Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2003

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2003"

Transcriptie

1 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2003 Ve r b o n d v a n Ve r z e k e r a a r s

2 Voorwoord Voor u ligt het eerste jaarverslag van de belangrijkste resultaten van de verzekeringsbedrijfstak over Een verslag dat niet alleen cijfers bevat, maar met name ook achtergronden en verklaringen bij de cijfers. Dit jaarverslag is opgesteld door het Centrum voor Verzekeringsstatistiek (CVS), onder leiding van dr. J.L.A. van Rijckevorsel. Het CVS voert elk voorjaar de enquêtes Schadeverzekeringen en Levensverzekeringen bij zijn leden uit. Deze worden gepresenteerd op de marktvergaderingen van het Verbond van Verzekeraars in juni. Maar waar het Verbond naar zocht was een middel dat beter invulling geeft aan de spiegelfunctie van het CVS: hoe kunnen de cijfers en trends van de branche zodanig worden gecommuniceerd dat beleidsverantwoordelijken in de branche er nog beter kennis van kunnen nemen? Dat laatste is belangrijk omdat de verzekeringsbranche een uniek kenmerk heeft: ze is gebaseerd op een omgekeerde productiecyclus. Pas aan het eind van de rit weet een verzekeraar of zijn kostprijsberekening correct was. Vooraf heeft hij niet veel meer dan retrospectieve statistieken. Dit jaarverslag beoogt een brug te slaan tussen de droge statistieken en de beleidsbepalers bij de leden van het Verbond. Deze krijgen de spiegel in handzame vorm aangereikt. Daarnaast vindt het Verbond het belangrijk dat ook andere geïnteresseerden uit bijvoorbeeld politiek, overheid en maatschappelijke organisaties kennis kunnen nemen van de ontwikkelingen in de verzekeringsbedrijfstak. Een belangstelling die wellicht ook wordt veroorzaakt door de actuele discussies over WAO, zorg, pensioenen, levensloop, etc., waar verzekeraars een belangrijke rol in (kunnen) spelen. Voor die interesse naar onze bedrijfstak kan dit verslag (mede) een antwoord vormen. Vermoedens over hoe goed of slecht verzekeraars het doen, kunnen plaatsmaken voor feiten. Voorwoord De leden, vertegenwoordigd in de commissie CVS van het Verbond van Verzekeraars, hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het totstandkomen van dit eerste verslag. De commissie CVS bestaat uit de volgende leden: - dr. R.Th. Wijmenga, voorzitter (Interpolis) - drs. G. van Olphen RA (Achmea) - P.J.W.G. Kok (Delta Lloyd) - M.J.L. Kerkhof (DKV Nederland) - mr.j.boven (Hooge Huys) - drs. J. van den Berg (AXA) Ik hoop dat deze uitgave u in uw werk als verzekeraar of anderszins van dienst is, en dat u de moeite wilt nemen om kennis te nemen van de inhoud die zeker de moeite waard is. 1 mr. H.L. De Boer adjunct-directeur

3 Inhoudsopgave Voorwoord Samenvatting Summary Hoofdstuk 1 Inleiding - De economie in Verzekeringsmarkten Hoofdstuk 2 Levensverzekeringen in Omzet Leven - Leven collectief - Leven individueel - Nieuwe productie - Beleggingsverzekeringen - Beleggingsopbrengsten 2.2 Resultaat Leven Hoofdstuk 3 Schadeverzekeringen in Omzet en resultaat Schade 3.2 Herverzekering 3.3 Branche Motorrijtuigen 3.4 Branche Brand 3.5 Branche Transport 3.6 Branche Aansprakelijkheid 3.7 Branche Rechtsbijstand 3.8 Branche Reis Hoofdstuk 4 Zorgverzekeringen in Omzet en resultaat Zorg 4.2 Branche Ziektekosten Verantwoording 32 Begrippen 33

4 Samenvatting Tegen de aanvankelijk sombere verwachtingen in heeft de verzekeringsbedrijfstak het in 2003 niet zo slecht gedaan. Voor een deel is dit te danken aan externe factoren zoals een verbetering van het beursklimaat en de renteontwikkeling, maar ook doordat met name schadeverzekeraars goed gebruik hebben gemaakt van instrumenten als kostenbeheersing, betere risico-inschatting, preventie en schadebeheersing. Over de totale omzet van levens-, schade- en zorgverzekeringen van bijna 47 miljard euro in 2003 is gemiddeld een rendement gemaakt van 6%. Dit betekent dat van iedere euro afgedragen premie de Nederlandse verzekeraars 6 eurocent hebben over gehouden. In 2003 was het resultaat van levensverzekeraars met 7,6% beter dan in Toen behaalden ze een resultaat van 3,3%. Belangrijkste oorzaak van deze verbetering vormt de opleving van de beurzen. Resultaten 2003 Premieomzet 2003 Netto Combined Ratio Resultaat Totaal Leven Totaal Zorg % groei t.o.v. mrd. euro ,1 5 10,5 8 n.v.t. 96 % verdiende premie 7, , Samenvatting Totaal Schade 11, , Motorrijtuigen 4, , Transport 0, , Brand - Overig 3,4 8 2, , , Het resultaat Schade betreft het technisch resultaat, uitgedrukt in een percentage van de bruto verdiende premie, behaald in het binnenlands bedrijf, na rente en na herverzekering, maar voor afdracht van vennootschapsbelasting. Het resultaat Leven betreft het technisch resultaat, uitgedrukt in een percentage van de bruto verdiende premie, behaald in het binnenlands bedrijf, na rente, maar voor herverzekering en afdracht van vennootschapsbelasting. 2 De omzetgroei is het product van de groei van de portefeuille door nieuwe productie en de verhogingen van de premies.

5 Ook schadeverzekeraars deden het in 2003 beter dan in Het gezamenlijke resultaat van de schadebranche steeg van 0% naar 4%. Voornaamste oorzaken hiervan zijn de verminderde schadelast en de succesvolle kostenbeheersing. Het totaalresultaat van Zorg is licht gestegen en komt net onder de 6% uit. Bij zorgverzekeringen is sprake van een daling van de geleden schade bij inkomensverzekeringen. Financiële prikkels bij werkgevers en toenemende aandacht voor preventie en reïntegratieactiviteiten van verzekeraars lijken hieraan te hebben bijgedragen. Levensverzekeringen Ondanks een slechte start van de beurzen en een lage rentestand krabbelden de resultaten van levensverzekeraars in 2003 op. Terwijl de productie van nieuwe individuele levensverzekeringen in 2003 stabiliseerde en de verschuiving van goed naar minder goed renderende productie (van periodieke premie naar koopsommen) zich onverminderd voortzette, namen de eenmalige koopsomstortingen in de pensioensfeer toe. Het verbeterde beursklimaat zorgde voor een stijging van de resultaten. In 2003 steeg het totale premieinkomen vergeleken met 2002 met bijna 5% tot 25,1 miljard euro. Al met al steeg het resultaat van de levenbranche van 3,3% in 2002 naar 7,6% van de bruto verdiende premie vóór herverzekering in Samenvatting 4 Schadeverzekeringen Het jarenlang negatieve resultaat van de schadebranche is in 2003 sterk verbeterd. In totaliteit zijn de resultaten van schadeverzekeringen in 2003 ten opzichte van 2002 gestegen van 0% naar +4%. Negatieve uitzonderingen hierop zijn Aansprakelijkheid, Brand bij bedrijven en Pleziervaartuigen. Risicobeheersing, preventie en kostenbeheersing hebben geleid tot lagere kosten, een lagere schadelast en dus tot betere resultaten. Doordat verzekeraars meer eigen risico hebben genomen, zijn de kosten voor herverzekering niet verder gestegen. De netto combined ratio (de verhouding tussen de schade en kosten enerzijds en de premie anderzijds) komt uit op 101. Bij de branche Motorrijtuigen steeg het resultaat na rente en herverzekering van 0% tot +3%. Binnen de branche vormen de personenauto s de grootste deelmarkt. De resultaten op cascodekking zijn daar sterk verbeterd, onder meer dankzij het mooie weer in het afgelopen jaar en dankzij een spectaculaire daling van 17% van het aantal gestolen motorvoertuigen. Het resultaat bij Personenauto s steeg dientengevolge van 2% naar 5%. Bij Vrachtauto s (inclusief bestelauto s) was het resultaat beter, maar nog steeds negatief. Het steeg van -10% naar -5%. Gecorrigeerd voor inflatie ligt de premie al jarenlang op hetzelfde niveau.

6 De resultaten na herverzekering van de branche Brand stegen in 2003 van -1% in 2002 naar 6%, mede ten gevolge van de gedaalde schadelast. De verbetering deed zich met name voor in het particuliere segment. Het uitblijven van zware stormen in 2003 heeft tot een beter resultaat geleid in de particuliere portefeuille. De forse schadelast (637 miljoen euro) ten gevolge van een beperkt aantal grote branden veroorzaakte slechtere resultaten op de bedrijvenportefeuille. De resultaten van de branche Transport zijn in 2003 licht verbeterd ten opzichte van Dit ondanks het feit dat Transport werd geconfronteerd met hoge herverzekeringspremies (die de resultaten drukken), minder uitkeringen door herverzekeraars en een grote schade in Bij Rechtsbijstand steeg het resultaat van 0 naar 4% en bij Reis steeg het resultaat van 8 naar 10%. Bij Aansprakelijkheid daalde het resultaat van 2% naar 1% door de forse stijging van de schadevoorzieningen op AVB-verzekeringen in verband met long-tailschaden. Met name beroepsziekten als mesothelioom en RSI zijn hier de oorzaak van. Zorgverzekeringen Binnen de branche Zorg zijn de resultaten licht gestegen ten opzichte van 2002 naar 5,8% van de verdiende premie. De lichte verbetering is afkomstig van de branche Ziektekosten. Bij inkomensverzekeringen zorgen de historisch lage instroom in de WAO en de daling van het ziekteverzuim voor een lagere schadelast. Het plaatsen van financiële prikkels bij werkgevers en toegenomen aandacht voor preventie en de reïntegratieactiviteiten van verzekeraars hebben hieraan bijgedragen. Samenvatting De resultaten van de ziektekostenbranche verbeterden zich weliswaar met 1,3 procentpunt tot -0,8%, maar zijn nog steeds negatief en de netto combined ratio staat nog boven de 100. Het resultaat in deze branche is al jaren structureel verliesgevend. 5

7 Summary Contrary to the initially pessimistic forecasts the insurance industry did not perform so badly in This was due in part to external factors such as the marked rise in the stock markets, but also in part because non-life insurers in particular made good use of instruments such as cost control, risk management, prevention and claims management. The average return on the total turnover of almost 47 billion euro on Life, Non-life and Accident & Health in 2003 was 6%. This means that for every euro paid in premiums the Dutch insurance companies retained six euro cents. The result of Life was 7.6% in 2003 compared with 3.3% in The main factor in this improvement was the rally by the stock markets. Results 2003 Premium income 2003 Netto Combined Ratio Results Summary Life % growth compared bln. euro with n.a. % earned premiums Accident & Health Non-life Motor Transport Property Other The result of Non-life is the technical result, expressed as a percentage of the gross earned premiums, secured in national business, after interest and reinsurance but before payment of corporation tax. The result of Life is the technical result, expressed as a percentage of the gross earned premiums, secured in national business, after interest but before reinsurance and payment of corporation tax. 2 The growth of volume is the product of the growth of the portfolio with new production and the increases in premiums.

8 The non-life insurers also produced a better result in 2003 than in The result of Non-life improved from 0% to 4%. The principal factors were the decline in the claims incurred and successful cost control. The total result of Accident & Health rose slightly to just under 6%. Within Accident & Health there was a decline in the claims incurred on income insurance policies. Financial incentives for employers and growing attention to prevention and reintegration activities by insurers appear to have been contributing factors. Life Despite a poor start to the year on the stock markets and low interest rates the result of life insurers picked up in While the production of new individual life insurance policies stabilised in 2003 and the shift towards less profitable production (from policies with periodic premiums to singlepremium policies) continued unabated, on the pensions front the amounts paid in one-off single-premium policies increased. The result also benefited from the marked rise in the stock markets. In 2003 the total premium income rose to 25.1 billion euro, almost 5% higher than in All in all, the result of Life improved from 3.3% in 2002 to 7.6% of gross earned premiums before reinsurance in Non-life After years of negative results Non-life showed a strong improvement in The result of Non-life rose from 0% in 2002 to +4% in Negative exceptions were sub-segments like Industrial Fires, Liability and Pleasure craft. Risk management, prevention and cost control led to a better result. Because ceding insurers increased their retentions the costs of reinsurance did not rise further. The net combined ratio (the ratio of claims and costs to premiums) was 101. Summary In Motor the result after interest and reinsurance improved from 0% to +3%. The largest segment in Motor is Cars. The result on coverage of accidental damage improved strongly partly thanks to a spectacular decline of 17% in the number of stolen vehicles and last year's fine weather. The result for Cars consequently increased from 2% to 5%. Although the result for Trucks (including vans) was better it remained negative, improving from -10% to -5%. The inflation adjusted premiums for Motor remains at the same level for several years on a row. 7 The result after reinsurance of Property improved from -1% in 2002 to 6% in 2003, partly because of lower claims. The major improvement occurred in

9 the private segment. The absence of major storms in 2003 contributed to the improvement in the results of the private dwellings portfolio. Major claims (637 million euro) arising from a small number of large fires led to a deterioration in the results in the industrial portfolio. The result of Transport improved slightly in 2003 compared with 2002, even though the sector was confronted with high reinsurance premiums, fewer payments by reinsurers and a major claim in In Legal expenses the result rose from 0 to 4% and in Travel it improved from 8 to 10%. For Liability the result fell from 2% to 1% due to a sharp increase in the provisions for claims on public liability insurance (AVB) policies in connection with long-tail claims. Occupational diseases such as asbestos-related mesothelioma and RSI were the main causes. Summary Accident & Health In Accident & Health the result did increase slightly compared with 2002 to 5.8% of earned premiums. This slight improvement was attributable to Health only. Claims in the income insurance sector were lower because of the historically low number of new claimants of disablement benefits and the decline in absenteeism. Contributing factors were shifting financial incentives to employers and increased attention to prevention and the reintegration activities of insurers. The result of Health did improve from -2.1% to -0.8% but is still negative and the net combined ratio is still over 100. This segment has consistently been making losses for many years now. 8

10 1 Inleiding In dit jaarverslag wordt verslag gedaan van de financiële ontwikkelingen in de verzekeringsbranche over het jaar In dit eerste hoofdstuk wordt kort ingegaan op algemene (economische) ontwikkelingen die van invloed zijn geweest op de branche en met name op de resultaten van verzekeraars. De financiële verslaggeving door verzekeraars zal veranderen. Naar het zich laat aanzien zal dat onder meer tot gevolg hebben dat verzekeraars zich in hun financiële verantwoording meer zullen gaan richten op het operationele resultaat. Met betrekking tot schade- en zorgverzekeringen zal in dit jaarverslag per branche een onderscheid worden gemaakt tussen het resultaat exclusief de beleggings- en renteopbrengsten over de technische voorzieningen en het resultaat inclusief deze opbrengsten. Het verschil tussen beide loopt naar branche uiteen al naar gelang de premieomzet en de technische voorzieningen die ten minste moeten worden aangehouden. Door dat onderscheid te maken, blijkt duidelijker in welke mate de resultaten afhankelijk zijn van de beleggingsresultaten. Het maakt de cijfers daarnaast beter vergelijkbaar tussen verzekeraars. In hoofdstuk 2 zal verslag worden gedaan van de financiële ontwikkelingen op de markt voor levensverzekeringen. De ontwikkeling van het premievolume en het resultaat zullen afzonderlijk worden besproken. De markt voor schadeverzekeringen komt aan bod in hoofdstuk 3. De opbouw volgt de branches die tezamen de sector Schade vormen. Daarna zal in hoofdstuk 4 de markt van zorgverzekeringen worden toegelicht. Alle hier gepresenteerde gegevens over verzekeringen zijn ontleend aan door het Centrum voor Verzekeringsstatistiek onder verzekeraars gehouden comptabele enquêtes. Een toelichting daarop is opgenomen in de verantwoording aan het einde van dit jaarverslag. Een lijst met begrippen is daar eveneens opgenomen. Inleiding De economie in 2003 De economische ontwikkeling in Nederland is sterk afhankelijk van wat er elders in de wereld gebeurt. In het begin van het verslagjaar stokte bijna overal de economische groei. Er was grote onzekerheid over wat de oorlog in Irak tot gevolg zou kunnen hebben. Vanaf midden 2003 leek de wereldeconomie enig vertrouwen te herwinnen. De economische groei in de Europese Unie (EU) kwam in 2003 niettemin uit op een schamele 0,4%, duidelijk minder dan in de Verenigde Staten en in Azië. De economische groei in Nederland bleef met een daling van 0,7% aanzienlijk achter bij die van de EU. Het Centraal Planbureau wijst in een verklaring van dit resultaat op de hoge loonkosten, onder meer door de drastisch gestegen pensioenpremies. Figuur 1 geeft de mutaties van het bruto binnenlands product (BBP) weer ten opzichte van het voorgaande kwartaal over de periode

11 Figuur 1. Mutaties BBP ten opzichte van het vorige kwartaal (in %) Inleiding Eind 2003 blijkt een licht herstel te zijn ingezet. De inflatie in 2003 bedroeg 2,1%. Tevens zat het consumentenvertrouwen in Nederland in een dip. Dat leidde ertoe dat het volume van de consumptieve bestedingen met 0,7% is gedaald. Een veelheid aan factoren heeft aan deze daling bijgedragen, maar de daling in het beschikbare inkomen is een belangrijke geweest. Verder zijn er de onzekerheden die samenhangen met de grote bezuinigingsoperaties, de toekomstige vermindering van de sociale uitkeringen, de oplopende werkloosheid, de toegenomen baanonzekerheid en de angst voor (de gevolgen van) terroristische aanslagen. Deze zullen een rol hebben gespeeld bij het feit dat consumenten relatief meer zijn gaan sparen. Dat blijkt wel uit het feit dat in 2003 consumenten 11,9 miljard euro hebben gespaard. Dit is netto 30% meer dan in Figuur 2. Werkloze beroepsbevolking per kwartaal (in dzd) 10

12 Zoals te zien in figuur 2 liep de werkloosheid in 2003 hard op. Ook de verzekeringsbranche bleef niet gespaard. Het aantal medewerkers (in fulltime equivalenten) bij verzekeraars is in 2003 voor het eerst sinds jaren met 2% afgenomen tot Verzekeringsmarkten Op de markt van levensverzekeringen was de invloed van de conjunctuur in 2003 goed te merken. Verder lijkt het erop dat, mede als gevolg van eerdere verliezen op aandelen, consumenten minder geneigd zijn om beleggingsrisico s aan te gaan. Verzekeraars hebben overigens wel kunnen profiteren van de aantrekkende koersen van effecten na het eerste kwartaal. Goede weersomstandigheden mooi weer en geen grote stormen in 2003 hebben een positieve invloed op diverse schadeverzekeringen. Figuur 3. Ontwikkeling AEX-index en rente op staatsleningen 9-10 jaar in 2003 Inleiding De zorgverzekeringen zijn eveneens gevoelig voor de stand van de conjunctuur. Het lagere ziekteverzuim is een klassieke conjunctuurindicator. Ook het overheidsbeleid om het beroep op de sociale zekerheid drastisch te beperken, laat zijn invloed gelden bij de inkomensverzekeraars. 11

13 2 Levensverzekeringen in Totaalresultaat Leven stijgt door hogere beleggingsopbrengsten - Omzet gestegen met 5 procent, maar kwaliteit blijft op laag niveau - Individuele markt stokt - Collectieve markt groter als gevolg van backserviceverplichtingen - Aandeel beleggingsverzekeringen verder afgenomen 2.1 Omzet Leven De levensverzekeringssector in Nederland kende in 2003 een bruto premieomzet van 25,1 miljard euro. Dit bedrag omvat zowel vervolgpremies van de bestaande portefeuille als de premies van nieuwe productie (koopsommen en periodieke premies). Wanneer wordt gecorrigeerd voor een inflatie van 2,1%, betekent dit een omzetstijging van circa 2,5%. De stijging van de bruto verdiende premie komt uit de collectieve levenmarkt, zoals uit tabel 1 blijkt. Het individuele segment is ten opzichte van 2002 nauwelijks toegenomen. Tabel 1. Verdeling bruto verdiende premie Leven naar individueel en collectief Jaar Individueel Collectief Totaal Verhouding Coll./Indiv. Levensverzekeringen 12 miljard euro % ,4 6,8 21, ,7 7,1 23, ,0 8,8 25, ,8 8,2 24, ,8 9,3 25,1 59 Leven collectief De groei van Leven collectief komt door het op orde brengen van de financiering van verzekerde pensioenaanspraken in een tegenvallende conjunctuur. Daarnaast heeft er verschuiving plaatsgevonden van contracten tussen verschillende pensioenaanbieders. Het leeuwendeel van de pensioenaanspraken kent een koppeling aan een gestage, voortgaande loongroei (van circa 4% in 2003). Al enkele jaren is er sprake van een teleurstellende beleggingsmarkt, die ook nog eens gepaard gaat met historisch lage rentestanden. Dan is het onvermijdelijk dat bij toenemende aanspraken de pensioenpremies stijgen en dat herstelfinanciering van bestaande aanspraken in de vorm van koopsomstortingen, zogenaamde backserviceverplichtingen, nodig is.

14 Leven individueel De omzet in het segment Leven individueel heeft zich in het verslagjaar ten opzichte van 2002 niet kunnen herstellen. Gecorrigeerd voor de inflatie van 2,1% is er zelfs sprake van een achteruitgang van ruim 1%. Tabel 1 brengt duidelijk in beeld dat er omzetkrimp is vanaf 2002, het jaar na de invoering van belastingplan IB In 2001 kon de totale premieomzet om dezelfde reden nog licht profiteren van anticipatieaankopen. Ook al is de stabilisatie in 2003 positiever dan de verwachte terugval die de Pensioen- & Verzekeringskamer aantekent in haar jaarverslag over 2003, dit neemt niet weg dat de tijden van omzetgroei van de jaren, 90 vooralsnog voorbij zijn. Nieuwe productie Hoe heeft de nieuwe productie in dit segment zich ontwikkeld? Figuur 4 illustreert deze ontwikkeling. De premie van de nieuwe productie individueel is weergegeven naar de aard van het product. Duidelijk blijkt dat ongeveer 75% van de premieomzet betrekking heeft op koopsommen. Figuur 4. Nieuwe productie individuele levensverzekeringen naar wijze van premiebetaling (in mld euro) Levensverzekeringen 13 De premie-inkomsten nieuwe productie individueel via koopsommen liggen in het verslagjaar op het niveau van 2002, namelijk op 4,8 miljard euro. De premie-inkomsten nieuwe productie individueel via periodieke premie liggen eveneens op het niveau van 2002, namelijk op 1,6 miljard euro. Tussen 1999 en 2003 is het aandeel van de premie dat ontvangen wordt door middel van koopsomstortingen toegenomen. Producten met periodieke premiebetaling zijn over het algemeen beter renderend dan producten met een koopsomkarakter. Een aanzienlijk deel van de nieuwe koopsomproductie is daarnaast

15 eigenlijk oude productie. Immers, met de vrijkomende kapitalen die zijn opgebouwd door middel van bestaande productie (zogenaamde koopsom opbouw), worden direct ingaande lijfrenten aangeschaft. Het premievolume in de direct ingaande lijfrenten (DIL) nam toe van 2,7 naar 2,8 miljard euro, terwijl het premievolume van de zogenaamde opbouw-koopsommen licht daalde van 2,1 naar 2,0 miljard euro. Dat betreft bovendien vaak het tijdelijk doorstorten van vrijkomende expiratiekapitalen. Levensverzekeringen 14 De productie van lijfrentepolissen is door IB 2001 teruggelopen. Lijfrenten zijn vanaf 2002 alleen nog maar aftrekbaar voor de inkomstenbelasting als aantoonbaar is dat men een pensioengat heeft. Consumenten hebben klaarblijkelijk nog niet op grote schaal de moeite genomen om dit goed na te gaan. Voor individuele pensioenopbouw is in de praktijk weinig animo. Bijvoorbeeld, omdat de conjunctuur in 2003 toch al niet uitnodigt om ten koste van bestedingen meer aan pensioen te doen. Hierbij speelt mee dat velen niet goed in staat zijn hun pensioengat te berekenen, of zich niet eens realiseren dat er straks een ongewenst gat is. Verder is door IB 2001 het spaarloon beperkt tot 613 euro, hetgeen van invloed is op de aan het spaarloonmaximum gekoppelde lijfrenteproductie. Wordt gekeken naar de trendmatige groei van de gehele individuele productie vanaf 1990, dan kan worden becijferd dat als gevolg van IB 2001 en mede door het verslechterde beursklimaat, vanaf 2002 sprake is van een jaarlijks omzetverlies van ongeveer 0,5 à 1 miljard euro. Een andere oorzaak voor de stokkende premieomzet individueel zijn de expiraties van polissen die zijn afgesloten vóór de Brede Herwaardering van In 1991 konden voor het laatst kapitaalverzekeringen onder het oude regime worden afgesloten. Dit zijn polissen (met periodieke premie) met een looptijd van dikwijls 12 jaar, toentertijd het minimum aantal jaar om gebruik te maken van het toenmalige fiscale regime. In 2002 expireerde een iets groter deel van de bestaande portefeuille dan wat gemiddeld mag worden verwacht. Vanaf 2003 vervalt daardoor een deel van het premie-inkomen van de in 2002 extra geëxpireerde kapitaalverzekeringen. Ook hier treedt in wezen een verschuiving op van premiebetalend naar DIL. Beleggingsverzekeringen In de tweede helft van de jaren, 90 heeft, met de stijgende koersen, de verkoop van beleggingsverzekeringen een grote vlucht genomen. Vanaf 2001 liep de omzet terug door het verslechterende beursklimaat. De consument lijkt zijn vertrouwen in de beurs in 2003 nog niet te hebben hervonden afgaande op de nieuwe productie van individuele beleggingsverzekeringen. Wederom is namelijk het aandeel van beleggingsverzekeringen in de nieuwe productie

16 teruggelopen. Uit figuur 5 blijkt duidelijk de daling sinds Het aandeel beleggingsverzekeringen bedraagt nu nog slechts een kwart van de nieuwe productie Leven individueel. Het aandeel beleggingsverzekeringen bedraagt bij koopsommen 11% van de nieuwe productie en bij verzekeringen met een periodieke premiebetaling 67%. Beleggingsverzekeringen vormen 37% van het totale individuele premievolume. Nederland behoort samen met Denemarken tot de achterhoede in de Europese Unie als het gaat om het aandeel beleggingsverzekeringen in de nieuwe productie. Koplopers zijn Italië, Portugal, Noorwegen en Frankrijk waar het aandeel beleggingsverzekeringen in de individuele portefeuille boven de 70% uit komt (bron: CEA, 2002). Figuur 5. Aandeel beleggingsverzekeringen in de nieuwe productie individueel (in %) Beleggingsopbrengsten De beleggingsopbrengsten van levensverzekeraars zijn toegenomen. Het jaar 2003 kenmerkt zich door een forse daling van de beurzen in het eerste kwartaal, gevolgd door een constante stijging in de laatste drie kwartalen van het jaar. Aangezien de meeste verzekeraars na het slechte jaar 2002 hun aandelenportefeuille op orde hebben gebracht, heeft men de negatieve effecten enigszins kunnen mitigeren. Verzekeraars zijn (voor eigen risico) meer in obligaties gaan beleggen. De stijging van de lange rente na het eerste kwartaal heeft hierdoor ook effect gehad op de beleggingsresultaten. Levensverzekeraars en hun polishouders hebben de beleggingsopbrengsten zien stijgen met 10,1 miljard euro. Het totaal van de beleggingsopbrengsten kwam uit op 15,0 miljard euro. Levensverzekeringen 15

17 2.2 Resultaat Leven Nederlandse levensverzekeraars hebben in 2003 een beter resultaat weten te boeken dan in Het technisch resultaat na rente en voor herverzekering is in 2003 uitgekomen op 7,6% van de bruto verdiende premie. Anders geformuleerd betekent dit dat de levensverzekeraar van iedere euro ontvangen premie 7,6 eurocent overhoudt. Dit is aanzienlijk minder dan wat de Nederlandse consument redelijk vindt, zoals blijkt uit de Consumentenmonitor (een jaarlijks terugkerend marktonderzoek van het CVS). Volgens de Nederlandse consument is het niet onredelijk indien verzekeraars van iedere euro premie (na aftrek van schade, kosten, provisie, etc.) 18 eurocent schoon over houden (zie kader op pagina 17), hetgeen een markant verschil is met de 7,6 eurocent die verzekeraars in werkelijkheid overhouden. In 2002 bedroeg het technisch resultaat na rente en na herverzekering nog 3,3%, zoals blijkt uit figuur 6. De verbetering komt door de hogere beleggingsresultaten. De autonome winstgevendheid van levensverzekeringen lijkt overigens verder te dalen door verschuivingen in de omzetmix naar minder renderende segmenten als gevolg van stortingen uit hoofde van backservice en een afname van individuele levenomzet met een periodieke premiebetaling. Figuur 6. Technisch resultaat Leven voor herverzekering (in% van de verdiende premie) Levensverzekeringen 16 Door het gestegen resultaat zagen verzekeraars, na drie jaar van afboekingen, het eigen vermogen toenemen met 14%. De groei zit voornamelijk in de toename van de onverdeelde winst en een toename van de reserves. De herwaarderingsreserve nam dankzij het licht verbeterde beursklimaat vanaf het tweede kwartaal weer toe. Tussen 2000 en 2003 is de herwaarderingsreserve met maar liefst 13,9 miljard euro afgenomen. De herwaarderingsreserve groeide in 2003 met 0,3 miljard tot 7,5 miljard euro. Dit bedrag staat uiteraard in geen verhouding tot de eerdere afnames van de herwaarderingsreserve.

18 Consumentenmonitor Het CVS voert regelmatig marktonderzoek uit onder consumenten ter ondersteuning van de belangenbehartiging van het Verbond van Verzekeraars. In opdracht van de commissie Consumentenbeleid van het Verbond heeft het CVS in 2003 de Consumentenmonitor ontwikkeld. De Consumentenmonitor meet de opinie van de particuliere consument over levens-, schade- en zorgverzekeraars. Uit het eerste onderzoek kwam naar voren dat ongeveer 80% van de consumenten positief denkt over verzekeraars. Daarnaast heeft ruim 70% een redelijk tot groot vertrouwen in verzekeraars. Wel is er een harde kern van 10% tot 20% van de consumenten, die er een negatieve opinie over verzekeraars op na houden. Belangrijker nog dan deze uitkomsten is dat ook duidelijker wordt waardoor het imago van verzekeraars wordt beïnvloed. Zo bleek dat met name het bieden van zekerheid cruciaal is voor het imago van de verzekeraars. Wanneer de consument het vertrouwen heeft dat bij schade, ziekte, arbeidsongeschiktheid of pensionering er voldoende financiële middelen ter beschikking worden gesteld door de verzekeraar, dan zit het met het imago wel goed. Dit gevoel van zekerheid (vertrouwen) is van zeer grote invloed op het imago. Duidelijkheid en kosten van de premie hebben minder invloed op het imago dan het gevoel van zekerheid kan geven. Dat betekent wel dat de advieskant van een verzekering een uiterst belangrijke is en blijft. Het is voor consumenten immers van belang om zekerheid te hebben over wat men krijgt. Bij een goed imago sluiten de verwachting van de consument en de praktijk van de verzekeraar op elkaar aan. Met betrekking tot de resultaten van verzekeraars bleek dat de Nederlandse consument denkt dat van iedere euro betaalde premie de verzekeraar 31 eurocent overhoudt. De consument vindt dit gemiddeld genomen te hoog. Een winstmarge van 18 eurocent op iedere euro premie acht hij acceptabel. In werkelijjkheid hield de totale verzekeringsbranche (levens, schade- en zorgverzekeraars samen) in 2003 ongeveer 6 eurocent van iedere premie over. Dit is 1/5 van wat de consument denkt dat verzekeraars verdienen en 1/3 van wat de consument acceptabel vindt. De verzekeringsbranche heeft dus in de communicatie over de betekenis van de resultaten nog heel wat duidelijk te maken. Levensverzekeringen 17

19 3 Schadeverzekeringen in Schaderesultaat sterk verbeterd - Omzetstijging schademarkt op 7 procent - Inkoop herverzekeringsdekking onverminderd duur - Goed resultaat particuliere brandverzekeringen - Resultaat brandverzekeringen en bedrijven naar 0 - Autoverzekeringen op een kleine plus na vijf verliesjaren - Hoge reservering bij Aansprakelijkheid en letselschade Schadeverzekeringen 3.1 Omzet en resultaat Schade In 2003 is niet alleen de omzet voor schadeverzekeringen toegenomen, maar ook het resultaat. Het totaalresultaat na rente en na herverzekering komt uit op 3,9% van de verdiende premie. De netto combined ratio (ncr) van de gehele schadebranche ligt op 101. Zonder beleggingsopbrengsten betekent dit een negatief resultaat. In de schadebranche is echter sprake van een aanzienlijke schadevoorziening. De rente over deze voorziening leidt tot een overall positief resultaat. Een ncr geeft het verzekeringstechnische resultaat weer, dus zonder de beleggingsopbrengsten en herverzekering. De ncr wordt steeds vaker door verzekeraars gehanteerd om resultaten vergelijkbaar te maken tussen verzekeraars. Overigens spelen in sommige branches beleggingsopbrengsten een grotere rol dan in andere branches waardoor een netto combined ratio van boven de 100 toch nog voldoende kan zijn voor een positief resultaat. In dit hoofdstuk zal naast het resultaat ook altijd de netto combined ratio worden weergegeven. De markt voor schadeverzekeringen (exclusief ziektekosten en inkomensverzekeringen, zie daarvoor hoofdstuk 4) is relatief onafhankelijk van de economische ontwikkeling. Met een inflatie van 2,1% is de groei van het omzetvolume 5%. 18 In de schadesector gaat ongeveer 11,1 miljard euro aan premieomzet om. De grootste branches zijn Motorrijtuigen en Brand, zoals uit tabel 2 blijkt. Beide branches tezamen nemen circa 70% van de premieomzet voor hun rekening. Het totaalresultaat van schadeverzekeringen wordt dus in aanzienlijke mate beïnvloed door de resultaten die in deze branches worden behaald.

20 Tabel 2. Premieomzet en premieontwikkeling schadebranches Branche Mutaties miljard euro % Motorrijtuigen 4,5 4,2 6,1 Brand 3,4 3,1 8,4 Transport 0,6 0,6 4,6 Overig 2,7 2,7 6,6 w.o. aansprakelijkheid 0,8 0,8 8,0 w.o. reis 0,4 0,4 2,0 w.o. rechtsbijstand 0,4 0,3 13,2 Totaal 11,1 10,4 6,8 Hoe komt het dat de schadeverzekeringsmarkt niet onverdienstelijk presteert in 2003? Aandacht voor preventie en het scherp inschatten en calculeren van de risico s werd beloond met een daling van het schadepercentage. De bedrijfskosten zijn verhoudingsgewijs licht gedaald. Figuur 7 geeft het resultaat weer over de periode In de figuur is eveneens de netto combined ratio (ncr) weergegeven. Figuur 7. Resultaat na rente en na herverzekering (in % van de verdiende premie) en netto combined ratio Schade Schadeverzekeringen 3.2 Herverzekering Schadeverzekeraars hebben om redenen van noodzakelijke verzekeringscapaciteit, professioneel risicomanagement en een prudent solvabiliteitsbeheer, in veel gevallen herverzekeringsdekking nodig. In 2002 zijn de herverzekeringskosten fors gestegen. Herverzekeringskosten bestaan uit het verschil tussen enerzijds de betaalde herverzekeringspremie en anderzijds de ontvangen uitkeringen van herverzekeraars bij grote schaden. De stijging van de herverzekeringspremies per verzekerde eenheid vanaf 2002 heeft te maken met de terroristische aanslagen vanaf 2001, enkele grotere natuurrampen (stormen in Frankrijk, overstromingen in Midden-Europa), toenemende waardeconcentraties en de slechte beleggingsresultaten van herverzekeraars zelf. 19

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2014 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2014 In 2013 hebben Nederlandse verzekeraars: dagelijks gemiddeld zo n 200 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven; 75 miljard euro aan premies ontvangen;

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011

Kerncijfers verzekeren in Nederland. september 2011 Kerncijfers verzekeren in Nederland september 2011 Nederlandse verzekeraars hebben in 2010: een premieomzet van 78 miljard euro, 70 miljard euro aan personen en bedrijven uitgekeerd, een winst geboekt

Nadere informatie

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003

Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Herstel van de verzekeringsbranche in 2003 Uit voorlopige cijfers 1 van de Pensioen- & Verzekeringskamer (PVK) blijkt dat de verzekeringsbranche na een moeizame periode (vanaf 1999) zich enigszins hersteld

Nadere informatie

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012

Kerncijfers verzekeren in Nederland. augustus 2012 Kerncijfers verzekeren in Nederland augustus 2012 Nederlandse verzekeraars hebben in 2011: dagelijks gemiddeld 197 miljoen euro uitgekeerd aan personen en bedrijven, 79 miljard euro aan premies ontvangen,

Nadere informatie

Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 2008-2015. November 2015

Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 2008-2015. November 2015 Overzicht van ontwikkelingen in de Nederlandse verzekeringsmarkt 28-215 November 215 VERZEKERINGSBRANCHE 214 MARKT 74 mrd 75 mrd Premie-inkomsten TRENDS Digitalisering en verouderde IT-systemen Verzadigde

Nadere informatie

Jaarcijfers 2012. 6 maart 2013

Jaarcijfers 2012. 6 maart 2013 Jaarcijfers 2012 6 maart 2013 Overzicht Klantbelang gediend met stevig financieel fundament Resultaat 255 miljoen Dividendvoorstel 88 miljoen Solvabiliteit 293% Kosten verder verlaagd met 6% Eigen Vermogen

Nadere informatie

Kortetermijnontwikkeling

Kortetermijnontwikkeling Artikel, donderdag 22 september 2011 9:30 Arbeidsmarkt in vogelvlucht Het aantal banen van werknemers en het aantal openstaande vacatures stijgt licht. De loonontwikkeling is gematigd. De stijging van

Nadere informatie

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2014

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2014 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 214 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Voorwoord Voor u ligt het Financieel jaarverslag met daarin de belangrijkste resultaten van de verzekeringsbranche

Nadere informatie

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT

Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Kerncijfers transportverzekering 2011 opgemaakt door de BVT Inhoud 1. Cargo: België blijft in top 15... 2 2. CMR blijft uit het rood... 3 3. Binnenvaart... 4 4. Zeevaart... 5 5. Conclusie... 5 Net voor

Nadere informatie

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt

CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt CBS: Meer werkende vrouwen op de arbeidsmarkt Tussen maart en mei is het aantal mensen met een baan met gemiddeld 6 duizend per maand gestegen. De stijging is volledig aan vrouwen toe te schrijven. Het

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog

Beleggingen institutionele beleggers in 2004 met 8,1 procent omhoog Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 9 december 25 Beleggingen institutionele beleggers in 24 met 8,1 procent omhoog drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

Stabilisatie premies levensverzekeringen op eur 26 miljard

Stabilisatie premies levensverzekeringen op eur 26 miljard Stabilisatie premies levensverzekeringen op eur 2 miljard Levensverzekeraars zijn naar balanstotaal gemeten de grootste sector in de verzekeringsmarkt. Er gaat met eur 2 miljard ook een aanzienlijk bedrag

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2013

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2013 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 213 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 213 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Voorwoord Voor u ligt het Financieel jaarverslag met daarin de

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 212 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent

Totaalbeeld arbeidsmarkt: werkloosheid in februari 6 procent Arbeidsmarkt in vogelvlucht Gemiddeld over de afgelopen vier maanden is er een licht stijgende trend in de werkloosheid. Het aantal banen van werknemers stijgt licht en het aantal openstaande vacatures

Nadere informatie

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Jos Baeten, voorzitter Raad van Bestuur Roel Wijmenga, CFO 29 februari 2012 ASR in 2011 Resultaat 212 miljoen Dividendvoorstel 71 miljoen Solvabiliteit naar

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen

Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen Publicatiedatum CBS-website: 1 oktober 27 Beleggingen institutionele beleggers met 7 procent toegenomen drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek Voorburg/Heerlen 27 Verklaring der tekens. =

Nadere informatie

2014. Samen geschiedenis schrijven

2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven Aegon 3 Ardanta 3 a.s.r. 3 Avéro Achmea 4 Budgio 4 De Amersfoortse 4 Delta Lloyd 4 Europeesche 7 Generali 7 Nationale-Nederlanden 8

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 213 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af

Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Huishoudens bouwen hun effectenportefeuille af Inleiding Door de opkomst van moderne informatie- en communicatietechnologieën is het voor huishoudens eenvoudiger en goedkoper geworden om de vrije besparingen,

Nadere informatie

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen

Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen Veel gestelde vragen kwartaalcijfers pensioenfondsen 1. De kwartaalcijfers van de pensioenfondsen zijn negatief. Hoe komt dat? Het algemene beeld is dat het derde kwartaal, en dan in het bijzonder de maand

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis Klaverblad Verzekeringen Garantie Groei Polis Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Figuur 1: ontwikkeling totaal aantal zorgverzekeraars medio het jaar (bron: Vektis)

Figuur 1: ontwikkeling totaal aantal zorgverzekeraars medio het jaar (bron: Vektis) Jaarcijfers 2010 Zorgverzekeraars en zorgfinanciering December 2010 In het eerste gedeelte van dit artikel staat de ontwikkeling van het aantal zorgverzekeraars in 2008, 2009 en 2010 centraal. In het tweede

Nadere informatie

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG

2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 2013 in het kort SAMENVATTING VAN HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2013 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

NOTITIE VOLMACHTMARKT

NOTITIE VOLMACHTMARKT NOTITIE VOLMACHTMARKT April 2014 Uitgevoerd in opdracht van het College Deskundigheid Financiële Diensten WWW.FREDDEJONG.EU INHOUDSOPGAVE INLEIDING... FOUT! BLADWIJZER NIET GEDEFINIEERD. LEVEL PLAYING

Nadere informatie

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2012

Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 2012 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 1 Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 1 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Financieel jaarverslag verzekeringsbranche 1 Financieel jaarverslag

Nadere informatie

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153%

Jaarlijks gemiddeld Cumulatief vanaf 1970 2008 Q2 2008 Q1 2008 Q4 2007 Q3 2007 Q2 2007 Dekkingsgraad (kwartaalultimo) 143% 137% 148% 153% 153% Kwartaalbericht 2e kwartaal 2008 Dekkingsgraad op 143% Rendement 0,2% in tweede kwartaal Belegd vermogen 86,3 miljard Klein positief resultaat in moeilijke markt In het tweede kwartaal is een totaalrendement

Nadere informatie

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend

Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend 08 Rijksbelastingen 0n verdubbeld en vergroend Laurens Cazander Publicatiedatum CBS-website: 3 februari 2009 Den Haag/Heerlen, 2009 Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer x =

Nadere informatie

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA)

VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! - DISTRIBUTIEKANALEN VAN DE VERZEKERING, CIJFERS 2014 (ASSURALIA) VERZEKERINGSMAKELAAR HOUDT STAND! Assuralia publiceerde onlangs haar jaarlijkse enquête over de marktaandelen

Nadere informatie

Arbeidsmarkt in vogelvlucht

Arbeidsmarkt in vogelvlucht Arbeidsmarkt in vogelvlucht In het eerste kwartaal van 2011 is het aantal banen van werknemers, in vergelijking met het vierde kwartaal van 2010, licht gedaald. Dit is het eerste kwartaal met banenkrimp

Nadere informatie

Jaarcijfers 2015. Zorgverzekeraars en zorgfinanciering. Veranderingen in 2015. Augustus 2015

Jaarcijfers 2015. Zorgverzekeraars en zorgfinanciering. Veranderingen in 2015. Augustus 2015 Augustus 2015 In het eerste gedeelte van dit artikel staat de ontwikkeling van het aantal zorgverzekeraars centraal. In het tweede deel wordt ingegaan op het financiële resultaat van de zorgverzekeraars

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Jaarcijfers 2014. Zorgverzekeraars en zorgfinanciering. Veranderingen in 2014. Augustus 2014

Jaarcijfers 2014. Zorgverzekeraars en zorgfinanciering. Veranderingen in 2014. Augustus 2014 Augustus 2014 In het eerste gedeelte van dit artikel staat de ontwikkeling van het aantal zorgverzekeraars centraal. In het tweede deel wordt ingegaan op het financiële resultaat van de zorgverzekeraars

Nadere informatie

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013.

Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 31 maart 2014: 128,6%, een toename van 3,3%-punt ten opzichte van 31 december 2013. Meer informatie vindt u op de website. Beleggingsrendement

Nadere informatie

Verkort Jaarverslag 2015

Verkort Jaarverslag 2015 Verkort Jaarverslag 215 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. 2 verkort jaarverslag 215 3 Profiel De Maatschappij is in 1895 opgericht in een tijd waarin de overheid op sociaal terrein

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

Zorgverzekeraars in 2013

Zorgverzekeraars in 2013 Zorgverzekeraars in 2013 (Campagne 2014) Consumentenbond Ramona de Jong September 2014 Index Management Samenvatting 1. Introductie 2. Winst zorgverzekeraars 3. Solvabiliteit zorgverzekeraars 4. Bedrijfskosten

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij,, s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij,, s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij,, s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge s-gravenhage is in 1895 opgericht in een tijd waarin de overheid op sociaal terrein weinig regelde

Nadere informatie

De Watersector Exportindex (WEX)

De Watersector Exportindex (WEX) De Watersector Exportindex (WEX) prognose 2006 drs. P. Gibcus drs. W.H.J. Verhoeven Zoetermeer, februari 2007 Dit onderzoek is gefinancierd door het programma Partners voor Water. De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Oudedagsvoorzieningen. LeefVrij

Oudedagsvoorzieningen. LeefVrij Oudedagsvoorzieningen LeefVrij Oudedagsvoorzieningen LeefVrij Uw lijfrenteverzekering komt binnenkort tot uitkering. Daar heeft u jaren premies of een koopsom voor betaald. Nu is de tijd gekomen om ervan

Nadere informatie

Marktontwikkelingen varkenssector

Marktontwikkelingen varkenssector Marktontwikkelingen varkenssector 1. Inleiding In de deze nota wordt ingegaan op de marktontwikkelingen in de varkenssector in Nederland en de Europese Unie. Waar mogelijk wordt vooruitgeblikt op de te

Nadere informatie

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27

Inhoud. KvK Oost Nederland - Kennis- en Adviescentrum COEN Oost Nederland Groothandel Kwartaalcijfers Pagina 1 van 27 Inhoud Ontwikkeling aantal orders 2 Verwachting aantal orders 3 Verwachting aantal exportorders 4 Verwachting inkopen bij leveranciers 5 Oordeel orderpositie 6 Oordeel orderpositie buitenland 7 Oordeel

Nadere informatie

Marktaandelen Volmachtkanaal 2011

Marktaandelen Volmachtkanaal 2011 Marktaandelen Volmachtkanaal 2011 Amsterdam, oktober 2012 In opdracht van NVGA Marktaandelen Volmachtkanaal 2011 Peter Risseeuw (Periscoop Onderzoek & Advies) Roetersstraat 29-1018 WB Amsterdam - T (+31)

Nadere informatie

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013).

Marktwaarde van de pensioenverplichtingen in het tweede kwartaal gestegen van 15.941 miljoen naar 16.893 miljoen ( 15.008 miljoen ultimo Q4 2013). Kwartaalbericht 2014 Samenvatting Marktwaardedekkingsgraad per 30 juni 2014 129,5%, een toename van 0,9%-punt ten opzichte van 31 maart 2014. Over de eerste zes maanden steeg de marktwaardedekkingsgraad

Nadere informatie

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A.

VERKORT JAARVERSLAG. Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. VERKORT JAARVERSLAG 214 Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. PROFIEL De Onderlinge Levensverzekering-Maatschappij s-gravenhage U.A. stelt zich op grond van haar Reglement ten doel

Nadere informatie

Klaar voor uw pensioen. Kies de lijfrenteuitkering die past bij uw wensen

Klaar voor uw pensioen. Kies de lijfrenteuitkering die past bij uw wensen Klaar voor uw pensioen Kies de lijfrenteuitkering die past bij uw wensen 2 Uw toekomst met financieel perspectief Uw pensioen is in aantocht. Als u via één of meerdere lijfrentepolissen geld opzij hebt

Nadere informatie

Inventarisatielijst. Personalia Naam. Adres. Postcode en woonplaats. Telefoonnummer thuis. Telefoonnummer werk. Telefoonnummer mobiel.

Inventarisatielijst. Personalia Naam. Adres. Postcode en woonplaats. Telefoonnummer thuis. Telefoonnummer werk. Telefoonnummer mobiel. Inventarisatielijst Personalia Naam Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer thuis Telefoonnummer werk Telefoonnummer mobiel Geboortedatum Geslacht Emailadres Burger Servicenummer (Sofi-nummer) Soort

Nadere informatie

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Persbericht PB14 56 11 9 214 15.3 uur CBS: Voorzichtig herstel arbeidsmarkt in het tweede kwartaal Meer werklozen aan de slag Geen verdere daling aantal banen, lichte groei aantal vacatures Aantal banen

Nadere informatie

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux

Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Kort jaarverslag Stichting Pensioenfonds nv Linde Gas Benelux Beleggingen Het totaal rendement over het afgelopen boekjaar 2010 is uitgekomen op 15,6%. Als we naar de onderverdeling kijken zien we het

Nadere informatie

Versie 2014.7. 2014. Samen geschiedenis schrijven

Versie 2014.7. 2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven Aegon 3 Ardanta 3 a.s.r. 3 Avéro Achmea 5 Budgio 5 De Amersfoortse 5 Delta Lloyd 6 Europeesche 9 Generali 9 Interpolis 10 Meetingpoint

Nadere informatie

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel

Winstgroei en buffers ondersteunen investerings herstel Na de snelle daling van de bedrijfswinsten door de kredietcrisis, is er recentelijk weer sprake van winstherstel. De crisis heeft echter geen gat geslagen in de grote financiële buffers van bedrijven.

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

Wat KUNT U. Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5. informatie voor particulieren

Wat KUNT U. Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5. informatie voor particulieren 1 Wat KUNT U verwachten? 2 Beleggingsverzekering 3 De achmearegeling 4 Wie komt in aanmerking? Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 5 Hoe nu verder? informatie voor particulieren INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING

EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING EEN DUIDELIJK VERHAAL OVER UW BELEGGINGSVERZEKERING 1 wat kunt u verwachten? 2 beleggingsverzekering 3 De achmearegeling 4 wie komt in aanmerking? 5 hoe nu verder? INHOUDSOPGAVE 1. Wat kunt u van ons verwachten?

Nadere informatie

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant...

De Pensioenkrant. Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... De Pensioenkrant Wilt u ook uw pensioen veilig stellen? Lees verder in de pensioenkrant... Het probleem Levensstandaard behouden wordt moeilijker Uit cijfers van het nationaal instituut voor statistiek

Nadere informatie

Ontwikkeling schademarkt

Ontwikkeling schademarkt Ontwikkeling schademarkt Waardering Technische Voorzieningen SII Michiel van Dellen & Harold Hendriks DNB heeft zorgen over de Schadesector FD 26-11-2014: Voor verzekeraars zijn er geen eenvoudige oplossingen

Nadere informatie

Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering

Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering Een duidelijk verhaal over uw beleggingsverzekering 1 Wat u kunt verwachten 2 Beleggingsverzekering 3 De Achmearegeling 4 Komt u in aanmerking? 5 Hoe nu verder? Voorwoord De laatste tijd is er veel kritiek

Nadere informatie

Versie 2014.3. 2014. Samen geschiedenis schrijven

Versie 2014.3. 2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven 2014. Samen geschiedenis schrijven Aegon 3 Ardanta 3 a.s.r. 3 Avéro Achmea 5 Budgio 5 De Amersfoortse 5 Delta Lloyd 6 Europeesche 9 Generali 9 Meetingpoint 10 Nationale-Nederlanden

Nadere informatie

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel

Curo. Adres Postcode Plaats. Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financieel Toezicht (WFT) kunnen wij uitsluitend tot dienstverlening overgaan nadat wij de volledig ingevulde vragenlijst hebben ontvangen. Naam Adres Postcode Plaats : : : : Persoonlijk

Nadere informatie

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk

Lesbrief Verdienen en uitgeven 2 e druk Hoofdstuk 1. Inkomen verdienen 1.22 1.23 1.24 1.25 1.26 1.27 1.28 1.29 1.30 1.31 1.32 1.33 1.34 D A C C A D B A D D B C D 1.35 a. 1.000.000 425.000 350.000 40.000 10.000 30.000 = 145.000. b. 1.000.000

Nadere informatie

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen

O Denkt aan vervroegd pensioen O Denkt aan geheel stoppen met werken O Aanvullende opmerkingen Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op onderstaande

Nadere informatie

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG

2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 2012 in het kort TOELICHTING OP HET JAARVERSLAG 1 Toelichting op het jaarverslag In het Jaarverslag 2012 legt het pensioenfonds uitgebreid verantwoording af over de ontwikkelingen, besluiten en gebeurtenissen

Nadere informatie

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel van: (naam): In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Uw antwoorden op

Nadere informatie

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering

Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Regeling voor klanten met een beleggingsverzekering Achmea compenseert klanten met een beleggingsverzekering Achmea gaat een aantal van haar klanten met een beleggingsverzekering compenseren. Heeft u vóór

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 Op de gegevens voor de top 10% van 1999

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij

De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij 3 De beschikbare premieregeling In Nederland bestaan grofweg twee categorieën pensioenregelingen: beschikbare premieregelingen enerzijds en middelloon-

Nadere informatie

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014

Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel. Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Kwartaalbericht Pensioenfonds KLM-Cabinepersoneel Vierde kwartaal 2014-1 oktober 2014 t/m 31 december 2014 Samenvatting: dalende euro en dalende rente Nominale dekkingsgraad gedaald van 117,4% naar 115,1%

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis

Klaverblad Verzekeringen. Garantie Groei Polis Klaverblad Verzekeringen Garantie Groei Polis Deze folder bevat een beperkte weergave van de polisvoorwaarden. Aan deze weergave kunnen geen rechten worden ontleend. Wilt u precies weten wat er onder de

Nadere informatie

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008

beleggingen n van institutionele beleggers in 2008 8 Financiële crisis r slaat gat in de beleggingen n van institutionele beleggers in 28 drs. J.L. Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 27 oktober 29 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken

Nadere informatie

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald

Niet-westerse allochtonen behoren minder vaak tot de werkzame beroepsbevolking 1) Arbeidsdeelname niet-westerse allochtonen gedaald 7. Vaker werkloos In is de arbeidsdeelname van niet-westerse allochtonen gedaald. De arbeidsdeelname onder rs is relatief hoog, zes van de tien hebben een baan. Daarentegen werkten in slechts vier van

Nadere informatie

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling

De feiten op een rij. De beschikbare premieregeling De feiten op een rij De beschikbare premieregeling De beschikbare premieregeling: de feiten op een rij De beschikbare premieregeling Verzekeraars bieden diverse pensioenregelingen aan, waaraan werknemers

Nadere informatie

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014

Factsheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014. Werkloosheid stijgt naar 24% Definities. Nummer 6 juni 2014 Nummer 6 juni 2014 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam 2014 Factsheet Ondanks eerste tekenen dat de economie weer aantrekt blijft de werkloosheid. Negen procent van de Amsterdamse beroepsbevolking is werkloos

Nadere informatie

Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland

Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland Juni 2011 Lees deze brochure goed door en bewaar deze bij uw verzekeringspapieren Zie binnenzijde voor Begrippenlijst Wat leest u in deze brochure?

Nadere informatie

Extra informatie pensioenverlaging

Extra informatie pensioenverlaging Extra informatie pensioenverlaging Wat is de invloed van de verlaging op mijn netto pensioen? Als u nog niet met pensioen bent, kunnen we u nu niet zeggen hoe uw netto pensioen

Nadere informatie

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011

Persbericht. Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Persbericht Kwartaalbericht: vierde kwartaal 2011 Hoofdpunten: Dekkingsgraad van 94% is te laag: aanvullende maatregelen nodig Beschikbaar vermogen stijgt met ruim 11 miljard Door gedaalde rente nemen

Nadere informatie

BrancheMonitor 2012. Samenvatting. Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL

BrancheMonitor 2012. Samenvatting. Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL BrancheMonitor 2012 Samenvatting Oktober 2012 OVAL BrancheMonitor 2012, onderzoek door Panteia/EIM in opdracht van OVAL BrancheMonitor De BrancheMonitor 2012 geeft inzicht in de activiteiten van dienstverleners

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Financieel economisch verslag

Financieel economisch verslag OVERZICHT JAARVERSLAG 2013 Financieel economisch verslag Voor de overzichtelijkheid zijn in het jaarverslag 2013 uitsluitend de kerncijfers en de balans en de winst- en verliesrekening opgenomen. De gegevens

Nadere informatie

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013

Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Interpolis Obligaties 4e kwartaal 2013 Gedurende het slotkwartaal van 2013 heeft de ECB ervoor gekozen om het monetaire beleid verder te verruimen. De reden hiervoor was onder meer een verrassend lage

Nadere informatie

Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland

Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland Meer informatie over de Compensatieregeling ASR Nederland Juni 2011 Lees deze brochure goed door en bewaar deze bij uw verzekeringspapieren Zie binnenzijde voor Begrippenlijst Wat leest u in deze brochure?

Nadere informatie

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden

Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Nieuwe gewaarborgde rentevoeten voor de pensioenplannen die afgesloten worden door een onderneming Vragen & Antwoorden Employee Benefits Institute 1. Welke zijn de nieuwe rentevoeten die AXA Belgium waarborgt

Nadere informatie

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE

VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE VERZEKERINGSMAKELAAR VERSTERKT MARKTPOSITIE De jaarlijkse enquête over de marktaandelen van de verschillende distributiekanalen in het Belgisch verzekeringswezen,

Nadere informatie

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand

Persoonlijk profiel. Netto maximale maandelijkse woonlasten Tussen en netto per maand Persoonlijk profiel In het kader van de Wet Financiële toezicht (Wft) leggen wij u een aantal vragen voor die betrekking hebben op uw toekomstverwachtingen en levensstijl. Toekomstperspectief aanvrager

Nadere informatie

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL

UW KLANTPROFIEL KLANTPROFIEL UW KLANTPROFIEL Een financieel advies wordt niet alleen uitgebracht op basis van uw huidige financiële situatie en wensen en doelstellingen, maar ook op basis van uw kennis van, ervaring met en risicobereidheid

Nadere informatie

Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging

Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging Indexatie pensioenen blijft achter bij loon- en prijsstijging In 2010 worden pensioenaanspraken- en uitkeringen naar verwachting gemiddeld met 0,4 procent verhoogd om te corrigeren voor gestegen lonen

Nadere informatie

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren

Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Gouden Handdruk, drie verschillende manieren om een ontslagvergoeding te laten uitkeren Als u eenmaal recht heeft op een ontslagvergoeding, dan kunt u deze vergoeding in feite op 3 verschillende manieren

Nadere informatie

Een akkoord! Wat betekent dat voor u?

Een akkoord! Wat betekent dat voor u? Een akkoord! Wat betekent dat voor u? AEGON heeft in 2009 een akkoord gesloten met de Stichting Woekerpolis Claim en de Stichting Verliespolis over de maximale hoogte van de kosten van particuliere beleggingsverzekeringen.

Nadere informatie

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010

Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in 2010 11 Beleggingen institutionele beleggers 1,5 biljoen euro in John Gebraad Publicatiedatum CBS-website: 3-11-211 Den Haag/Heerlen Verklaring van tekens. = gegevens ontbreken * = voorlopig cijfer ** = nader

Nadere informatie

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen

RBS pensioen update. Van premie tot pensioen RBS pensioen update Van premie tot pensioen Hoe is uw pensioen opgebouwd? Waarom zitten veel pensioenfondsen nu in de problemen? Hoe ziet de toekomst van pensioen in Nederland eruit? In deze RBS Pensioen

Nadere informatie

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur

Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015. Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Nieuwe pensioenregeling vanaf 1 januari 2015 Jan Raaijmakers Aad van der Tak Michel Stok Voorzitter Manager Pensioenfonds Extern actuarieel adviseur Agenda 1. Rol klankbordgroep 2. Waarom een nieuwe pensioenregeling?

Nadere informatie