Voorstellen van de NGO-Coalitie voor een Europees Jaar 2012 voor Actief Ouder Worden en Intergenerationele Solidariteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorstellen van de NGO-Coalitie voor een Europees Jaar 2012 voor Actief Ouder Worden en Intergenerationele Solidariteit"

Transcriptie

1 Intergenerationele solidariteit Voorstellen van de NGO-Coalitie voor een Europees Jaar 2012 voor Actief Ouder Worden en Intergenerationele Solidariteit Intergenerationele solidariteit is belangrijk op verschillende beleidsdomeinen, als middel om sociale samenhang te bekomen en om de demografische uitdaging aan te gaan die wij thans in Europa meemaken. Het Slovenisch Voorzitterschap van de EU in 2008 stelde voor 29 april als Dag van Solidariteit en Samenwerking tussen de Generaties uit te roepen. Om het Europees Jaar van Armoede en Sociale Uitsluiting af te sluiten werd besloten tot aanbevelingen en bewustmaking dat grotere solidariteit tussen de generaties in verschillende domeinen een sfeer kan scheppen waar de bijdrage van iedereen wordt gewaardeerd en waar iedereen deel van kan uitmaken. De regeringen krijgen te maken met nooit gekende financiële uitdagingen. Op alle niveaus tracht men besparingen door te voeren. Representatieve NGO s wijzen op de noodzaak dat welke besparingen en hervormingen men ook tracht door te voeren, men rekening moet houden met de bijzondere noden van de meer kwetsbaren en dat sociaal beleid moet worden beschouwd als een investering op lange termijn eerder dan kosten voor de officiële financies.

2 Armoede, sociale uitsluiting en toegang tot minimum levenskwaliteitstandaarden Armoede is in de EU onaanvaardbaar hoog (17%). Kinderen, jongeren en ouderen vooral oudere vrouwen zijn de meest kwetsbaren. Sociale uitsluiting en hardnekkige ongelijkheden vormen een bedreiging. Armoede is meer dan een gebrek aan financiële inkomsten. Kwetsbaarheid door gebrek aan mogelijkheden en ontkennen van rechten, zoals het recht op onderwijs, gezondheidszorg, cultuur, woonst, verwarming, goederen, diensten, faciliteiten en infrastructuur; toegang tot informatie; sociale, culturele, economische en politieke participatie en leven in waardigheid. Betaalbare toegang tot kwaliteitsvolle diensten, zowel voor ouderen, als voor kinderen en volwassenen is cruciaal om armoede en sociale uitsluiting te voorkomen. Geschikte en gezonde woningen en betaalbare gezondheidzorg en tewerkstelling vormen een opdracht om armoede uit te sluiten. Solidariteit tussen generaties, tussen verschillende groepen van de maatschappij is fundamenteel. Gelijke behandeling is een recht. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Betaalbare en toegankelijke gemeentelijke diensten kunnen armoede en sociale uitsluiting verminderen. Bijvoorbeeld : educatie van jongs af en zorgdiensten kunnen de intergenerationele overdracht van armoede verhinderen en een gezond milieu scheppen voor de ontwikkeling van jonge kinderen en het versterken van de ouderlijke bekwaamheden door sociaal netwerk. Op nationaal vlak : Al de landen zouden voor een voldoende minimum inkomen moeten zorgen om een fatsoenlijk leven aan iedereen te bezorgen gedurende gans het leven. Duidelijke doelstellingen moeten worden aangenomen om armoede te bestrijden en sociale vooruitgang te boeken. Publieke investeringen zijn nodig voor de creatie van blijvende jobs in domeinen van belangrijke nieuwe sociale noden, zoals milieujobs, steun aan sociaal economische initiatieven en maatregelen om de overdracht van know-how, kennis en bekwaamheden (inbegrepen taalkennis lezen en schrijven, digitale technieken, geschiedenis, enz.) te vergemakkelijken van de ene generatie naar de andere. Maatregelen moeten worden genomen om het beroepsleven meer op familiale verplichtingen af te stemmen, teneinde meer vrouwelijke tewerkstelling te bekomen en om armoede te verminderen in eenoudergezinnen, zowel als armoede bij ouderen en de verhoogde vervrouwelijking van armoede. Dit moet ook de meest kwetsbaren en diegenen die het verst verwijderd zijn van de arbeidsmarkt bevatten.

3 Kwalitatieve lange termijn betrekkingen in de dienstensector kunnen als dusdanig gecreëerd worden zowel voor kinderoppas, als hulp aan hulpbehoevende ouderen en gehandicapten. Op Europees vlak : Belangrijke toekomstige initiatieven van de Europese Unie moeten zijn : - Een kaderdirectieve inzake voldoende minimum inkomen, gebaseerd op de aanbeveling 92 van de Europese Raad en de Aanbeveling van Actieve Inclusie van 3/10/ Een structuurdirectieve betreffende Diensten van Algemeen Belang, en sectoriele directieven betreffende Sociale en Gezondheidsdiensten om de toepassing van officiële dienstverplichtingen te verzekeren inzake toegankelijkheid, betaalbaarheid en kwaliteitsvolle belangrijke officiële diensten. - Een doelstelling opnemen in de Europese Strategie 2020 voor het uitroeien van armoede. - Toepassing van het Gender Pact teneinde de genderkloof inzake lonen te dichten; verbetering van familievriendelijke maatregelen en voorziening van betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle zorg. - Een nieuw integratie migratiebeleid, overeenstemmend met het EU sociaal model en de vrijwaring van grondrechten, dat toegang verzekert tot rechten, middelen en diensten en tot doel heeft een transparante weg tot burgerschap te voorzien. - Een structurele betrokkenheid door aangepaste dialoogmechanismen zodat mensen levend in armoede (inbegrepen kinderen, jeugd en ouderen), alsook hun representatieve vertegenwoordigers van de burgermaatschappij, hun stem kunnen laten horen wat de belangen betreft die hen rechtstreeks aangaan. Wist U dat volgens Eurostat-cijfers kinderen van arme families een groter risico voor armoede hebben dan de rest van de bevolking, gaande van 10 % in Denemarken tot 25 % in Italië en Roemenië, met een EU-gemiddelde van 19 %? Het percentage voor een ouder gezinnen is zelfs hoger. Hetzelfde percentage geldt voor ouderen waar het armoederisico vanaf 65 jaar stijgt van 5 % in Tsjechië tot 51 % in Cyprus. Migranten en ethnische minderheden zoals de zigeuners lopen zelfs een groter risico. Intergenerationele solidariteit in de context van familiaal beleid Het terugvallen op familieleden de natuurlijke intergenerationele solidariteit wordt bedreigd door de hedendaagse verandering van familiestructuren, samenstelling en verscheidenheid van familievormen. Samen met verhoogde mobiliteit wordt het moeilijker voor de verschillende generaties om voor mekaar te zorgen zoals in het verleden. Families hebben lang de verantwoordelijkheid gedragen om te zorgen voor kinderen, kleinkinderen, gehandicapte of afhankelijke oudere familieleden. Dit was echter zeer dikwijls ten nadele van gendergelijkheid, daar men van vrouwen verwachtte dat zij alleen de verantwoordelijkheid dragen van zorg voor de familieleden, een bijdrage die nog steeds ondergewaardeerd en niet erkend wordt.

4 De doelstelling van gelijkheid tussen mannen en vrouwen en verhoogde tewerkstelling van vrouwen op de arbeidsmarkt, samen met de veranderingen in de familiestructuren en demografische uitdagingen, betekent dat de vroegere visie moet worden herzien en dat wat de verantwoordelijkheid voor afhankelijke personen betreft, een betere verdeling moet komen met de rest van de gemeenschap door officiële subsidies. Speciale aandacht moet gaan naar eenoudergezinnen en grote gezinnen, die een groter armoederisico hebben. De meeste gezinnen kunnen hun verantwoordelijkheid zelf niet volledig dragen. Zij hebben officiële solidariteit nodig door geïntegreerd en duurzaam familiebeleid, gebaseerd op 3 hoofdelementen, die alle gezinnen nodig hebben: middelen, tijd en diensten. Het familiebeleid moet alle generaties steunen : kinderen, jeugd, ouders en ouderen, rekening houdend met het genderaspect en de specifieke rol van vrouwen in het gezin. Alle zorg aan hen overlatend voor afhankelijke ouderen ondermijnt hun sociale inclusie (armoederisico), gezondheid (fysisch en/of mentale uitputting) en gendergelijkheid. De trend om zorg over te laten aan migranten hoofdzakelijk vrouwen veroorzaakt ongelijkheid tussen vrouwen en gezinnen met lager socioeconomisch inkomen. Autoriteiten van alle niveaus zouden een gezinsvriendelijk beleid moeten voeren dat de veranderende natuur en diversiteit van gezinsstructuren en vormen erkent en geografische afstanden die familieleden verhinderen zorg en steun te verlenen aan hun zorg behoevende gezinsleden. Afstemming van werk op familiaal leven is cruciaal in een geïntegreerde benadering van toegankelijke, betaalbare, hoge kwaliteit van kinder- en ouderenzorgdiensten en volledig betaald en onoverdraagbaar verlof voor gezinszorg. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Lokale autoriteiten moeten diensten organiseren die gezinnen steunen, zoals betaalbare en toegankelijke kwaliteitsdiensten voor kinder- en ouderenzorg, aangepast aan de verschillende noden van vermeerderende, multi-gezinsvormen. Zij moeten ook lokale programma s promoten die intergenerationele solidariteit in een uitgebreid concept van families steunen Bijvoorbeeld : senior-vrijwilligers doen dienst als vervanging van grootouders om voor zieke kinderen te zorgen wanneer de ouders geen verlof kunnen bekomen bij hun werkgever. Het helpt ouders door de zorg voor zieke kinderen en bevordert actief ouder worden en intergenerationele solidariteit. Op nationaal vlak : De nationale autoriteiten zouden meer moeten trachten de problemen op te lossen van familiale zorgdragers - ouderen inbegrepen, die nog steeds worden aanzien als een deel van de lange-termijnzorg-kost wat gendergelijkstelling ondermijnt, geen rekening houdt met het risico van armoede, sociale uitsluiting en gezondheidsproblemen die vrijwillige zorgdragers kunnen krijgen. Zij zouden deze zorgdragers moeten helpen en steunen, o.a. met adviesdiensten, gelijkschakeling van de perioden van zorg met deze van een betrekking wat de pensioenen betreft voor de zorgdragers

5 onder de 65 jaar, steun voor de aanpassing van de woonst en technische hulp. (voorbeeld Luxemburg) Op Europees vlak : Alhoewel familiale aangelegenheden niet tot de bevoegdheid van de Europese Unie behoren, hebben zij rechtstreeks verband met veel Europees beleid, zoals gendergelijkheid, sociale inclusie, enz. Familiaal beleid zou moeten worden bevorderd door de Europese Unie, door uitwisseling van goede praktijken, beleidscoördinatie en subsidies. Het versterken van de Barcelona-Doelstellingen inzake zorg voor kinderen door de resultaten van de evaluatie ervan in aanmerking te nemen voor de nieuwe Europese 2020 Strategie is zeer belangrijk. Voorbeeld : EU-instrumentenpakket Partnerschap voor meer familievriendelijke leef- en werkvoorwaarden. In 2007 richtte de Europese Unie de Europese Alliantie voor Families op, een platform voor uitwisseling van kennis inzake familievriendelijk beleid en goede praktijken in de Lidstaten, in het vooruitzicht de uitdaging te kunnen aangaan van de demografische verandering. Door de Alliantie wenste de Europese Unie ook uitgebreide samenwerking en partnerschap aan te moedigen tussen alle belanghebbenden om tot een beter evenwicht te komen tussen beroeps-, familie- en privé leven, inbegrepen de ontwikkeling van partnerschappen die gebruik maken van nieuwe middelen die ter beschikking worden gesteld door de Structurele Fondsen. De Europese Commissie heeft een instrumentenpakket gepubliceerd om steun aan te vragen bij de Europese Structurele Fondsen voor lokale projecten die familievriendelijke levensomstandigheden en dito werkmilieu promoten. Wist U dat, overeenstemmend met bijna 2/3 van de EU-burgers, mensen met een thuiszorgverantwoordelijkheid voor oudere familieleden onvoldoende steun krijgen van de sociale diensten? (Eurobarometer inzake Intergenerationele Solidariteit, April 2009) Educatiebeleid In de hedendaagse op kennis gebaseerde maatschappij speelt educatie meer dan ooit een rol. Educatie begint bij de geboorte en eindigt met de dood. Het concept van levenslang leren bekwam een brede consensus. Thans is men ervan overtuigd dat hoogstaande kwalitatieve en inclusieve educatie de basis vormt van sociale integratie en mobiliteit. Het zou gelijkheid voor mogelijkheden en respect voor verscheidenheid en ouderdom moeten bevorderen. Educatie kan worden beschouwd als een uitdrukking van intergenerationele solidariteit. Kinderen en jongeren kunnen van volwassenen leren; ouderen kunnen van kinderen en jongeren leren. Waarde hechten aan hetgeen kinderen zeggen kan kennis van ouderen vermeerderen. Van de andere kant is het belangrijk dat kinderen respect betonen voor de kennis en ervaring van volwassenen.

6 Investering in educatie tijdens de ganse levenscyclus zal voordelen opbrengen voor de maatschappij. Educatie moet een middel zijn om meer contact te verzekeren, uitwisseling van ideeën brengen en respect tussen de generaties. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Gemeentelijke diensten kunnen een nuttige rol vervullen door intergenerationele samenwerking en solidariteit te steunen. Bijvoorbeeld door cursussen en adviezen i.v.m. ouderschap in t bijzonder de steun voor ontwikkeling van het kind; tewerkstelling en job training; vrije tijdactiviteiten. Lokale initiatieven kunnen steun verlenen op 3 niveaus : a) Informeel, door de creatie en versterking van bestaande sociale verenigingen en het aanmoedigen van nieuwe bindingen tussen familieleden en hun families, buren en vrienden; b) half formeel door het verstevigen van ouders- en kinderverenigingen; het activeren van zelfhulp- en andere maatschappelijke groepen en diensten; c) formeel door het vergemakkelijken van de toegang tot officiële diensten. In alle gevallen is een benaderingsmethode gebaseerd op raadpleging en intergenerationele dialoog noodzakelijk. Voorbeeld België : kinderkribbe naast ouderlingenhome. Kinderkribbe mag tuin van home gebruiken. Ouderen helpen vrijwillig verzorgsters. Informeel contact is nuttig voor jonge kinderen en ouderen. Voorbeeld Tjechië : experiment universiteit voor grootouders en kleinkinderen. Het intergenerationele project werd gelanceerd in samenwerking met Faculteit Mathematiek en Fysische Wetenschappen voor kleinkinderen (6-12 jaar) en grootouders. Nadien ook met de Faculteit voor Landbouw en Bosbeheer en de Faculteit voor Natuurwetenschappen. Grootouders en kleinkinderen werken in team, mekaar helpend en adviserend. Op nationaal vlak : Educatiesystemen moeten worden afgestemd op de veranderende sociale en demografische realiteit, aangepast aan individuele studiepatronen en verscheidene leerstadia. Educatiemogelijkheden zowel formele als informele moeten beschikbaar zijn tijdens alle leeftijdsperioden. Vooral belangrijk voor vrouwen die jaren thuiszorg verrichtten. Nochtans kunnen deze vrouwen nuttige informele educatie doorgeven aan jongere generaties door hun opgedane ervaring. Voorbeeld : gemeentescholen in Nederland passen een lokaal sociaal beleid toe door de buurtbewoners te activeren en hen aan te moedigen tot organisatie van voor-schoolse en naschoolse kinderopvang, vrijetijdsactiviteiten en cursussen voor ouders en grootouders. Op Europees vlak : Educatie moet worden verstaan in de breedste zin en niet eng bepaald om enkel de arbeidsmarktnoodwendigheden tegemoet te komen. Even belangrijk zijn maatregelen die de ontwikkeling van talen (lezen en schrijven) steunen evenals technologische deskundigheid, empowerment en talentontwikkeling, investering in kwaliteitsvol, toegankelijk en betaalbaar lager en middelbaar onderwijs en zorgdiensten. Dit zouden prioriteiten moeten zijn. De Barcelona-

7 doelstellingen inzake kinderzorg zouden moeten worden herbevestigd. De doeltreffendheid van de Europese onderwijssystemen zou niet enkel moeten worden gecontroleerd op kennisvermogen en paraatheid voor tewerkstelling, maar ook wat sociale vaardigheid en communicatievermogen en welzijn betreft. Voorbeeld : Vrijwilligersprogramma s. Ingevolge het succes van de Europese Vrijwilligersdienst voor Jongeren is er thans een vergelijkbare uitwisselingsgelegenheid voor senioren. Na pensionering willen de meeste ouderen nog leren en bijdragen aan de maatschappij. Velen verrichten actief vrijwilligerswerk in de officiële organisaties van hun gemeenten. De Europese uitwisselingsprogramma s bieden aan ouderen de gelegenheid te reizen en hun sociaal netwerk uit te breiden terwijl ze bijdragen aan een waardevolle zaak. Veel projecten betrekken vrijwilligers zowel van oude als van jonge generaties de intergenerationele solidariteit versterkend. Wist U dat in de EU 25 % van de kinderen hun secondair onderwijs niet voleindigen? 15 % van de jongeren volgden alleen lager secondair onderwijs. Familiale armoede houdt verband met lage resultaten. Vergeleken met mannen voleindigen een belangrijk aantal vrouwen hun universitaire studies. Vrouwen verdienen nog steeds gemiddeld 18 % minder dan mannen. Intergenerationele solidariteit in de context van het milieu en duurzame ontwikkeling Duurzame ontwikkeling moet tegemoet komen aan de huidige noden zonder de mogelijkheden van toekomstige generaties in gevaar te brengen. Te weinig is geweten over het effect van chemicaliën, van CO2 concentratie, nucleaire afval, het gebruik van pesticiden, onzuiver water, enz. op de huidige en toekomstige generaties en hun reproductieve gezondheid. Alle generaties moeten worden betrokken in de besluitvorming i.v.m. milieu-onderwerpen. Educatie voor milieubescherming en duurzame ontwikkeling is noodzakelijk voor een verandering van denkrichting en zou alle leeftijdsgroepen moeten betrekken op een interactieve manier. Jonge generaties zouden moeten worden betrokken in een lange-termijn-actie, niet alleen omdat zij zullen moeten leven met de gevolgen van de klimaatsverandering, maar omdat zij ook de beleidsmakers van de toekomst zijn en dat zij heden kunnen meewerken aan het vinden van oplossingen voor de bevordering en bescherming van een gezond en duurzaam milieu voor de generaties van morgen. Productie en consumptie zouden moeten worden aangepast aan een lage bron voor de economie. Men zou meer kwaliteitsvolle groene jobs moeten promoten. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Lokale en regionale autoriteiten spelen een belangrijke rol door het nemen van milieu-, sociale en economische beslissingen en de wijze waarop zij het nationaal en internationaal beleid toepassen op lokaal vlak. Zij zouden ook een belangrijke rol moeten spelen in de educatie van alle generaties en

8 de verschillende sociale groepen waaruit de lokale bevolking bestaat. Zij moeten het bewustzijn aanwakkeren van de nood tot bevordering van duurzame ontwikkeling. Voorbeeld : Vermindering van CO2 uitstoot. Moeten wagen niet nutteloos laten draaien wanneer men wacht voor open brug of op medereiziger die winkelt. Op nationaal vlak : Lidstaten moeten hun duurzame ontwikkelingsstrategie versterken in alle relevante sectoren. Waar zij nog niet zouden bestaan zouden nationale raden voor duurzame ontwikkeling moeten worden opgericht, rekening houdend met het genderevenwicht zowel als met de representatieve standpunten van de verschillende sociale, ethnische als godsdienstige minderheden. Kinderen, jeugd, ouderen en andere leeftijdsgroepen moeten worden betrokken. Duurzame ontwikkeling moet worden gepromoot in scholen. Voorbeeld Frankrijk : Nationale Raden voor duurzame ontwikkeling bestaan uit afgevaardigden van lokale autoriteiten, sociale partners, niet-gouvernementele organisaties voor het milieu, sociale en consumentenverenigingen en academici. Op Europees vlak : De Europese Unie moet de toepassing van de in 2006 hernieuwde strategie voor duurzame ontwikkeling verder zetten en de controle en evaluatie van de vooruitgang. Doeltreffende toepassing van de EU duurzame en ontwikkelingsobjectieven moeten worden verzekerd door de 2020 Strategie voor Duurzame Groei. De Europese Unie moet vooral zijn rol versterken in het bestrijden van de klimaatsverandering en dit door meer faire en aangepaste doelstellingen, fondsbronnen en mechanismen en door een leidende rol te spelen op internationaal niveau. Door haar activiteiten moet ze de bijdrage inzake beleidsvoorstellen van betrokkenen versterken evenals het controleren van hun toepassing en inclusie van een genderperspectief als deel van gendermainstreamingsverdrag verplichtingen. Voorbeeld : Een van de hoofddomeinen voor duurzame ontwikkeling is duurzame consumptie en productie. In dit domein verspreidde de Europese Unie berichten en ontwikkelde zij het Europees eco-label project. Het begon in 1992 als een vrijwillig plan, maar is thans een snel groeiend merk. Het omvat verscheidene belangrijke criteria en wordt toegepast op een uitgebreide serie van producten, wat de producenten aanmoedigt meer duurzaam te produceren om het label te bekomen en wat de consumenten toelaat de producten met hoge milieu- en kwaliteitstandaarden te identificeren. Om het bewustzijn op te wekken voor duurzame productie en consumptie keurde het Europees Parlement en de Europese Raad in 2010 het reglement 66/2010 betreffende het EU eco label goed, dat als doel heeft het label verder te ontwikkelen in t bijzonder voor vermeerdering van kwaliteitsvolle en duurzame producten op de markt. Duurzame ontwikkeling beoogt een groei die tegemoet komt aan de huidige behoeften zonder de noden van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Brundlandt verslag 1983)

9 Intergenerationele solidariteit in de context van immigratie en integratie Het is bekend dat migratie in de toekomst een rol zal hebben in relatie tot demografische en economische uitdagingen, i.v.m. bekwaamheden, tekort aan arbeidskrachten en een verouderende bevolking. Nochtans wordt migratie in sommige landen nog steeds beschouwd als een bedreiging en ligt de focus hoofdzakelijk op grenscontrole en controle op illegale immigratie. Dit is tegenstrijdig met een benadering die wederzijdse winst beoogt voor de migranten en de gastlanden en migranten aanziet als individuelen met gelijke rechten, die gewaardeerd en beschermd moeten worden. Ethnische en godsdienstige minderheden en migranten behoren tot de meest kwetsbare groepen voor armoede en uitsluiting. Sociale en economische inclusie moeten worden verwezenlijkt. De voortdurende discriminatie moet worden bestreden. Vrouwelijke migranten worden meer gediscrimineerd dan mannelijke. Velen leven geïsoleerd en vervreemd van de maatschappij waarin zij wonen; hebben als dusdanig geen toegang tot de arbeidsmarkt of kunnen niet deelnemen aan het maatschappelijk leven. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Autoriteiten moeten publieke gelegenheden organiseren voor intergenerationele en multiculturele uitwisseling. Zij kunnen migranten en minderheidgroepen steunen om intergenerationele projecten en initiatieven te ontwikkelen Wat de culturele dimensie betreft zou men intergenerationele huisvesting in stedelijke planning kunnen bevorderen. Voorbeeld : multiculturele kinderkribbe in Nicosia voor kinderen van buitenhuiswerkende moeders van verschillende rassen. Op nationaal vlak : Nationale autoriteiten kunnen een belangrijke rol vervullen in het bevorderen van de diversiteit in de gemeenten en op de arbeidsmarkt. Van jongs af moet er respect worden aangeleerd voor diversiteit. Verscheidenheid moet positief worden gewaardeerd. Autoriteiten zouden moeten zorgen dat migranten en vrouwenorganisaties worden geraadpleegd en dat zij een integraal deel uitmaken van het sociaal inclusiebeleid. Verhogende diversiteit in de staf van de officiële autoriteiten en sociale diensten. Dit is vitaal om ghettovorming van migranten en minderheden te bestrijden. Finaal kan bewustzijn worden aangewakkerd van creatieve initiatieven van sociale solidariteit ontwikkeld door migranten en minderheidsgemeenschappen Voorbeeld Duitsland : 3 generaties project. Gezondheid met migranten en voor migranten. Training van geïnteresseerde mannen en vrouwen van migrantenafkomst om interculturele-gezondheidszorg-

10 bemiddelaar te worden. Na hun opleiding moeten zij hun kennis overbrengen naar hun gemeenschappen door cursussen te geven over gezondheidszorg. Het 3 generaties project is een betekenisvolle mijlpaal in het verbeteren van de gezondheidszorg bij de migranten en het bewust maken van het belang van gezonde gewoonten en het bijbrengen van elementaire kennis ervan bij de grootouders en de ouders. Op Europees vlak : De Europese Unie zou een nieuwe strategie moeten goedkeuren voor EU 2020, gebaseerd op grondrechten, met sterke sociale steun, die de humane dimensie, gelijkheid, antidiscriminatie, sociale cohesie en intergenerationele solidariteit ter harte neemt. Integratie van ethnische minderheden en de bevordering van diversiteit zouden moeten worden gemainstreamed in alle relevante EU-programma s. Voorbeeld : Het interculturele dialoogproject voor een multiculturele maatschappij in Europa tracht de interculturele bekwaamheid van de pedagogische staf en onderwijzers in verscheidene institutionele middens in Europa te verbeteren, zo-ook van hun doelgroepen. Zijn train de trainer cursus biedt een aantal vernieuwende benaderingen, methoden en middelen voor interculturele educatie aan, zoals de analyse van ernstige incidenten, rollenspel gebaseerd op interculturele ervaringen en korte online video s betreffend interculturele micro berichtgeving Trainingsmateriaal werd ontwikkeld in samenwerking met migranten en is nu gedeeltelijk beschikbaar op het e-learning platform van het project. Het idee achter het project is dat interculturele activiteiten mogelijke eenzaamheid kunnen lenigen en migranten helpen om in contact te komen met mensen zowel van hun gastland als van andere origine. Voor meer info : Regelmatige wisselwerking tussen immigranten en burgers van de Lidstaten houdt een fundamenteel mechanisme in voor integratie. (Gemeenschappelijk Basisprincipe nr 7 voor immigrantintegratiebeleid in de Europese Unie) Woonstvoorziening en stedelijke ontwikkeling Een fatsoenlijke woning is een noodzaak. Mogelijkheid tot het bekomen van een betaalbare en kwaliteitsvolle woning is een van de hoofdfactoren voor het welzijn van mensen en hun sociale participatie. Dit houdt in een leefbare stedelijke ruimte en woonstaanbieding die tegemoet komt aan de noden van alle generaties. Al te vaak zijn publieke ruimten (pleinen, straten en transportsystemen), privé en collectieve ruimten voor recreatie, niet aangepast aan de noden van de jongeren, gezinnen met jonge kinderen, volwassenen en ouderen. Dit is een risico voor ghettovorming van sommige achteruitgestelde groepen. Samenhangende gemeenschappen zijn deze die tegemoet komen aan de noden van allen en die samenwerking bevorderen tussen de verschillende groepen waaruit ze bestaan. Publieke en collectieve ruimten moeten samenwerking en solidariteit tussen generaties bevorderen en tussen sociale, ethnische en godsdienstige minderheden.

11 Verscheidene initiatieven van gemeenschapsorganisaties en/of woonstvoorzieners willen een grotere samenhang in hun gemeenten. Bijvoorbeeld het intergenerationeel huismodel tracht de wederzijdse belangen te bevorderen van alle betrokken generaties en hen in staat te stellen iedereen te voorzien van onderlinge steun en diensten. 2 typen : 1/ gedeelde woning, die verschillende generaties samenbrengt in een huis om kosten te besparen. Bijvoorbeeld een lagere huur voor jongeren voor diensten bewezen aan oudere huurders. 2/ aangepaste woning die toelaat dat er verschillende generaties in wonen. De autoriteiten en woonstvoorzieners moeten onderzoeken hoe men best de steden en gemeenschappen beter organiseert om tegemoet te komen aan de noden en verwachtingen van alle inwoners. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Creatie van een specifiek milieu voor ouderen wordt bekritiseerd als een afzonderingsval. Het risico voor ghetto-vorming van ouderen of ze nu rijk of arm zijn is niet het stereotype, maar een reële tendens in sommige steden. Andere lokaliteiten hebben de belangrijkheid ingezien van een leeftijdsmix in de gemeenschap en trachten verschillende leeftijdsgroepen aan te trekken door de creatie van aangepaste intergenerationele woonsten in steden waar betaalbare huur, betere transportverbindingen en beschikbaarheid van nieuwe technologieën stimulansen kunnen betekenen voor jonge werkenden om een huis te delen met oudere generaties. Voorbeelden : - Integratie van een intergenerationeel aspect in huizen en stedelijke planning. Meer en meer houden regionale en lokale huisvesting en stedelijke planning rekening met de dimensie van veroudering. - Strategie van het Verenigd Koninkrijk : levenslang wonen, levenslang zelfde buurt. Aanbevelingen aan lokale autoriteiten worden voorzien van voorbeeldprojecten van oudere huishoudens met hun proportie op wijkniveau.. - Frankrijk : Longevy onderzocht de huidige wegen en diensten die door ouderen worden gebruikt en maakte een plan voor een betere toegankelijkheid. - de Wereld-Gezondheids-Organisatie ontwikkelde een methode genoemd ouderdoms-vriendelijke steden om de gemeenten te helpen met het aanpassen aan de noden van hun verouderende bevolking en een intergenerationeel milieu te bevorderen. Op nationaal vlak : Nationale en regionale autoriteiten kunnen programma s en initiatieven lanceren die een betere leeftijdsmix en meer samenwerking en solidariteit tussen generaties steunen. Zulke maatregelen

12 bevatten belastingsverminderingen, leningen en steun voor job-creatie i.v.m. dienstvoorzieningen voor ouderen. Voorbeeld : financiële steun voor intergenerationele woonst. In Wallonië voorziet het Fonds du Logement Wallon leningen aan gezinnen die hun huis willen aanpassen om een ouder familielid toe te laten bij hen te wonen. Zulke leningen kunnen ook gebruikt worden voor een afzonderlijke woonst voor ouderen naast de woonst of het appartement van jongere familieleden. De interest voor de leningen varieert volgens de samenstelling van het gezin (aantal hulpbehoevende personen en het beschikbare inkomen). Op Europees vlak : Zich baserend op de opgedane ervaring in het domein van huisvesting zou de bevordering van intergenerationele solidariteit moeten worden geïntegreerd als een doelstelling van het EU stedelijk ontwikkelingprogramma (zoals URBACT), interregionale samenwerkingsprogramma s, maar ook in het EU plattelandsontwikkelingsbeleid toegepast in de nationale landelijke ontwikkelingsprogramma s (LEADER) voor de bestrijding van de harde marginalisatie van ouderen in plattelandsgebieden. Voorbeeld : Promotie van intergenerationele solidariteit als deel van geïntegreerde stedelijke ontwikkeling. Het URBACT II programma financierde een netwerk van 9 Europese steden die werk verrichten inzake ouderenproblemen. Het netwerk draagt de naam Active A.G.E. Dit project beoogt de ontwikkeling van een uitwisseling van ervaringen tussen deze steden om hen te helpen een actieplan te ontwikkelen voor een geïntegreerde benadering van arbeidsmarkt en sociaal beleid voor ouderen. Tezelfdertijd tracht een ander thematisch netwerk samengesteld uit Europese steden My Generation, zich te richten op de identificatie van 3 vormen van goede praktijken in verband met het bereiken van achtergestelde categorieën van jeugd, hun educatie, tewerkstelling en coördinatie tussen deelnemers voor het promoten van de belangen van de jeugd in de stedelijke context. Wist U dat voor 25 % van de EU-burgers het feit dat een waardige woonst te duur is dit de sociale factor is waarom zij arm zijn? Meer dan 27 % van de lage inkomens bevolking wonen in een overbevolkte accommodatie. (Gezamenlijk verslag i.v.m. Sociale Inclusie en Sociale Bescherming 2010) Transport en mobiliteit Miljoenen burgers verliezen dagelijks verscheidene uren in verkeersopstroppingen. Dit is ook ten nadele van de economie, het milieu in het algemeen, het welzijn en de kwaliteit van de intergenerationele relaties. Veilige wegen vormen een groot probleem waaraan iedereen aandacht moet besteden om de meest kwetsbare weggebruikers te beschermen. Ieder jaar sterven meer dan kinderen onder de 15 jaar op Europese wegen en worden gekwetst. In de Europese Unie zijn 17 % van de verkeersongevallen voetgangers en +65jarigen zijn daar het grootste deel van.

13 De luchtkwaliteit is pover en bezoedelt steden en dit heeft een invloed op de gezondheid van miljoenen kinderen en ouderen die ademhalingsproblemen krijgen door luchtvervuiling. Daarenboven hinderen het gebrek aan aangepaste transportmogelijkheden en de hoge reiskosten de sociale deelname door zekere groepen, zo-ook hun toegang tot de arbeidsmarkt. Teneinde het hoofd te bieden aan deze uitdagingen zouden de autoriteiten de burgers moeten aanmoedigen meer duurzame en veiligere transportmiddelen te gebruiken, zoals publiek transport, stappen en fietsen, teneinde de stedelijke verstopping te beperken, veiligheid in het verkeer te verbeteren en de pollutie te verminderen. In de huidige context van klimaatsverandering en verhoogde mobiliteitsnoodwendigheden zijn aangepast, toegankelijk en betaalbaar transport van groot belang voor alle leeftijden : schoolgaande kinderen, gezinnen met kleine kinderen, pendelaars tussen woonst en werk, ouderen, mensen met beperkte mobiliteit, enz. Wanneer dergelijke initiatieven worden toegepast dragen zij bij tot grotere solidariteit tussen burgers en generaties en helpen zij veilige mobiliteitsdeelname en inclusie voor allen verbeteren, in t bijzonder van de meest kwetsbaren. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Lokale en regionale autoriteiten zouden van duurzaam en toegankelijk transport een van hun prioriteiten moeten maken en concrete doelstellingen bepalen voor de komende jaren. Lokale en regionale autoriteiten kunnen gebruik maken van fondsen van de Europese Unie voor verbetering van de transportinfrastructuur. Voorbeeld : Mechelen heeft evenals Odense in Denemarken een Transport en Mobiliteitsplan dat een enige gelegenheid biedt om een nieuwe en leefbare stad te creëren. Dit plan streeft ernaar betere mogelijkheden aan de burgers te bieden om te wandelen, te fietsen en het publiek vervoer te gebruiken als een alternatief van de auto. Het stedelijk beleid wil wagentrafiek verminderen door doorgaand verkeer te verhinderen de wegen van het stadscentrum te gebruiken In Odense zullen kleine parkings getransformeerd worden in pleintjes die stedelingen de gelegenheid zullen bieden te pauzeren, uit te rusten of te genieten van verscheidene activiteiten zoals muziek, theater, enz. Op nationaal vlak : Autoriteiten moeten zich inspannen voor het bekomen van betrouwbaar en betaalbaar vervoer voor iedereen. Desbetreffende investeringen moeten worden gesteund door de nationale autoriteiten gezien hun essentiële rol in de promotie van duurzame economische ontwikkeling. Deze investeringen moeten ook een genderperspectief bevatten, daar de meeste vrouwen andere vervoernoodwendigheden hebben dan mannen. Voorbeeld : Duitsland heeft als project de bestaande wetenschappelijke expertise, praktische ideeën en creativiteit samen te brengen in het domein van hindernisvrije mobiliteit. D.w.z. dat de milieustructuur en het transportsysteem kunnen worden gebruikt door zoveel mogelijk mensen. Dit project wordt bekostigd door het Duits Federaal Ministerie van Transport, Opbouw en Stedelijke Ontwikkeling in zijn innovatieprogramma Economie ontmoet wetenschap.

14 Op Europees vlak : In het plan van de aanstaande European Disability Strategy 2020 (strategie inzake gehandicaptenbeleid) moeten de Lidstaten akkoord zijn om gemeenschappelijke toegankelijke standaarden te ontwikkelen voor alle publieke vervoermiddelen gebaseerd op het concept van Design voor allen. In de context van het geplande Europese Verkeersveiligheid Actieprogramma moeten de Lidstaten zich verplichten tot uitwisseling van goede praktijken en de verkeersveiligheid verbeteren voor allen, inbegrepen de meest kwetsbare gebruikers : kinderen, ouderen, gehandicapten, voetgangers, fietsers. Het aanvaarden van nationale doelstellingen voor de vermindering van verkeersongevallen en uitwisseling van informatie inzake maatregelen die doeltreffend bewezen te zijn zou zeer nuttig wezen. Voorbeeld : MEDIATE (Methodology for describing the accessibility of transport in Europe Methodes voor het signaleren van de verkeerstoegankelijkheid in Europa) heeft als doel het instellen van een gemeenschappelijke Europese methode om de toegankelijkheid van het publiek vervoer te beoordelen. Het doel van dit door de Europese Unie gesubsidieerde project is bij te dragen tot de creatie van inclusieve transportsystemen die betere en gemakkelijkere toegang bieden voor alle burgers. Voor meer info : Stedelijke mobiliteit baart een groeiende bezorgdheid voor de burgers. 9 op 10 EU burgers zijn ervan overtuigd dat de verkeerssituatie in hun regio moet worden verbeterd. De keuzen die de mensen maken i.v.m. hun verplaatsingen zullen niet alleen de stedelijke ontwikkeling beïnvloeden, maar ook het economisch welzijn van burgers en ondernemingen. Het bestrijden van de klimaatsverandering, het bereiken van de doelstelling en de bevordering van onderlinge samenhang zullen ook essentieel zijn voor het succes van de globale EU-strategie. (EC Aktieplan voor stedelijke mobiliteit 2009) Intergenerationele solidariteit in de context van kwaliteitsvol beroepsleven De hedendaagse sociale, economische en demografische context vereist dat snelle actie wordt ondernomen om 1/ de intrede van de jongeren in een kwaliteitsvolle betrekking te vergemakkelijken en dit zo snel mogelijk na het beëindigen van hun studies; 2/ oudere werknemers toe te laten op de arbeidsmarkt, zelfs na hun pensionering indien ze dit wensen. Dit is nodig om de impact van de demografische veroudering en de inkrimping van onze werknemerspopulatie te verminderen. Alle vormen van discriminatie in tewerkstelling moeten verdwijnen en een meer inclusieve benadering van werknemers van alle leeftijden moet worden gepromoot, indien we iedereen gelijke kansen wensen te geven in tewerkstelling. Zo-ook moeten wij effectief de uitdagingen i.v.m. het

15 sociale zekerheidsstelsel tegemoet gaan. Beleid en initiatieven die waardige jobs voor iedereen, jong en oud, ondersteunen en het teniet doen van het gender loonverschil moeten worden bestudeerd. Bijvoorbeeld : Studenten zouden meer de mogelijkheid moeten krijgen in de praktijk met ervaren werknemers zelf meer ervaring op te doen. Studie en arbeid zouden in evenwicht moeten blijven. Stages zouden aan de jongeren de gelegenheid moeten bieden voor beroepsontwikkeling waardoor ze zelf meer overtuigd zouden worden van de capaciteiten waarover zij beschikken, eerder dan te worden uitgebuit als goedkope arbeidskrachten. I.v.m. de mogelijkheid van een succesvolle integratie op de arbeidsmarkt en het bekomen van een betrekking zou het vroegtijdig verlaten van de school moeten worden bestreden. Actief ouder worden zou aan ouderen moeten toelaten aan het werk te blijven en om deeltijds werk met pensioen te combineren voor diegenen die langer in dienst wensen te blijven. Intergenerationele solidariteit kan een waardevol middel zijn voor efficiënte overdracht van kennis in het voordeel van jonge werknemers en van meer ervaren ouderen. Dit zou meer bekend moeten worden en gesteund door de verwerving van wederzijdse kennis en ervaring. Hinderpalen tussen leeftijdsgroepen van werknemers moeten worden verwijderd en werkgevers zowel als syndicaten moeten een meer positief beeld van jonge en oudere werknemers steunen. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Lokale autoriteiten zouden nieuwe vormen van intergenerationele solidariteit op de werkplaats moeten bestuderen en hinderpalen verwijderen die jonge en oudere werknemers verhinderen tot de toegang en het blijven op de arbeidsmarkt Zij zouden moeten zorgen dat training en herscholing beschikbaar zijn voor werknemers van alle leeftijden en dat mentorprogramma s worden toegepast die oudere werknemers en de onlangs gepensioneerden toelaten hun kennis, bekwaamheden en ervaring over te maken aan jongere werknemers. Voorbeelden : Mentoring : verscheidene jaren reeds een nieuw model om know how i.v.m. arbeid over te brengen. Door mentoring introduceert een oudere werknemer een jongere in haar/zijn sociaal en beroepsmilieu. Dit is een waardevolle hulp voor vele jobs waar contacten en netwerk essentieel zijn. Mentoring wordt hoog gewaardeerd door oudere werknemers en onlangs gepensioneerde werknemers, omdat dit hen toelaat hun kennis, bekwaamheden en beroepservaring te gebruiken en in contact te blijven met het werkmilieu. Kameraadschap : gepensioneerde vaklieden onderwijzen de jongeren de wetenschap van hun ambacht en streven ernaar hun bekwaamheden, kennis en passie voor hun werk over te brengen aan toekomstige generaties. Schrijnwerkers, meubelmakers, metsers, elektriciens, enz., die hun vak vaak leerden op de werkvloer, kunnen tijdens hun werk trachten de jongeren vaak deze die problemen kenden op school te helpen hun aanleg te ontdekken en hun beroep te vinden.

16 Op nationaal vlak : In de context van verhoogde onzekerheid i.v.m. het tewerkstellingsbeleid, de sociale zekerheid en financiële systemen van de lidstaten van de Europese Unie, moeten stappen worden ondernomen om de vrees en verwachtingen van de Europese jongeren en oudere werknemers aan te pakken. Dit kan gedeeltelijk door het aannemen van een meer positieve benadering door leeftijdsvriendelijke werkplaatsen en de ontwikkeling van een tewerkstellingsbeleid voor alle leeftijden te promoten, door het verwijderen van leeftijdsdiscriminatie in het arbeidsmarktbeleid. Officiële tewerkstellingsdiensten en assistentie bij het zoeken naar een job zouden zich meer moeten richten naar de behoeften van de individuele sollicitant ongeacht haar/zijn leeftijd. Deze diensten moeten even toegankelijk zijn voor gehandicapten en in landelijke gebieden. Steun moet ook worden gegeven aan zelfstandigen en ondernemerschap door het eenvoudig maken van procedures en de voorziening van financiële en andere op-start-steun voor jonge en oudere ondernemers. Educatie voor ondernemerschap moet verder worden ontwikkeld in nauwe samenwerking met maatschappelijke en beroepsorganisaties. Voorbeeld : Centrica - Verenigd Koninkrijk, een grote gasleverancier, moedigt leeftijdsverscheidenheid van zijn personeel aan door verscheidene maatregelen, zoals zijn Age-Action-Group, die de directeurs van verschillende sectoren samenbrengt om na te gaan hoe zij, als groep, het best kunnen tegemoet komen aan de noden van hun verouderd personeel. Zij ontwikkelden een programma van personeelsbeheer met flexibele arbeidsvoorwaarden, teams van verschillende leeftijden met gevarieerde familiale verantwoordelijkheden, en potentieel voor mentoring. Zij ervaren dat de leeftijdsmenging de werknemers van deze groepen wederzijds verrijkt. Op Europees vlak : De nieuwe Europese tewerkstellingsinitiatieven zouden moeten trachten de banden te versterken tussen generaties en de deelnamecijfers te verhogen door duurzame kwaliteitstewerkstelling van alle gender en ouderdomsgroepen, teneinde de lange termijn duurzaamheid van de Europese Sociale Beschermingssystemen te verzekeren. De Europese Unie zou een Europese structuur inzake kwaliteitsvolle stages moeten ontwikkelen en begeleiden die basis-kwaliteitsnormen vooropstelt om de aanleerkwaliteit te verzekeren, alsook een passende verloning en sociale bescherming. Intergenerationele begeleidingsprogramma s en initiatieven om langere werkleeftijden te bevorderen, zoals gedeelde arbeid en geleidelijke pensionering, zouden moeten worden bevorderd door relevante EU programma s. Voorbeeld : PATRON project Dit Grundtvig project identificeert en test methoden voor overdracht van bekwaamheden en vaardigheden die Senior Managers en ondernemers ontwikkelden tijdens hun arbeidsleven en die hen hielpen creativiteit, ambitie, concurrentievermogen, management en ondernemerscapaciteiten te ontwikkelen. Jonge ondernemers en managers hebben voordeel van deze transfer van bekwaamheden in de deelnemende landen en regio s. De methoden en resultaten worden verspreid door de website van het project, dusdanig dat ze kunnen worden gebruikt in andere deelnemende landen. Voor meer details :

17 Wist U dat de jeugdwerkloosheid 21,4 % bedraagt en dat het tewerkstellingspercentage van ouderen slechts 46,2 % bedraagt? (EC-data 2009) Het gemiddeld tewerkstellingspercentage van vrouwen tussen 55 en 64 jaar oud bedraagt in de Europese Unie 36,8 %. 18% lager dan dit van mannen van dezelfde ouderdomscategorie. Intergenerationele solidariteit in de context van gecoördineerde pensioensystemen en met beroepsloopbaan verbonden pensioenen In de hedendaags context van verouderende bevolking, grote werkloosheid en laag geboortecijfer is het verzekeren van duurzame en voldoende producten in de toekomst een onvoorgaande uitdaging voor de officiële autoriteiten in de Europese Unie Pensioenen, ook deze verworven door arbeid, staan onder druk als resultaat van de verminderende werkkrachten, het stijgend aantal gepensioneerden en de financiële crisis. Met de aankomende golf van babyboomers die de pensioenleeftijd bereiken is de druk dusdanig dat dringend nieuwe wegen moeten worden gezocht om de duurzaamheid van de pensioenen te verzekeren door een grotere solidariteit tussen en in de generaties te bevorderen. Veel lidstaten hebben stimulansen om langer te werken. Maatregelen houden in : verhoogde leeftijd voor pensionering, flexibel pensioen, verhoogde bijdrageperioden noodzakelijk voor een volledig pensioen en het voorstellen van werkstimulansen in pensioensystemen. Als deel van hun hervorming promoten de lidstaten onophoudelijk private pensioenfondsen om de autoriteiten te verlichten van de financiële last van de staatspensioenen. Maar de schadelijke impact van zulke hervormingen op vrouwen en andere kwetsbare groepen (werklozen, deze met familiale verzorgingsplichten, enz.) is verontrustend en moet worden bestreden. Hervormingen moeten zijn gebaseerd op het principe van solidariteit tussen en in de generaties en op gendergelijkheid. Iedere pensioenhervorming moet de verschillende gevallen van gendergelijkheid inhouden. Voorbeeld : - Loopbaanonderbreking door zorgtaken of segmentatie in de arbeidsmarkt. - De verzekering dat alle werknemers toegang hebben tot voldoende pensioen. - Solidariteit breng een toegevoegde waarde aan de maatschappij door faire welvaartverdeling, verstevigde sociale samenhang en een bredere overdracht van kennis. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Alhoewel de meeste pensioensystemen georganiseerd worden op nationaal vlak kunnen regionale of lokale autoriteiten bijdragen tot de opbouw van een hoger pensioeninkomen voor hun bevolking door het oprichten van lokale beroepspensioenfondsen, gevormd volgens de noden van hun bevolking. Zij kunnen tevens de solidariteitselementen in deze fondsen mede financieren, zoals de gelijkschakeling met bijdrageperioden ingeval van ziekte of ouderschapsverlof.

18 Voorbeeld : Het pensioenplan gepromoot door het Italiaanse Zuid-Tirol is een goed voorbeeld van regionale betrokkenheid in het bevorderen van duurzame pensioensystemen. Het lokaal bestuur schenkt verscheidene diensten en solidariteitsvoordelen aan zijn burgers en steunt hun aanhechting aan een bijkomend pensioenfonds. Het pensioenplan betaalt de administratieve kosten en betaalt de bijdragen van werknemers die tijdelijk werkonbekwaam zijn. Op nationaal vlak : De lidstaten van de Europese Unie zouden een minimum pensioen moeten waarborgen teneinde de armoede te bestrijden van de meest kwetsbare ouderen : oudere vrouwen, oudere alleenstaanden, oudere migranten of oudere gehandicapten. Zij hebben nood aan een gepast opvangnet van de staat om onafhankelijk en fatsoenlijk te kunnen leven. In de hervormde pensioensystemen moet er rechtvaardigheid, gelijkheid en solidariteit worden verzekerd, ook bij de 2 de en 3 de pijlers. Pensioenhervormingen moeten intergenerationele solidariteit bevorderen, teneinde op lange termijn de sociale samenhang te versterken. Solidariteit tussen en in generaties moet een belangrijke plaats innemen bij de wettelijke pensioenen, waarvan het systeem transparant moet zijn en iedereen er kan van genieten. Waar nationale wetgeving voorziet in op solidariteit gebaseerde pensioenen voor gepensioneerde werknemers, zou deze solidariteit ook verplicht moeten worden voor de zwakkeren in de maatschappij. Voorbeeld : In Nederland worden pensioenen bepaald door collectieve arbeidsovereenkomsten, afgesloten door sociale partners op industriewijd gebied. Zij zijn gebaseerd op solidariteit : werknemers hebben dezelfde pensioenrechten aan dezelfde voorwaarden ongeacht hun geslacht, ouderdom of gezondheidstoestand. Deze afgedwongen systemen bieden bescherming tegen risico s zoals werkonbekwaamheid. De kosten voor dit systeem zijn lager door de omvang en de returns van de investeringen zijn gewoonlijk hoger omdat men kan investeren op lange termijn. Op Europees vlak : De Europese Unie heeft een hoofdrol te spelen in de versterking van een globale sociale onderlinge samenhang in het belang van alle burgers, in t bijzonder van de meest kwetsbare volksgroepen. Deze rol is meer dan ooit gewettigd in de huidige tijd van financiële en economische crisis, waar de burgers moeten worden verzekerd van hun toekomst, ongeacht van het pensioenopbouwmodel in hun respectieve landen. In het kader van de Europa 2020 Inclusieve Groeidoelstelling plant de Europese Unie een raming van geschiktheid en duurzaamheid van sociale zekerheid en pensioensystemen. Dit moet worden verwezenlijkt door een versterkte Open Methode van Coördinatie (OMC) om te zoeken naar gemeenschappelijke referentiepunten voor mogelijkheden, doelstellingen, overeen te komen om de armoede bij gepensioneerden te bestrijden en voordeel te vinden door wederzijdse kennis. Voor beeld : Teneinde solidariteitselementen in dit programma te verzekeren moeten aangesloten beroepspensioenfondsen over een mandaat beschikken. Het Europees Hof van Justitie erkent dit principe door de solidariteitsvoorziening te beschouwen als een missie van algemeen belang. Het Hof verklaarde vooral dat de verplichte bijdrage aan een beroepspensioenfonds, overeengekomen in een collectieve overeenkomst, verantwoord is in zo verre dat haar verplichting nodig is om

19 solidariteit te verzekeren tussen de deelgenoten. Daarom verrechtvaardigde het Hof de vrijstelling aan deze particuliere fondsen van de concurrentieregels van de Europese Unie. Wist U dat pensioensystemen de armoede bij ouderen opmerkelijk hebben verminderd, alhoewel het armoederisico bij ouderen groter is dan bij de algemene bevolking? Alleenstaande oude vrouwen hebben een groter armoederisico dan alleenstaande oude mannen (Gezamenlijk verslag inzake Sociale Bescherming en Sociale Inclusie 2010). Intergenerationele solidariteit in de context van gezondheid en lange-termijn-zorg Gezondheid- en lange-termijn-zorgsystemen moeten gebaseerd zijn op solidariteit in en tussen generaties en een hoofdrol spelen in sociale samenhang. Het is van vitaal belang een hoog peil van sociale bescherming te behouden. Socioeconomische systemen leiden in deze crisistijd tot ongelijkheden wat gezondheid betreft. Het milieu en levensstijlfactoren spelen een belangrijke rol in de intergenerationele overdracht van gezondheidsrisico s. Er is een onmiskenbare noodzakelijkheid alle generaties te mobiliseren om intergenerationele overdracht van ziekten te voorkomen. Vaststellend de onvermijdelijk verhogende uitgaven in t bijzonder wat langetermijn-zorg betreft moeten nieuwe financieringsbronnen worden gevonden. Gezondheid en langetermijn-zorg, inbegrepen het voorkomen en vroege interventie, moeten worden beschouwd in een levenscyclus- benadering ten voordele van alle leeftijdsgroepen en dit als een investering en niet als een kost. De betreffende sectoren hebben ook een hoog potentieel voor job-creatie. Meer financiële middelen zouden in het budget moeten worden voorzien i.v.m. preventie en gezonde levensstijl om chronische ziekten en afhankelijkheid te voorkomen of uit te stellen. Gezondheidskwaliteit en verzorgingsdiensten zijn essentieel voor een fatsoenlijk leven voor allen; zij moeten toegankelijk en betaalbaar zijn voor allen en in t bijzonder voor de meest kwetsbare groepen in de maatschappij. Teneinde de kwaliteit van de gezondheidsdiensten te verbeteren zouden de autoriteiten moeten streven naar de coördinatie en integratie van gezondheid- en lange-termijn-zorg diensten, gemeenschappelijke en thuiszorg. Betere werkvoorwaarden zouden moeten worden voorzien om afgestudeerde en gekwalificeerde zorgverleners aan te trekken en te behouden. In de hoog gefeminiseerde zorgsector is er zeer veel deeltijds werk en zijn er veel tijdelijke contracten en migranten werkzaam. Verontrustende weddenschalen verlaagden nog en zijn thans onder het Europees economisch gemiddelde. De levenskwaliteit en de fatsoenlijke behandeling van zorgontvangers en de noodzaak om misbruik te voorkomen zijn essentiële beleidsopties.

20 Het groeiend aantal ouderen die lijden aan Alzheimer en dementie brengen met zich mee dat naast gepaste verzorging voor patiënten, de steun van informele/familiale zorgdragers effectief moet zijn, inbegrepen bekwamen van mannen om hun deel van de zorgverantwoordelijkheden gedurende een levenscyclus te kunnen opnemen. De zorgsector is een job-creatie-sector waar het potentieel voor hoge kwaliteitstewerkstelling kan worden ontwikkeld. Aanbevelingen Op lokaal vlak : Betere coördinatie van gezondheids- en lange-termijn-zorg : zorg voor multidiscipline, aanstellen van case managers en verplegend personeel betrekken in de follow-up van chronische ziekten. Men moet informele/familiale verzorgers en vrijwilligers meer integreren in het ganse zorgproces en hen steun verlenen en begeleiding. Voorbeeld : vrijwilligerswerk in hospitalen, verzorgingsinstellingen en rusthuizen in België. In Wallonië worden vrijwilligers gesteund om residentiële ouderen en/of kinderen te bezoeken die gehospitaliseerd werden, om te helpen bij het eten, met hen te gaan wandelen, boeken en kranten voor hen voor te lezen en met hen te spreken of te spelen. Dergelijke initiatieven die vrijwilligers van alle leeftijden aantrekken worden toegepast in verscheidene regio s van de Europese Unie en de meesten benodigen steun van de lokale autoriteiten om dit type van cruciale steun aan te houden. Op nationaal vlak : Intergenerationele solidariteit moet worden versterkt in alle vormen van sociale en gezondheidsbeschermingsystemen. Preventieve maatregelen moeten worden genomen om de levenskwaliteit te verbeteren en chronische ziekten, zwakheid en handicaps te verminderen. Nationale regeringen hebben een belangrijke rol in het oplossen van het tekort aan zorgstaf en kunnen innovatieve maatregelen toepassen om een beter werkmilieu te scheppen teneinde de lokale autoriteiten te helpen in het recruteren en behoud van professionele verzorgers. Zij kunnen ook een beleid voeren om informele/familiale zorgdragers te steunen. Voorbeeld : Lange-termijn-zorg in Duitland. Personen die zorg behoeven en hun familieleden kunnen nu steun krijgen van een case manager, die als centraal contactpunt raad geeft en het ganse spectrum van zorg coördineert voor de personen die zorg behoeven. Verder voorziet de wet de vestiging van dichtbij huis centra. Op Europees vlak : In het plan van de Europa 2020 Strategie stelt de Europese Commissie voor mogelijkheden te identificeren om de toegang tot gezondheidszorgsystemen te verzekeren. Deze doelstelling zou moeten worden bereikt op basis van solidariteit tussen en binnen generaties, tussen de rijken en de armen, de gezonde en de zieke mensen en tussen de regio s. De Open Coördinatie Methode inzake sociale bescherming en sociale inclusie heeft bewezen een nuttig instrument te zijn voor de uitwisseling van goede praktijken en wederzijds leren, maar ze moet worden versterkt om de ontwikkeling van de doelstellingen, het volgen van de referentiepunten, het toezicht en de

Personen met een handicap hebben gelijke rechten

Personen met een handicap hebben gelijke rechten Personen met een handicap hebben gelijke rechten De Europese strategie voor personen met een handicap 2010-2020 Europese Commissie Gelijke rechten, gelijke kansen Europese toegevoegde waarde Circa 80 miljoen

Nadere informatie

R A P P O R T Nr. 87 --------------------------------

R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- R A P P O R T Nr. 87 -------------------------------- Europese kaderovereenkomst betreffende inclusieve arbeidsmarkten Eindevaluatie van de Belgische sociale partners ------------------------ 15.07.2014

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 oktober 2004 (10.11) (OR. en) 13996/04 LIMITE JEUN 89 EDUC 211 SOC 512

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 oktober 2004 (10.11) (OR. en) 13996/04 LIMITE JEUN 89 EDUC 211 SOC 512 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 29 oktober 2004 (10.11) (OR. en) PUBLIC 13996/04 LIMITE JEUN 89 EDUC 211 SOC 512 IEIDENDE NOTA van: het secretariaat-generaal aan: de Raad en de vertegenwoordigers

Nadere informatie

NOTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Gezamenlijke conclusies van de Jeugdconferentie van de EU (Dublin, 11-13 maart 2013)

NOTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Gezamenlijke conclusies van de Jeugdconferentie van de EU (Dublin, 11-13 maart 2013) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 22 maart 2013 (26.03) (OR. en) 7808/13 JEUN 33 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Gezamenlijke conclusies van de Jeugdconferentie

Nadere informatie

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú

BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú BESCHERMING TEGEN DISCRIMINATIE VOOR Ú De Socialistische Fractie in het Europees Parlement streeft naar de garantie dat iedereen zich volledig aanvaard voelt zoals hij of zij is, zodat we in onze gemeenschappen

Nadere informatie

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR

Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR Associatie Raamwerk Overeenkomst tussen de Republiek Suriname en MERCOSUR De Argentijnse Republiek, de Federatieve Republiek Brazilië, de Republiek Paraguay, de Republiek ten oosten van de Uruguay, de

Nadere informatie

Thema 2: Kwaliteit van de arbeid

Thema 2: Kwaliteit van de arbeid Thema 2: Kwaliteit van de arbeid Het hebben van een baan is nog geen garantie op sociale integratie indien deze baan niet kwaliteitsvol is en slecht betaald. Ongeveer een vierde van de werkende Europeanen

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID

KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID KBC GROEP GROEPSWIJD WERKNEMERS-STAKEHOLDERSBELEID Inleiding De KBC-groep wil een onafhankelijke bank-verzekeraar zijn voor particulieren en kleine en middelgrote ondernemingen in geselecteerde Europese

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang

Figure 1 logo vrouwenraad. De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang Figure 1 logo vrouwenraad De Vrouwenraad wil voor elk kind betaalbare, toegankelijke en kwaliteitsvolle kinderopvang INHOUDSTAFEL kinderopvang... 1 Een kaderdecreet kinderopvang... 2 Kwaliteitsvolle kinderopvang...

Nadere informatie

Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede

Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede Het Europees Sociaal Investeringspakket door een Vlaamse bril Workshop kinderarmoede 4 november 2013 Henk Van Hootegem henk.vanhootegem@cntr.be 02/212.31.71 Identikit: Steunpunt tot bestrijding van armoede,

Nadere informatie

EAPN Assessment: Nationale Hervormingsprogramma s en Nationale Sociale Rapporten. 26 september 2012 Brussel

EAPN Assessment: Nationale Hervormingsprogramma s en Nationale Sociale Rapporten. 26 september 2012 Brussel EAPN Assessment: Nationale Hervormingsprogramma s en Nationale Sociale Rapporten 26 september 2012 Brussel 1. Europa 2020 - Minder en minder aandacht voor inclusieve groei en armoede doelstelling Economisch

Nadere informatie

Pensioenzekerheid voor iedereen

Pensioenzekerheid voor iedereen Pensioenzekerheid voor iedereen WAAROM HERVORMEN? Fundamenten sociale zekerheid dateren van WO II: 65 jaar geleden Uitgangspunten (sociale bescherming met evenwicht tussen solidariteit en verzekerd inkomen)

Nadere informatie

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK

ILO-VERKLARING BETREFFENDE DE FUNDAMENTELE PRINCIPES EN RECHTEN OP HET WERK Toelichting In het onderstaande zijn de afzonderlijke elementen van het normatieve kader integraal opgenomen en worden ze nader toegelicht en beschreven. Daarbij wordt aandacht besteed aan de volgende

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014

EUROPEES PARLEMENT 2009-2014. Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Zittingsdocument 23.1.2014 B7-0000/2014 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van vraag voor mondeling antwoord B7-0000/2014 ingediend overeenkomstig artikel 115, lid 5, van het

Nadere informatie

Manifest voor de Rechten van het kind

Manifest voor de Rechten van het kind Manifest voor de Rechten van het kind Kinderen vormen de helft van de bevolking in ontwikkelde landen. Ongeveer 100 miljoen kinderen leven in de Europese Unie Het leven van kinderen in de hele wereld wordt

Nadere informatie

AMENDEMENTEN 1-26. NL In verscheidenheid verenigd NL 2010/2272(INI) 18.5.2011. Ontwerpadvies Giles Chichester (PE462.744v02-00)

AMENDEMENTEN 1-26. NL In verscheidenheid verenigd NL 2010/2272(INI) 18.5.2011. Ontwerpadvies Giles Chichester (PE462.744v02-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie verzoekschriften 2010/2272(INI) 18.5.2011 AMENDEMENTEN 1-26 Giles Chichester (PE462.744v02-00) over mobiliteit en integratie van gehandicapten en de Europese strategie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 22 112 Nieuwe Commissievoorstellen en initiatieven van de lidstaten van de Europese Unie Nr. 1249 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN BUITENLANDSE

Nadere informatie

10 punten voor een duurzaam pensioenbeleid in de bouwsector.

10 punten voor een duurzaam pensioenbeleid in de bouwsector. 10 punten voor een duurzaam pensioenbeleid in de bouwsector. De aangesloten lidorganisaties van de EFBH zijn zich terdege bewust van de huidige en toekomstige uitdagingen om een adequaat pensioenbeleid

Nadere informatie

Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s

Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s Onverwachte en moeilijk beheersbare instroom van personen uit Midden- en Oost-Europa in steden van de Benelux en aangrenzende regio s Memorandum of Understanding De Ministers, bevoegd voor het stedelijk

Nadere informatie

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen?

Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Hoe beïnvloedt het Europese beleid de uitvoering van het arbeidsmarktbeleid in Vlaanderen? Cascade van beleidsniveaus en beleidsteksten Beleid EU Strategie Europa 2020 Europees werkgelegenheidsbeleid Richtsnoeren

Nadere informatie

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN

BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN BELEID OP VLAK VAN ONTWIKKELINGSSAMENWERKING: IN BELGIË EN DAARBUITEN KAMER VAN VOLKSVERTEGENWOORDIGERS 1. Het landbouwdossier Het feit dat Westerse landbouwproducten de lokale markten in het Zuiden verstoren.

Nadere informatie

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa

www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa www.share-project.be De resultaten van de studie 50+ in Europa Wat nu? De volgende stap in het 50+ in Europa - project is het toevoegen van de levensloopgeschiedenis van mensen aan de bestaande SHARE-database.

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie 10 april 2001 VOORLOPIGE VERSIE 2000/2243(COS) ONTWERPADVIES van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek

Nadere informatie

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers

Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Gelijkgestelde periodes in de pensioenopbouw bij werknemers Peeters, H. & Larmuseau, H. (2005). De solidariteit van de gelijkgestelde periodes. Een exploratie van de aard, het belang en de zin van de gelijkgestelde

Nadere informatie

27 30 oktober 2011 KAV - Belgium. Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection!

27 30 oktober 2011 KAV - Belgium. Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection! EBCA seminarie Londen Marietje Van Wolputte 27 30 oktober 2011 KAV - Belgium Wanted: Genderproof systems of Social Security and Protection! 1 Inleiding: Armoede is vrouwelijk. Dat is een wereldwijd gegeven.

Nadere informatie

Mobiliteit. Onderwijs Normen

Mobiliteit. Onderwijs Normen Kwaliteit Erkenning Mobiliteit Onderwijs Normen Werkgelegenheid Kwalificaties en opleidingsprogramma s gericht op de arbeidsmarkt ontwikkelen Het VSPORT + Project Het VSPORT + Project heeft als hoofddoel

Nadere informatie

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008. Armoede in België

ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008. Armoede in België ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 17 oktober 2008 Armoede in België Ter gelegenheid van de Werelddag van Verzet tegen Armoede op 17 oktober heeft de Algemene Directie Statistiek

Nadere informatie

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van

WAAR WIJ VOOR STAAN. Socialisten & Democraten in het Europees Parlement. Fractie van de Progressieve Alliantie van WAAR WIJ VOOR STAAN. Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten & Democraten in het Europees Parlement Strijden voor sociale rechtvaardigheid, het stimuleren van werkgelegenheid en groei, hervorming

Nadere informatie

Impact van de EU op human resources planning in healthcare

Impact van de EU op human resources planning in healthcare Impact van de EU op human resources planning in healthcare Brussel, 10 maart 2007 Rita Baeten Observatoire social européen v.z.w. bevoegdheden EU versus lidstaten Lidstaten Opleiding en onderwijs organisatie

Nadere informatie

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit.

Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES. 2. Mobiliteit Ouderen willen zich overal kunnen verplaatsen, ook bij beperking van de persoonlijke mobiliteit. OOK Vlaams OUDEREN OVERLEG KOMITEE vzw - Vlaamse OUDERENRAAD Aandachtspunten t.a.v. de PROVINCIES 1. Informatie en communicatie Ouderen willen de diensten en taken van de provincie beter kennen. 2. Mobiliteit

Nadere informatie

Sociale rechten en handicap POSITIENOTA

Sociale rechten en handicap POSITIENOTA Sociale rechten en handicap POSITIENOTA FEBRUARI 2015 1. INLEIDING Onder sociale rechten verstaan wij rechten die toegekend worden door het socialezekerheidssysteem, zoals de geneeskundige verzorging,

Nadere informatie

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen

GOF. Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Belgische gedragscode voor veiliger gsm-gebruik door jonge tieners en kinderen Voorwoord In februari 2007 ontwikkelden de Europese mobiele providers en content providers een gezamenlijke structuur voor

Nadere informatie

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement

GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE. De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement GENDERGELIJKHEID SOLIDARITEIT ACTIE De werkzaamheden van GUE/NGL in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid van het Europees Parlement Gendergelijkheid, solidariteit, actie Voor politieke

Nadere informatie

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer

Sociaal kapitaal en gezondheid. Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Sociaal kapitaal en gezondheid Annelien Poppe Evelyn Verlinde Prof. dr. Sara Willems Prof. dr. Jan De Maeseneer Inhoudstafel Sociaal kapitaal: definitie Sociaal kapitaal bij financieel kwetsbare welzijnszorggebruikers

Nadere informatie

Versie 2008 9 Erkenning van je rechten en hoe kan je ze verdedigen?

Versie 2008 9 Erkenning van je rechten en hoe kan je ze verdedigen? Versie 2008 9 Erkenning van je rechten en hoe kan je ze verdedigen? Verantwoordelijke Uitgever: Daniël Samyn, Dienst Beroepsopleiding, departement Onderwijs en Vorming, Koning Albert-II laan 15, 1210 Brussel

Nadere informatie

MEMORANDUM VAN OVEREENSTEMMING OVER ONTWIKKELINGSSAMENWERKING TUSSEN DE REGERING VAN DE REPUBLIEK ZUID-AFRIKA EN DE VLAAMSE REGERING

MEMORANDUM VAN OVEREENSTEMMING OVER ONTWIKKELINGSSAMENWERKING TUSSEN DE REGERING VAN DE REPUBLIEK ZUID-AFRIKA EN DE VLAAMSE REGERING - 1 - MEMORANDUM VAN OVEREENSTEMMING OVER ONTWIKKELINGSSAMENWERKING TUSSEN DE REGERING VAN DE REPUBLIEK ZUID-AFRIKA EN DE VLAAMSE REGERING INLEIDING De regering van de Republiek Zuid-Afrika (hierna "Zuid-Afrika"

Nadere informatie

EUROPEAN DISABILITY FORUM...

EUROPEAN DISABILITY FORUM... Deïnstitutionalisering en de rechten van personen met een handicap perspectief van Europese Unie... An-Sofie Leenknecht, EDF Human Rights Officer, Brussel, 26 november 2014 EUROPEAN DISABILITY FORUM Vertegenwoordigen

Nadere informatie

Door de overname van Carestel is de reikwijdte van de EOR een eerste maal gewijzigd.

Door de overname van Carestel is de reikwijdte van de EOR een eerste maal gewijzigd. EUROPESE ONDERNEMINGSRAAD VAN DE WERKNEMERS VAN GROEP AUTOGRILL DE OVEREENKOMST Tussen de Hoofddirectie van de Groep Autogrill, overeenkomstig art. 2 van Wetsbesluit 74/2002 vertegenwoordigd door de Chief

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 7.6.2006 COM(2006) 275 definitief Deel I MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN DE RAAD, HET EUROPEES PARLEMENT, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITE EN

Nadere informatie

2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan?

2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan? 2. Hoe kan je de strijd tegen discriminatie aangaan? Om de strijd tegen discriminatie op de werkvloer aan te gaan, kan je als militant beroep doen op een breed wettelijk kader. Je vindt hieronder de belangrijkste

Nadere informatie

Ontwerp van samenwerkingsakkoord

Ontwerp van samenwerkingsakkoord Ontwerp van samenwerkingsakkoord Tussen: de Franse Gemeenschap Vertegenwoordigd door Mevrouw Fadila LAANAN, Minister van Cultuur, Audiovisuele Zaken, Gezondheid en Gelijkheid van Kansen En: de Vlaamse

Nadere informatie

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen?

Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Bediende in de logistieke sector: kansen voor vrouwen? Welke percepties leven er bij werknemers en studenten omtrent de logistieke sector? Lynn De Bock en Valerie Smid trachten in hun gezamenlijke masterproef

Nadere informatie

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat'

I B O. Een werknemer op maat gemaakt. 1. IBO = training-on-the-job. IBO = 'werkplekleren' IBO = 'een werknemer op maat' I B O Een werknemer op maat gemaakt Eén van de kernopdrachten van de VDAB bestaat uit het verstrekken van opleiding. Het tekort aan specifiek geschoold personeel en de versnelde veranderingen in de werkomgeving

Nadere informatie

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU

De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU Belgisch voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie De horizontale sociale clausule en sociale mainstreaming in de EU De horizontale sociale clausule als oproep voor het intensifiëren van de samenwerking

Nadere informatie

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78

Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE 6855/07 SOC 78 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 februari 2007 (01.03) (OR. fr) 6855/07 SOC 78 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010

Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Boodschap uit Gent voor Biodiversiteit na 2010 Belgisch voorzitterschap van de Europese Unie: Conferentie over Biodiversiteit in een veranderende wereld 8-9 september 2010 Internationaal Conventiecentrum

Nadere informatie

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren

PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU. Zittingsdocument. inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren PARITAIRE PARLEMENTAIRE VERGADERING ACS-EU Zittingsdocument ACP-EU/100.504/B/09 31.08.2009 VERSLAG inzake de sociale en culturele integratie en participatie van jongeren Commissie sociale zaken en milieu

Nadere informatie

WORKSHOP EQUALITY PAYS OFF (GELIJKHEID LOONT)

WORKSHOP EQUALITY PAYS OFF (GELIJKHEID LOONT) WORKSHOP EQUALITY PAYS OFF (GELIJKHEID LOONT) Vrouwelijk toptalent aantrekken en behouden Datum: 30 mei 2013 Locatie: Verbond van Belgische Ondernemingen Ravensteinstraat 4 1000 Brussel WAAROM DEELNEMEN?

Nadere informatie

Samen naar de Europese Agenda Stad

Samen naar de Europese Agenda Stad Samen naar de Europese Agenda Stad VNG Bestuurdersdag 30 November 2015 Nicolaas Beets Dutch Urban Envoy Inhoud Doelstellingen van het NL se EU Voorzitterschap 12 Thema s voor de Europese Agenda Stad Partnerschappen

Nadere informatie

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT

ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT ITINERA INSTITUTE PERSBERICHT België WK VOETBAL is een immigratienatie 2018, 2012/11 15 05 2012 MENSEN WELVAART BESCHERMING België is een immigratienatie: 25% van de bevolking is van oorsprong migrant.

Nadere informatie

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE

SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel SOCIALE EN BURGERSCHAPSCOMPETENTIE Algemene vorming op het einde van de derde graad secundair onderwijs Voor de sociale

Nadere informatie

Commissie economische en monetaire zaken. van de Commissie economische en monetaire zaken. aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken

Commissie economische en monetaire zaken. van de Commissie economische en monetaire zaken. aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie economische en monetaire zaken 19.11.2012 2012/2234(INI) ONTWERPADVIES van de Commissie economische en monetaire zaken aan de Commissie werkgelegenheid en sociale

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Voorstel voor een besluit (COM(2003) 54 C5-0060/2003 2003/0025(COD))

EUROPEES PARLEMENT. Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Voorstel voor een besluit (COM(2003) 54 C5-0060/2003 2003/0025(COD)) EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen 18 juni 2003 PE 331.551/22-48 AMENDEMENTEN 22-48 Ontwerpverslag (PE 331.551) Lissy Gröner over het voorstel voor een besluit

Nadere informatie

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be

many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be many lives blijf uw leven beleven ook tijdens uw pensioen pension plan www.axa.be Beleef verschillende levens in één leven Op een serene manier verschillende levens beleven in één leven vol ervaringen

Nadere informatie

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2

1. WAAROM DIT HANDBOEK? 2 2 1.1. WAAROM DIT HANDBOEK? Internationale mobiliteit wordt steeds meer een absolute noodzaak op een arbeidsmarkt waar een sterke vraag heerst naar meer flexibiliteit en aanpassingsvermogen. Een van de

Nadere informatie

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag,

gelet op artikel 63, eerste alinea punt 3 van het EG-Verdrag, P5_TA(2002)0591 Verblijfstitel met een korte geldigheidsduur * Wetgevingsresolutie van het Europees Parlement over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de verblijfstitel met een korte

Nadere informatie

COHESIEBELEID 2014-2020

COHESIEBELEID 2014-2020 GEÏNTEGREERDE TERRITORIALE INVESTERING COHESIEBELEID 2014-2020 De nieuwe wet- en regelgeving voor de volgende investeringsronde van het EU-cohesiebeleid voor 2014-2020 is in december 2013 formeel goedgekeurd

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 31 oktober 2012 (08.11) (OR. en) 15647/12 JEU 88 SOC 873 EDUC 319 CULT 138 RELEX 986

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 31 oktober 2012 (08.11) (OR. en) 15647/12 JEU 88 SOC 873 EDUC 319 CULT 138 RELEX 986 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 31 oktober 2012 (08.11) (OR. en) 15647/12 JEU 88 SOC 873 EDUC 319 CULT 138 RELEX 986 OTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: het Comité van permanente vertegenwoordigers

Nadere informatie

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg

De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg De meerwaarde van het contextueel denkkader binnen de ouderenzorg Claire Meire 2014 Een sterveling draagt zijn ouders op zijn schouders. Of niet op zijn schouders. In zijn binnenste. Zijn leven lang moet

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 november 2010 (01.12) (OR. en) 17223/10 ASIM 120 NOTA van: aan: Betreft: het voorzitterschap het Comité van permanente vertegenwoordigers/de Raad Gezamenlijke verklaring

Nadere informatie

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT

TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT TYPES INSTRUMENTEN OVERZICHT Aanbeveling... 2 Advies... 2 Algemeen commentaar... 2 Beleidsdocument... 3 Besluit... 3 Decreet... 3 Europees besluit... 3 Grondwet... 3 Koninklijk besluit... 3 Mededeling...

Nadere informatie

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo

Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo Cultura Creative (RF) / Alamy Stock Photo DE EUROPESE STRUCTUUR- EN INVESTERINGSFONDSEN (ESI-FONDSEN) EN HET EUROPEES FONDS VOOR STRATEGISCHE INVESTERINGEN (EFSI) HET VERZEKEREN VAN COÖRDINATIE, SYNERGIEËN

Nadere informatie

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt

Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt IP/97/507 Brussel, 10 juni 1997 Commissie publiceert Groenboek over aanvullende pensioenen in de interne markt De Europese Commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een Groenboek over aanvullende pensioenen

Nadere informatie

Studiedag over pensioenen 09.06.2015

Studiedag over pensioenen 09.06.2015 Dames en heren, Studiedag over pensioenen 09.06.2015 Vooreerst dank ik u voor de uitnodiging op deze studiedag. U hebt mij uitgenodigd om te spreken over een fundamentele kwestie: «Met welke uitdagingen

Nadere informatie

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00)

Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid 2008/0192(COD) 12.4.2010 AMENDEMENTEN 15-34 Ontwerpaanbeveling voor de tweede lezing Astrid Lulling (PE439.879v01-00) Beginsel

Nadere informatie

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020

Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 EUROPESE COMMISSIE Samenvatting van de partnerschapsovereenkomst voor Nederland, 2014-2020 Algemene informatie De partnerschapsovereenkomst (PO) van Nederland is het overkoepelende strategische document

Nadere informatie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie

Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie Mr Roger VAN BOXTEL, Minister of City Management and Integration, Netherlands Tweede Europese Forum over de cohesie Georganiseerd door de Europese Commissie 21-22 mei 2001 Enkel gesproken tekst geldt Tweede

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie werkgelegenheid en sociale zaken

EUROPEES PARLEMENT. Commissie werkgelegenheid en sociale zaken EUROPEES PARLEMENT 1999 2004 Commissie werkgelegenheid en sociale zaken 22 november 2001 PE 305.739/1-17 AMENDEMENTEN 1-17 ONTWERPVERSLAG - Piia-Noora Kauppi (PE 305.739) over de mededeling van de Commissie

Nadere informatie

N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES. over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD

N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES. over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD N Uitzwerming A2 Brussel, 25 november 2014 MH/BL/AS 722-2014 ADVIES over DE TECHNIEK VOOR OPRICHTING VAN ONDERNEMINGEN, UITZWERMING GENAAMD (goedgekeurd door het bureau op 10 juni 2014, bekrachtigd door

Nadere informatie

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA)

JOBDISABILI. Sociale Onderneming Informatiefiche (ITALIË) A. SOCIALE VERANDERING. Opgericht in 2011. Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) www.socialbiz.eu Sociale Onderneming Informatiefiche JOBDISABILI (ITALIË) Opgericht in 2011 Rechtsvorm Bedrijf met beperkte aansprakelijkheid (BVBA) Sector Werkgebied Diensten aan bedrijven Lokaal, Europa

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg»

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» «Historisch Koekelberg» in enkele cijfers Gewestelijke toelage : 11.000.000 Federale

Nadere informatie

DE HELSINKI GROEP voor vrouwen en wetenschap

DE HELSINKI GROEP voor vrouwen en wetenschap DE HELSINKI GROEP voor vrouwen en wetenschap NATIONAAL BELEID INZAKE VROUWEN EN WETENSCHAP IN EUROPA * SAMENVATTING * 2 Er is toenemende bezorgdheid op het niveau van de Europese Unie (EU) over de kwestie

Nadere informatie

Syllabus Communicatie en Intergenerationele Samenwerking voor werknemers binnen de publieke sector met een leeftijd van 30-

Syllabus Communicatie en Intergenerationele Samenwerking voor werknemers binnen de publieke sector met een leeftijd van 30- Syllabus Communicatie en Intergenerationele Samenwerking voor werknemers binnen de publieke sector met een leeftijd van 30- Inleiding: De opleiding in en intergenerationele samenwerking is bedoeld voor

Nadere informatie

ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije.

ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije. 2013-1-ES1-LEO05-66586 SENDI - Special Education Needs and Disability Inclusion ALGEMEEN MARKTONDERZOEK In Spain, Nederland, Engeland, Tsjechië en Bulgarije. Dit project werd gefinancierd met steun van

Nadere informatie

Wat willen we in Pegode VZW bereiken?

Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Niel, 15 november 2012 Wat willen we in Pegode VZW bereiken? Doelstelling Pegode VZW zoals vermeld in de statuten: De vereniging heeft als doel, met uitsluiting van elk winstoogmerk, de maatschappelijke

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 april 2010 (06.05) (OR. en) 9018/10 JEUN 16 SOC 293. NOTA het secretariaat-generaal van de Raad

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 29 april 2010 (06.05) (OR. en) 9018/10 JEUN 16 SOC 293. NOTA het secretariaat-generaal van de Raad RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 29 april 2010 (06.05) (OR. en) 9018/10 JEUN 16 SOC 293 NOTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: de Raad nr. vorig doc.: 8265/10 JEUN 12 SOC 247 Betreft: Resolutie

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020

SOCIAAL PERSPECTIEF. sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 SOCIAAL PERSPECTIEF sociale structuurvisie Zaanstad 2009-2020 De sociale ambitie: Zaanstad manifesteert zich binnen de metropoolregio Amsterdam

Nadere informatie

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes

Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Van een geïntegreerde visie naar methodische handelingsprincipes Katrien Steenssens & Barbara Demeyer 24 maart 2009 Activering: wortels van het discours Sociale argumenten wegwerken sociale ongelijkheden

Nadere informatie

voor politiefunctionarissen.

voor politiefunctionarissen. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 8 april 2010 (12.04) (OR. en) 8309/10 ENFOPOL 93 NOTA I/A-PUNT van: het secretariaat-generaal aan: het Coreper / de Raad nr. vorig doc.: 5025/4/10 EUROPOL 3 Betreft:

Nadere informatie

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen

Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Luc Van den Brande Laten we samen aan Europa bouwen Inhoud Mijn overtuigingen 2 Mijn prioriteiten 3 Bakens voor morgen 8 Laten we samen aan Europa bouwen 1 Mijn overtuigingen Mijn overtuigingen Een Europa,

Nadere informatie

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking

betreffende onderwijs in ontwikkelingssamenwerking ingediend op 439 (2014-2015) Nr. 1 16 juli 2015 (2014-2015) Voorstel van resolutie van Ingeborg De Meulemeester, Sabine de Bethune, Herman De Croo, Tine Soens en Wouter Vanbesien betreffende onderwijs

Nadere informatie

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment

Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Code VINCI Leveranciers Global Performance Commitment Contents P. 2 Introductie P. 2 VINCI s commitments P. 4 Leveranciers commitments P. 6 Implementatie 1 15 april 2012 Introductie Deze Code «Global Performance

Nadere informatie

Europese subsidies voor de Sociale Economie

Europese subsidies voor de Sociale Economie Europese subsidies voor de Sociale Economie Kader en functioneren van Europese subsidies Hoe werken EU subsidies? 1 EU BELEIDSKADER BEPALEND VOOR DE INHOUD SUBSIDIEPROGRAMMA S (1) Europa 2020 doelstellingen

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 NOTA van: aan: Betreft: het Italiaanse voorzitterschap de horizontale Groep drugs Ontwerp-resolutie van

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008

EUROPEES PARLEMENT WERKDOCUMENT. Commissie cultuur en onderwijs 7.3.2008 EUROPEES PARLEMENT 2004 Commissie cultuur en onderwijs 2009 7.3.2008 WERKDOCUMENT inzake het voorstel voor het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een actieprogramma ter verhoging

Nadere informatie

Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik

Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 17 november 1999 (OR. en) 12545/1/99 REV 1 LIMITE SAN 171 Betreft : Conclusies van de Raad betreffende de bestrijding van het tabaksgebruik DG I CONCLUSIES VAN DE RAAD

Nadere informatie

Armoedebarometer 2012

Armoedebarometer 2012 Armoedebarometer 2012 Jill Coene An Van Haarlem Danielle Dierckx In opdracht van Decenniumdoelen 2017 Armoede in cijfers Kinderen geboren in een kansarm gezin verdubbeld tot 8,6% op tien jaar tijd - Kwalijke

Nadere informatie

Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET)

Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET) Vertaling Participant report Nederlands KA1-studentenmobiliteit mbo (VET) Let op: Deze vertaling is bedoeld voor studenten die het participant report moeten invullen na terugkomst van de buitenlandstage/bpv.

Nadere informatie

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ---------------------------------------------------------------------------------- CENTRALE RAAD VOOR HET BEDRIJFSLEVEN NATIONALE ARBEIDSRAAD ADVIES Nr. 1.402 Gemeenschappelijke Raadszitting van donderdag 2 mei 2002 ----------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

http://keyconet.eun.org

http://keyconet.eun.org Europees Beleidsnetwerk met betrekking tot Sleutelcompetenties in het onderwijs http://keyconet.eun.org it her Health & Consumers Santé & Consommateurs Over het KeyCoNet project KeyCoNet (2012-14) is een

Nadere informatie