Les 3: How to: Overleven in de sloppenwijken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Les 3: How to: Overleven in de sloppenwijken"

Transcriptie

1 Les 3: How to: Overleven in de sloppenwijken praktisch theoretisch Vakken Nederlands, cultuurwetenschappen, gedragswetenschappen, PAV, godsdienst, zedenleer Doelstellingen en eindtermen De leerlingen: illustreren het belang van sociale samenhang en solidariteit (context 7.1: socioculturele samenleving) geven kenmerken, mogelijke oorzaken en gevolgen van armoede aan (VOET kritisch denken nr 11) toetsen de eigen opvatting aan de verschillende opvattingen over welzijn en verdeling van welvaart (VOET open en constructieve houding nr 16) kunnen originele ideeën en oplossingen ontwikkelen en uitvoeren (VOET creativiteit nr 2) ondernemen zelf stappen om vernieuwingen te realiseren (VOET creativiteit nr 3) dragen zorg voor de toekomst van zichzelf en de ander (VOET zorgzaamheid nr 27) Methodiek Rollenspel Presentatie en groepsgesprek Film (optie) Lesverloop De bedoeling van deze les is om de leerlingen inzicht te geven over de keuzes waarmee inwoners van sloppenwijken in aanraking komen. De leerlingen proberen in het spel een zo goed mogelijke situatie voor hun gezin te voorzien en leren flexibel zijn en omgaan met de gevolgen van hun keuzes. Het rollenspel is een goede manier om leerlingen kritisch te doen denken over de problematiek van ongelijke kansen. Na het spel volgt er een discussie over dit thema. Spelverloop in een notendop De leerlingen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4 personen Introductie door de leerkracht (bijlage 1) De leerlingen lezen de beginsituatie waarin ze zich bevinden (bijlage 2) De leerlingen lossen de eerste vragen per groep op (bijlage 3) De leerlingen maken keuzes per groep (bijlage 4) en kunnen hun keuze verantwoorden De leraar geeft een korte beschrijving over de werkelijke situatie in de sloppenwijken. De leraar kondigt aan dat er een ramp is gebeurd + de gevolgen daarvan op de keuzes die ze eerder maakten. Opmerking: De leerlingen mogen in het begin van het spel nog niet weten dat er een ramp zal gebeuren, het mag hun initiële keuzes niet beïnvloeden.

2 De leerlingen evalueren per groep hoe hun gezin er nu voor staat. Hebben ze de juiste investering gemaakt? Zijn de familieleden gelukkig, gezond en is er genoeg geld? De leerlingen stellen per groep hun gezinssituatie voor aan de rest van de klas. Tot slot volgt een algemene reflectie over de les die dieper ingaat op de problematiek van sloppenwijken en gelijke kansen. I. Introductie (10 min) De leraar toetst af wat de leerlingen weten over sloppenwijken in het algemeen. Waar denken ze aan? Waar bevinden zich sloppenwijken in de wereld? Wat zijn kenmerken van sloppenwijken? Toelichting door de leerkracht: (bijlage 1 om eventueel aan de leerlingen te bezorgen) Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende plaatsen in de stad. Ze worden gebouwd op de helling van bergen en zijn heel slecht verbonden met de rest van de stad. Sloppenwijken ontstaan meestal omdat mensen van het plattenland naar de grote stad verhuizen om werk te zoeken. Ze hebben te weinig geld om een huis te kopen en bouwen een hutje uit bouwafval. Het begin van de ontwikkeling van een sloppenwijk, ook wel barrio genoemd, is bijna altijd illegaal. Soms, als de inwoners geluk hebben, wordt hun barrio door de overheid erkend. De barrio wordt dan voorzien van basisinfrastructuur zoals elektriciteit en water. Maar omdat dit heel slecht (of niet) onderhouden wordt, geraakt dit meestal zeer snel in verval. Niet iedereen die in een sloppenwijk woont, leeft in extreme armoede. Er zijn mensen die heel arm zijn en wonen tussen enkele aluminium platen, maar de meesten wonen in kleine bakstenen huisjes. In deze families hebben enkele familieleden meestel een job in de stad. In de arme families gaat het er vaak erbarmelijk aan toe. Meestal zijn dit alleenstaande moeders met veel kinderen. De kinderen gaan vaak niet, of onregelmatig, naar school en de oudere kinderen moeten hun moeder helpen om de jongeren op te voeden en te ondersteunen. Het leven in de sloppenwijken gaat gepaard met enorm veel misdaad. De inwoners worden regelmatig geconfronteerd met geweld en de dood. Het leven is er erg gevaarlijk. Veel jongeren betreden een drugsbende, omdat ze dit zien als enige uitweg uit hun armoedig leven en als een ontsnappingsmogelijk uit de sloppenwijken. Een mensenleven in de barrios heeft voor veel leden van drugsbendes niet dezelfde waarde als bij ons. Er worden ieder weekend tientallen mensen vermoord, vaak zonder enige reden. Caracas wordt dan ook niet zomaar de moordhoofdstad van de wereld genoemd. II. Beginsituatie De leerlingen worden in groepjes verdeeld van 3 of 4. De leerkracht vertelt dat de leerlingen zich nu dienen in te leven in de rol van een inwoner van de sloppenwijk. De leraar deelt bijlage 2 uit aan de leerlingen. Hierop staat hun beginsituatie beschreven. De leerlingen lezen de beginsituatie.

3 III. Vragen De leraar deelt bijlage 3 uit aan de leerlingen. De leerlingen vullen per groep één tabel in aan de hand van de informatie die in de beginsituatie uitgeschreven staan. De tabel gaat over het belang dat de leerlingen hechten aan iedere investering. Er is dus geen juist of fout antwoord op deze oefening. Voorbeeld bijlage 3: Investering Rangschikking Wat zal verbeteren? Geef elke investering een nummer van 1 tot 6. Geluk, gezondheid en/of geld? Schoolboeken Bril voor opa Moto Medicamenten Voetbalschoenen Gereedschapskoffer (om timmerman te worden) IV. Keuzes maken De leerlingen zullen nu een keuze moeten maken voor het vervolg van hun leven als Juan uit Petare. Ze krijgen bijlage 4 waarop verschillende keuzemogelijkheden staan. Dit kan ook mondeling door de leraar doorlopen worden. De leerlingen discussiëren in hun groepje welke keuze ze zullen maken in hun leven en waarom. Keuze 1 = De meeste van jouw vrienden zijn geïnfiltreerd geraakt in drugsbendes. Je beste vriend is een paar dagen geleden vermoord omwille van een drugskwestie. Je weet dat een bende betreden heel veel verdient maar ook heel risicovol is, toch kies je hiervoor. Keuze 2 = Je hebt gehoord dat er een job vrijkomt in de fabriek waar jouw nonkel werkt. Als je daar aan de slag gaat, zou je een gemiddeld loon verdienen. Je moet dan wel stoppen met school en zou geen tijd meer hebben om met je familie door te brengen. Keuze 3 = Een derde optie is om jouw tante of jouw zus met hun respectievelijke zaken te helpen. Je leert snel en kan goed budgetten beheren dus volgens jou kan jij zeker de inkomsten van een van beide zaken verdubbelen. Keuze 4 = Je overweegt om timmerman te worden, zoals jouw grootvader vroeger. Daarvoor zou je moeten investeren en een gereedschapskoffer moeten kopen maar je zou je wel meer verdienen dan bij de twee voorgaande opties. Keuze 5 = De laatste optie is om zelf op de middelbare school te blijven, met een hogere kans op een beter betaalde job in de toekomst. Naar school gaan zelf is gratis, maar je moet uiteraard wel betalen voor schoolboeken, schrijfgerief De tijd die je doorbrengt op school kan je niet besteden aan werken en geld verdienen.

4 Extra toelichting door de leerkracht over de situatie in de sloppenwijken: Je kunt in dit spel zien dat infiltreren in een drugsbende een heel aantrekkelijke keuze is. Je verdient er veel geld mee en kan daardoor goed voor jouw familie zorgen. Veel jongeren in Caracas verkiezen deze levenswijze bij gebrek aan alternatief. De bendes beheersen het leven in de barrios; ze hebben meer macht dan de lokale politie. Ze zijn ook heel gevoelig aan de afbakening van hun territorium: iedere bende leeft in een bepaalde regio die de andere bendes niet mogen betreden. Het is vanzelfsprekend een heel gevaarlijke levenswijze. Juan had ook de keuze om op school te blijven en terzelfder tijd te werken. Dit wordt heel vaak gedaan in de sloppenwijken. De meeste scholieren werken na de lessen en in het weekend om wat extra geld te verdienen, bv. als bediende in een supermarkt of in een werf. Wat ze met dat geld doen hangt van de situatie van de familie af. Als ze van een heel arme familie afkomstig zijn gebruiken ze het geld om eten voor hun familie te kopen, als ze van een minder arme familie afkomstig zijn houden ze het als extra zakgeld voor zichzelf, om bijvoorbeeld kledij of een gsm te kopen. Heel veel kinderen beginnen te werken vanaf de leeftijd van twaalf jaar. V. Gevolgen van de keuzes De leerkracht kondigt aan dat er een maand voorbij gaat en dat elke keuzes consequenties met zich meebrengt. Afhankelijk van de keuze die ze gemaakt hebben, kunnen ze nu verschillende investeringen doen. Toelichting door de leerkracht: Je hebt nu genoeg geld beschikbaar om bepaalde investeringen te maken. Neem bijlage 3 opnieuw bij de hand: Als je ervoor gekozen hebt om in de drugsbende te gaan, heb je genoeg geld om de top 4 van je lijstje kopen. Koos je ervoor om in de fabriek te gaan werken, mag je enkel je favoriete investering nr 1 maken. Als je jouw zus of tante bent gaan helpen in hun respectievelijke zaken, kan je jouw 2 favoriete investeringen aankopen. Wanneer je, net als je opa, timmerman bent geworden, kan je nu je top 3 investeringen doen. Als je ervoor gekozen hebt om op school te blijven, heb je geen extra geld en kan je nergens in investeren. De leerlingen beantwoorden in hun groep de volgende vragen: Wat kan jij nu kopen? Wat is jouw gezinssituatie nu op het vlak van geld, geluk en gezondheid volgens jou? Extra toelichting door de leerkracht: De kost van een woning in Caracas is onbetaalbaar voor vele families. Arme families in de sloppenwijken krijgen normaal gezien ook geen toegang tot bankleningen. Het is daarom de norm om geld niet te veel te sparen en de extra cash aan materiële objecten uit te geven. Zo kan je veel families tegenkomen die een plasma TV, een blackberry, een microgolf, een auto, een grote frigo hebben Maar dat betekent daarom niet dat ze veel geld hebben. Sommige families opteren er ook voor om hun kinderen naar een privéschool te sturen (= niet gratis zoals de publieke school dat wel is), omdat de kwaliteit van het onderwijs er veel beter is.

5 VI. Ramp De leraar kondigt aan dat er een ramp is gebeurd, namelijk een grondverzakking. Dit zal de situatie van ieder groepje veranderen. In functie van de voorafgaande keuzes bevindt ieder groepje zich in een andere situatie. Toelichting door de leerkracht: Sloppenwijken zijn gebouwd op hellingen. Het heeft de laatste tijd erg geregend en er is een grondverzakking gebeurd. Julie huisje is er erg aan toe. Het staat op instorten en het wordt erg gevaarlijk om er op deze manier in te leven. Timmerman: Je kan jouw huisje zelf herstellen. Drugsdealer: Je hebt genoeg geld om het te laten herstellen. De voorraad drugs die in je huis lag is verloren gegaan. De bende vermoordt je tante Rosita om je te straffen. Fabriek: Je hebt net geen geld genoeg om de herstellingen te betalen. Maar omdat je zo goed werk levert, kom je goed overeen met je baas. Het is een vriendelijke man en je mag een tijdje met je gezin bij hem intrekken tot je geld genoeg hebt om je huis te herstellen. Je hebt jammer genoeg gezondheidsproblemen gekregen door het harde werk in de fabriek. Je zus/tante helpen: Je hebt net genoeg geld om de herstellingen te betalen. Vanaf nu kunnen jouw zus en tante niet meer hun beroep uitoefenen omdat al hun materiaal beschadigd is. Op school blijven: Je hebt niet genoeg geld om de herstellingen te betalen. Je gezin woont twee maanden op straat. Na twee maanden vind je dankzij jouw opleiding een betaalde job waardoor je genoeg geld hebt om je huis te herstellen. Vraag voor de leerlingen is: Wat is volgens jou nu de uiteindelijke gezinssituatie op het vlak van geld, gezondheid en geluk? Bespreek de mogelijke gevolgen van jouw investeringen en keuzes. Extra toelichting door de leerkracht: Grondverzakkingen gebeuren op regelmatige basis in Caracas, omdat de sloppenwijken op hellingen gebouwd zijn. Een grondverzakking wordt meestal veroorzaakt door hevige regen. De grond waar de huizen van de inwoners op gebouwd zijn wordt modder en verschuift, en de huizen storten bijgevolg in. Naast de evidente materiële schade kan dit ook de dood van inwoners veroorzaken. Het voorbeeld met tante Rosita toont aan dat er heel veel moorden en schietpartijen gebeuren in Caracas. Het is een van de meest gevaarlijke steden ter wereld op basis van de criminaliteitscijfers. VII. Reflectie na de les Na het spel volgt er een algemene reflectie in de vorm van een groepsgesprek. De leerlingen kunnen hun persoonlijke visie over de situatie in de sloppenwijken delen met de anderen. Ook kan de link gelegd worden naar het project Embajadores Comunitarios waar de opbrengst van Zuiddag 2012 naartoe gaat. Extra toelichting door de leerkracht: In Westerse landen krijgen we via de media informatie over gebeurtenissen die ver weg plaatsvinden, maar het is dikwijls moeilijk om te weten hoe het er echt aan toe gaat. De bedoeling van dit spel was onder meer om aan te tonen dat jongeren in de sloppenwijken andere keuzemogelijkheden aangeboden krijgen dan jongeren in de Westerse wereld. Het is niet gemakkelijk om dezelfde dromen waar te maken in hun leven omdat ze niet op hetzelfde startpunt beginnen. De grootste doelstelling van Bello Belgo en Embajadores Comunitarios is om ervoor te zorgen dat iedereen wel vanaf hetzelfde punt kan starten. Op die manier

6 willen ze gelijke kansen en meer toekomstmogelijkheden aan alle jongeren aanbieden. De organisaties proberen aan te tonen dat je via kennis en verbale communicatie meer kan bereiken dan met geweld. In het spel wordt duidelijk dat tot een drugsbende toetreden zeer aanlokkelijk kan zijn wanneer je geen uitweg uit je erbarmelijke situatie ziet. VIII: Film Hermano van Marcel Rasquin Een film over het leven in de sloppenwijken: twee jonge broers die wonen in de sloppenwijken van Caracas hebben de kans om profvoetballer te worden. Één van de broers is lid van een plaatselijke criminele bende. De film geeft goed weer met welke keuzes jongeren in de sloppenwijken geconfronteerd worden en hoe aanlokkelijk het is om in een bende te treden. Opmerking: Deze film is jammer genoeg moeilijk te verkrijgen in België. Op youtube en in het Zuiddagkantoor te Brussel is de film beschikbaar met Engelse ondertiteling. Lesmodules Aanbevolen Optioneel informatief I. Introductie over het leven in een sloppenwijk - 15 min. II. Beginsituatie - 10 min VIII. Film Hermano van M. Rasquin - 97 min interactief Inleefspel voor de leerlingen - 40 min. III. Vragen IV. Keuzes V. Gevolgen van de keuzes VI. Rampsituatie Extra toelichting van de leerkracht na elk onderdeel van het inleefspel VII. Reflectie over de problematiek van ongelijke kansen - 15 min. Bijlagen I. Introductie II. Beginsituatie III. Vragen IV. Keuzes

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas

aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Les 3: Overleven in de sloppenwijken / Bijlage I I. Introductie aanvullende informatie over de sloppenwijken in Caracas Er wonen miljoenen mensen in de sloppenwijken van Caracas, verspreid over verschillende

Nadere informatie

Les 5: Sociaal ondernemen

Les 5: Sociaal ondernemen Les 5: Sociaal ondernemen praktisch theoretisch Vakken Nederlands, Moraalleer, Cultuurwetenschappen, Economie, Godsdienst, Maatschappelijke Vorming, Project Algemene Vakken. Doelstellingen en eindtermen

Nadere informatie

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort

Nadere informatie

Les 2: VN en debatteren

Les 2: VN en debatteren Les 2: VN en debatteren praktisch theoretisch Vakken Nederlands, PAV, gedragswetenschappen, godsdienst, zedenleer Doelstellingen en eindtermen Studenten: kunnen kritisch denken kunnen een eigen mening

Nadere informatie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie

Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie Les 1 Van koffieboon tot pakje koffie VAKKEN PAV, Humane Wetenschappen, Aardrijkskunde DOELSTELLINGEN EN EINDTERMEN Gemeenschappelijke stam De leerlingen brengen belangrijke elementen van communicatief

Nadere informatie

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL

WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL WORKSHOP HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: HET AFRIKAANSE SCHOONHEIDSIDEAAL. Beleef de schoonheid in Afrika DOELGROEP : Kleuter / Lager Onderwijs 3

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE _ Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Jongeren in Afrika DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 00) VOOR DE DERDE GRAAD AANSLUITING BIJ DE VAKKEN De ethische matri aardrijkskunde biologie ecologie economie

Nadere informatie

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6

Soorten gezinnen. 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst. Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 Soorten gezinnen 1. Thema: Diversiteit 2. Vakgebied en vakonderdeel: Wereldoriëntatie / Godsdienst 3. Doelgroep Eerste graad Tweede graad Derde graad 1 2 3 4 5 6 4. Duur: 50 min. 5. Doelen Eindtermen Wereldoriëntatie:

Nadere informatie

Aardrijkskunde, Godsdienst, Economie, Geschiedenis, Natuurwetenschappen, Handel, PAV, Humane Wetenschappen

Aardrijkskunde, Godsdienst, Economie, Geschiedenis, Natuurwetenschappen, Handel, PAV, Humane Wetenschappen Les 5 Peru actueel VAKKEN Aardrijkskunde, Godsdienst, Economie, Geschiedenis, Natuurwetenschappen, Handel, PAV, Humane Wetenschappen DOELSTELLINGEN EN EINDTERMEN Deze les draagt bij tot de algemene kennis

Nadere informatie

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO

VMBO praktische leerweg VMBO theoretische leerweg HAVO VWO Page of 7 Enquête voortgezet onderwijs Deze vragenlijst bestaat uit vijf delen, A t/m E. Er zijn in totaal 9 vragen. A. Over jezelf Dit onderdeel bestaat uit zeven vragen. Hoe oud ben je? In welke klas

Nadere informatie

Kinderen zonder papieren

Kinderen zonder papieren VPM VPM Kinderen zonder papieren Je ziet het bijna elke dag op de tv of in de krant: beelden van landen in oorlog, mensen in armoede. Op zoek naar een betere plaats om te leven, slaan ze op de vlucht.

Nadere informatie

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken

WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken WORKSHOP DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost-Afrikaanse keuken NAAM ORGANISATIE : AFRIKA AT HOME vzw TITEL WORKSHOP: DE SMAAK VAN AFRIKA : proeven van de Oost- Afrikaanse keuken DOELGROEP : Kleuter

Nadere informatie

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar!

Dit is het verkiezingsprogramma van de ChristenUnie. Dit vindt de ChristenUnie belangrijk voor Nederland. Lees maar! Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 12 september Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks

Nadere informatie

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten

BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten BETREK JE KIND Een kind heeft het recht om te weten - Over praten met kinderen met een verstandelijke beperking - Congres NJI 18-11-2013 Suzanne van den Bos MSc inhoudelijk manager / gedragswetenschapper

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Confidence. Stress Vragenlijst I: Wat geeft de meeste Stress? 1/6

Confidence. Stress Vragenlijst I: Wat geeft de meeste Stress? 1/6 ABN-AMRO: 53.77.64.011 Giro: 787 27 27 Stress Vragenlijst I: Wat geeft de meeste Stress? Naam: Confidence psychologisch adviesbureau Datum: Instructies: Kruis bij elk van de onderstaande antwoorden het

Nadere informatie

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem

ARMOEDE. Schriftelijke Bezinning. Anoniem ARMOEDE Schriftelijke Bezinning Anoniem INHOUDSOPGAVE INTRODUCTIE... 3 Levensvragen... 3 Stelling... 3 Antwoorden op levensvragen... 4 Mijn standpunt... 4 INTERVIEWS... 5 Derde generatie.... 5 Tweede generatie....

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming vooraf)

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming vooraf) WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP Studio Globo En... Actie?! DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO (mits afstemming

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

UITDAGING 5: Justine helpt de buren

UITDAGING 5: Justine helpt de buren Dit werkblaadje is van... UITDAGING 5: Justine helpt de buren Solidariteit in je eigen omgeving Individuele oefening Heb jij al eens iemand geholpen? Schrijf op wat je deed om die persoon te helpen. Voorbeeld:

Nadere informatie

Verhaal van verandering

Verhaal van verandering Belgische Ashoka Fellow Ashoka: Kun je ons iets vertellen over je familie en waar je bent opgegroeid? Arnoud: Ik ben opgegroeid in Bilzen, een stad in Belgisch Limburg. We waren een gelukkig gezin. Mijn

Nadere informatie

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh

Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh Dwarsdwarsdwars hhhhhhhhhhhhhhh De waarde van onderwijs oktober 2013 lllllllllllllll dwarsdwarsdwars Inleiding De tijd dat het onderwijs alleen maar gericht was op het overdragen van kennis en vaardigheden

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Achter gesloten ogen: Spencer

Achter gesloten ogen: Spencer Achter gesloten ogen: Spencer Opdrachtenblad Regie: Dulco Tellegen Jaar: 2000 Duur: 25 minuten 1 Filmbeschrijving Spencer (18) woont in een opvangcentrum voor voormalig kindsoldaten in Liberia (West-Afrika).

Nadere informatie

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs

André Rouvoet ChristenUnie. Foto: Marie Cecile Thijs Over een paar weken kiest Nederland een nieuwe regering. Op 9 juni. Jij kunt ook kiezen. Stemmen noemen we dat. Als je stemt, kies je voor de politieke partij die jij het beste vindt. Jij kunt straks ook

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Een bekende Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog: een bekende Introduceren thema Tweede Wereldoorlog: een bekende

Nadere informatie

WORKSHOP. NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE Integratiedienst Leuven - Wereldkleur TITEL WORKSHOP Liedjes en dans in Swahili (Oost-Afrika) DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad

Nadere informatie

De trek naar de stad 1. Wonen in Lagos 2. Blad 1. Mega Enorm groot. Een megastad is een enorm grote stad.

De trek naar de stad 1. Wonen in Lagos 2. Blad 1. Mega Enorm groot. Een megastad is een enorm grote stad. 5 Lastige woorden Blad De trek naar de stad Mega Enorm groot. Een megastad is een enorm grote stad. Uitkering Geld dat je krijgt van de regering, bijvoorbeeld als je niet kunt werken. Voorbehoedsmiddel

Nadere informatie

Geschiedenis en VOET

Geschiedenis en VOET Geschiedenis en VOET Per 1 september 2010 traden de nieuwe vakoverschrijdende eindtermen (VOET) in werking en vanaf 1 september 2011 zal de doorlichting de VOET meenemen in de focus van de scholen. De

Nadere informatie

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO

WORKSHOP. Type ASO TSO BSO KSO WORKSHOP NAAM ORGANISATIE TITEL WORKSHOP STUDIO GLOBO Danke Blanke Danke DOELGROEP Lager Onderwijs 3 e graad Secundair Onderwijs 1 e graad 2 e graad 3 e graad 4 e graad Type ASO TSO BSO KSO DBSO BuSO KORTE

Nadere informatie

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis

Maak zelf geld. Lesvoorbereiding. Verwondering. Kennis Geld graad 1 Lesvoorbereiding Maak zelf geld Print 1 keer het verhaal Isaura s droom, Toon Isaura's foto op het smartboard Print de Braziliaanse munt, de real uit. Verwondering Lees het verhaal Isaura

Nadere informatie

Sint-Jan Berchmanscollege

Sint-Jan Berchmanscollege Sint-Jan Berchmanscollege Infobrochure Humane Wetenschappen (2de en 3de graad ASO) Leerlingprofiel Je bent 14-15 jaar. Je moet kiezen voor een studierichting in de tweede graad. Je hebt gehoord over de

Nadere informatie

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen

eigen woonplaats Oorlog: geschiedenis in de geschiedenis monumenten hebben te maken met oorlogen? Welke oorlogen geschiedenis Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Oorlog: geschiedenis in de eigen woonplaats Introduceren thema Oorlog:

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Draaiboek voor een gastles

Draaiboek voor een gastles Draaiboek voor een gastles Dit draaiboek geeft jou als voorlichter van UNICEF Nederland een handvat om gastlessen te geven op scholen. Kinderen, klassen, groepen en scholen - elke gastles is anders. Een

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas GELD EN GELDZAKEN. SOMS BEST LASTIG. Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je niet goed begrijpt. Of dat je een

Nadere informatie

het recht op bescherming tegen schadelijke vormen van werk en uitbuiting het recht op onderwijs het recht op spelen en ontspanning

het recht op bescherming tegen schadelijke vormen van werk en uitbuiting het recht op onderwijs het recht op spelen en ontspanning Ashique s verhaal (Uit: Kompas) Kinderarbeid genereert noodzakelijk inkomen voor families en gemeenschappen. Door het af te schaffen zullen kinderen de grootste slachtoffers worden. Klopt dat? Bij deze

Nadere informatie

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten

Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten www.edusom.nl Opstartlessen Les 3. Familie, vrienden en buurtgenoten Wat leert u in deze les? Een gesprek voeren over familie, vrienden en buurtgenoten. Antwoord geven op vragen. Veel succes! Deze les

Nadere informatie

Vakantieland of crisisland

Vakantieland of crisisland Vakantieland of crisisland Crisis graad 1 Lesvoorbereiding Projecteer de foto's van Zuid-Europa. Print de 4 tekeningen van kinderen: Dora uit Griekenland, Carlos uit Spanje, Sofia uit Italië, Thomas uit

Nadere informatie

Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen. Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou

Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen. Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou Kennismaking met Begeleid Zelfstandig Wonen Wat mag jij van het BZW-team verwachten... en wat verwachten wij van jou Begeleid Zelfstandig Wonen In deze brochure leggen we uit wat jij van het BZW -team

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Woorden en Beelden voor Kinderen

Woorden en Beelden voor Kinderen Woorden en Beelden voor Kinderen Mama en Aaron waren 1 jaar gelukkig samen toen ze een zoontje kregen, Nico. Toen Nico 1,5 jaar was besloten mama en Aaron om niet meer bij elkaar te blijven omdat ze veel

Nadere informatie

> COMMISSIE 1 Leren binnenstebuiten en Goed Gevoel op school 23 februari 2013 (12u45-14u35) Thema 1: Leren binnenstebuiten

> COMMISSIE 1 Leren binnenstebuiten en Goed Gevoel op school 23 februari 2013 (12u45-14u35) Thema 1: Leren binnenstebuiten > COMMISSIE 1 Leren binnenstebuiten en Goed Gevoel op school 23 februari 2013 (12u45-14u35) Voorzitter: Lora Hasenbroeckx Moderator: Nieke Nouwen (Vlaamse Scholierenkoepel ) en Dirk Lagast (Raad van de

Nadere informatie

Elk kind heeft het recht om...

Elk kind heeft het recht om... Elk kind heeft het recht om... Rechten is hetgeen je mag doen en mag hebben. Je hoeft er niet eerst iets anders voor te doen. Rechten heb je gewoon. Ook jij hebt rechten. Iedereen heeft ze. Kinderrechten

Nadere informatie

A. Jouw rechten! Kinderrechten

A. Jouw rechten! Kinderrechten Dit werkblaadje is van... A. Jouw rechten! Kinderrechten Je hebt ongetwijfeld al gehoord van de Rechten van het Kind. De koningen, presidenten en andere leiders van over de hele wereld hebben gezegd dat

Nadere informatie

Uitspraken kinderen van Aruba Voordat de voorzitter overgaat tot de discussie, vertelt hij eerst nog iets meer over het rapport van UNICEF.

Uitspraken kinderen van Aruba Voordat de voorzitter overgaat tot de discussie, vertelt hij eerst nog iets meer over het rapport van UNICEF. Symposium Koninkrijkskinderen Verslag workshop Aruba 23 mei 2013 Voorzitter: Glenn Thodé Columnist: Hellen van der Wal Aantal deelnemers: Circa 25 Opening De workshop wordt geopend door voorzitter Glenn

Nadere informatie

Starten in het secundair onderwijs

Starten in het secundair onderwijs CLB Brugge(n) Sint Maartensbilk 2, 8000 Brugge Tel. 050 440 220 Starten in het secundair onderwijs 1 Wie zijn wij? 2 Waarvoor kan je bij het CLB terecht? zich goed voelen Josefien is erg nerveus bij toetsen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015

Nieuwsbrief. Ouderpraat! Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 Nieuwsbrief www.intenzcoaching.nl / info@intenzcoaching.nl / T:0623552198 Wilma Versteegen Pedagogische begeleiding ondersteuning en training December 2015 In deze nieuwsbrief: Avond ouderpraat in Januari.

Nadere informatie

Pakket 5: auteursrechten

Pakket 5: auteursrechten Pakket 5: auteursrechten Inhoud 5. PAKKET 5: AUTEURSRECHTEN ENZ. 5.1 Eindtermen voor het lager onderwijs 3 5.2 Eindtermen voor het secundair onderwijs 4 5.3 Doelen 5 5.4 Links 6 5.5 Tip voor de leerkracht

Nadere informatie

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven?

Wat betekent het wanneer je drie talen spreekt? Hoe organiseer je dat? Zouden ze dit spreken en schrijven? episode 1-1 les. Friezen om utens Lesdoel: Leerlingen verplaatsen zich in het leven van de familie Terpstra De leerkracht vertelt over de familie Terpstra: vader, moeder en een tweeling van 11 (jongen

Nadere informatie

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014

! LERAREN HANDBOEK!!! 1e Editie, 2014 LERAREN HANDBOEK 1e Editie, 2014 1. Je eerste Workshop Om te beginnen In dit Leraren Handboek vind je een paar tips en tricks die je kunnen helpen bij het voorbereiden van je workshop. Als je nog nooit

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien,

Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, Lesvoorbereiding: Metaal en Technologie (beroepen: lasser, elektricien, matrijzenbouwer, ) Klas: 3de graad basisonderwijs Leervak: WO technologie maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssector

Nadere informatie

Introduceren thema Wereldgodsdiensten. het dagelijks leven. Startopdracht. Wereldgodsdiensten. Thema: Wereldgodsdiensten.

Introduceren thema Wereldgodsdiensten. het dagelijks leven. Startopdracht. Wereldgodsdiensten. Thema: Wereldgodsdiensten. Aardrijkskunde Wereldgodsdiensten Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Wereldgodsdiensten Binnen dit thema staan de volgende hogere orde denkvragen centraal: 1. Wat zou er gebeuren als een

Nadere informatie

3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl

3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl 3. Bouwsteen 3: Evalueren en bijsturen van de persoonlijke leerkrachtstijl Jo Voets, orthopedagoog, gedragstherapeut en pedagogisch directeur van het Centrum Bethanië (Genk), is al jarenlang een groot

Nadere informatie

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment)

Een filmpje kijken en reflecterend bespreken. Film 2:50 min op youtube: Asking Strangers For Food! (Social Experiment) 1 KARAKTER DOELSTELLING Kiezen voor Dienstbaarheid Dienstbaarheid: Onvoorwaardelijke inzet voor de medemens. Met Karakter educatie leer je de jonge mensen om oprechte en rechtvaardige keuzes te maken.

Nadere informatie

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)?

Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept (stam + contexten)? Vlaams Verbond van het Katholiek Secundair Onderwijs Guimardstraat 1, 1040 Brussel VOET EN STUDIEGEBIED ASO STUDIERICHTING : ECONOMIE Hoe kan de school in het algemeen werk maken van het nieuwe concept

Nadere informatie

De zin en onzin van daten: deel 1

De zin en onzin van daten: deel 1 De zin en onzin van daten: deel 1 Inleiding Van harte welkom bij deze serie rond single zijn en daten. Onze hoop is dat we je vragen over het single zijn kunnen beantwoorden, maar helaas bestaan er niet

Nadere informatie

Technische handleiding

Technische handleiding Presenteert Technische handleiding LEERLINGEN Inhoudsopgave 1 Registreren (éénmalig)... 3 2 Inloggen - profiel - instellingen - budgetmeter... 3 3 Financiële geletterdheid... 6 3.1 Menu... 7 3.2 Budgetmeter...

Nadere informatie

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist)

Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Lesvoorbereiding: Kapper en schoonheidsspecialist (beroepen: kapper en schoonheidsspecialist) Klas: 3 e graad basisonderwijs Leervak: WO Technologie - Maatschappij Onderwerp: Atelier i.v.m. de beroepssectoren

Nadere informatie

Hoofdstuk 4 Omgaan met verschillen Situatie 1 Je doet weekend werk in de plaatselijke krantenwinkel en op een avond stapt er een onbekende man binnen die meteen naar je toe stapt, je bedreigt en om het

Nadere informatie

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties

Persoonlijke competenties Sociale competenties Leer (school) competenties Reader TOP-dagen 2014-2015 In het onderwijs is het steeds vanzelfsprekender dat je ieder jaar meer kunt en weet. Je bent druk bezig met het leren van de vakken. Maar je ontwikkelt ook competenties. In

Nadere informatie

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool

Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Pedagogische aanpak op de St. Plechelmusschool Ons uitgangspunt is het welbevinden en positief gedrag van leerlingen te bevorderen. Wij gaan uit van: Goed gedrag kun je leren Om dit te bereiken werken

Nadere informatie

Resultaten & conclusies onderzoek:

Resultaten & conclusies onderzoek: Resultaten & conclusies onderzoek: Kinderen over armoede en vluchtelingen door Kinderen Goedgekeurd! Er hebben in totaal 50 scholen deelgenomen aan deze enquête. Dit gaat om een 3000-tal leerlingen. 1.

Nadere informatie

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH

DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH VOOR RG 2.3 en 2.4 DOOR NELE VANHEX EN ADRIANE LEILICH INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Doelstelling Lespakket DEEL 1 DEEL 2 INTRODUCTIE: DE GROTE MEERPAAL

Nadere informatie

Groep 7/8 Rechten van het kind

Groep 7/8 Rechten van het kind Groep 7/8 Rechten van het kind Rechten van het kind GROEP 7/8 Instructie lesmateriaal Het gedicht vormt een goede introductie voor het thema Kinderrechten. Gebruik de achtergrondinformatie om meer te vertellen

Nadere informatie

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be

Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Gemeentelijke basisschool De Knipoog Cardijnlaan 10 2290 Vorselaar 014/51 27 00 0478/28 82 63 014/ 51 88 97 directie@deknipoog.be Elementen van een pedagogisch project 1 GEGEVENS M.B.T. DE SITUERING VAN

Nadere informatie

De wereld op zijn kop

De wereld op zijn kop Wonen graad 3 Lesvoorbereiding De wereld op zijn kop Print de boodschap van algemeen nut één maal en steek hem in een envelop. Print de boomkaarten en de huiskaarten zoveel keer als nodig (zie verder)

Nadere informatie

Lesbrief Iedereen betaalt belasting

Lesbrief Iedereen betaalt belasting Lesbrief Iedereen betaalt belasting inleiding Iedereen betaalt belasting» waar komt het geld vandaan?» waar gaat het geld naar toe?» nederland, europa en de wereld» Iedereen betaalt belasting 1 Iedereen

Nadere informatie

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu?

Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. wat nu? Proficiat & bedankt! Je bent pas meter of peter geworden van een SOS kind. Fantastisch dat je je zo wil engageren om samen met ons kwetsbare

Nadere informatie

Iedereen krijgt zijn eigen uitdagingen. De manier waarop we er mee omgaan, maakt het verschil.

Iedereen krijgt zijn eigen uitdagingen. De manier waarop we er mee omgaan, maakt het verschil. Agenda komende weken Ma 16-11 Infobrief 6 Vr 04-12 Sinterklaasviering Di 17-11 Uitnodiging oudergesprekken Ma 14-12 Infobrief 8 Di 24-11 Oudergesprekken groep 1-7 Do 17-12 Les tot 12.30 uur, leerlingen

Nadere informatie

Les Energie besparen LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad

Les Energie besparen LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE. Werkblad LESSENSERIE ENERGIETRANSITIE Les Energie besparen Werkblad Les Energie besparen Werkblad Stel je voor dat fossiele brandstoffen morgen bijna op zouden zijn. De huizen zouden koud blijven. Er zou geen energie

Nadere informatie

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen.

-Onze school behoort tot het officieel gesubsidieerd onderwijsnet. Het schoolbestuur is de gemeente Olen. Pedagogisch project 1. situering onderwijsinstelling 2. levensbeschouwelijke uitgangspunten 3. visie op ontwikkeling en opvoeding 4. het schoolconcept 1. Situering onderwijsinstelling 1.1 Een gemeenteschool:

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas INFORMATIE VOOR NIEUWE CLIËNTEN GELD EN GELDZAKEN: SOMS BEST LASTIG Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog:

Tweede wereldoorlog: geschiedenis Tweede wereldoorlog: Kleding Omschrijving van de opdracht: Wat doe je als leerkracht? Introductie Thema: Tweede Wereldoorlog - Kleding Introduceren thema Tweede Wereldoorlog - Kleding In dit

Nadere informatie

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen)

AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) AANSLUITING BIJ VAKKEN & VAKOVERSCHRIJDENDE EINDTERMEN (VOETen) (VAN KRACHT VANAF SEPTEMBER 200) VOOR DE EERSTE GRAAD 2 2 AANSLUITING BIJ DE VAKKEN aardrijkskunde biologie sociaal-economische initiatie

Nadere informatie

3 4 5 7 24 88 laag inkomen, +55 helemaal oneens eerder oneens 64 noch eens, noch oneens eerder eens helemaal eens [Voor ik iets koop, overweeg ik zorgvuldig of ik het me kan veroorloven.] 5 25 vrouwen,

Nadere informatie

KINDERRECHTEN IN UW KLAS?

KINDERRECHTEN IN UW KLAS? KINDERRECHTEN IN UW KLAS? Doe een beroep op UNICEF België voor gratis lesmateriaal, thematische gastlessen en concrete acties over kinderrechtenen ontwikkelingseducatie. Over UNICEF België UNICEF (het

Nadere informatie

Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 SECUNDAIR ONDERWIJS. Doelgroep. VOETen. Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie

Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 SECUNDAIR ONDERWIJS. Doelgroep. VOETen. Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie Lesfiche verkeers- en mobiliteitseducatie SECUNDAIR ONDERWIJS Het verhaal van een veroorzaker van een verkeersongeval: les 2 Doelgroep Leerlingen van de derde graad secundair onderwijs VOETen Gemeenschappelijke

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen 1. Lees de uitleg. Tekst lezen en vragen stellen Als je een tekst leest, kunnen er allerlei vragen bij je opkomen. Bijvoorbeeld: Welke leerwegen zijn er binnen het vmbo? Waarom moet je kritisch zijn bij

Nadere informatie

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten

ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND. Samenvatting van belangrijkste uitkomsten ANALYSIS van interviews met dak- en thuisloze jongeren NEDERLAND 1. 17 interviews 2. Leeftijd van 16 tot 25 3. 59% was jongen en 41% meisje Samenvatting van belangrijkste uitkomsten 4. 41% noemen als etniciteit

Nadere informatie

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE!

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEPAL Nepal ligt in het werelddeel Azië en ligt tussen India en China. De oppervlakte van Nepal is 147.000 vierkante kilometer. Dat is vier keer groter dan Nederland.

Nadere informatie

Zuiddag. Work for Change

Zuiddag. Work for Change Zuiddag Work for Change Zuiddag = Work for Change EN Time for Change FILM Wat is Zuiddag? Work for change Work for Change Eén (school)dag werken op 17 oktober 2013 Minimum 40 verdienen Dat loon gaat naar

Nadere informatie

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF

DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF VOOR RG 1.2 DOOR KIRSTEN DE MAESSCHALK MAITHÉ DILLE KATIA WOLFF INHOUD Woordje van het Huis van het Nederlands en het Red Star Line Museum Doelgroep Algemene doelstelling Lespakket LESBLOK 1 IN DE KLAS

Nadere informatie

informatiepakketje voor leerlingen van de basisschool

informatiepakketje voor leerlingen van de basisschool informatiepakketje voor leerlingen van de basisschool Spreekbeurt voor een huis Leuk dat je dit pakketje van onze website hebt gedownload! Ga je een spreekbeurt houden over het werk van Wereldfoundation?

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Missies. Achtergrond. M01 - Gerecycled materiaal gebruiken

Missies. Achtergrond. M01 - Gerecycled materiaal gebruiken Missies Achtergrond De TRASH TREK SM Challenge gaat over wat er gebeurt met spullen wanneer we denken dat we er klaar mee zijn of wanneer we denken dat ze niet meer bruikbaar zijn. Met een beetje fantasie

Nadere informatie

Verbinden vanuit diversiteit

Verbinden vanuit diversiteit Verbinden vanuit diversiteit Krachtgericht sociaal werk in een context van armoede en culturele diversiteit Studievoormiddag 6 juni 2014 Het verhaal van Ahmed Een zoektocht met vele partners Partners De

Nadere informatie

RIJSCHOOL. Wat moet je doen?

RIJSCHOOL. Wat moet je doen? RIJSCHOOL Christina, Alfonso, Tai en Linda willen leren autorijden. Ze hebben het theoretische examen al afgelegd. Nu willen ze oefenen voor het praktijkexamen. Ze zoeken een rijschool. Jij helpt hen.

Nadere informatie

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK

Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK Basisschool de Triangel HET MAKEN VAN EEN WERKSTUK 1 INHOUDSOPGAVE WERKSTUK I. Keuze. 1 II. Hoe te starten? 2 III. Inhoudsopgave 3 IV. Inleiding 4 V. Indeling 4 VI. Illustraties 7 VII. Taalgebruik 7 VIII.

Nadere informatie

Spreekbeurt. Pakistan

Spreekbeurt. Pakistan Spreekbeurt Pakistan Hoofdstad: Islamabad Taal: Urdu, Engels en Punjabi Inwoners: Er wonen bijna 200 miljoen mensen in Pakistan Religie: Moslims (96%), christenen (4%) Pakistan ligt in Azië en grenst aan

Nadere informatie

inschrijving gratis onderwijs Onderwijs problemen kleuterschool schoolplicht schoolagenda buitenschoolse activiteiten ouderverenigingen

inschrijving gratis onderwijs Onderwijs problemen kleuterschool schoolplicht schoolagenda buitenschoolse activiteiten ouderverenigingen problemen schoolagenda gratis onderwijs schoolplicht inschrijving kleuterschool buitenschoolse activiteiten ouderverenigingen Onderwijs In België zijn kinderen verplicht naar school te gaan van 6 tot 18

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

BREEK DE MACHT KORTE OMSCHRIJVING SPEL SPELDOELEN LEERDOELEN AANTAL DEELNEMERS

BREEK DE MACHT KORTE OMSCHRIJVING SPEL SPELDOELEN LEERDOELEN AANTAL DEELNEMERS BREEK DE MACHT KORTE OMSCHRIJVING SPEL Breek de Macht is een spel waarin leerlingen ervaren wat het betekent als er geen rechtsstaat is. Breek de Macht speel je met een hele klas. Aan het begin van elke

Nadere informatie