaan en staan we voor. Eens die er zijn maken we graag de vertaalslag naar de structurele inbedding ervan. Daarom zijn we verheugd dat de goede ervaringen in Deerlijk en Wingene - waarbij de functies van een dienstencentrum verspreid werden over verschillende locaties - niet onopgemerkt zijn gebleven Uitpakken met mooi materiaal... Succesvolle wijkwandeling in De Barakken We vielen in de prijzen! Prijs ' Energie voor iedereen' Het project energiezuinige toestellen werd in 2014 andermaal bekroond! Samenlevingsopbouw kreeg deze prijs voor het experiment met financieringsmodellen die de aanschaf van energiezuinige huishoudtoestellen voor mensen in armoede haalbaar maken en zodoende de energiefactuur verlagen. Dorpsrestaurants op het menu Dorpsrestaurants brengen mensen samen op een laagdrempelige manier onder het motto: eten, ontmoeten en activeren. Deze publicatie beschrijft vanuit de ervaringen uit West-Vlaanderen en Limburg hoe een dorpsrestaurant uitgebouwd kan worden, wie je hier best bij betrekt, aan welke wettelijke verplichtingen voldaan moet worden,... Bovendien geeft het draaiboek heel wat tips en worden concrete voorbeelden uit de praktijk toegelicht. Trefmoment Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Flander s Care label voor zorgnetwerken Uit handen van de minister van Welzijn, Jo Vandeurzen, ontvingen we het Flanders's Care project partner label 'Slimmer zorgen voor morgen'. De minister loofde Samenlevingsopbouw voor het innovatief werk inzake zorgnetwerken. In 2014 werden de zorgnetwerken volop in de kijker gezet: er was het succesvolle inspiratie- en studiemoment in maart, en de lancering van de website Voor de tweede maal een treffen rond een actuele maatschappelijke uitdaging, die raakvlakken vertoont met ons werk. Na de eerste editie over sociale mix (2013) stond in 2014 de vermaatschappelijking van de zorg centraal. Professor Koen Hermans en ons team maatschappelijke dienstverlening bezorgden de 150 aanwezigen een inspirerende avond. We verwachten jullie in 2015 voor de volgende editie! Samenstelling: 6

7 HART BOVEN HARD Neen, dit is geen eendagsvlieg, noch de roepnaam voor kortstondig protest tegen het besparingsbeleid van de Vlaamse en federale beweging. Ja, dit is een brede beweging tegen een al te economische kijk op onze samenleving. Ze verdedigt solidariteit, waarde boven winst, en zuurstof voor mensen. De beweging werkt van onderuit en gelooft dat er wel degelijk een alternatief is. Samenlevingsopbouw sluit zich hier met overtuiging bij aan. Het behoort immers tot onze kernopdracht om stem te geven aan wie slachtoffer dreigt te worden van een eenzijdig besparingsbeleid, en mee te zoeken naar oplossingen die bouwen op solidariteit en herverdeling. Kortrijk Superman-actie brengt het tekort aan betaalbaar en passend woonaanbod onder de aandacht (dec. 2014). De actie is het werk van de huurderswerkgroep. Deze werkgroep pleit voor een betaalbare en voor iedereen toegankelijke woningmarkt. Samenlevingsopbouw is initiatiefnemer en ondersteunt de werking van de groep. Solidariteit en herverdeling broodnodig Recente cijfers van Universiteit Antwerpen tonen dat de 10 procent rijkste Belgen goed is voor 44 procent van het totaal Belgisch vermogen. De top tien heeft bijna de helft van het bezit, de onderste helft bijna niets. Ook bij ons gaan vermogen en een overdaad aan politieke macht hand in hand. Onze sociale zekerheid een stelsel van verplichte en democratisch afgesproken herverdeling blijkt nog steeds de beste garantie om te vermijden dat een nog grotere groep mensen onder de armoedegrens zou duiken. Hiermee zitten we in het hart van wat de burgerbeweging Hart boven Hard wil: rechtvaardige herverdeling en blijvende solidariteit met wie het moeilijk heeft. De start: de Alternatieve Septemberverklaring HART BOVEN HARD startte in augustus 2014 naar aanleiding van de besparingsplannen van de nieuwe Vlaamse regering. De Alternatieve Septemberververklaring is een pleidooi tegen de ongelijke besparingen op vooral gezinnen, organisaties en overheidsdiensten. Een pleidooi voor meer investeringen in de vele sociale en ecologische uitdagingen van vandaag. De ongerustheid groeit omdat elk doorsnee gezin in de hoek lijkt te staan waar de klappen vallen. Besparen op onderwijs: wat betekent dit voor leerkracht, student of ouders? Besparen op verenigingen: wat betekent dat voor onze sportclub of jeugdbeweging? Besparen op kinderopvang, water en elektriciteit: wat betekent dat voor ons gezin? Besparen op rusthuizen: wat betekent dit voor de oude dag? De verklaring gaat voor verbondenheid en wil werken aan een samenleving van mensen die bekommerd zijn om elkaar, en waarbij blijvende herverdeling voor middelen zorgt die een menswaardig bestaan voor iedereen garanderen. Intussen... hebben burgers en organisaties deze septemberverklaring ondertekend. HART BOVEN HARD nam actief deel aan de vakbondsbetoging van 6 november vorig jaar. Betrokken burgers en middenveld staken een hart onder de riem van de regionale vakbondsacties; ook in West-Vlaanderen. Waar HART BOVEN HARD voor staat is ondertussen kort en krachtig gevat in 10 hartenwensen. Samen rijk! Eerlijke belastingen! Sterk jong en oud! Stop armoede! Werkbaar werk! Leefbare buurt! Diversiteit is realiteit! Eco is logisch! Wees wereldwijs! Doe de democratie! Op zondag 29 maart komt er in Brussel een Nationale Parade. Duizenden mensen zullen er in een kleurrijke optocht hun toekomstbeeld kracht bijzetten. Samenlevingsopbouw roept mee op voor De Grote Parade. Samen met de organisaties Netwerk tegen Armoede, Welzijnszorg, Uit de Marge, Welzijnsschakels zullen we de hartenwens Stop Armoede kracht bij zetten. U komt toch ook? T Meer weten over HART BOVEN HARD? Kortrijk - Leiebrug omgedoopt in Pont du Coeur, symbool voor de waarden die de Hart boven Hard beweging draagt 7

8 Toekomstoriëntering. Met precaire verblijvers werken aan een zinvol toekomstperspectief. Hulpverleners die werken met precaire verblijvers* voelen zich vaak machteloos. Ze lijken alleen voor noodhulp te kunnen zorgen. Hoe kunnen ze meer doen dan alleen maar brandjes blussen? Wat kunnen hulpverleners voor deze doelgroep betekenen? Deze Brochure beschrijft de visie en methodiek van Toekomstoriëntering. * mensen voor wie het niet zeker is dat ze ooit een definitief verblijfsrecht in België kunnen krijgen: mensen in een precaire verblijfssituatie en mensen zonder wettig verblijf. Jaarboek armoede en sociale uitsluiting 2014 Armoedebestrijding is een van de belangrijkste onderdelen van duurzame ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling gaat over het streven naar een samenleving die inclusief, sociaal rechtvaardig en ecologisch duurzaam is. Het gaat over mensen, over de planeet en over de arbeidsmarkt. Deze 23ste editie van het Jaarboek Armoede en Sociale Uitsluiting wil bruggen bouwen tussen deze twee studie- en beleidsdomeinen. Waar kunnen ze van elkaar leren? Waar overlappen ze? Hoe kunnen ze elkaar versterken? Bestellen: Gratis te downloaden op: COLOFON Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen vzw SECRETARIATEN: Torhoutsesteenweg 100A 8200 BRUGGE Hoogstraat 98 bus RUMBEKE WERKTEN MEE AAN DIT NUMMER Ongelijkheid & herverdeling Samenlevingsopbouw Vlaanderen zwengelt het debat over ongelijkheid en herverdeling aan. Prominente specialisten en politici worden op de rooster gelegd. Waar hebben ze het over, als ze over ongelijkheid spreken? Wat bedoelen ze precies wanneer ze over 'herverdeling' spreken? Kiezen ze voor liefdadigheid of voor sociale zekerheid? En zijn er grenzen aan solidariteit? Bestellen: Selectie: Lekken Wetenschappelijk onderzoek over De Torekes De onderzoeksgroep DieGem onderzocht 32 cases die een voorbeeld zijn van de zoektocht naar nieuwe vormen van solidariteit in diversiteit. De resultaten van het onderzoek bij het project de Torekes van Samenlevingsopbouw Gent zijn heel positief. Met de steun van opbouwwerkers verwerven vooral kwetsbare bewoners uit de wijk RabotBlaisantvest deze complementaire munt. Hun Torekes gebruiken ze voor noodzakelijke inkopen bij plaatselijke handelaars. Alle onderzoeksresultaten zijn te vinden op: 1. Het niet dicht zijn 1.uitmonstering, 2. Een ongewenste opening waardoor materiaaluitrusting wegvloeit 2. kledij 3. Vertrouwelijke informatie openbaar maken 4. Likken t Is het seizoen, de tijd van het jaar om lekken te ontdekken. Pas als de dooi intreedt, worden de lekken in huis zichtbaar. Hier en daar druppelt het, sijpelt het, stroomt het en wordt respectievelijk gedept of gedweild. Vooral in de zogenaamd sociale huizen van respectabele leeftijd en in de vele krakkemikkige huurhuizen betaal je een huurprijs met lekken inbegrepen. Water heeft onmiskenbaar een neiging tot vloeien en kruipt waar het niet gaan kan. In tegenstelling met water is geld niet vloeibaar. Dat verklaart waarom wij niet spreken over een lek in de portefeuille maar een gat in de portemonnee. Biljetten of munten druppelen niet, sijpelen niet en stromen meestal niet binnen. Ze zijn er of ze zijn er niet, en als ze binnenkomen dan is het vaak met mondjesmaat. Desalniettemin berichten de media uitvoerig en oeverloos over lekken die tonen hoe geld wegvloeit naar vreemde oorden. Soms zijn daar palmbomen, witte stranden en ander moois troef: de Britse Maagdeneilanden, de Bermuda s, Panama, de Kaaimaneilanden,... Soms zoekt het lekkende geld het meer stroomopwaarts; Luxemburg en Zwitserland blijken kuuroorden voor de financiële elite. Landen waar kluizen huizen als bergen maar moeite ondervinden om verborgen te blijven. We spreken dus over een dubbel fenomeen. Er is het geld dat lekt en wegvloeit via een geheime en vaak onwettelijke opening. En er is het lekken: het openbaar maken van vertrouwelijke informatie waardoor het lekkend geld een zichtbaar traject wordt. En dat lekken van hoogst interessante maar geheime informatie noemt men dan een leak. Het lekken over een lek dus. Die leaks krijgen bijna het aanschijn van een virtuele wereldkaart: Wikileaks (het lekken van politieke top secrets), Offshore Leaks, Lux Leaks, Swiss Leaks,... Een beetje raar is dan wel weer dat diegene die het lek lekt naar de publieke opinie een klokluider wordt genoemd. Een middeleeuws aandoende term die eigenlijk nergens meer op slaat. Als er nog op iets wordt geslagen dan is het wel de muis of het touchpad. Met deze het voorstel om klokluider vanaf nu te vervangen door clickspaan. Chris Verstraete, Nancy Van Landegem, Elyne Meulenbergs, Karen Viaene, Fred Boone, Stefan Goemaere, Anje Huysentruyt, Steunpunt Sociale Planning Provincie W-Vl., Erik Corijn (Hoogleraar VUB), Annick Vansevenant (column), Jan Loeman (cartoon) EINDREDACTIE ADRESBEHEER VORMGEVING FOLIO Brugge VERANTWOORDELIJKE UITGEVER Chris Verstraete Torhoutsesteenweg 100 A 8200 Brugge IS ABONNEER NU GRAT België-Belgique P.B BRUGGE Mail 4/2458 Driemaandelijkse uitgave nummer 1 Jaargang Jan. Febr. Mrt Mail - P Afgiftekantoor Brugge West-Vlaanderen Samenlevingsopbouw 100 A Torhoutsesteenweg 8200 Brugge - Sint-Andries Toi Toi Toi LKERKE MIDDE geeft inzet in Middelkerke Na 5 jaar actieve de fakkel door aan Samenlevingsopbouw in De projecten Dorp inzicht gemeente en OCMW. het in het hinterland, de vijf dorpskernen en het BezoekersBuurthuis in Westende-Bad projecten. Sterke stevige team groeiden uit tot onderspoor nu verder met vrijwilligers zetten dit en OCMW. We duimen steuning van gemeente succes! alvast voor blijvend wvl.be ONZE STEK OP HET WEB bedrijvigheid, Onze gedrevenheid, onze sinds januari anders verpakt. tonen beter te Meer mogelijkhedenom doen. wie we zijn en wat we de crisis, Iets meer blingbling ondanks wat. het oog wil immers ook jou en Zo hopen we de band met aan te halen. de buitenwereld nog beter kijkje, en laat ons Neem regelmatig een weten wat je er van vindt. De herverdeel-shock! meer p.3 S desom vzw wagen hun Loterij. Vele mensen zo scandeert de Nationale idee van dat Samen creëren we kansen, dat hopelijk geluk brengt. Ze hebben er geen gebruik om kopen van de inkomsten wordt kans door een biljet te elijke en steunen. Ongeveer 30% in West-Vlaanderen culturele, wetenschapp ze daarbij goede doelen desom is hét aanspreekpunt aan humanitaire, sociale, diversiteit te subsidies te verstrekken voor alles wat met etnisch-culturele en heeft 3 deelwerkingen maken heeft. desom sportieve projecten. Dat kan tellen! Diversiteit al decensamen hebben ze 1 doel. Loterij, mikt onze samenlevingwe met z n desom voor u op een koers van de Nationale = méér zeggen ze. Daarom kiezen al te de lang met erg Al en! vergelijking of je organisatie maar In blaadje. Ze helpen jou het creëren van tombolakansvoor gelijke kansen is vertaald in nialang veel hoger dan graag op weg. voor iedereen. Die keuze uitgebreid systeem van sociaeen allen voor gelijke kansen in zijn meer p.6 hun beurt verankerd de lectuur van de diverse rechten die op ik mij bijvoorbeeld in lijk van instellingen. Of vergis centra voor maatschappe le zekerheid en in tal openbare de betreffende ng. Deze organieke wet van 8/7/1976 heeft recht op maatschappelijke dienstverleni beantpersoon leiden dat welzijn, art. 1 ; Elke stellen een leven te in de mogelijkheid te heeft tot doel eenieder waardigheid. woordt aan de menselijke de hemel groeien, niet echt meer tot in kansen al de middelenbomen specht zijn we de gelijke Zullen we dan nu, omdat met een onbebloedt? Als een pikkende komt er aan. doen alsof onze neus gelijke kansen om het De moeder aller verkiezingen van ambtelijke taal worden voor gelijke kansen en een breed netwerk aan het uithollen. In een Samenlevingsopbouw Was ons engagement en niet ge-wachtlijst. een campagne om de efficient zeggen, niet te organisaties start opnieuw kwetsbare groepen de hulp wordt staand woord k che grap? Neen, maar Welaan dan, kritistem van maatschappelij het politiek debat, en slechts een opportunistis je wel eens beweren. in kunnen mensen besteed, hoor beter te laten doorklinken de agenda te krijgen. op feningen van de instellingen steeds aan de juiste om sociale thema s hoger ne doelgroep en efficiëntie-oe optimalisaties alleen zijn de budat en de publiekscampag sche analyses van de dergelijke Een Kopstukkendeb houdt de aandacht de jarenlange opleveren. Maar met nodig is sgeenspel.be Het inderdaad wat winst masseren. levendig. een noodzakrampen niet weg te voor sociale thema s terug te verbinden met gettaire en principiële te herbevestigen en tegenstelling geschetst p.7 meer foutieve een keuze voor gelijke kansen wordt vrijheid implien solidariteit. Teveel want het streven naar kelijke herverdeling en gelijkheid. Foutief, naar eenzelftussen individuele vrijheid concurrentie, in het streven ontaarden in strijd en ceert, als het niet wil de vrijheid voor anderen. verhet systeem in z n Econoshock 2.0: dat economislaat de nagel op de kop lang van uitgegaan Econoom Geert Noels Bedrijven zijn er heel is, en dat een oorzaakt grote schokgolven. Vandaag weten we dat dit niet het geval kan leiden. We oplossen. sche groei alles kan tot heel wat onevenwicht naar grotere groei net kleiner en gelukkiger voortdurend streven toekomst zal trager, MOE-MIGRATIE evenwicht nodig. De een herverdeelnderen Sociale herverdeling nodig: hebben dringend meer IN WEST-VLAA is een fundamentele het Steunpunt zijn. Voor een evenwicht zeggen tegen herverdeling. In kaart gebracht door gelijke kansen is JA p. 5 shock! JA zeggen tegen IEDERSTELT! STEM 2014 rplus in su Planning Maar laten we niet afdwalen. Laten we het lek lik op stuk geven. Feit blijft dat er enorme belangen, zowel politieke als financiële, niet in de openbaarheid komen. Dat deze middelen en tactieken het leven van miljoenen mensen beheersen, is geen verzinsel. Wat betekent een verwaterde tax shift of een nulsprong van de index vergeleken met wat de rijke elite kan wegboeken? Wat betekenen dure vredesconferenties of bemiddelingspogingen als achter de schermen andere verhalen worden neergepoot? Welke belangen zijn belangrijk? En hoe kleinschalig is het lijden van de huurder die dweilt als het gaat dooien? Wat weten we? En vooral: wat weten we niet? Journalisten likkebaarden als ze een lek vinden. Het is hen gegund, dat moment de gloire. Maar na alle mediagebulder komt de stilte. De journalisten krijgen een pluim, worden weggepromoveerd of krijgen na maanden avontuur asiel in Moskou. Het lek is gedicht. Het water (of andere munteenheden) zoekt een nieuwe weg. Tot het volgende lek. Logisch maar jammer. De arm van de wet is te kort om de dweil te hanteren, om schoon schip te maken. Verborgen financiële stromen zijn een tegenvoorbeeld van communicerende vaten en het blijft wishful thinking dat zo n lek een opening kan maken om wereldwijd aan een rechtmatige herverdeling te beginnen. Water stroomt al eeuwen naar de zee. Annick Vansevenant 8 HOWEST Ward Dumoulin sociale innovatie bij Lector sociaal werk, onderzoeker West-Vlaanderen vzw opbouw Voorzitter Samenlevings COLUMN: Afluisteren als luister p.8 U KRIJGT SURPLUS VOOR HET EERST IN HANDEN? Dit plezier gunnen we u 4x per jaar! voor GRATIS ABONNEMENT SURPLUS mail met vermelding: abonnement SurPLUS + naam en adres ADRESWIJZIGING ABONNEES

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN

ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN 1 ZORGNETWERKEN & PROACTIEF HANDELEN PROACTIEF HANDELEN In strikte zin Financiële onderbescherming (4,2%) In ruimere zin Onderbenutting recht op sociale hulpen dienstverlening van het OCMW In maximale

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN : wat wie hoe voor wie?

ZORGNETWERKEN : wat wie hoe voor wie? ZORGNETWERKEN : wat wie hoe voor wie? Inspiratiemoment zorgnetwerken 14.03.2014 1 Wie we zijn Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen Het leven is geen spelletje. GEEF ARMOEDE GEEN KANS! Maatschappelijk kwetsbare

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN

PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN PROACTIEF EN GEZINSONDERSTEUNEND WERKEN MET KANSARME GEZINNEN MET JONGE KINDEREN POPERINGE 11.933 HA (IN TOP 5 W-VL) - 19.894 INW KANSARME BUURTEN Kansarmoedeatlas Provincie West-Vlaanderen (Steunpunt

Nadere informatie

DORPSDIENST NESTOR. NEtwerk voor STeun aan Ouderen in Rurale gebieden Alveringem - Heuvelland - Lo-Reninge - Mesen - Poperinge - Vleteren

DORPSDIENST NESTOR. NEtwerk voor STeun aan Ouderen in Rurale gebieden Alveringem - Heuvelland - Lo-Reninge - Mesen - Poperinge - Vleteren DORPSDIENST NESTOR NEtwerk voor STeun aan Ouderen in Rurale gebieden Alveringem - Heuvelland - Lo-Reninge - Mesen - Poperinge - Vleteren ONTSTAAN NESTOR Opgestart sinds nov. 2002, naar aanleiding van resultaten

Nadere informatie

Kinderarmoedebestrijding. Senaat, 22 juni 2015. Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede

Kinderarmoedebestrijding. Senaat, 22 juni 2015. Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede Kinderarmoedebestrijding Senaat, 22 juni 2015 Frederic Vanhauwaert, algemeen coördinator Netwerk tegen Armoede Kinderarmoedebestrijding 1. Voorstelling 2. Algemeen 3. Welke maatregelen zijn er nodig? 4.

Nadere informatie

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde.

Per 1.000 kinderen onder de 3 jaar telde Limburg eind 2008 68 opvangplaatsen minder dan het Vlaamse gemiddelde. Limburgse kinderopvang misdeeld door huidige Vlaamse Regering. Uit het antwoord vanwege Vlaams minister van Welzijn Heeren op een parlementaire vraag van Vlaams volksvertegenwoordiger Els Robeyns blijkt

Nadere informatie

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011

Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Toespraak van Vlaams minister Lieten op eindcongres The Missing Link - woensdag 21 september 2011 Geachte heer Commissaris Andor, Geachte mensen van De Link, mensen van de Europese partnerorganisaties,

Nadere informatie

De OCMW op weg naar 2020 in woelige tijden. Prof. dr. Koen Hermans Projectleider LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk KU Leuven

De OCMW op weg naar 2020 in woelige tijden. Prof. dr. Koen Hermans Projectleider LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk KU Leuven De OCMW op weg naar 2020 in woelige tijden Prof. dr. Koen Hermans Projectleider LUCAS / Onderzoeksgroep Sociaal Werk KU Leuven Inhoud Een korte terugblik Het OCMW anno 2011: Sociaal woelige tijden 3 mogelijke

Nadere informatie

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School

De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School De handen in elkaar, samen werken aan een Brede School Brede School Te downloaden op www.vlaanderen.be/bredeschool Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen en jongeren Doel BS Brede ontwikkeling van kinderen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen

Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Naar meer dakisolatie voor sociale huurwoningen Energie voor iedereen! met steun van de Koning Boudewijnstichting Inhoud Samenwerkingsverband Dakisolatie waarom? Probleemstelling Project Troeven, uitdagingen

Nadere informatie

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede

Lokale bestrijding. kinderarmoede. Groeiactieplan. kinderarmoede Lokale bestrijding kinderarmoede Groeiactieplan kinderarmoede Overzicht 1. Algemeen kader 2. Greep uit de acties in Gent 3. Succesfactoren/knelpunten à Debat Psychologische Dienst - OCMW Gent 2 1. Algemeen

Nadere informatie

Samen. tegen. armoede

Samen. tegen. armoede Samen tegen armoede projectenoproep 2011 Welzijnszorg vzw - Lisa Van Damme Welzijnszorg vzw steunt jaarlijks meer dan 150 projecten van organisaties die zich inzetten in de strijd tegen armoede en sociale

Nadere informatie

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de

De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de De Vlaamse regering heeft op 25 juni 2010 een besluit goedgekeurd betreffende de beleids- en beheerscyclus (BBC)van de provincies, de gemeenten en de OCMW s met regels voor de financiële aspecten van de

Nadere informatie

Iedereen beschermd tegen armoede?

Iedereen beschermd tegen armoede? Iedereen beschermd tegen armoede? Sociaal onrecht treft 1 op 7 mensen in ons land Campagne 2014 Iedereen beschermd tegen armoede? België is een welvaartsstaat, Brussel is de hoofdstad van Europa en Vlaanderen

Nadere informatie

Ocmw Wichelen. Zorgzame gemeenschap met maximale ontplooiingskansen en aandacht voor de evoluerende maatschappij. vs. 11/03/2013 - Excel 2007

Ocmw Wichelen. Zorgzame gemeenschap met maximale ontplooiingskansen en aandacht voor de evoluerende maatschappij. vs. 11/03/2013 - Excel 2007 Met onze zorg beogen we de coördinatie van een warme zorg, 1 1.1 aangepast aan het individueel levensverhaal Bevordering huiselijkheid woonzorgvoorzieningen 1 1.1 1.1.2 1 1.1 1.1.3 1.1.1 Herinrichten WZC

Nadere informatie

Foto van de lokale arbeidsmarkt

Foto van de lokale arbeidsmarkt Regioscan West-Vlaanderen Werkt 1, Foto van de lokale arbeidsmarkt Tanja Termote sociaaleconomisch beleid, WES Er zijn tussen de West-Vlaamse regio s en gemeenten grote verschillen vast te stellen op het

Nadere informatie

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School

De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School De lat hoog voor iedereen! Referentiekader voor een Brede School Opdracht Steunpunt Gok Ontwikkelen visietekst Opvolgen proefprojecten Formuleren beleidsaanbevelingen Brede School? Verkenning van enkele

Nadere informatie

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16

Toegankelijkheid van de CAW s volgens de verenigingen waar armen het woord nemen. April 16 Netwerk tegen Armoede Vooruitgangstraat 323 bus 6-1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@netwerktegenarmoede.be / www.netwerktegenarmoede.be Toegankelijkheid van de CAW s volgens de

Nadere informatie

standpunt noodhulp 18 augustus 2009

standpunt noodhulp 18 augustus 2009 Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

-Een buurt kan hoog scoren op de dimensie demografie maar laag op de dimensie huisvesting, er zijn buurten die hoog scoren op werkloosheid en

-Een buurt kan hoog scoren op de dimensie demografie maar laag op de dimensie huisvesting, er zijn buurten die hoog scoren op werkloosheid en 1 2 3 4 -Een buurt kan hoog scoren op de dimensie demografie maar laag op de dimensie huisvesting, er zijn buurten die hoog scoren op werkloosheid en huisvesting, maar niet op demografie. Elke kansarme

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede

Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede Subsidiereglement OCMW Gent Projectoproep Projecten en/of Activiteiten in de strijd tegen armoede Artikel 1 Middelen aan derden doelstelling OCMW Gent heeft de regierol in de strijd tegen armoede in Gent.

Nadere informatie

Persbericht: Lokale Limburgse projecten, die eenzaamheid en armoede bij kwetsbare ouderen doorbreken, krijgen samen 55.500 euro Vlaamse steun

Persbericht: Lokale Limburgse projecten, die eenzaamheid en armoede bij kwetsbare ouderen doorbreken, krijgen samen 55.500 euro Vlaamse steun Persbericht: Lokale Limburgse projecten, die eenzaamheid en armoede bij kwetsbare ouderen doorbreken, krijgen samen 55.500 euro Vlaamse steun Nu de gemeenten hun nieuwe besturen hebben gevormd en het beleid

Nadere informatie

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede

Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Mei 2015 Energiezuinige huishoudtoestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Een project van Samenlevingsopbouw en partners Wie zijn we? Samenlevingsopbouw Visie Kansen creëren, grondrechten garanderen

Nadere informatie

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012

Sociale maatregelen drinkwater 28 maart 2012 i. inleiding Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: Begeleiding jonge kinderen Spreker: Krista De Vos (Kind en Gezin) Kind en Gezin Kleine kinderen, wij maken er werk van! 1 Voorgeschiedenis 1919: Nationaal Werk voor het Kinderwelzijn

Nadere informatie

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw

Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Medewerker Ontmoetingshuis De Moazoart vzw Vacature Maart 2015 De Moazoart biedt een onderkomen aan organisaties die werken met maatschappelijk kwetsbare groepen en creeërt ruimte voor ontmoeting, vorming,

Nadere informatie

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015

Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Toespraak Freya Saeys, actualiteitsdebat VP 13.05.2015 Collega s, Voorzitter, Armoede is moeilijk te bestrijden. Ook de collega s van de oppositie zullen dat moeten toegeven. Zo is mevrouw Lieten 5 jaar

Nadere informatie

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek

Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek Projectvoorstel lokale aanpak energiearmoede i.k.v. opstart FRGE in de Westhoek De Vlaamse regering wil meewerken aan de vermindering van de CO2 uitstoot door in te zetten op groene energie, door energie-investeringen

Nadere informatie

Solidariteit voor het ietwat oudere Gezin

Solidariteit voor het ietwat oudere Gezin Solidariteit voor het ietwat oudere Gezin Solidariteit voor het Gezin Ouder worden heeft zo zijn aangename kanten. Het kan allemaal veel rustiger, men kan zich meer bezig houden met een hobby, er is tijd

Nadere informatie

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit

organisaties instellingen lokale overheden diversiteit organisaties instellingen lokale overheden diversiteit Vlaanderen is divers. Van alle vormen van diversiteit is etnisch-culturele diversiteit wellicht het meest zichtbaar en het meest besproken. Diversiteit

Nadere informatie

Integraal werken rond wonen, zorg en welzijn. Provincie West-Vlaanderen

Integraal werken rond wonen, zorg en welzijn. Provincie West-Vlaanderen Integraal werken rond wonen, zorg en welzijn Provincie West-Vlaanderen 1. Provinciale woonzorgvisie Wonen + zorg + welzijn: Elke persoon met ondersteuningsbehoefte (= kwetsbare personen, personen met beperking,

Nadere informatie

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september

Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen. Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september Laagdrempelige verenigingen: omgaan met mensen uit kansengroepen Workshop Roeselare stadhuis donderdag 10 september www.demos.be Tatjana van Driessche Stafmedewerker lokale netwerken en sport Ondersteuning

Nadere informatie

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker

Verkiezingsprogramma D66 Maastricht 2014-2018. Samen Sterker Samen Sterker Samenleven > niet gelijk, maar gelijkwaardig > aantrekkelijke, ecologische woonstad > iedereen een eerlijke kans op de arbeidsmarkt Samenleven Mensen zijn niet allemaal gelijk, maar wel gelijkwaardig.

Nadere informatie

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector

Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 4 maart 2011 Meer dan 1 miljoen extra voor vrijwilligers zorgsector Jo Vandeurzen: Vrijwilligers zullen almaar onmisbaarder blijken

Nadere informatie

tekst voor voorbereiding forum visie

tekst voor voorbereiding forum visie + Vlaams Netwerk van verenigingen waar armen het woord nemen vzw Aromagebouw / Vooruitgangstraat 323 bus 6 (3 de verdieping) / 1030 Brussel / tel. 02-204 06 50 / fax : 02-204 06 59 info@vlaams-netwerk-armoede.be

Nadere informatie

VVSG Trefdag Samen tegen Armoede wij ook 13/12/2010

VVSG Trefdag Samen tegen Armoede wij ook 13/12/2010 VVSG Trefdag Samen tegen Armoede wij ook 13/12/2010 Koen Clijsters Algemeen diensthoofd OCMW Heusden-Zolder Tel. 011/45.61.50 koen.clijsters@ocmwheusdenzolder.be Heusden- Zolder Provincie Limburg 31.500

Nadere informatie

Op weg naar een proactieve dienstverlening

Op weg naar een proactieve dienstverlening van zijlijn naar welzijn 29 april 2014 Op weg naar een proactieve dienstverlening Nicole Mattheus, Hilde Ulenaers, Evelien Jaenen & Rudi Bloemen van zijlijn naar welzijn 29 april 2014 Een samenwerkingsverband

Nadere informatie

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg

Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Uitdagingen bij de vermaatschappelijking van de zorg Koen Hermans LUCAS, Centrum voor zorgonderzoek en consultancy Centrum voor sociologisch onderzoek Professionele zorg in Vlaanderen is succesverhaal

Nadere informatie

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend!

Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! 1 Projectoproep Inclusief onderwijs Maak het vanzelfsprekend! Deelnemingsformulier 2015 Hart voor Handicap streeft naar een warme en inclusieve samenleving. Een samenleving waar iedereen van tel is. Een

Nadere informatie

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK

1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK 1. Iedereen is welkom in de opvang DE KINDEROPVANG HEEFT EEN BELANGRIJKE SOCIALE TAAK Kinderen krijgen in de opvang volop kansen om zich te ontwikkelen. Ouders kunnen intussen werk zoeken of gaan werken,

Nadere informatie

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen

online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. Iedereen Iedereen online! Telenet Foundation ondersteunt momenteel zo n 105 projecten in België. We bereikten al meer dan 111.000 mensen. 96 Telenet Jaarverslag 2012 Duurzaamheid Telenet Foundation Telenet Foundation

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Preventief werken rond schulden

Preventief werken rond schulden Preventief werken rond schulden Studiedag Vlaams Centrum Schuldbemiddeling Drongen, 24 november 2011 Totaalproject schuldpreventie OCMW Zottegem Jeanine Bellens Coördinator Lokaal Sociaal Beleid Karen

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

ZORGNETWERKEN: DOELSTELLINGEN

ZORGNETWERKEN: DOELSTELLINGEN 1 ZORGNETWERK ZOHRA ZOHRA AVELGEM ZOHRA = zorgnetwerk in Avelgem Avelgem = plattelandsgemeente, met ± 9700 inwoners Sedert 2005 Samenwerking tussen OCMW, gemeente en Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen

Nadere informatie

Interview met minister Joke Schauvliege

Interview met minister Joke Schauvliege Interview met minister Joke Schauvliege over de rol en de toekomst van etnisch-culturele federaties in Vlaanderen. Dertien etnisch-cultureel diverse federaties zijn erkend binnen het sociaalcultureel werk.

Nadere informatie

Opdracht van het OCMW bestuur: project ontwikkelen om kinderarmoede te voorkomen/bestrijden

Opdracht van het OCMW bestuur: project ontwikkelen om kinderarmoede te voorkomen/bestrijden Studiedag VVSG Kinderopvang en Gezinsbeleid Mechelen 26 maart 2013 2010: Europees Jaar ter bestrijding van armoede en sociale uitsluiting: strijd tegen kinderarmoede is topprioriteit voor de Vlaamse regering

Nadere informatie

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven

DIVERSITEIT IN het onderwijs. Ondersteuning op maat van. onderwijs initiatieven DIVERSITEIT IN het onderwijs Ondersteuning op maat van onderwijs initiatieven Diversiteit in Vlaanderen Een diversiteitsvriendelijk Vlaanderen Vlaanderen is divers, ook etnisch-cultureel. De aanwezigheid

Nadere informatie

/19/ Nederland als voorbeeld voor de vermaatschappelijking van de zorg in Vlaanderen

/19/ Nederland als voorbeeld voor de vermaatschappelijking van de zorg in Vlaanderen /19/ Nederland als voorbeeld voor de vermaatschappelijking van de zorg in Vlaanderen Buren voor Buren een woordje uitleg Buren voor Buren is een netwerk van organisaties ter ondersteuning van thuiswonende

Nadere informatie

OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking.

OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking. OUDERENZORG Detectie van de toekomst, ontwikkelen van visie Opportuniteit tot samenwerking. Het ouderenzorglandschap in vogelvlucht 3 GROTE DELEN : Thuiszorg Thuiszorgondersteunende dienstverlening & aanvullende

Nadere informatie

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking

POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking POWERTY in de praktijk Emancipatorische Werking Missie OCMW Gent De sociale dienstverlening verzekeren zodat alle inwoners van Gent een menswaardig leven kunnen leiden. We hebben hierbij prioritaire aandacht

Nadere informatie

PROJECT NETWERK DORPEN EN ARMOEDEBESTRIJDING (2012-2013)

PROJECT NETWERK DORPEN EN ARMOEDEBESTRIJDING (2012-2013) PROJECT NETWERK DORPEN EN ARMOEDEBESTRIJDING (2012-2013) - PROJECTEVALUATIE EN TOEKOMSTPERSPECTIEVEN - RESULTATEN NAJAAR 2013 OCMW-RAAD, 09 JANUARI 14 A. SITUERING Een zorgnetwerk is een samenwerking,

Nadere informatie

Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016

Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016 Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Sponsordossier Vakantiekampen

Sponsordossier Vakantiekampen Sponsordossier contact Rodekruisvakanties vzw Sofie Vehent Motstraat 40 2800 Mechelen 015/44 35 11 rodekruisvakanties@rodekruis.be Armoede Wie arm is, heeft het financieel moeilijker dan anderen en leeft

Nadere informatie

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging

rlening 19/10/2012 De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede Gekleurde armoede als maatschappelijke uitdaging rlening De opbouw van het verhaal Bind-Kracht en gekleurde armoede? een maatschappelijke uitdaging een uitdaging voor de hulpverlening: cijfers uit Antwerpen De opzet van het onderzoek hulpverleners Divers-sensitief

Nadere informatie

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS

GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS GEKLEURDE ARMOEDE BEA VAN ROBAEYS De opbouw van het verhaal Gekleurde armoede Een maatschappelijke uitdaging Leefwereld: het leven zoals het is Gekleurde armoede en hulpverlening Het perspectief van de

Nadere informatie

Diverse school, diverse kansen

Diverse school, diverse kansen Diverse school, diverse kansen Stel je buur de volgende 3 vragen: 1. Hoe kom jij in aanraking met diversiteit in onderwijs? 2. Wat is het eerste gevoel dat jij hebt wanneer je denkt aan diversiteit? 3.

Nadere informatie

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek

Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek Algemeen verslag denkdag 15 juni 2015 de Kriekelaar Schaarbeek 1 Inleiding 2 Op 15 juni 2015 verzamelden de leden van de advieswerkgroep Sociaal-Cultureel Werk en vertegenwoordigers van regionale koepelverenigingen

Nadere informatie

Inclusie kinderen met specifieke zorgbehoefte/handicap. Borrelen en bruisen 10 december 2013

Inclusie kinderen met specifieke zorgbehoefte/handicap. Borrelen en bruisen 10 december 2013 Inclusie kinderen met specifieke zorgbehoefte/handicap Borrelen en bruisen 10 december 2013 Inclusie binnen Kind en Gezin Strategische ambitie van K&G opgenomen in ondernemingsplan 2013-2014 'Te werken

Nadere informatie

een andere een andere kijk bril dienstverlening door de ogen van de armoedeverenigingen

een andere een andere kijk bril dienstverlening door de ogen van de armoedeverenigingen een andere bril een andere kijk dienstverlening door de ogen van de armoedeverenigingen Voorwoord Beste lezer Vele kwetsbare mensen vinden moeilijk hun weg naar maatschappelijke dienstverlening en wie

Nadere informatie

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS)

Gemeenteraadsverkiezingen 2012. Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout. Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Gemeenteraadsverkiezingen 2012 Memorandum voor de politieke partijen van Kampenhout Gemeentelijke Raad voor OntwikkelingsSamenwerking (GROS) Als erkende adviesraad van het gemeentebestuur groepeert de

Nadere informatie

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter

Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Eerlijker, eenvoudiger, efficiënter Naar een nieuw en modern belastingsysteem #jijmaaktmorgen België is uitzonderlijk. Je belast kapitaal niet en je overbelast arbeid. Dat moet je dus herzien. Pascal Saint-Amans

Nadere informatie

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD

ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD ONS ENGAGEMENT VOOR UW TOEKOMST ONTCIJFERD UW TOEKOMST ONTCIJFERD we creëren sociale welvaart met vier bouwstenen 1 meer jobs 2 stijgende koopkracht 3 sociale zekerheid voor iedereen 4 een toekomst voor

Nadere informatie

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010

Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid. An Bistmans 29 november 2010 Basiseducatie en het Strategisch Plan Geletterdheid An Bistmans 29 november 2010 BE- kernopdracht geletterdheid Duidelijke plaats in de samenleving en flexibiliteit Modularisering - certificering VKS1

Nadere informatie

Jaarverslag EXPOO 2014

Jaarverslag EXPOO 2014 Jaarverslag EXPOO 2014 EXPOO, het Expertisecentrum Opvoedingsondersteuning van de Vlaamse overheid, bouwt mee aan een positieve leefomgeving waar het voor kinderen en jongeren goed is om op te groeien.

Nadere informatie

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België.

Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels Hoofdstedelijk Gewest : het grootste tewerkstellingsgebied in België. Het Brussels hoofdstedelijk gewest en zijn hinterland. 700.000 jobs in het BHG, waarvan 400.000 ingenomen door Brusselaars

Nadere informatie

Nawoord. Armoede vandaag

Nawoord. Armoede vandaag Nawoord Via hun levensverhaal laten Emilie en Nico ons binnenkijken in de leefwereld van mensen in armoede. Het is een beklijvend getuigenis over hun dagelijkse strijd om te overleven, ook over hun verlangen

Nadere informatie

Huizen van het Kind. Gezinnen ondersteunen in hun kracht Stand van zaken 19 mei 2015

Huizen van het Kind. Gezinnen ondersteunen in hun kracht Stand van zaken 19 mei 2015 Huizen van het Kind Gezinnen ondersteunen in hun kracht Stand van zaken 19 mei 2015 Waar staan we vandaag? Regelgeving Praktijk 2011 Voorbereiding 2013/11 Decreet 2014/3 Def. BVR 2015/1 erk/subs 2011 Al

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit.

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit. OOK Vlaams OUDEREN OVERLEG KOMITEE vzw - Vlaamse OUDERENRAAD Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES 1. Informatie en communicatie Ouderen willen de diensten en taken van de provincie beter kennen. 2. Mobiliteit

Nadere informatie

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking

Advies. over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking Brussel, 5 juli 2006 050706_Advies_kaderdecreet_Vlaamse_ontwikkelingssamenwerking Advies over het ontwerp van kaderdecreet Vlaamse ontwikkelingssamenwerking 1. Inleiding Op 24 mei 2006 heeft Vlaams minister

Nadere informatie

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland

Deel 1: Pedagogisch project Vrije Basisschool Lenteland 1 ONZE SCHOOL en de SCHOLENGROEP ARKORUM Het katholiek basisonderwijs brengt al vele jaren een aanbod van kwalitatief onderwijs en opvoeding aan kleuters en leerlingen in de regio Roeselare- Ardooie. In

Nadere informatie

EEN SOCIALE KAART, WAT BETEKENT DIT?

EEN SOCIALE KAART, WAT BETEKENT DIT? DE INTERPROVINCIALE SOCIALE KAART De Vlaamse provincies en de Vlaamse Gemeenschapscommissie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest werken al een aantal jaren samen aan één sociale kaart voor Vlaanderen,

Nadere informatie

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels

Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH. Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Decreet opvoedingsondersteuning in relatie tot de IJH Benedikte Van den Bruel Veerle Roels Kind en Gezin èn Agentschap Jongerenwelzijn? Kind en Gezin en Agenschap Jongerenwelzijn verantwoordelijk voor

Nadere informatie

Buurtkrantje. Elegast - Den Dam. Editie november 201 4. Buurtwerking in de Damwijk

Buurtkrantje. Elegast - Den Dam. Editie november 201 4. Buurtwerking in de Damwijk Buurtkrantje Elegast - Den Dam Buurtwerking in de Damwijk Editie november 201 4 Inhoud Voorwoord 2 Vrijwilligers 3 Quiz 4 Sinterklaasfeest 5 Feesten 6 Sorteerstraatjes 7 Spelnamiddag 8 Programma spelnamiddag

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK

opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK opdrachtsverklaring centrum voor volwassen personen met handicap MOZAÏEK Bij het begin van de jaren 70 zoeken enkele ouders een dagcentrum voor hun volwassen gehandicapt kind. Voordien was het bijna evident

Nadere informatie

Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid

Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid vergadering C74 zittingsjaar 2014-2015 Woordelijk Verslag Commissievergadering Commissie voor Economie, Werk, Sociale Economie, Innovatie en Wetenschapsbeleid van 8 januari 2015 10 Commissievergadering

Nadere informatie

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk

Nieuw loopbaanakkoord zet de stap naar maatwerk PERSBERICHT VLAAMS MINISTER-PRESIDENT KRIS PEETERS VLAAMS VICE-MINISTER-PRESIDENT INGRID LIETEN VLAAMS MINISTER VAN WERK PHILIPPE MUYTERS SERV-voorzitter KAREL VAN EETVELT SERV-ondervoorzitter ANN VERMORGEN

Nadere informatie

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker

Competentieprofiel. Maatschappelijk werker Competentieprofiel maatschappelijk werker OCMW 1. Functie Functienaam Afdeling Dienst Functionele loopbaan Maatschappelijk werker Sociale zaken Sociale dienst B1-B3 2. Context Het OCMW garandeert aan elke

Nadere informatie

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen

Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen Conceptnota Betreft: Krachtlijnen voor een nieuwe organisatie voor de opvang- en vrije tijd van schoolkinderen 1. Situering Deze conceptnota heeft tot doel om, binnen de contouren van het Vlaams Regeerakkoord

Nadere informatie

10 tips voor meer diversiteit in overleg

10 tips voor meer diversiteit in overleg 10 tips voor meer diversiteit in overleg Changemakers: 10 tips voor meer diversiteit in overleg Parlement, gemeenteraad, oudercomité, sportraad ze blinken zelden uit in diversiteit. Nochtans is onze samenleving

Nadere informatie

Achter het gelaat van armoede

Achter het gelaat van armoede 10 oktober 2015 Medisch-Psychologische Dag Domus Medica Achter het gelaat van armoede Samenlevingsopbouw Gent vzw Samenlevingsopbouw Gent in 5 minuten Samenlevingsopbouw Gent maakt deel uit van de sector

Nadere informatie

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden

Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Bruggenbouwers Linko ping, Zweden Het Bruggenbouwers project wordt in de Zweedse stad Linköping aangeboden en is één van de succesvolle onderdelen van een groter project in die regio. Dit project is opgezet

Nadere informatie

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3

Arbeid biedt een maatschappelijke meerwaarde ten opzichte van inactiviteit. 3 17 SOCIALE ECONOMIE 18 Sociale economie Iedereen heeft recht op een job, ook de mensen die steeds weer door de mazen van het net vallen. De groep werkzoekenden die vaak om persoonlijke en/of maatschappelijke

Nadere informatie

INHOUD. Voorwoord 9 INHOUD

INHOUD. Voorwoord 9 INHOUD Voorwoord 9 Inleiding: de sociale grond rechten en het sociaal beleid onder druk? 11 1.1. De crisis en de druk op het sociaal beleid 11 1.2. Veranderende lokale omgeving 13 1 Sociaal beleid vanuit een

Nadere informatie

Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS)

Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS) Artsenkrant wordt betalend Lancering AK Club FAQ (FREQUENTLY ASKED QUESTIONS) Waarom wordt Artsenkrant betalend? Is 99 euro niet duur voor een krant die ik tot nu toe gratis ontving? Betaal ik onmiddellijk

Nadere informatie

Energiezuinige toestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede

Energiezuinige toestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Energiezuinige toestellen, een haalbare kaart voor mensen in armoede Een experiment met twee financiële modellen Synopsis WAT? Mensen met energieschulden die gebruik moeten maken van energieverslindende

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Opening DVC Heilig Hart Deinze

Opening DVC Heilig Hart Deinze Vrijdag 4 juni 2010 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Opening DVC Heilig Hart Deinze Geachte Gouverneur, Geachte Gedeputeerde, Geachte Burgemeester en schepenen,

Nadere informatie

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod.

Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Inloopteams hebben als taak ouders te ondersteunen bij de opvoeding van hun jonge kinderen via een laagdrempelig en preventief activiteitenaanbod. Een inloopteam werkt doelgroepgericht. De gezinnen waar

Nadere informatie

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid

Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Interculturaliteit binnen welzijn en gezondheid Algemene vergadering RWO -Oudenaarde 11 juni 2012 Inhoud Terminologie: ECM Enkele vragen Overzicht van de immigratie Aanwezigheid in regio Oudenaarde Enkele

Nadere informatie