Innovatie in zorg en welzijn

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Innovatie in zorg en welzijn"

Transcriptie

1 Innovatie in zorg en welzijn Centre of Expertise Healthy Ageing van idee naar product of dienst criteria en werkwijze voor het opzetten van een innovatiewerkplaats

2 Centre of Expertise Healthy Ageing Groningen, juni 2015

3 Inhoud 1 Inleiding Het Centre of Expertise Healthy Ageing Praktijkgerichte innovatie Innovatiewerkplaatsen Kenmerken van een innovatiewerkplaats Bijdrage innovatiewerkplaatsen aan functies CoE HA en prestatie indicatoren Vernieuwde werkwijze innovatiewerkplaatsen Het businessdevelopment proces Duaal leiderschap: trekker en projectleider Voortgang en rapportage Ondersteuning vanuit het CoE HA voor de innovatiewerkplaatsen Business development Onderwijs, Leven lang leren en arbeid ICT & Technologie Aanvraag nieuwe innovatiewerkplaats Voorbereiding en schrijven businesscase en IWP aanvraag Beoordelingscriteria Beoordelingsprocedure... 14

4 1 Inleiding Het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is een netwerkorganisatie van bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen, onderwijs- en kennisinstellingen, die gezamenlijk praktische innovatie van zorg en welzijn bewerkstelligen. Het CoE HA heeft vijf samenhangende hoofdfuncties, te weten: praktijkgericht onderzoek, innovatie, onderwijsontwikkeling, business development en informatievoorziening en communicatie. Het Centre of Expertise Healthy Ageing werkt met innovatiewerkplaatsen (IWP s). De innovatiewerkplaatsen zijn geclusterd onder de volgende thema s: 1. Bewegen en sport 2. Voeding 3. Wonen, vrije tijd en zorg 4. Welzijn en zorg 5. ehealth en technologie 6. Jeugd en leefstijl 7. Arbeid en zorg. Onderwerpen als participatie, kostenreductie en versterken vakmanschap professionals lopen door de verschillende thema s heen. Voor een uitgebreidere beschrijving van de thema s en voor een actueel overzicht van actieve innovatiewerkplaatsen verwijzen we naar de site van het CoE HA: Inmiddels (juni 2015) zijn er 25 innovatiewerkplaatsen actief. Elke innovatiewerkplaats bestaat uit een samenwerkingsverband van circa 5 tot 15 partners van het CoE HA, gericht op een vraagstuk uit de praktijk waarvoor een innovatieve oplossing nodig is. Er is altijd sprake van publiek-private samenwerking binnen een innovatiewerkplaats. De IWP heeft het karakter van een 'proeftuin' waarin onderzoekers, docenten, studenten (hbo en mbo) en professionals uit het werkveld gezamenlijk werken aan het oplossen van uitdagingen die men dagelijks tegenkomt in de zorg en welzijn en rondom gezonder oud worden. De 25 innovatiewerkplaatsen met ruim 20 onderzoeksprogramma s, ruim 70 onderzoeksprojecten en 7 promotietrajecten gaan de komende tijd veel resultaten opleveren en implementeren. Resultaten van innovatiewerkplaatsen zijn innovatieve producten en diensten met maatschappelijke en/of economische valorisatie zoals bijvoorbeeld toolkits, serious games, gevalideerde app s, leefstijlprogramma s, nieuwe producten (bijv. voeding, medische technologie), nascholingen voor professionals en nieuw onderwijsmateriaal. In september 2014 heeft de Reviewcommissie Hoger Onderwijs en Onderzoek de voortgang van het CoE HA beoordeeld. In haar advies aan de minister van OCW staat dat het Centre of Expertise Healthy Ageing een solide basis heeft gelegd die voldoende vertrouwen biedt voor een duurzame financiële en inhoudelijk zelfstandige publiek-private samenwerking in 2016 en verder. En: De commissie constateert dat er sprake is van een goede publiek-private samenwerking, met een organisatie die staat en is ingebed in een actief netwerk van gecommitteerde partners. De cofinanciering van partners ligt besloten in de uitvoering van activiteiten binnen de IWP s en is aanzienlijk. Succesfactoren van de IWP s zijn: versnelde coalitievorming tussen onderzoek, onderwijs en ondernemerschap/bedrijven; de drive om snel tot tastbare innovatieresultaten te komen (ook op de markt lanceerbare producten en diensten); netwerkpartners staan mede aan het stuur; zij zijn dus mede-eigenaars van de koers van de IWP s waar zij bij betrokken zijn. Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

5 Het CoE HA en de innovatiewerkplaatsen staan inmiddels goed bekend in het werkveld. Partners zien duidelijk de meerwaarde van de innovatiewerkplaatsen. Dit blijkt onder meer uit de grote belangstelling voor deelname aan de innovatiewerkplaatsen en het aantal aanvragen. Ook wordt het CoE HA steeds vaker benaderd met vragen van andere geïnteresseerden, zowel op nationaal als op internationaal niveau. Het onderscheidend vermogen van het CoE HA ten opzichte van andere netwerken is met name de grote beschikbare expertise en menskracht en de praktische insteek. Het CoE HA brengt verbindingen tot stand in de publiek-private samenwerking die anders niet waren gelegd. Voor meer informatie over het Centre of Expertise Healthy Ageing verwijzen we naar de website en het businessplan dat in mei 2015 geactualiseerd is. Deze notitie beschrijft kort het Centre of Expertise Healthy Ageing, het doel en opzet van de innovatiewerkplaatsen en de aanpak en werkwijze voor de start van een nieuwe innovatiewerkplaats. In april 2015 is het CoE HA gestart met een nieuwe werkwijze voor de acquisitie, het opstarten, begeleiden en aansturen van IWP s. 2 Het Centre of Expertise Healthy Ageing Het Centre of Expertise Healthy Ageing is één van ruim twintig Centres of Expertise die zijn ingericht in Nederland bij de hogescholen rond thema's die gelden als belangrijke (inter)nationale speerpunten. Het CoE HA richt zich op de maatschappelijke en economische uitdagingen in de zorg- en welzijnssector. In Nederland is het CoE HA het enige Centre of Expertise dat zich richt op Zorg en Welzijn in de volle breedte. In Zuid- Nederland is het Centre of Expertise voor Innovatieve Zorg en Technologie in het onderwijs actief. In de voorbereidingsfase van het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is in nauwe samenwerking met bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen en onderwijs- en kennisinstellingen een businessplan geschreven. Dit businessplan is in juni 2012 ingediend bij OCW. Eind 2012 heeft het ministerie van OCW besloten vier miljoen euro subsidie toe te kennen aan het nieuwe CoE HA, voor duurzame publiek-private samenwerking gericht op innovaties op het gebied van gezond opgroeien en gezond ouder worden. Op 1 januari 2013 is het CoE HA van start gegaan. Daarin werkt de Hanzehogeschool Groningen (HG) inmiddels (juni 2015) samen met ruim 140 partners, waarvan er 131 actief betrokken zijn bij de innovatiewerkplaatsen. Tot de partners behoren de vier noordelijke hogescholen, vijf ROC s, RUG en UMCG, en ruim 45 zorg- en welzijnsinstellingen, 49 bedrijven, 9 netwerkorganisaties en 13 regionale overheden (provincies en gemeenten en gerelateerde organisaties). 1 De Hanzehogeschool is penvoerder van het CoE HA en daarmee eindverantwoordelijk. In totaal gaat het (in de periode 2013 t/m 2016) om 16 miljoen euro, inclusief de 4 miljoen subsidie. Het CoE HA maakt onderdeel uit van de prestatieafspraken die de Hanzehogeschool Groningen heeft gemaakt met het Ministerie van OCW. Het CoE is georganiseerd als netwerkorganisatie waarbij alle partijen een samenwerkingsovereenkomst tekenen. De partners leveren bijdragen aan de exploitatie van het CoE HA en van IWP s (in kind en zo mogelijk financieel) en zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het CoE HA. De aanwezigheid van een diversiteit aan organisaties (kennisinstellingen, onderwijs, zorg- en welzijnsinstellingen, bedrijven en andere marktpartijen) maakt het voor de partners interessant. Het CoE HA maakt maximaal gebruik van alle beschikbare kwaliteiten binnen de HG en mogelijkheden en kwaliteiten van de partners. In Noord-Nederland zijn meerdere netwerken actief op het terrein van Healthy Ageing. Door het HANNN, ZIF, UMCG en andere organisaties wordt het CoE HA beschouwd als een waardevolle toevoeging aan het netwerk. 1 We spreken van bedrijven als we organisaties in de commerciële private sector bedoelen. Daarnaast zijn er zorg- en welzijnsinstellingen en kennisinstellingen betrokken als partner bij het CoE HA. Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

6 Het CoE HA is een duidelijk herkenbare organisatie die zich van andere initiatieven in Noord-Nederland onderscheidt door de multidisciplinaire samenwerking tussen onderzoek, onderwijs, bedrijven en instellingen met de nadruk op praktijkgerichte innovaties. Het CoE HA kenmerkt zich onder meer door het grote aandeel praktijkgericht onderzoek en de sterke betrokkenheid van studenten. Door de gekozen opzet met innovatiewerkplaatsen met een grote in kind bijdrage van de partners, heeft het CoE HA een grote uitvoeringscapaciteit. Bovendien is er door de aanwezigheid van de onderwijsinstellingen een directe lijn naar het opleiden van professionals. Om de positie komende jaren verder te versterken wordt verbinding gezocht met relevante spelers op zowel het nationale als het internationale veld. Een nationaal en een internationaal netwerk helpt bij het De commissie constateert dat er sprake is van een goede publiek-private samenwerking, met een organisatie die staat en is ingebed in een actief netwerk van gecommitteerde partners. Uit advies Reviewcommissie Hoger Onderwijs en Onderzoek, november 2014 bevorderen van de naamsbekendheid van het CoE HA en bij het realiseren van informatie-uitwisseling en samenwerking met andere organisaties. Dit is van belang voor het realiseren van de doelstellingen van het CoE HA en helpt bij de verdere opschaling van innovatieve CoE HA ideeën en projecten. Op basis van de aangescherpte missie en visie (zie businessplan) is voor het CoE HA het volgende hoofddoel geformuleerd: Na vier jaar is het CoE HA een duurzaam ecosysteem voor publiek-private samenwerking. Het is een innovatieplatform met 25 innovatiewerkplaatsen, waar tientallen praktijkgerichte onderzoeken en implementaties van nieuwe zorg- en preventie-oplossingen plaatsvinden en waar op de markt lanceerbare producten worden ontwikkeld. Het CoE HA schaalt de resultaten op naar landelijke en eventueel internationale toepassing en zorgt voor inbedding in nieuw en verbeterd onderwijs. Het CoE HA biedt innovatiewerkplaatsen en partners: een groot netwerk rond het domein van zorg en welzijn met veel expertise en kennisdeling; ondersteuning en advies bij het: - opzetten business case; - opzetten en inrichten van de innovatiewerkplaats; - doorontwikkelen van de innovatiewerkplaats; - behalen van resultaten (toetsen haalbaarheid en adviseren stopzetten wanneer onvoldoende kans op succes). ondersteuning bij business development, onderwijsontwikkeling en ehealth/technologie; projectleiding; informatieve bijeenkomsten en kennisdeling, voortgangsgesprekken met IWP s en een jaarlijks symposium; toegang tot kennis en onderzoek binnen Hanzehogeschool en andere participerende onderwijs- en onderzoeksinstellingen; begeleiding van startende ondernemers en toegang tot financiers van nieuwe start-ups. 2.1 Praktijkgerichte innovatie Het CoE HA richt zich op het realiseren van praktijkgerichte innovatie. Dit betreft het verbeteren en doorontwikkelen van bestaande producten, diensten en onderwijs en het implementeren van innovaties in de praktijk. We sturen op innovaties die zodanig worden ontwikkeld, dat ze reproduceerbaar en opschaalbaar zijn. Er is een relatief grote kans van slagen door het optimaal benutten van bestaande expertise. Daarnaast wil het CoE HA enkele disruptieve innovaties realiseren, met geheel nieuwe diensten en producten. Innovatie vindt plaats vanuit de innovatiewerkplaatsen, dicht bij de zorg- en welzijnsinstellingen, de bedrijven, de professionals én dicht bij - en met - de burger. Binnen het netwerk van innovatiewerkplaatsen is focus, 6 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni 2015

7 massa en synergie waardoor resultaat geboekt kan worden met innovatie in de zorg- en welzijnspraktijk. Bovendien benut het netwerk de snijvlakken van verschillende disciplines. Door de werkwijze van innovatiewerkplaatsen realiseert het CoE HA praktijkgerichte innovatie met zowel economische als maatschappelijke opbrengsten. Het CoE HA vult een lacune op door deze lokale initiatieven te laten groeien en op te schalen naar een implementatie op regionaal en (inter)nationaal niveau. 3 Innovatiewerkplaatsen Een innovatiewerkplaats (IWP) is een netwerk binnen het CoE HA van 5 tot 15 partners bestaande uit kennisen onderwijsinstellingen, zorg- en welzijnsinstellingen en bedrijven, gericht op open innovatie en co-makership. In de innovatiewerkplaatsen is sprake van co-creatie. Partners afkomstig uit bedrijven, zorg- en welzijnsinstellingen en kennisinstellingen werken veelal in samenspraak met klanten/gebruikers aan praktijkgericht onderzoek en de beoogde innovaties. Het praktijkgerichte onderzoek is tegen relatief lage kosten door de inbreng van de hogescholen (onderzoekers, lectoren, kennis en ervaring) en de betrokkenheid van studenten. Innovatiewerkplaatsen kunnen alleen starten als er innovatieve producten en diensten ontwikkeld worden met maatschappelijke en economische meerwaarde op de gekozen thema s. 3.1 Kenmerken van een innovatiewerkplaats a. Een innovatiewerkplaats draait om innovaties, en bij die innovaties gaat het om: - producten, diensten en probleemoplossingen die daadwerkelijk geïmplementeerd worden in beroepspraktijk (instellingen en/of bedrijven) en onderwijs. - outcome en impact: innovaties die substantieel bijdragen (op zichzelf of in hun totaliteit en samenhang) aan oplossingen voor fundamentele vraagstukken in zorg en welzijn. Dat betekent ook dat de innovaties reproduceerbaar moeten zijn (toepasbaar in andere contexten), en dat hun meerwaarde duurzaam is (dus: meer opleveren dan een korte termijn oplossing voor één incidenteel probleem). - valorisatie en ondernemerschap: innovaties die aansluiten op een substantiële vraag, en waar de beroepspraktijk (zorginstellingen en/of bedrijven) in wil investeren. b. Het motto van innovatiewerkplaatsen is massa en synergie: door hun krachten, disciplines en expertises te bundelen, realiseren partners uit beroepspraktijk, onderzoek en onderwijs innovaties die zij zonder die krachtenbundeling niet of minder snel kunnen realiseren. Essentieel voor elke innovatiewerkplaats is dus intensieve publiek-private samenwerking van partners, uit de hele driehoek onderzoek-onderwijs-beroepspraktijk, waaruit een voortdurende stroom van innovaties ontstaat. Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

8 c. Voor massa en synergie (punt b hierboven) is focus nodig: de stip aan de horizon van de innovatiewerkplaats, het waarom, de missie en visie voor de langere termijn. Dit gecombineerd met concrete doelen en een beeld van mogelijke resultaten en concrete innovaties, want die geven een innovatiewerkplaats pas echt een herkenbaar gezicht. d. Focus, massa en energie betekenen ook: gedeeld eigenaarschap. Alle partners in de innovatiewerkplaats staan achter de focus en doelen, committeren zich eraan, en investeren er tijd en middelen in. Voor alle partners is duidelijk wat zij aan de innovatiewerkplaats bijdragen ( brengen ) en welke meerwaarde de innovatiewerkplaats voor hen heeft ( halen ). Op basis daarvan is er tussen de partners structurele en intensieve interactie. e. Op basis van deze focus en dit gedeelde eigenaarschap is er duurzaamheid en continuïteit: - een meerjarige innovatieagenda, gericht op belangrijke economische en maatschappelijke vraagstukken; - een duurzame kennisinfrastructuur, die wordt gedragen door partners uit onderzoek, onderwijs en beroepspraktijk; - een platform dat continu nieuwe producten en diensten voortbrengt en blijft voortbrengen (in tegenstelling tot een project dat na het behalen van de projectdoelen stopt). f. Een combinatie van planmatigheid en ruimte voor experiment: - innovatie is onvoorspelbaar, dus moet een innovatiewerkplaats ruimte bieden aan experimenten en leren van mislukkingen. Focus en innovatieagenda van een innovatiewerkplaats moeten dus niet worden dichtgetimmerd. Bovendien zal de innovatieagenda in overleg met de klanten geregeld worden herijkt; - een innovatiewerkplaats moet een richtinggevende focus en agenda hebben, voor verbinding tussen partners en om te voorkomen dat de innovatiewerkplaats ten onder aan zijn onvoorspelbaarheid; - trekker(s) van een innovatiewerkplaats is bij voorkeur een meewerkend voorman, die resultaatverantwoordelijk is voor de innovatiewerkplaats en genoeg inzicht en inhoud heeft om te sturen (op inhoud en proces). Hij zorgt tegelijk voor verbinding en gedeeld eigenaarschap in zijn innovatiewerkplaats. g. Elke innovatiewerkplaats draagt bij aan de resultaten en pi s van het Centre of Expertise Healthy Ageing (zie paragraaf 3.2 en het businessplan). Dr. Harriët Jager, initiatiefnemer van de innovatiewerkplaats Clinical Malnutrition : Dankzij de coaching die het CoE HA voor ons heeft geregeld, hebben wij onze eerste innovatie binnen een jaar gerealiseerd. h. Omvang en financiën - De innovatiewerkplaats heeft een doorlooptijd van drie tot vier jaar. - De omvang betreft minimaal euro aan activiteiten per jaar. - De innovatiewerkplaats ontwikkelt een plan/verdienmodel over hoe verder na de geplande looptijd van de IWP. 3.2 Bijdrage innovatiewerkplaatsen aan functies CoE HA en prestatie-indicatoren Het CoE HA heeft vijf samenhangende hoofdfuncties, te weten: praktijkgericht onderzoek, innovatie, onderwijsontwikkeling, business development en informatievoorziening en communicatie. De organisatie van het CoE HA kent twee niveaus; het CoE HA en de innovatiewerkplaatsen. De activiteiten die horen bij de functies van praktijkgericht onderzoek en innovatie vinden met name plaats in de innovatiewerkplaatsen. Voor de overige drie functies, onderwijsontwikkeling, business development en informatievoorziening en communicatie zijn er zowel activiteiten, producten en diensten op het niveau van het CoE HA als geheel als op het niveau van de afzonderlijke innovatiewerkplaatsen. 8 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni 2015

9 Praktijkgericht onderzoek In de innovatiewerkplaatsen vindt praktijkgericht onderzoek plaats dat voldoet aan alle methodologische eisen voor wetenschappelijk onderzoek. Er is nauwe samenwerking tussen onderzoekers, die toegang hebben tot de fundamentele kennis, en uitvoerders in de beroepspraktijk, die kennis hebben over de praktijk. In de 25 innovatiewerkplaatsen (juni 2015) zijn ruim 20 onderzoeksprogramma s, ruim 70 onderzoeksprojecten en 7 promotietrajecten actief. Innovatie Hoofddoel van een innovatiewerkplaats is praktijkgerichte innovatie. De innovatiewerkplaats onderzoekt het probleem/de vraag, ontwerpt en implementeert de innovatie en evalueert de resultaten. Resultaten van innovatiewerkplaatsen zijn innovatieve producten en diensten met maatschappelijke en/of economische valorisatie zoals bijvoorbeeld toolkits, serious games, gevalideerde app s, leefstijlprogramma s, nieuwe producten (bijv. voeding, medische technologie), nascholingen voor professionals en nieuw onderwijsmateriaal. Op de site van het CoE HA zijn voorbeelden te vinden van concrete innovatieve producten en diensten die door de innovatiewerkplaatsen zijn opgeleverd: Onderwijsontwikkeling en Leven Lang Leren Met de kennis van de innovaties in de zorgpraktijk (de markt) en de vernieuwingen die in de innovatiewerkplaatsen ontstaan, geeft het Centre of Expertise Healthy Ageing een impuls aan (vraaggestuurde) vernieuwing en uitbreiding van het onderwijs, op het brede terrein van Healthy Ageing. Het CoE HA ondersteunt de ontwikkeling van bachelors, majors, minors, excellentieprogramma s en masters. Verder biedt CoE HA studenten, docenten, leerlingen en professionals (uit wo, hbo en mbo) de gelegenheid deel te nemen aan praktijkprojecten zoals die worden uitgevoerd in o.a. de innovatiewerkplaatsen. Door het multidisciplinaire en innovatieve karakter van de opdrachten wordt sterk ingestoken op de T-shaped professional. Tevens omarmt het CoE HA het multi-level onderwijs en richt het zich op de hele onderwijskolom van mbo, hbo en universiteit. Het is dus wenselijk dat innovatiewerkplaatsen, waar en indien mogelijk, werken met studenten uit de hele kolom. Voor studenten is de innovatiewerkplaats een onderwijsomgeving waarin ervaring wordt opgedaan met onderzoek en implementatie van vernieuwingen in de beroepspraktijk. In zijn ruim 400 studenten met een substantiële omvang betrokken geweest bij de IWP s. Het CoE richt zich ook op bijscholing van zittende professionals in het kader van leven lang leren. In verschillende innovatiewerkplaatsen wordt ervaring opgedaan met het concept leerwerkplaatsen. In de Strategische Agenda Hoger Onderwijs en Onderzoek (verschenen in juli 2015) wordt het Centre of Expertise Healthy Ageing genoemd als voorbeeld van samen werken aan oplossingen voor vraagstukken in zorg en welzijn Hogescholen leiden veel mensen op die gaan werken aan maatschappelijk belangrijke vragen, zoals onderwijs, vergrijzing, zorg, maatschappelijke participatie, stedelijke vitaliteit en duurzaamheid. Deze thema s behoeven de inzet van uitstekende professionals en nieuwe kennis, ontwikkeld in samenwerking met stakeholders. Zo vraagt de decentralisatie van zorg en welzijn binnen gemeentes het doordenken van hoe deze nieuwe taken zo goed mogelijk kunnen worden aangepakt, aangestuurd en bemenst. Voor zulke thema s zijn Centres of Expertise een geëigende vorm om onderwijs, onderzoek en benutting van kennis in de praktijk in samenhang aan te pakken. Onder de huidige Centres of Expertise in ontwikkeling zijn er al enkele gericht op zorg, waarin zorg- en welzijnsinstellingen participeren, maar bijvoorbeeld ook bedrijven die ICT-ondersteuning kunnen ontwikkelen. Een voorbeeld is het Centre of Expertise Healthy Ageing (Hanzehogeschool), waarin nu 160 stakeholders (overheden, kennis- en onderwijsinstellingen, zorg- en welzijnsorganisaties, netwerkorganisaties en bedrijven) in de regio Noord-Nederland samenwerken. Business development Het Centre of Expertise Healthy Ageing voert - in samenwerking met bedrijven en adviseurs op het gebied van business development een professioneel business-ontwikkelingstraject uit. Het omvat het hele business developmenttraject, van ideevorming en het maken van businessplannen tot het opschalen en marktrijp maken van producten en diensten. Hiermee worden succesvolle pilots van innovaties in zorg en welzijn op grotere schaal geïmplementeerd, uitgerold en in de markt geïntroduceerd. Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

10 Informatievoorziening en communicatie Het CoE HA en de innovatiewerkplaatsen communiceren de resultaten van de innovatiewerkplaatsen en het onderwijsaanbod naar betrokkenen: professionals in zorg & welzijn, ondernemers, beleidsmakers, docenten en studenten. Ook voorlichting aan burgers behoort tot de functies van het CoE HA. Met diverse middelen (website, advertenties, artikelen in dagbladen en vakbladen, radio en tv) informeert het CoE HA relevante doelgroepen over het belang van een gezonde en actieve leefstijl. Verder enthousiasmeert het jongeren voor opleidingen op het gebied van Healthy Ageing door te laten zien welke interessante ontwikkelingen er zijn in de verschillende sectoren (zorg en welzijn, maar ook in relatie tot economie en techniek). Informatievoorziening en voorlichting vanuit de IWP s gebeurt onder de vlag van het CoE HA. 4 Vernieuwde werkwijze innovatiewerkplaatsen Vanaf april 2015 is het CoE HA gestart met een nieuwe werkwijze voor de acquisitie, het opstarten, begeleiden en aansturen van IWP s. Daarbij wordt gestuurd op een business development proces door projectleiders vanuit het CoE HA. De projectleiders werken in duaal leiderschap met de trekker van de IWP die verantwoordelijk is voor inhoudelijke koers. Deze werkwijze past bij de opdracht van het Ministerie van OCW om het Centre of Expertise te verduurzamen en draagt bij aan het opzetten van een toekomstbestendig netwerk, met een focus op het vermarkten van producten en diensten binnen de IWP s. Het streven is om doorlopend (minimaal) 25 innovatiewerkplaatsen actief te laten zijn binnen het CoE HA. 4.1 Het businessdevelopment proces Een nieuw te starten innovatiewerkplaatse doorloopt een aantal fases met activiteiten om te komen tot een gelanceerd product of dienst (zie onderstaand schema). IWP s die te weinig perspectief hebben om voldoende resultaten te behalen zullen tijdig stopgezet moeten worden, om ruimte te creëren voor nieuwe kansrijkere IWP s. Dit betekent dus sterkere sturing en ondersteuning op concrete, op de markt lanceerbare producten van IWP s en op opschalen en vermarkten van producten. 4.2 Duaal leiderschap: trekker en projectleider Eén van de onderdelen die al in de aanvraag van een innovatiewerkplaats uitgewerkt dient te zijn, is de governance. Alle partners binden zich aan een IWP door middel van een samenwerkingscontract en zijn 10 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni 2015

11 medeverantwoordelijk voor het behalen van de resultaten. Er is sprake van gedeeld eigenaarschap. Eén van de partners is de trekker van de innovatiewerkplaats en heeft de regie. Daarnaast krijgt elke nieuw te starten IWP krijgt ondersteuning van een projectleider vanuit het CoE HA. Deze projectleider stuurt het business developmentproces aan in duaal leiderschap met de inhoudelijke trekker. Hier is voor gekozen om een sterkere focus op de te behalen doelen te bewerkstelligen en de samenwerking tussen de partners (Publiek Private Samenwerking) te bevorderen. Binnen het CoE zullen op termijn meerdere projectleiders actief zijn. De projectleiders zullen ieder een aantal IWP s aansturen op de zeven thema s van het CoE HA. De projectleiders rapporteren regelmatig over de stand van zaken waardoor snel duidelijk wordt of er ergens een interventie nodig is. Tevens versterken de projectleiders de onderlinge verbanden tussen IWP s. 4.3 Voortgang en rapportage Het management van het CoE HA bewaakt de voortgang van de IWP en stuurt op de ontwikkeling en implementatie van een passend business model en het realiseren van de doelen. Er zijn procedures en afspraken rondom werkwijze, rapportage en verantwoording. De IWP wordt jaarlijks geëvalueerd. De innovatiewerkplaats levert een concreet resultaat in de vorm van innovatieve producten en/of diensten, uiterlijk binnen de periode van vier jaar. Bij goed presteren wordt de IWP voorgezet. Als de resultaten achterblijven bij de gemaakte afspraken, of als een IWP niet meer past bij de voorwaarden en criteria, dan wordt stopzetting besproken. Vanaf 2015 wordt gewerkt met korte kwartaalrapportages voor een regelmatige monitoring van de voortgang, en een uitgebreider jaarrapportage per IWP. Op deze wijze borgen we kwaliteit en innovatie van producten en diensten die daadwerkelijk op de markt komen. 5 Ondersteuningsaanbod CoE HA Het CoE HA biedt een drietal ondersteunende faciliteiten voor de innovatiewerkplaatsen. De ondersteunende faciliteiten hebben als doel om de IWP s te ondersteunen op innovatie, groei, tempo, kwaliteit en het realiseren van concrete resultaten. Deze ondersteunende faciliteiten bieden expertise die onder andere bestaat uit advies aan en coaching op: Business development/financiën Onderwijs / Leven Lang Leren & Arbeid ICT & Technologie Deze faciliteiten dragen bij aan het realiseren van de doelen, het positioneren en het borgen van de voortzetting van het CoE HA. Ook na 2016 als de subsidieperiode afloopt. De expertise is afkomstig van lectoraten binnen de betrokken hogescholen, partners binnen het CoE HA, extern gecontracteerde partijen op basis van concrete vragen en andere innovatiewerkplaatsen. De ondersteuning wordt geboden naar aanleiding van vragen uit IWP s of op initiatief van het management van het CoE HA. Als er lacunes worden geconstateerd of expertise ontbreekt om de IWP naar een hoger plan te trekken. Deze werkwijze is al bij diverse IWP s met succes toegepast en heeft ertoe geleid dat ze daadwerkelijk snellere slagen hebben gemaakt. Voorbeelden zijn: het inzetten van cultuurworkshops, het leveren van een scrum master, het koppelen van andere expertise aan bestaande IWP s door bedrijven of andere lectoraten en het bieden van ondersteuning bij het maken van businesscases. 5.1 Business development Het CoE HA ondersteunt de IWP s bij alle fasen van het businessdevelopmentproces (zie onderstaand schema). Op deze wijze wordt de kans optimaal dat fase 5 succesvol doorlopen wordt en producten en diensten opgeschaald en vermarkt worden. In onderstaand schema staat aangegeven wat de ondersteuning van het CoE HA aan IWP s en partners inhoudt. Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

12 Om dit te bereiken werkt het CoE HA intensief samen met het Kenniscentrum Ondernemerschap (KCO) van de Hanzehogeschool, het Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap van de Hanzehogeschool, RUG en UMCG en bedrijfspartners als Lode en Ordina. De Hanzehogeschool legt steeds vaker de verbinding met ondernemerschap in onderzoek en onderwijs op het gebied van Healthy Ageing. Het KCO screent de komende jaren de resultaten van de innovatiewerkplaatsen van het CoE HA op valorisatiemogelijkheden, organiseert workshops over Ondernemen in de zorg: healthy lifestyle & healthy ageing en stimuleert en ondersteunt studenten bij het starten van ondernemingen op het gebied van Healthy Ageing. 5.2 Onderwijs / Leven Lang Leren & Arbeid Innovaties in zorg en welzijn hebben veelal consequenties voor het werk van de professionals. Vraagstukken uit de innovatiewerkplaatsen en innovaties gaan daardoor vaak gepaard met een opleidingsvraag van huidige en/of toekomstige professionals. Het CoE HA biedt ondersteuning aan de IWP s op onderwijsontwikkeling en het opleiden van professionals. Een aantal concrete voorbeelden: organiseren van het symposium Healthy Ageing in het onderwijs : voor en door mbo en hbo docenten (februari 2015); samen met Vilans mogelijkheden onderzoeken om nieuwe kennis uit de innovatiewerkplaatsen te ontsluiten voor het onderwijs via het concept van kennisbundels; onderzoeken (in 2015) of het Healthy Ageing-onderwijs digitaal kan worden ontsloten. 5.3 ICT & Technologie Vanuit bestaande IWP s blijkt dat er veel vragen leven op het gebied van ICT & Technologie. Bij de implementatie van ehealth toepassingen in de intra- en extramurale zorg, of bij de particulier thuis, is extra aandacht nodig voor de impact die ICT & Technologie heeft. Bijvoorbeeld in de domotica. Door hierbij ondersteuning te bieden zorgt het CoE HA voor bewustwording van de mogelijkheden die er zijn bij de IWP s, de zogenaamde e-awareness, die zich richt zich op: de wijze waarop de visie op ICT & Technologie beleidsmatig wordt geconcretiseerd; de kaders voor de ICT zorgtechnologie op het gebied van architectuur, infrastructuur en informatiemanagement; de kosten en de mogelijkheden om hier op te sturen; het vergroten van draagvlak voor het inzetten ICT & Technologie. 12 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni 2015

13 6 Aanvraag nieuwe innovatiewerkplaats Het management van het CoE HA draagt zelf actief bij aan de acquisitie van nieuwe IWP-initiatieven. Het CoE HA (management en projectleiding) biedt nieuwe initiatieven gedurende een periode van één tot maximaal zes maanden gratis ondersteuning bij het komen tot een kwalitatief goede aanvraag, inclusief een compact uitgewerkte businesscase. 6.1 Voorbereiding en schrijven businesscase en IWP aanvraag In de voorbereiding van de innovatiewerkplaats worden samen met de partners twee documenten opgesteld: een businesscase en de IWP-aanvraag. Voor het laatste is een (verplicht) format beschikbaar. De businesscase is in feite een zakelijke overweging om een investering wel of niet te doen. Deze beslissing valt positief uit wanneer het resultaat van de investering voldoende toegevoegde waarde oplevert voor het CoE HA en de partners in de vorm van maatschappelijke en/of economische valorisatie. Vanuit het CoE HA wordt in de fase van aanvraag & initieren (zie model in paragraaf 4.1) ondersteuning geboden bij het ontwikkelen van de businesscase. Deze eerste fase duurt veelal drie tot zes maanden. 6.2 Beoordelingscriteria Bij de beoordeling van de de IWP-aanvraag en de businesscase wordt gelet op de volgende punten. 1. Duidelijke maar compacte beschrijving van het: a. waarom (het bestaansrecht van de innovatiewerkplaats, het verbindende thema, de missie, de stip aan de horizon ); b. wat (voorbeelden van concrete activiteiten en beoogde resultaten/innovaties); c. hoe (de inrichting en realisatie van de innovatiewerkplaats); d. wie ( samenstelling van het team, verdeling taken en verantwoordelijkheden, welke partners). 2. Overkoepelend a. In de innovatiewerkplaats moet samenwerking, structurele interactie en synergie bestaan tussen partners uit de hele driehoek onderzoek, onderwijs en beroepspraktijk (kennisinstellingen en/of bedrijven). b. De innovatiewerkplaats opereert in nauwe samenwerking met de burgers (de cliënten in zorg en welzijn). c. De innovatiewerkplaats beschrijft hoe financiën en bedrijfsvoering worden geborgd. d. De trekker van de IWP werkt in opdracht van de directie van het CoE HA, gaat op basis van het goedgekeurde plan een resultaatverplichting aan en legt verantwoording af aan de directie van het CoE HA. Aandachtspunten bij de rol van de trekkers zijn o.a.: - autoriteit (op inhoud) van de trekker(s) op het verbindende thema van de innovatiewerkplaats; - verantwoordelijkheid en profiel van de trekker(s) voor inhoud, regeltaken en verbinding binnen de innovatiewerkplaats; - de governance/sturing binnen de IWP. 3. Kernvragen bij beoordeling van het voorstel a. Welke meerwaarde heeft de innovatiewerkplaats voor doelen en focus van het CoE HA? Wat is de bijdrage van de innovatiewerkplaats aan de resultaten/pi s van het CoE HA? b. Omvat het verbindende thema (het waarom ) kennislacunes, problemen en knelpunten die nu urgent en ook op langere termijn belangrijk zijn? c. Met welke pilots gaat de innovatiewerkplaats van start? En welke resultaten/ quick wins worden daarvan verwacht? d. Welke concrete innovaties/resultaten heeft de innovatiewerkplaats daar (ook op langere termijn) bij voor ogen? Is daar substantiële behoefte aan? Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

14 e. Welke outcome en/of impact streeft de innovatiewerkplaatsen met deze innovaties na? Wat moeten deze innovaties opleveren? f. Is de nagestreefde outcome en/of impact haalbaar? Heeft de innovatiewerkplaats daartoe de juiste partners, mensen en expertises in huis? Is de financiering realistisch? Is de governance realistisch? Is duidelijk hoe besluiten genomen worden? g. Welke bijdragen levert de IWP aan de geformuleerde PI s van het CoE? Zie businessplan CoE HA: - praktijkgericht onderzoek; - zorginnovatie implementeren in de praktijk van zorg en welzijn; - onderwijsontwikkeling; - business development; - informatievoorziening en communicatie. h. Op welke extra financiering (subsidies nationaal en/of internationaal, verkoop van trainingen/onderzoek/onderwijs, etc) gaat worden ingezet? Opgemerkt dient te worden dat bij de beoordeling ook wordt gekeken naar de toegevoegde waarde van het CoE HA als geheel. Naarmate er meer innovatiewerkplaatsen gestart zijn wordt het steeds belangrijker dat nieuwe werkplaatsen voldoende toegevoegde waarde hebben voor het geheel van het Centre of Expertise Healthy Ageing. 6.3 Beoordelingsprocedure Om nieuwe IWP-aanvragen (inclusief businesscase) te toetsen is een beoordelingscommissie opgericht die vanuit CoE HA-perspectief de afzonderlijke voorstellen beoordeelt. De beoordelingscommissie bestaat uit maximaal vier vertegenwoordigers van groepen partners (zorginstellingen, bedrijven, onderwijs / kennisinstellingen). Het management van het CoE HA kan individuele leden van de commissie gericht advies vragen op bepaalde onderdelen van een concept IWP-aanvraag. De commissie werkt met een flexibele tijdsplanning en organisereert de beoordeling zodra er een aanvraag is voorbereid die - naar het oordeel van het management - voldoende kwaliteit heeft. Tenslotte volgt formele besluitvoering door het College van Bestuur van de Hanzehogeschool Groningen, als penvoerder van het CoE HA. Dit kan leiden tot een GO, een GO onder voorwaarden, een verzoek tot herindiening op basis van de geformuleerde verbeterpunten, of een afwijzing. Wanneer u overweegt een innovatiewerkplaats aan te vragen kunt u het format aanvragen via Geef in de een korte, duidelijke beschrijving van uw ideeën. De volgende pagina is een schematische weergave van de (project)ondersteuning van het Centre of Expertise Healthy Ageing bij de realisatie van een innovatiewerkplaats. Dit schema en andere documenten vindt u in het tabblad documenten op onze website: healthyageing.net 14 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni 2015

15 Innovatiewerkplaatsen Centre of Expertise Healthy Ageing: criteria en werkwijze - juni

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals

Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Ontwikkelingen Healthy Ageing en gevolgen voor toekomstige professionals Symposium Healthy Ageing in mbo en hbo Joost Degenaar Directeur Centre of Expertise Healthy Ageing Centre of Expertise Healthy Ageing

Nadere informatie

Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo

Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo www.healthyageing.net Centre of Expertise Healthy Ageing: Innovatie in zorg en welzijn en in onderwijs mbo en hbo Symposium CoE HA Docenten mbo en hbo Assen, 3 februari 2016 Healthy Ageing Active and Healthy

Nadere informatie

Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013

Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013 Centre of Expertise Healthy Ageing Actuele samenvatting businessplan en stand van zaken, september 2013 1 Inleiding In de voorbereidingsfase van het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is in nauwe

Nadere informatie

Businessplan 2015 & 2016. Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project

Businessplan 2015 & 2016. Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project Businessplan 2015 & 2016 Centre of Expertise Healthy Ageing OCW-project 1 mei 2015 1 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 2 2 Inleiding... 5 2.1 Centre of Expertise Healthy Ageing... 5 2.2 Positionering...

Nadere informatie

Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1

Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1 Eindrapportage Centre of Expertise Healthy Ageing 18 april 2016 1 1 Inleiding Het Centre of Expertise Healthy Ageing (CoE HA) is een toekomstbestendig netwerk waarin partijen samenwerken aan praktijkgerichte

Nadere informatie

Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing

Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing Management review 2014 Centre of Expertise Healthy Ageing 26 juni 2014 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 1.1 Typering Centre of Expertise... 2 2 Visie en beleid... 4 2.1 Voortgang positionering... 4 2.2 Voortgang

Nadere informatie

Geacht College van onze gemeente Winsum,

Geacht College van onze gemeente Winsum, Geacht College van onze gemeente Winsum, Betreft: Advies over concept Jaarplan 2013/2014 Lokaal Gezondheidsbeleid, uitvoeringsprogramma december 2013 van de Nota Lokaal Gezondheidsbeleid, Gezondheid, welzijn

Nadere informatie

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Vastgesteld door het college van bestuur op 4 januari 2016 Positief advies beleidsoverleg 13 oktober 2015 Goedgekeurd door de raad van toezicht 18 december 2015

Nadere informatie

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING

Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING Samenwerking hogescholen en MKB in de topsectoren ZWAARTEPUNTVORMING PROFILERING SAMENWERKING KWALITEIT DUURZAME VERANKERING 14 december Bedrijfslevenbrief Het kabinet heeft samenleving en bedrijfsleven

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK

4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK 4. PRAKTIJKGERICHT ONDERZOEK Resultaten praktijkgericht onderzoek Kennisvalorisatie Jaarverslag 2010 Hanzehogeschool Groningen, University of Applied Sciences 66 4 Praktijkgericht onderzoek De Hanzehogeschool

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting 9

Samenvatting. Samenvatting 9 Samenvatting Sinds de introductie in 2001 van lectoraten in het Nederlandse hoger beroepsonderwijs wordt aan hogescholen steeds meer gezondheidsonderzoek uitgevoerd. De verwachting is dat dit niet alleen

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Noord. Terugblik. Uitkomsten innovatie

Wmo-werkplaats Noord. Terugblik. Uitkomsten innovatie Wmo-werkplaats Noord Terugblik Terugblik en vooruitblik: van Wmo-werkplaats naar Werkplaats Sociaal Domein Lies Korevaar Groningen, 3 December 2015 2 Uitkomsten innovatie Midden Drenthe: Het Gesprek Opsterland:

Nadere informatie

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel

Instellingsbeleid doelstellingen en profiel Instellingsbeleid doelstellingen en profiel 1 Inleiding 2 Beleid 3 Onderwijs 4 Onderzoek 5 Beroepspraktijk en regio 6 Kwaliteit is mensenwerk 7 Operational Excellence 8 Bestuur 9 Raad van Toezicht 10 Financiën

Nadere informatie

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010

Medisch Applicatie Centrum Midden-Brabant. januari 2010 januari 2010 Pagina: 2 Missie Het Medisch Applicatie Centrum (MAC) is een onafhankelijk Midden Brabants samenwerkingsverband van gezondheidszorginstellingen, verzekeraars, kennisinstellingen en bedrijven

Nadere informatie

Stichting Ieder mbo een practoraat. Elvira Coffetti, Flora van Eck, Jorick Scheerens Woensdag 23 november 2016 BTG ZWS, Ede

Stichting Ieder mbo een practoraat. Elvira Coffetti, Flora van Eck, Jorick Scheerens Woensdag 23 november 2016 BTG ZWS, Ede Stichting Ieder mbo een practoraat Elvira Coffetti, Flora van Eck, Jorick Scheerens Woensdag 23 november 2016 BTG ZWS, Ede Wat is het Practoraat Sociale Media? Drie deelprojecten (Amsterdamse Mbo-agenda):

Nadere informatie

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA

ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA ONZE AGENDA OPLEIDEN IN ROTTERDAM VOOR DE WERELD VAN MORGEN STRATEGISCHE AGENDA VOORWOORD Hoe leiden we elke student op tot de professional voor de wereld van morgen? Met de blik op 2025 daagt die vraag

Nadere informatie

Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem

Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem Innovatiebudget Sociaal Domein regio Arnhem Eind juli is de eerste ronde afgerond voor de besteding van het regionale Innovatiebudget Sociaal Domein. In deze ronde is niet het volledige beschikbare budget

Nadere informatie

HU GERICHT IN BEWEGING

HU GERICHT IN BEWEGING HU GERICHT IN BEWEGING Organisatieontwikkeling HU het verhaal - versie maart 2016 - Agenda Waar komen we vandaan? Waarom gaan we veranderen? Wie willen we zijn? Hoe gaan we dit bereiken? Wat verandert

Nadere informatie

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse

Simone Vermeulen. Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Simone Vermeulen Een goede businesscase start met een stakeholders analyse Syntens Innovatiecentrum Nieuwe verbindingen, nieuwe business 12-10-2012 > Onafhankelijke sparringpartner voor MKB-ondernemers

Nadere informatie

Strategie Zuyd 2014-2018

Strategie Zuyd 2014-2018 Strategie Zuyd 2014-2018 Inleiding De strategie van Zuyd voor de periode 2014-2018 is op hoofdlijnen een voortzetting van de strategie van de afgelopen jaren, aangescherpt vanuit een aantal belangrijke

Nadere informatie

Bachelors Hanzehogeschool Groningen: de onderzoekende professional centraal! Symposium Hogeschoolbeleid Onderzoek in Onderwijs, HvA 22 maart 2012

Bachelors Hanzehogeschool Groningen: de onderzoekende professional centraal! Symposium Hogeschoolbeleid Onderzoek in Onderwijs, HvA 22 maart 2012 Bachelors Hanzehogeschool Groningen: de onderzoekende professional centraal! Symposium Hogeschoolbeleid Onderzoek in Onderwijs, HvA 22 maart 2012 Hanzehogeschool in trefwoorden 19 schools, 55 bacheloropleidingen,

Nadere informatie

Programmalijnen. Stichting izovator:

Programmalijnen. Stichting izovator: Programmalijnen Stichting izovator 2014 Stichting izovator, 27 november Stichting izovator: Oude Amersfoortseweg 121 1212 AA Hilversum E-mailadres: info@izovator.nl Website: www.izovator.nl 1 1. Context

Nadere informatie

Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015

Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015 Impressie Informatiebijeenkomst Zorgeconomie voor Friese gemeenten - 12 maart 2015 Aanleiding De informatiebijeenkomst is in samenwerking tussen de provincie en de VFG georganiseerd vanwege signalen dat

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering IPC 2250 Rijnstraat 50 Den Haag Postbus

Nadere informatie

DAS Lectorenbijeenkomst 13 november Annemarie Knottnerus Platform Bèta Techniek

DAS Lectorenbijeenkomst 13 november Annemarie Knottnerus Platform Bèta Techniek DAS Lectorenbijeenkomst 13 november 2014 Annemarie Knottnerus Platform Bèta Techniek Dynamiek Onderweg Publiek Private Samenwerking in het beroepsonderwijs Centres of expertise Centra voor innovatief vakmanschap

Nadere informatie

De motor van de lerende organisatie

De motor van de lerende organisatie De motor van de lerende organisatie Focus op de arbeidsmarkt Naast het erkennen van leerbedrijven is Calibris verantwoordelijk voor ontwikkeling en onderhoud van kwalificaties in de sectoren zorg, welzijn

Nadere informatie

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters

Professionele Masters. Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Professionele Masters Uitgangspunten verdere uitbouw aanbod professionele masters Inhoud 5 Voorwoord 7 Inleiding 8 Professionele

Nadere informatie

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg

Auditrapportage 2014. Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel. Dynamiek onderweg Auditrapportage 2014 Bijlage 1 Typologieën en het fasemodel Dynamiek onderweg De vier geïdentificeerde typologieën van de Centra co-creator; incubator; transformator; facilitator - zijn hieronder kort

Nadere informatie

CIV SMART TECHNOLOGY

CIV SMART TECHNOLOGY CIV SMART TECHNOLOGY Uitgebreide managementsamenvatting Plan van Aanpak Centrum voor Innovatief Vakmanschap Smart Technology Ten behoeve van subsidie aanvraag Regionaal Investeringsfonds door de partners

Nadere informatie

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012

CVO Groningen. Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 CVO Groningen Annemieke Galema en Jan Sikkema 18 september 2012 Centrum voor Valorisatie en Ondernemerschap Stimuleren van kennisintensief ondernemerschap Drijvende krachten Valorisatie en Ondernemerschap

Nadere informatie

Samenvatting afstudeeronderzoek

Samenvatting afstudeeronderzoek Samenvatting afstudeeronderzoek Succesfactoren volgens bedrijfsleven in publiek private samenwerkingen mbo IRENE VAN RIJSEWIJK- MSC STUDENT BEDRIJFSWETENSCHAPPEN (WAGENINGEN UNIVERSITY) IN SAMENWERKING

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen

VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen VAN BELEID NAAR BUSINESS Een methode om écht te gaan ondernemen AANLEIDING De creatieve industrie is een sector die de economische en culturele waarde van betekenis centraal stelt en exploiteert. Deze

Nadere informatie

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG

Plan voor een scholingsaanbod CJG: in en vanuit het CJG Plan voor een scholings CJG: in en vanuit het CJG Uitgaan van de eigen kracht van ouders en kinderen, die eigen kracht samen versterken en daar waar nodig er op af en ondersteunen Het scholingsplan CJG

Nadere informatie

Lunchlezing KCNR VastgoedLAB Groningen V&M 26 mei 2016

Lunchlezing KCNR VastgoedLAB Groningen V&M 26 mei 2016 Lunchlezing KCNR VastgoedLAB Groningen V&M 26 mei 2016 Agenda 1. Uitwisseling IWP: naar een sterke verbinding tussen de drie cirkels 2. VastgoedLAB Groningen eerste ervaringen en leerpunten van studenten,

Nadere informatie

Ruimte voor Ontwikkeling

Ruimte voor Ontwikkeling hbo centres of expertise mbo centra voor innovatief vakmanschap Ruimte voor Ontwikkeling Bijlage 7 Overzicht governance varianten inrichting Centra Bijlage bij advies Commissie Van der Touw, juni 2013

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

Energizing the city: Almere energy axis

Energizing the city: Almere energy axis Inhoud Energizing the city: Almere energy axis... 3 Van Noord/West naar Zuid/Ooost... 4 Energie die stroomt door de as... 5 Focus on knowledge & education... 6 Focus on innovation & experiments... 7 Focus

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS

Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS 1. De start van Roots Op initiatief van docenten en bestuurders van ROC s en AOC s hebben Antoine Heideveld (Directeur Het Groene Brein), Rob de Vrind (Duurzaam MBO),

Nadere informatie

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013,

Ontwikkelingen. in zorg en welzijn. Wij houden daarbij onverkort vast aan de Koers 2010-2013, KOERS 2014-2015 3 Het (zorg)landschap waarin wij opereren verandert ingrijpend. De kern hiervan is de Kanteling, wat inhoudt dat de eigen kracht van burgers over de hele breedte van de samenleving uitgangspunt

Nadere informatie

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN

De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Onderwerp Evaluatie nieuwe impuls Steller M. Mulder De leden van de raad van de gemeente Groningen te GRONINGEN Telefoon (050) 367 60 97 Bijlage(n) 1 Ons kenmerk 6044570 Datum 23-11-2016 Uw brief van Uw

Nadere informatie

Advies Universiteit van Tilburg

Advies Universiteit van Tilburg Advies Universiteit van Tilburg De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Universiteit van Tilburg (hierna UvT) dat het College van Bestuur met zijn brieven van

Nadere informatie

Aandacht voor jouw ambitie!

Aandacht voor jouw ambitie! Aandacht voor jouw ambitie! ROC Rivor is hét opleidingscentrum van regio Rivierenland. Wij bieden een breed scala aan opleidingen, cursussen en trainingen voor jongeren en volwassenen. Toch zijn we een

Nadere informatie

Parels voor de Kunst. Netwerk Programma Ouderen. Projectplan (kort)

Parels voor de Kunst. Netwerk Programma Ouderen. Projectplan (kort) Parels voor de Kunst Netwerk Programma Ouderen Projectplan (kort) Korte introductie Parels voor de Kunst Parels voor de Kunst is een samenwerkingsproject voor en door ouderen (60+). Muzehof Centrum voor

Nadere informatie

Regionaal Investeringsfonds mbo

Regionaal Investeringsfonds mbo Regionaal Investeringsfonds mbo Subsidieregeling voor publiekprivate samenwerking in het beroepsonderwijs Jonne Groot 19 mei Jaarconferentie Techniekpact Wat is het investeringsfonds? Subsidieregeling

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Inzet op innovatie en een koolstofarme economie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Inzet op innovatie en een koolstofarme economie Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

DE BASIS EN SPEERPUNTEN VOOR

DE BASIS EN SPEERPUNTEN VOOR 1 JAARPLAN 2015 Voorwoord Het jaar 2014 is bijzonder succesvol geweest voor Present Rotterdam. Met succes zijn we op weg naar een stabiele organisatie met vaste partners, hebben we veel groepen vrijwilligers

Nadere informatie

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis

Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Call 1: Meer Veerkracht, Langer Thuis Programma voor alleenstaande ouderen met een beperking om hen langer zelfstandig te kunnen laten wonen, zonder verlies van kwaliteit van leven. Oproep tot het indienen

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

Profiel. Opleidingsmanager HBO-Rechten. 10 mei Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht

Profiel. Opleidingsmanager HBO-Rechten. 10 mei Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Profiel Opleidingsmanager HBO-Rechten 10 mei 2017 Opdrachtgever Hogeschool van Amsterdam Faculteit Maatschappij en Recht Voor meer informatie over de functie Jeannette van der Vorm, adviseur Leeuwendaal

Nadere informatie

Betekenis voor beroepsonderwijs

Betekenis voor beroepsonderwijs Betekenis voor beroepsonderwijs Paul Vlaar Landelijk overleg Wmo-werkplaatsen Opbouw inleiding Transities sociale domein Wat zijn Wmo-werkplaatsen? Waar zitten werkplaatsen en wat doen zij? Urgentie van

Nadere informatie

ICT CAMPUS GROEIVERSNELLER IN FOODVALLEY

ICT CAMPUS GROEIVERSNELLER IN FOODVALLEY ICT CAMPUS GROEIVERSNELLER IN FOODVALLEY ICT CAMPUS ICT Campus, part of FoodValley: 1. verbindt ondernemers uit verschillende sectoren en kennisinstellingen met elkaar; 2. faciliteert deze bedrijven en

Nadere informatie

Brainport Development, 2014. De kracht van samenwerking. PPS in de praktijk. Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg

Brainport Development, 2014. De kracht van samenwerking. PPS in de praktijk. Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg 1 PPS in de praktijk Ton Pagen Programmamanager Zorgtechniek Limburg 2 Centrum voor Innovatief Vakmanschap (2 e generatie CIV) - Gestart op 1 maart 2013 - Financiering: - Ministerie OCW (Platform Bèta

Nadere informatie

B&W besluit Publicatie

B&W besluit Publicatie B&W besluit Publicatie Onderwerp Samenwerkingsovereenkomst met opleiding Sport & Bewegen van Hogeschool Inholland Collegebesluit Besluitpunten college 1. Het college stelt de samenwerkingsovereenkomst

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

werkwijze PLG werkkaart

werkwijze PLG werkkaart werkwijze PLG werkkaart FOCUS PAS TOE 2 Bepaal het thema, het gewenste resultaat 8 Implementeer en borg de nieuwe aanpak GROEP 1 Formeer de groep TEST KIJK DEEL 5 Probeer uit 3 Onderzoek wat er speelt

Nadere informatie

Participatie Stichting BioMedTech Zuid-Holland BESLUITEN

Participatie Stichting BioMedTech Zuid-Holland BESLUITEN Aanbiedingsformulier Onderwerp Participatie Stichting BioMedTech Zuid-Holland BESLUITEN behoudens advies van de Commissie voor Economische Zaken, Grondzaken, Toerisme en Parkeren, bijgaand raadsvoorstel

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren

GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren GIDS-gemeenten die de JOGGaanpak & GIDS combineren Notitie versie 1.0 September 2016 Door Frea Haker (Gezond in ) Eveline Koks (Jongeren Op Gezond Gewicht) Anneke Meijer (Coördinatie Gezond Gewicht Fryslân

Nadere informatie

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy

Toekomstplan. 12 februari 2015. Versie 1.1. Retail & Leisure Academy Retail & Leisure Academy Toekomstplan 12 februari 2015 Versie 1.1 Retail & Leisure Academy 1 Inleiding De sectoren Retail en Leisure zijn van grote economische importantie voor de regio Midden- Limburg.

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie oktober 2014 In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren

Nadere informatie

Workshop Ondernemerschap

Workshop Ondernemerschap HBO Congres 17 april 2014 Workshop Ondernemerschap Geert-Jan Sweers Onno Bieleman - Hogeschool van Arnhem en Nijmegen - Birch Consultants 1 Onderzoek en ondernemerschap Lectoraten (t=539) 90% 5% 5% Lectoraten

Nadere informatie

Verzilveren perspectief op groene groei Voortzetting, aanscherping en opschaling Green Deal aanpak

Verzilveren perspectief op groene groei Voortzetting, aanscherping en opschaling Green Deal aanpak Verzilveren perspectief op groene groei Voortzetting, aanscherping en opschaling Green Deal aanpak Utrecht, 7 juni 2016 Van: Green Deal Board Aan: Minister van Economische Zaken, de heer H.G.J. Kamp Minister

Nadere informatie

Doel Doel van het programma VvW:

Doel Doel van het programma VvW: Doel Doel van het programma VvW: Een strategie en bijbehorende actielijnen opleveren en (laten) uitvoeren ten behoeve van de gewenste economische structuurversterking van de Vierkant voor Werk regio. Dit

Nadere informatie

Vitaliteit. Samen. Lokaal. Integraal. Versterken. Verbinden Vitale regio Fryslân. Bestuurscommissie. 8 december 2016

Vitaliteit. Samen. Lokaal. Integraal. Versterken. Verbinden Vitale regio Fryslân. Bestuurscommissie. 8 december 2016 Vitale regio Fryslân Bestuurscommissie GZH december 201 Samen Verrijken Versterken Vitaliteit Verbinden Integraal Vergroten Lokaal Focus op preventie, gericht op vitaliteit 2-2-201 1 Vitale Regio Fryslân

Nadere informatie

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen.

Alleen organisaties met een culturele doelstelling en zonder winstoogmerk kunnen een aanvraag indienen. KUNSTPARTICIPATIE: OVER DEZE SUBSIDIE Met de programmalijn Kunstparticipatie wil het Fonds de vernieuwing van het aanbod van kunstbeoefening in de vrije tijd realiseren. Daarnaast wil het bijdragen aan

Nadere informatie

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam

Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PROFIEL Twee Leden Raad van Toezicht bij Stichting Regio College Zaanstreek - Waterland te Zaandam PublicSpirit drs. Marylin E.A. Demers Senior consultant Amersfoort, oktober 2014 Organisatie & context

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning

Innoveren in de topsectoren chemie en energie. InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Innoveren in de topsectoren chemie en energie InnovatieLink biedt MKB ers praktische oplossingen en ondersteuning Om innovaties in de topsectoren chemie en energie kansrijker te maken helpt InnovatieLink

Nadere informatie

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem,

Gelet op artikel 3, van de Algemene subsidieverordening gemeente Haarlem, Uitvoeringsregeling Subsidiëring innovatieve projecten algemene voorzieningen en integratie algemene voorzieningen met specialistisch aanbod ingaande 1 april 2015 Het college van Burgemeester en Wethouders

Nadere informatie

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei

Centrum voor Jeugd en Gezin. Bouwstenen voor de groei Centrum voor Jeugd en Gezin Bouwstenen voor de groei Moduleaanbod Stade Advies Centrum voor Jeugd en Gezin; Bouwstenen voor de groei Hoe organiseert u het CJG? Plan en Ontwikkelmodulen: Module Verkenning

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015

Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Een academische omgeving voor het basisonderwijs NRO-Congres 4 november 2015 Bernard Teunis & Nienke van der Steeg b.teunis@poraad.nl n.vandersteeg@poraad.nl Opzet workshop 1. Voorstellen 2. Answergarden

Nadere informatie

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen

Datum Uitnodiging subsidieaanvraag Regeling versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan: penvoerders opleidingsscholen en contactpersonen lerarenopleidingen Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl Onze

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Regionaal Investeringsfonds mbo

Regionaal Investeringsfonds mbo Regionaal Investeringsfonds mbo Concept Subsidieregeling voor publiek-private samenwerking in het beroepsonderwijs Amsterdam, 23 januari 2014 Jonne Groot Iris Binken Nb. Aan deze tekst kunnen geen rechten

Nadere informatie

Deelnemers van Duurzame Leverancier streven naar een CO2-reductie van 20% in het jaar 2020 (t.o.v. 2010)

Deelnemers van Duurzame Leverancier streven naar een CO2-reductie van 20% in het jaar 2020 (t.o.v. 2010) Actieve deelname aan initiatieven Dit document beschrijft de actieve deelname van Pilkes aan het initiatief Duurzame Leverancier, Nederland CO2 neutraal en het initiatief van SKAO (CO2-Prestatieladder).

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

Hei-middag Meten in de zorg. Sandra Beurskens

Hei-middag Meten in de zorg. Sandra Beurskens Hei-middag Meten in de zorg Sandra Beurskens Programma middag 13.00 uur Start programma: meten in de zorg en meetpunt 13.25 uur Database meetinstrumenten.nl: inhoud en ambities Eveline van Engelen 13.40

Nadere informatie

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet!

Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Ik ga het niet doen, en mijn mensen ook niet! Wat zijn de belangrijkste eisen en uitdagen van jouw organisatie in de komende 6 maanden? Welke kritische succesfactoren worden er gesteld? Waar liggen de

Nadere informatie

E-health: geef de zorgprofessional een centrale rol Waarom het noodzakelijk is dat bestuurders nieuwe zorgmethoden faciliteren

E-health: geef de zorgprofessional een centrale rol Waarom het noodzakelijk is dat bestuurders nieuwe zorgmethoden faciliteren 1/5 E-health: geef de zorgprofessional een centrale rol Waarom het noodzakelijk is dat bestuurders nieuwe zorgmethoden faciliteren Joren Roelofs en Wijnand Weerdenburg E-health heeft de toekomst, daar

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant

Samenwerkingsovereenkomst Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant Samenwerkingsovereenkomst Toptechniek in Bedrijf Noordoost-Brabant Samenwerkingsovereenkomst tussen ROC Koning Willem I College, ROC De Leijgraaf, Baanderherencollege, Bossche Vakschool, Cambium College,

Nadere informatie

Academie voor Ondernemerschap, Marketing en Innovatie 's-hertogenbosch

Academie voor Ondernemerschap, Marketing en Innovatie 's-hertogenbosch Academie voor Ondernemerschap, Marketing en Innovatie 's-hertogenbosch datum 2014 contactpersoon Rene van der Burgt onderwerp Mogelijkheden tot samenwerken telefoon (088) 525 61 94 van Advanced Business

Nadere informatie

Master Healthy Ageing Professional (MHAP)

Master Healthy Ageing Professional (MHAP) 1. Basisgegevens Soort aanvraag (kruis aan wat van toepassing is): Naam instelling(en) Contactpersoon/contactpersonen Contactgegevens Nieuwe Nieuw Ad programma X Nieuwe hbo master Nieuwe joint degree 1

Nadere informatie

De kunst van samen vernieuwen

De kunst van samen vernieuwen De kunst van samen vernieuwen Cultuuragenda gemeente Zutphen 2016 Kunst, cultuur en erfgoed geven kleur aan Zutphen. Ze zorgen voor een leefbare en dynamische samenleving, sociale en economische vitaliteit

Nadere informatie

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen:

Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Projectformat Agenda van Twente, jaarschijf 2010 Aanvrager: gemeente Almelo Project : Transitiestrategie Noordflank Bijlagen: Algemene informatie over het project Aanleiding voor het project Het Almelose

Nadere informatie

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden

onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden onderzoek op het hbo transformeert de samenleving tekst: Rob Voorwinden 6 De wereld verandert: om ons heen zien we langzaam systemen en instituties omvallen. Wat daarvoor in de plaats komt? Hbo-onderzoek

Nadere informatie

Advies Hanze University of Applied Sciences Groningen

Advies Hanze University of Applied Sciences Groningen Advies Hanze University of Applied Sciences Groningen De Reviewcommissie (hierna commissie) heeft kennisgenomen van het voorstel van de Hanze University of Applied Sciences Groningen (hierna De Hanzehogeschool)

Nadere informatie

Format Projectplan. Zo kan het ook! 20 juni 2013 1

Format Projectplan. Zo kan het ook! 20 juni 2013 1 Format Projectplan Onbeperkt Sportief biedt u een format voor het maken van een projectplan. Met zeven hoofdvragen krijgt u helder op papier wat uw project inhoudt. Het projectplan heeft als doel het stimuleren

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen

We zien een datagedreven wereld vol kansen. Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien een datagedreven wereld vol kansen Toepassingscentrum voor big data oplossingen We zien succesvolle organisaties groeien door big data 50% van de meest succesvolle organisaties Volg ons op twitter:

Nadere informatie

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg

Samenvatting projectplan Versterking bevolkingszorg Aanleiding en projectdoelstellingen Aanleiding In 2011 werd door de (toenmalige) portefeuillehouder Bevolkingszorg in het DB Veiligheidsberaad geconstateerd dat de nog te vrijblijvend door de gemeenten

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie