Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe gelukkig ben je? Opdracht 1"

Transcriptie

1 Hoe gelukkig ben je? Geluk is een veranderlijk iets. Het ene moment kun je jezelf diep gelukkig voelen, maar het andere moment lijkt het leven soms maar een zware last. Toch is voor geluk ook een soort gemiddeld cijfer te geven. In deze opdracht ga je nadenken over wat mensen gelukkig maakt, wat welvaart hier mee te maken heeft en wat voor invloed geluk heeft op de ontwikkeling van een land. Bij deze opdracht hoort een film over Kuruchbek, een jongen in Kirgizië, een land in Centraal Azië. Opdracht 1 a) Het symbool voor geluk is in Nederland onder andere het klavertje vier. Elk blad heeft in het onderstaande figuur een betekenis gekregen. Je kunt je gelukkig voelen door spullen of mensen, maar het kan ook met andere gevoelens te maken hebben of met nog andere zaken. Schrijf in ieder klaverblad in bron 1 voor jezelf zoveel mogelijk dingen op waarvan jij denkt dat je gelukkig wordt. Bron 1: Jouw geluksklaver 1

2 b) Welke vijf begrippen uit vraag a) zijn voor jou het belangrijkste? Noteer deze in de onderstaande tabel (bron 2) en plaats ze in een volgorde van belangrijk naar minst belangrijk. Bron 2: Elementen die bepalen hoe gelukkig je bent c) Vergelijk nu je lijstje uit vraag b) met het lijstje van iemand anders uit de klas. Vraag elkaar waarom je het zo hebt ingevuld. Zijn er belangrijke overeenkomsten en verschillen? Hoe verklaar je deze overeenkomsten en verschillen? d) Als je jouw geluk een cijfer van 1 tot 4 zou moeten geven (1 = zeer gelukkig en 4 = helemaal niet gelukkig) welk cijfer zou je opschrijven? Opdracht 2 a) Bekijk de film over Kuruchbek uit Kirgizië op de website van de Atlas of European Values. Schrijf tijdens het bekijken van de film zoveel mogelijk dingen op, die het geluk van Kuruchbek beïnvloeden. b) Probeer nu, zoals je in opdracht 1b hebt gedaan, ook voor Kuruchbek te bepalen welke dingen het belangrijkst zijn voor zijn gelukkigheid. Vul ze in de tabel (bron 3) op de volgende bladzijde in van meest belangrijk naar minst belangrijk. 2

3 Bron 3: Elementen die bepalen hoe gelukkig Kuruchbek is c) Vergelijk nu het lijstje dat je voor jezelf hebt ingevuld (bron 2) met het lijstje dat je voor Kuruchbek hebt ingevuld (bron 3). Zijn er verschillen of overeenkomsten? Kun je bedenken waar die vandaan komen? d) Bespreek je antwoord op de vorige vraag met iemand anders uit je klas. e) Als je Kuruchbek s geluk een cijfer van 1 tot 4 zou moeten geven (1 = zeer gelukkig en 4 = helemaal niet gelukkig) welk cijfer zou je opschrijven? Licht je antwoord toe. Opdracht 3 a) Hoe gelukkig voelt de gemiddelde Nederlander zich? En hoe gelukkig is de gemiddelde Kirgiziër? Plaats in de staafgrafiek in bron 4 een stip bij het cijfer waarvan jij vermoedt dat het bij de gemiddelde Kirgiziër of de gemiddelde Nederlander behoort. 3

4 Bron 4: Staafgrafiek voor geluksbeleving in Kirgizië en Nederland (1 = zeer gelukkig; 4 = helemaal niet gelukkig) b) Bekijk de kaart in bron. Kleur in de staafgrafiek van bron 4 in hoe hoog Kirgizië en Nederland scoren wat betreft de vraag hoe gelukkig bent u. Komen deze resultaten overeen met je verwachting? Licht je antwoord toe. c) Hoeveel verschilt het cijfer dat jij jezelf hebt gegeven in opdracht 1c met het gemiddelde cijfer van jouw land? Kun je hier een verklaring voor bedenken? d) In hoeverre verschilt het cijfer dat je voor Kuruchbek hebt ingevuld in opdracht 2e met het gemiddelde cijfer van zijn land? Waarom heb je Kuruchbek een hoger of lager gelukscijfer gegeven dan de gemiddelde Kirgiziër? 4

5 Bron : Wereldkaart over de vraag hoe gelukkig bent u? Opdracht 4 Lees de teksten in bron 6 en 7. Vergelijk vervolgens de gegevens van de kaart in bron met de kaart in bron 8. a) Heeft de welvaart van een land veel te maken met hoe gelukkig mensen zich voelen? Licht je antwoord toe met behulp van gegevens uit bron tot en met 8.

6 b) Wat zou Kuruchbek belangrijker vinden voor de ontwikkeling van zijn land: geluk of materiële welvaart? Bespreek je antwoord met klasgenoten. Noteer hieronder je eigen argumenten en de argumenten van je klasgenoten. Bron 6: Materiële welvaart Alle bezittingen van mensen in een land noemen we ook wel de materiële welvaart. Er zijn grote verschillen wat betreft de materiële welvaart in de wereld. Maar het is lastig om te zeggen wanneer iemand arm is. Armoede wordt wereldwijd namelijk op verschillende manieren gemeten. De Verenigde Naties (VN) maakt bijvoorbeeld onderscheid tussen armoede en extreme armoede. Mensen die minder dan twee dollar per dag verdienen zijn arm. Mensen met minder dan één dollar per dag zijn extreem arm. Dit laatste noemen we ook wel absolute armoede. Daar staat tegenover dat er volop arme mensen zijn die veel meer verdienen dan één of twee dollar per dag. Deze groepen mensen vind je ook in Nederland. Je kunt denken aan bijstandsmoeders, ouderen met niet meer dan een AOW of vluchtelingen. Het leven in Nederland is voor deze mensen simpelweg te duur. De VN spreekt in dit geval van relatieve armoede: de mensen zijn niet zo arm dat ze doodgaan van de honger, maar hebben te weinig geld om mee te doen in de samenleving. Bron 7: Wanneer ben je ontwikkeld? Wanneer we willen vaststellen of iemand rijk of arm is, hebben we het vaak over ontwikkeling. We spreken bij rijke landen van een hoge ontwikkeling en bij arme landen van een lage ontwikkeling. Maar dat is eigenlijk veel te simpel. Je kunt niet zomaar stellen dat je bij een laag inkomen ook laag ontwikkeld bent. De Indiër Armartya Sen introduceerde daarom een compleet andere opvatting. Je kunt volgens hem pas spreken van een lage ontwikkeling op het moment dat iemand onvoldoende grip op zijn eigen leven heeft. Hebben mensen in een land er bijvoorbeeld voor gekozen om in armoede te leven? Of zijn ze door andere omstandigheden in die situatie terecht gekomen? Dit hangt niet alleen samen met inkomen, maar ook met zaken als gezondheid en scholing. 6

7 Bron 8: Gemiddeld inkomen in de wereld (US dollars, 2007) Bron: geraadpleegd d.d

8 Docenteninformatie Deze opdracht richt zich op het nadenken en beredeneren in hoeverre materiële welvaart noodzakelijk is voor de geluksbeleving van mensen en de ontwikkeling in Kirgizië en Nederland. Om dit te bereiken zal de leerling zelf veel redeneren, wordt er gewerkt met een film, kaarten en overleg tussen leerlingen. De opdracht kan eventueel worden afgesloten met een discussie. In principe kunnen leerlingen deze opdracht achter een computer maken. Het is echter ook mogelijk om de film klassikaal te vertonen en de bijgevoegde kaarten voor de leerlingen uit te printen. Deze opdracht is geschikt voor klas 1 en 2 Havo/VWO. U kunt ervoor kiezen om afhankelijk van niveau meer of minder begeleiding te bieden. De duur van deze opdracht is maximaal twee lesuren. Doelen De leerling kan beschrijven welke factoren (materieel en immaterieel) van invloed zijn op geluk. De leerling kan aan de hand van enkele factoren zijn eigen geluksbeleving beschrijven. De leerling kan aan de hand van enkele factoren zijn eigen geluksbeleving vergelijken met Kuruchbek uit Kirgizië. De leerling kan overeenkomsten en verschillen tussen de geluksbeleving van hemzelf en Kuruchbek verklaren. De leerling kan overeenkomsten en verschillen tussen hemzelf en Kuruchbek vergelijken met de gemiddelde geluksbeleving van mensen in Kirgizië en Nederland (en andere landen). De leerling kan op basis van een vergelijking tussen landen wat betreft geluksbeleving beschrijven in hoeverre dit samenhangt met materiële welvaart. De leerling kan een beargumenteerde keuze maken wat volgens hem het meest van invloed is op de ontwikkeling van een land: materiële welvaart of geluk. Achtergrond Opdracht 1 Dit is een opdracht om de leerling te activeren. De leerling denkt na over zijn of haar eigen geluksbeleving, en welke factoren hier van invloed op zijn. a) Om de leerling te sturen in verschillende dimensies te denken is dit onderverdeeld in categorieën. b) Om de leerling te laten bepalen wat het zwaarst weegt moeten zij een top formuleren. Deze wordt later gebruikt om eigen geluksbeleving te vergelijken met die van Kuruchbek, de jongen uit Kirgizië. c) Dit cijfer is gebaseerd op de maatstaf van de AoEV (Atlas of European Values), en dit cijfer zullen ze later gebruiken om hun eigen geluk te vergelijken met de gemiddelde geluksbeleving van hun land. Opdracht 2 Deze opdracht hoort bij de film over Kuruchbek uit Kirgizië. Deze opdracht richt zich op het inschatten van factoren die van invloed zijn op het geluk van iemand in Kirgizië (Kuruchbek), en het beredeneren van verschillen tussen deze, en eigen geluksbeleving. a) Tijdens het kijken van de film moeten leerlingen opschrijven welke aspecten van invloed zijn op de geluksbeleving van Kuruchbek. De leraar kan de leerlingen er ook op wijzen dat ze deze dingen niet alleen kunnen opmaken uit wat Kuruchbek zegt, maar ook wat er te zien is van Kirgizië. De docent wordt aangeraden de film eerst te bekijken om zelf te zien wat er allemaal uit op te maken valt. 8

9 Opmerking: Kuruchbek spreekt veel over dat hij geld nodig heeft, maar ergens zegt hij dat geld maar geld is. Dit is een interessant gegeven om de leerlingen op te wijzen. b) De leerlingen maken nu een top voor Kuruchbek. Dit zodat de leerlingen nadenken over wat zwaarder weegt voor iemand in totaal andere omstandigheden, en dit bij C gaan vergelijken met zichzelf. d) Leerlingen bespreken welke verschillen ze hebben gevonden tussen zichzelf en Kuruchbek. Het is goed voor leerlingen om dit met elkaar te bespreken omdat ze op deze manier verschillende ideeën hierover kunnen uitwisselen. e) Wederom geven de leerlingen een cijfer om later te koppelen aan de gemiddelde geluksbeleving van het land. Opdracht 3 In deze opdracht zal de leerling kijken naar geluksbeleving op een grotere schaal, met behulp van het onderzoek van de AoEV. In deze opdracht zal de leerling zijn of haar verwachting uiten over de gemiddelde geluksbeleving van de Nederlanders en de Kirgiziërs. Deze verwachting zullen ze gaan toetsen aan de werkelijke meting in opdracht b), en vervolgens zullen ze beredeneren waarom ze die verwachting hadden. hierdoor kunnen vooroordelen worden verbroken. Om de leerling duidelijk te maken dat een gemiddelde wel eens waar een grove afspiegeling is, maar wanneer men meteen individu te maken heeft, er iets heel anders kan gelden, zullen ze hun eigen gelukscijfer en dat van Kuruchbek vergelijken met het land, en beredeneren waar dit verschil vandaan komt. Opdracht 4 Deze opdracht draait om het vergelijken van de welvaart van beide landen met de geluksbeleving van beide landen. Leerlingen zullen erachter komen dat het verschil in welvaart veel groter is dan het verschil in geluksbeleving. Leerlingen zullen moeten beredeneren welke invloed de materiële welvaart heeft op de geluksbeleving. Hierbij kan de docent wijzen op de film. Aan de hand van de bronnen maken leerlingen een beargumenteerde keuze wat Kuruchbek belangrijker vindt voor de ontwikkeling van Kirgizië: geluk of materiële welvaart. De docent kan tenslotte de klas verdelen in 2 groepen, degene die voor geluk hebben gekozen en degene die voor materiële welvaart hebben gekozen, en hier een klassendiscussie over houden. Antwoordsuggesties Opdracht 1 a) Eigen antwoord. Mogelijke antwoorden zijn: Spullen: spelcomputer, een scooter Mensen: lieve familie, goede vrienden Gevoel: vrijheid, liefde Anders: op vakantie gaan, iets presteren b) Eigen antwoord. Twee mogelijke lijstjes kunnen zijn: 9

10 1 Lieve ouders. 2 op vakantie gaan. 3 een wedstrijd winnen 4 schooldiploma halen een nieuwe fiets 1 vrijheid 2 in een mooi huis wonen 3 paardrijden 4 muziek maken goede vrienden c) Eigen antwoord. Er kunnen verschillen bestaan tussen de waarde die leerlingen hechten aan aspecten uit verschillende categorieën. Mogelijke antwoorden kunnen zijn: - Leerling A heeft op nummer 1 op vakantie gaan staan, terwijl leerling B daar goede vrienden heeft staan. Mogelijk gaat leerling A niet zo vaak op vakantie, of heeft deze daar op het moment veel zin in. - Leerling C heeft op nummer 1 een nieuwe fiets staan, terwijl leerling D daar de voetbalwedstrijd winnen heeft staan. Mogelijk is leerling C aan het sparen voor die nieuwe fiets. d) Eigen antwoord. Mogelijk is 2.3 of 1.8. Opdracht 2 a) Mogelijke antwoorden zijn: Studeren, Huis af bouwen, meer geld verdienen, door de bergen wandelen, aardige mensen om zich heen hebben, een lieve moeder en zus hebben, gezond zijn, geloof in God. b) Eigen antwoord. Mogelijke antwoorden zijn: 10

11 1 Studeren 2 gezondheid 3 Zijn huis afmaken 4 Meer geld verdienen Door de bergen wandelen. 1 Meer geld verdienen 2 Zijn huis afmaken 3 Studeren. 4 Geloof in God Een lieve moeder en zus hebben. c) Verschillen zullen voornamelijk zitten in aspecten als studeren, meer geld verdienen en het huis afmaken. Mogelijk zullen leerlingen constateren dat ze deze dingen niet (zo hoog) op hun lijstje hebben staan omdat ze deze aspecten al hebben of voor lief nemen. Andere aspecten als door de bergen (natuur) wandelen of lieve familie hebben kunnen wellicht overeen komen. e) Eigen inschatting. Het zal waarschijnlijk lager worden geschat als hun eigen gelukscijfer. Antwoord kan zijn: 3. of 2.9 Opdracht 3 a) Verwachting van de leerlingen zelf. Hieronder staan 2 mogelijke invullingen. 11

12 b) Nederland: gemiddelde ergens tussen de 1.67 en Leerlingen vullen 1.8 in. Kirgizië: gemiddelde ergens tussen 1.91 en Leerlingen vullen 2.1 in. Mogelijke verklaringen van verwachtingen zijn: Leerling verwachtte: Kirgizië is een stuk minder gelukkig, doordat het een armer land is. Verklaring kan zijn: Geld maakt niet zo n groot verschil, wanneer de mensen goed met elkaar omgaan. c) Eigen antwoord. Mogelijke antwoorden zijn: - leerling staan boven het gemiddelde. Verklaring: Heeft leuk werk, waar de gemiddelde Nederlander dat van zijn werk niet vindt. - leerling staat onder het gemiddelde. Verklaring: Heeft het erg druk op school, waar de gemiddelde Nederland niet zo n grote werkdruk ervaart. d) Eigen antwoord. Mogelijke antwoorden zijn: - De leerling had Kuruchbek onder het gemiddelde van zijn land gezet omdat hij nog niet kan studeren, gemiddelde Kirgiziër kan dit misschien wel. - De leerling had Kuruchbek boven het gemiddelde van zijn land gezet omdat hij gezond is en wilskracht heeft. Dit maakt hem positiever dan het gemiddelde. Opdracht 4 a) Nee, materiële welvaart en geluk hebben niet perse iets met elkaar te maken. De tekst in bron 6 maakt al duidelijk dat het eigenlijk moeilijk is om te zeggen wanneer iemand arm is (verschil absolute en relatieve armoede). Je zou kunnen zeggen dat geluk meer samenhangt met ontwikkeling, zoals Amartya Sen dat heeft beschreven (zie bron 7). Als je vervolgens de kaarten in bron en 8 met elkaar vergelijkt, dan zie je ook dat er teveel uitzonderingen op de regel zijn om te kunnen stellen dat arme landen ongelukkiger zijn. Kijk bijvoorbeeld naar de Verenigde Staten, Australië en Rusland: deze landen hebben een gemiddeld tot hoog inkomen, maar de mensen voelen zich er minder gelukkig dan in andere landen in de wereld. En in een zeer arm land als Nigeria geven mensen aan zich juist erg gelukkig te voelen!? b) Individueel antwoord. Aan de ene kant zou de leerling kunnen kiezen voor materiele welvaart, omdat Kuruchbek aangeeft dat hij vindt dat de overheid de economie moet stimuleren, en hij een belangrijk doel stelt in het afmaken van zijn huis. De leerling zou dit kunnen kiezen met het oog op een materiële basis die nodig is voor verdere ontwikkeling. Aan de andere kant zou de leerling voor geluk kunnen kiezen, omdat Kuruchbek aangeeft dat het belangrijk is dat de kinderen naar school kunnen in plaats van op straat werken, en zo een goede opleiding genieten. Hij stelt verder dat geld maar geld is en dat hij familiebanden belangrijker vindt. De leerling zou dit kunnen kiezen met het oog op dat een gelukkigere samenleving ontwikkeling bevorderd. 12

Waarom hebben rijkere mensen minder kinderen?

Waarom hebben rijkere mensen minder kinderen? Waarom hebben rijkere mensen minder kinderen? Voordat je aan de opdrachten begint is het de bedoeling dat je eerst het filmpje bekijkt over Acatsya uit Kirgizië (bron 1). Kirgizië is een land in Centraal-Azië.

Nadere informatie

a) Waar denk je aan bij het begrip welzijn? Noteer zoveel mogelijk woorden in het onderstaande woordweb. Welzijn

a) Waar denk je aan bij het begrip welzijn? Noteer zoveel mogelijk woorden in het onderstaande woordweb. Welzijn Hoe gelukkig zijn we? In het leven heeft iedereen geluk centraal staan. Maar wat betekent dat nu eigenlijk: gelukkig zijn? Welke elementen bepalen nu eigenlijk of je nu wel of niet gelukkig bent?. Ieder

Nadere informatie

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het

Werkbladen. Uitdaging! Wat betekent succes en geluk voor mij? Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het Werkbladen Uitdaging! Gaat voor jou geluk samen met succes? Of gaat het één ten koste van het ander? Waar word jij gelukkig van? De uitdaging van deze tool is dat je je eigen antwoorden bepaalt. We raden

Nadere informatie

Ontwikkelingsprofiel

Ontwikkelingsprofiel Ontwikkelingsprofiel De titel van dit project is Meeting Development. Meeting komt naar voren in alle films, waarin je mensen uit Ghana, Kirgizië en Nederland ontmoet en hun opvattingen over tal van onderwerpen

Nadere informatie

Hoeveel water verbruik ik?

Hoeveel water verbruik ik? Eventuele vervolgles: Zuinig met water! Doelen Kerndoel 39: De leerlingen leren met zorg om te gaan met het milieu Materialen Varieert naar aanleiding van de vragen van de kinderen. In ieder geval: Waterdagboeken

Nadere informatie

4 manieren om Samsam te gebruiken

4 manieren om Samsam te gebruiken sam samsam Lesbrief wereldburgerschap Samsam gaat over alle thema's van wereldburgerschap. Door met de onderstaande opdrachten een les samen te stellen, sluit u altijd aan bij één van de kerndoelen van

Nadere informatie

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU?

E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? E-CURSUS 1: WELKE WAARDEN ZIJN VAN WEZENLIJK BELANG VOOR JOU? Thuis en op school heb je allerlei waarden meegekregen. Sommigen passen bij je, anderen misschien helemaal niet. Iedereen heeft waarden. Ken

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4

Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Lesvoorbereiding Leef! Sociaal-emotionele vaardigheden klas 3-4 Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: 1 Geluk Weten wat geluk is en dit kunnen omschrijven De leerling kan: zijn definitie van geluk geven; feiten

Nadere informatie

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012

Dag van Respect & PABO. DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Dag van Respect & PABO DOE MEE met de Dag van Respect 8 November 2012 Beste Pabo-studenten, Elk jaar ontwikkelt Stichting Dag van Respect nieuw lesmateriaal over respect. Respect voor jezelf, Respect voor

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Hieronder staan allerlei vragen over geld Beantwoord ze eerst zelf. Je bespreekt de antwoorden met de leraar. De opdrachten met * zijn extra. Heb jij weleens iets geruild met iemand?

Nadere informatie

Sociale leeromgeving. Wie zit er in jouw netwerk? Leeromgeving sociale leeromgeving

Sociale leeromgeving. Wie zit er in jouw netwerk? Leeromgeving sociale leeromgeving Sociale leeromgeving Bij sociale leeromgeving gaat het om de mensen die jij kent en hoe je je bij hen voelt. Hoe voel je je in de klas?, kun je goed omgaan met je klasgenoten?, hoe zijn de docenten op

Nadere informatie

U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen.

U leert in deze les toestemming vragen. Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. TOESTEMMING VRAGEN les 1 spreken inleiding en doel U leert in deze les "toestemming vragen". Toestemming vragen is vragen of u iets mag doen. Bij toestemming vragen is het belangrijk dat je het op een

Nadere informatie

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord.

Ik heb geen idee wat het betekent. Ik heb dit woord wel eens gezien of gehoord. Tekst lezen en moeilijke woorden bespreken 1. Hoe goed ken je de woorden in het schema? Je hoeft alleen een kruisje te zetten bij hoe goed je het woord kent. 2. Lees de tekst met het stappenplan. Onderstreep

Nadere informatie

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol

Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Lesbrief bij Een caravan in de winter van Louisa van der Pol Voor groep 7 en 8 Inhoud van deze lesbrief Thema s in het boek Lesopzet Doel van de les Uitwerking Bijlage: opdrachtenblad Thema s in het boek

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur:

Blood in the Mobile. Opdrachtenblad. Regie: Frank Piasecki Poulsen Jaar: 2010 Duur: Blood in the Mobile Frank Piasecki Poulsen 2010 52 minuten www.moviesthatmatter.nl Digibordles: www.spons.nl/moviesthatmatter 1 Kijkopdracht Waar gaat de film over? Documentairemaker Frank Poulsen komt

Nadere informatie

De school is van ons

De school is van ons De school is van ons Werkboek sociale vaardigheden op school Uitgeverij Eenvoudig Communiceren LEZEN VOOR IEDEREEN UITGEVERIJ EENVOUDIG COMMUNICEREN Dit werkboek is van: Voornaam:... Achternaam: Leeftijd:...

Nadere informatie

4. In welke twee werelddelen denk je dat de mensen het meest gelukkig zullen zijn?

4. In welke twee werelddelen denk je dat de mensen het meest gelukkig zullen zijn? Op zoek naar geluk.. 1. Ben je zelf gelukkig?. Welk cijfer zou je geven? 2. Waarom zou iemand gelukkig kunnen zijn? Of worden? 3. Wanneer zou iemand juist ongelukkig kunnen zijn? Geluk in de wereld Beantwoord

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte Les 1: Een gedicht over Egypte schrijven Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl. Het filmpje gaat over de situatie

Nadere informatie

EEN OPEN DAG BEZOEKEN

EEN OPEN DAG BEZOEKEN Activiteit voor in de les: EEN BEZOEKEN Middels dit document wil De Haagse Hogeschool de aankomende studenten tools geven om zich goed voor te bereiden op hun studiekeuze via het bezoeken van een Open

Nadere informatie

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs

lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs lesprogramma PO activerende lessen over respect voor het primair onderwijs Wordle van respect Duur Materialen een computer met internetverbinding Introductie Op 8 november is het de Dag van Respect. Deze

Nadere informatie

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor

Nadere informatie

Werkschrift. Uit mijn comfortzone

Werkschrift. Uit mijn comfortzone Uit mijn comfortzone Wanneer werd jij voor het laatst uit je comfortzone gehaald? Bedenk wat jouw reacties zijn als je uit je comfortzone wordt gehaald. Ga je flauwe grappen maken? Weiger je bepaalde dingen

Nadere informatie

Scholengroep Amnesty International Nijmegen WERKBLADEN - 2

Scholengroep Amnesty International Nijmegen WERKBLADEN - 2 VREEMDELINGEN IN NEDERLAND ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS VREEMDELINGEN Waaraan denken we bij het woord vreemdeling? We beginnen deze les direct met een opdracht. 1. We schrijven op het bord in een grote

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt.

Ik weet dat mijn gegevens anoniem zullen worden toegevoegd aan een databestand dat voor wetenschappelijke doeleinden gebruikt wordt. Toestemmingsverklaring: Ik heb informatie gekregen over de inhoud, methode en het doel van het onderzoek. Ik weet dat de gegevens en resultaten van het onderzoek alleen anoniem en vertrouwelijk gebruikt

Nadere informatie

Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat

Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat Les 1: De uitdaging Wat ga je schrijven: een verhaal over een held die een uitdaging aangaat In deze les ga je een verhaal verzinnen. Je bent zelf de held van het verhaal. In het verhaal ga je als held

Nadere informatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie

Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Hoe Zeker Ben Ik Van Mijn Relatie Weet jij in welke opzichten jij en je partner een prima relatie hebben en in welke opzichten je nog wat kunt verbeteren? Na het doen van de test en het lezen van de resultaten,

Nadere informatie

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN

ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN ATTRIBUEREN OF TOESCHRIJVEN De meeste mensen, en dus ook leerlingen, praten niet alleen met anderen, maar voeren ook gesprekken met en in zichzelf. De manier waarop leerlingen over, tegen en in zichzelf

Nadere informatie

Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen?

Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Lesbrief: Bewust sociaal Thema: Wat is Mens & Dienstverlenen? Copyright Stichting Vakcollege Groep 2015. Alle rechten voorbehouden. Inleiding Zonder dat we het door hebben worden we steeds asocialer. Dit

Nadere informatie

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie.

Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Dit is een digitale voorbeeldversie van de opdrachten voor de leerlingen. Mail naar kiesvaardig@lerenkiezen.nl voor de originele versie. Via dit mailadres kunt u ook informatie aanvragen over de docentenhandleiding

Nadere informatie

Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP

Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP Werkboek LEVEL BLOK NAAM GROEP Dit leerlingwerkboek is een onderdeel van Levelwerk, een uitgave van Eduforce. Auteur: Jan Kuipers Vormgeving: Eduforce Druk: Cedin Eduforce 2014 Uitgeverij Eduforce Lavendelheide

Nadere informatie

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan?

Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart. Hoe pak je het schrijven van een gedicht aan? Les 1: Een poëziekaart maken Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht voor op een poëziekaart Lees over Verbonden zijn. Verbonden zijn De Nieuwsbegrip leesles gaat over de ramadan. Tijdens de

Nadere informatie

Het maken van een werkstuk

Het maken van een werkstuk Het maken van een werkstuk Deze papieren geven informatie over: A. De verzorging : Hoe hoort een werkstuk er uit te zien? B. De indeling : Hoe wordt een werkstuk ingedeeld? C. Het onderwerp : Waarover

Nadere informatie

VRIENDSCHAP EN RELATIES

VRIENDSCHAP EN RELATIES VRIENDSCHAP EN VRIENDSCHAP Als je in de puberteit komt, wordt vriendschap belangrijk. Je vrienden kies je zelf uit. Er zijn mensen die één boezemvriend of één hartsvriendin hebben. Andere mensen hebben

Nadere informatie

Kenmerken ontwikkelingslanden vmbo-kgt34

Kenmerken ontwikkelingslanden vmbo-kgt34 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 29 March 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/73825 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein. Wikiwijsleermiddelenplein

Nadere informatie

HOE JE ELKE DAG BEZIG KUNT ZIJN MET DAT WAT JE HET ALLERLIEFSTE DOET EN ER OOK NOG EENS VAN KUNT LEVEN

HOE JE ELKE DAG BEZIG KUNT ZIJN MET DAT WAT JE HET ALLERLIEFSTE DOET EN ER OOK NOG EENS VAN KUNT LEVEN ONLINE MASTERCLASS GELD VERDIENEN MET JE PASSIE HOE JE ELKE DAG BEZIG KUNT ZIJN MET DAT WAT JE HET ALLERLIEFSTE DOET EN ER OOK NOG EENS VAN KUNT LEVEN ONLINE MASTERCLASS GELD VERDIENEN MET JE PASSIE Van

Nadere informatie

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam:

Wereldgodsdiensten. Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum. Naam: Wereldgodsdiensten Project Levensbeschouwing 2 e klas St. Nicolaaslyceum Naam: Inhoudsopgave Inleiding Schema Beoordeling Deel 1 Test jezelf! Deel 2 Kies je onderwerp en aan de slag! Deel 3 Het ervaren

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 7. Eindverslag 86. Extra opdrachten 90. Tips voor op school 94

Inhoud. Inleiding 7. Eindverslag 86. Extra opdrachten 90. Tips voor op school 94 Inhoud Inleiding 7 deel 1 lees- en kijkbio Hoofdstuk 1 Verhalen vertellen 10 Hoofdstuk 2 Zelf verhalen vertellen 12 Hoofdstuk 3 Voorlezen 16 Hoofdstuk 4 Verhalen lezen 18 Hoofdstuk 5 Verhalen in boeken

Nadere informatie

Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3.

Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3. Welkom Voorbereiding op de studiekeuzecheck 1. Lees aandachtig het meegezonden artikel. 2. Maak hiervan een samenvatting van 10 regels. 3. Onderstreep de woorden waarvan je de betekenis niet weet en zoek

Nadere informatie

Afhankelijk gedrag. Andere factoren zijn wel te beïnvloeden, met andere woorden: daar kun je mogelijk wel iets aan doen:

Afhankelijk gedrag. Andere factoren zijn wel te beïnvloeden, met andere woorden: daar kun je mogelijk wel iets aan doen: Afhankelijk gedrag Samenvatting Hieronder hebben we de inhoud van de aflevering Afhankelijk gedrag samengevat. Gemakkelijk om er nog eens bij te pakken. Wat is afhankelijk gedrag? Mensen met dementie die

Nadere informatie

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B

Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Leerstijlentest van David Kolb Davy Jacobs, GDD1B Inleiding Mensen, studenten dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Als je dat weet, begrijp je beter waarom een student iets aanpakt,

Nadere informatie

Dit lesmateriaal werd mogelijk gemaakt door het Erasmus Festival 2008 in samenwerking met Togetthere en Fontys Lerarenopleiding Tilburg.

Dit lesmateriaal werd mogelijk gemaakt door het Erasmus Festival 2008 in samenwerking met Togetthere en Fontys Lerarenopleiding Tilburg. Werkbarometer Een groot deel van ons leven werken we. Om geld te verdienen. Maar is dit het enige? Veel mensen zouden zeggen dat ze ook werken om zichzelf te ontplooien. De vraag is dan, wat we zouden

Nadere informatie

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen.

Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Dit document hoort bij de training voor mentoren blok 4 coachingsinstrumenten, leerstijlen. Leerstijlentest van David Kolb Mensen, scholieren dus ook, verschillen nogal in de wijze waarop ze leren. Voor

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik

Inhoud. Mijn leven. de liefde en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Gevoelens... 4 Hoofdstuk 2 Ontmoeten... 6 Hoofdstuk 3 Verliefd... 8 Hoofdstuk 4 Date... 10 Hoofdstuk 5 Verkering... 12 Hoofdstuk 6 Intimiteit... 14 Hoofdstuk 7 Seks...

Nadere informatie

Aan de hand van 11 kleine stapjes, kan deze methode jou helpen om jou einddoel te bereiken!

Aan de hand van 11 kleine stapjes, kan deze methode jou helpen om jou einddoel te bereiken! Oplossingsgericht werken Misschien wil je graag iets veranderen in je leven? Zit je met een probleem waar je graag zelf een oplossing voor wil vinden? Hier onder staat een methode beschreven, die het mogelijk

Nadere informatie

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE

LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE LESBRIEF BEROEPENORIËNTATIE TOELICHTING LESBRIEF De website Beroepen in Beeld.nl is een initiatief van de Kenniscentra voor Beroepsonderwijs en Bedrijfsleven. Op deze website

Nadere informatie

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER

together forever is het motto van het Europees Jaar van de Interculturele Dialoog 2008 in Nederland THE GODFATHER THE GODFATHER 1. Bekijk het fragment Last scène from Godfather 2. Hierin zie je een boevenfamilie (Italiaanse maffia) gezellig feest vieren met elkaar. De mannen bespreken daarna zaken. In de beroemde

Nadere informatie

Bedenken: een tekening maken van de held

Bedenken: een tekening maken van de held Les 1: De uitdaging Wat ga je schrijven? In deze les ga je een verhaal schrijven. Je bent zelf de held van het verhaal. De held van je verhaal gaat een uitdaging aan. Iets wat spannend of moeilijk is om

Nadere informatie

BACK TO SCHOOL Calculator BIJLAGE. bij programma back 4 to school

BACK TO SCHOOL Calculator BIJLAGE. bij programma back 4 to school BACK TO SCHOOL Calculator BIJLAGE 3 bij programma back 4 to school 8 BACK TO SCHOOL Calculator 3 4 8 1 2 3 5 4 6 7 9 + 8 = 0 Opdrachtkaartjes behorende bij : uitbeelden Overhoring Huiswerk maken Appel

Nadere informatie

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.

Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen. Bidden Teksten bewerkt uit het gezinsboek Ons Dagelijks Brood veertigdagentijd van pastoor M. Hagen door EBP voor www.kinderenbiddenvoorkinderen.nl en kinderactiviteiten www.lambertuskerk-rotterdam.nl

Nadere informatie

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland

Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland week 2 9 januari 2012 Handleiding Schrijven niveau A Nieuwsbegrip Schrijven 2012 week 2 Hoog water in Nederland Inhoud Eenmalig afdrukken: Handleiding les 1 en 2 Hardopdenk-tekst Voor de leerlingen: Leerlingblad

Nadere informatie

Goede voornemens. Gelukkig Nieuwjaar! Heb je goed gefeest en het oude jaar uitgeluid?

Goede voornemens. Gelukkig Nieuwjaar! Heb je goed gefeest en het oude jaar uitgeluid? Door Caroline Wisse-Weldam Inleiding Goede voornemens Gelukkig Nieuwjaar! Heb je goed gefeest en het oude jaar uitgeluid? Wat zou je graag in 2013 willen doen? Eindelijk eens een ballonvlucht maken, bmx

Nadere informatie

door denken werkboek DAMON 01_Doordenken_WB_v1a.indd 1 27-12-12 14:10

door denken werkboek DAMON 01_Doordenken_WB_v1a.indd 1 27-12-12 14:10 door denken werkboek DAMON 01_Doordenken_WB_v1a.indd 1 27-12-12 14:10 Hoofdstuk 1 Wat is filosofie? paragraaf 1 filosoferen: doordenken! Opdracht 1, p. 5 Doordenken kun je over alles. In deze eerste opdracht

Nadere informatie

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet!

Gevaarlijke liefde. Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Ik geloof dat hij Ramon heet! Gevaarlijke liefde Gevaarlijke liefde In de pauze Mooi hè, Kim? Maar wel duur! Weet jij wie die jongen is? Zit hij ook bij ons op school? Als je verliefd wordt ben je in de wolken. Tegelijk voel je je

Nadere informatie

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn.

Zorg dat je een onderwerp kiest, waarvan je echt meer wilt weten. Dat is interessanter, leuker en makkelijker om mee bezig te zijn. Werkstukwijzer Deze werkstukwijzer helpt je om een werkstuk in elkaar te zetten. Je vult eerst een formulier in. Op dit formulier komt te staan waar je werkstuk over gaat en hoe je het aanpakt. Met behulp

Nadere informatie

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1

Projectintroductie e. Projectintroductie les 1 Projectintroductie les 1 Projectintroductie e Doel: De leerlingen ontdekken wat zij al weten over de Schelde. Ook ontdekken ze dat er soms andere belangen liggen vanuit deze thema s Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Een deel van het onderzoek doe je met z n tweeën, het andere deel doe je zelfstandig. Dit onderzoek telt als repetitie A en B.

Een deel van het onderzoek doe je met z n tweeën, het andere deel doe je zelfstandig. Dit onderzoek telt als repetitie A en B. In jouw stad of dorp zijn er vast wel wijken waar mensen met wat hogere inkomens wonen en wijken waar mensen met wat lagere inkomens wonen. Er wordt beweerd dat mensen met een hoger inkomen meer en verder

Nadere informatie

Taalgerichte les Formules

Taalgerichte les Formules Taalgerichte les Formules Doel: Activeren en peilen van kennis over pijlentaal en pijlenkettingen. Lesopzet: De les bestaat uit drie fasen 1. match tussen pijl en formule 2. match tussen verhaal en pijlenketting

Nadere informatie

Ontdek de 14 geheime sleutels tot geluk.

Ontdek de 14 geheime sleutels tot geluk. Ontdek de 14 geheime sleutels tot geluk. Met onderstaande 14 sleutels tot geluk kun je het volgende doen: Doorlezen en denken wat moet ik hier nu weer mee!! Er een notitie van maken en dit gebruiken als

Nadere informatie

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014

Enquete resultaten Normen en Waarden 2014 Enquete resultaten Normen en Waarden 214 Deze enquête is afgenomen in de derde en vierde klas op de middelbare school de Guido de Bres in Amersfoort. Dit zijn de statistieken van de anwoorden die de leerlingen

Nadere informatie

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg

euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg euzedossier ouderparticipatie keuzedossier vmbo osb in de onderbouw theoretische leerweg Op vijf bladzijden in het werkboek wordt de medewerking van de ouders of verzorgers van de leerlingen gevraagd.

Nadere informatie

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan

Ons economische zelf. Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Ons economische zelf Over leven in een verdeelde wereld en hoe we samen ongedwongen naar huis kunnen gaan Plaatjes invoegen Contrast tussen overvloed en gebrek Contrast tussen genieten van materie en uitbuiten

Nadere informatie

Dag van Respect & Twinning

Dag van Respect & Twinning Dag van Respect & Twinning In contact met een klas aan de andere kant van de wereld De Dag van Respect heeft in samenwerking met Cordaid Kinderstem, een lesprogramma ontwikkeld om vorm en inhoud te geven

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai?

Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Kernvraag: Hoe kunnen we onszelf beschermen tegen te veel lawaai? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Gevaarlijke decibellen 1. Geef voorbeelden van harde geluiden waar je zelf mee te maken

Nadere informatie

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst!

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst! Datum: School: Klas: Naam docent(e): Code (optioneel): [NAAM DOCENT] Hallo, Deze vragenlijst gaat over het leerklimaat in jouw klas en hoe je het vindt op school. Hierbij gaat het om wat jij vindt van

Nadere informatie

5 sleutels voor volop werkplezier!

5 sleutels voor volop werkplezier! 5 sleutels voor volop werkplezier! www.weerwerkenmetplezier.nl Inhoud Volop werkplezier is meer dan je vermaken 3 Voordelen van bevlogenheid 4 Bevlogenheid versterkt zichzelf 6 5 Sleutels voor volop werkplezier

Nadere informatie

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12

6555 BW Wat kun je doen als je te snel boos bent.indd 12 Hoofdstuk twee Een geheimpje over boosheid Iedereen wordt wel eens boos. Het is zelfs zo n gewoon gevoel dat we een heleboel woorden hebben om het te beschrijven. Hier zijn een paar woorden die allemaal

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Module Overvloed en rijkdom omarmen

Module Overvloed en rijkdom omarmen Module Overvloed en rijkdom omarmen In deze module gaan we nog wat dieper in op jouw relatie met geld en het ontvangen van overvloed. Veel coaches, therapeuten en trainers werken heel hard maar verdienen

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE

DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE Netwerkthermometer DE NETWERKTHERMOMETER LEERLINGEN INSTRUCTIE Wat is De Netwerkthermometer De Netwerkthermometer is een test. Een test om een gedegen beeld te krijgen van hoe je zelf aan kijkt tegen je

Nadere informatie

THEMAONTMOETINGEN. Er zijn ontmoetingen rondom vier thema s: Waardevol opvoeden Zelfbewust zijn Investeren in je relatie Leven met verlies

THEMAONTMOETINGEN. Er zijn ontmoetingen rondom vier thema s: Waardevol opvoeden Zelfbewust zijn Investeren in je relatie Leven met verlies THEMAONTMOETINGEN Ieder mens heeft weleens vragen die hij niet zomaar kan beantwoorden. Bijvoorbeeld over wie je bent of wilt zijn, hoe je je relatie kunt versterken, hoe je omgaat met verlies of over

Nadere informatie

EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K INFORMATIE VOOR DE STUDENT

EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K INFORMATIE VOOR DE STUDENT EXAMEN KEUZEDEEL VERRIJKING LEERVAARDIGHEDEN Code: K0440 2. INFORMATIE VOOR DE STUDENT Versie 1.0 31.05.2016 Informatie Deze informatie is voor jou omdat je examen gaat doen in het keuzedeel Verrijking

Nadere informatie

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst!

Hallo, Als je vragen hebt tijdens het invullen, vraag die dan aan jouw docent(e). Bedankt voor het invullen van de vragenlijst! Datum: School: Klas: Naam docent(e): Code (optioneel): Hallo, Deze vragenlijst gaat over het leerklimaat in jouw klas en hoe je het vindt op school. Hierbij gaat het om wat jij vindt van jouw docent(e),

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb

WWW.HOPE-XXL.COM. Mede mogelijk gemaakt door de Iona Stichting en Vos/Abb De meeste mensen in Nederland hebben het goed voor elkaar. We hebben genoeg eten, we hoeven niet bang te zijn voor oorlog en we zijn dan ook tevreden met ons leven. Maar dat is niet overal op de wereld

Nadere informatie

Banger voor spinnen dan voor terreur.

Banger voor spinnen dan voor terreur. Opdracht 1 (tweetal): Voorspellen wat je gaat lezen 1. Lees de uitleg in het blokje hieronder. Uitleg Tijdens het lezen van een tekst zijn je hersenen hard aan het werk! Ze proberen de informatie uit de

Nadere informatie

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse

C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse C. 3 Wat wil ik Wat is je ambitie/drive; jouw motivatie en interesse en ook: wil ik werken, of door naar een (passende) hbo-opleiding? Optie 1: Een vraag die ieder mens zich vroeg of laat stelt: wat wil

Nadere informatie

Ik ben BANG. oefenboekje om te leren omgaan met angst. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson

Ik ben BANG. oefenboekje om te leren omgaan met angst. Steef Oskarsson. Copyright Steef Oskarsson Ik ben BANG oefenboekje om te leren omgaan met angst Steef Oskarsson Bang Bang is een emotie. Net als blij, bedroefd en boos. Iedereen is wel eens bang. Sommige mensen zijn vaak bang, sommigen niet. Iedereen

Nadere informatie

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden.

1 Lezen. 1.1 Lezen wat er staat. Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. 1 Lezen 1.1 Lezen wat er staat Lees eerst de tekst goed door en probeer dan de vragen hieronder te beantwoorden. Leren kun je op allerlei manieren doen. Je kunt een opleiding of cursus volgen, maar je

Nadere informatie

Armoede in Nederland hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie.

Armoede in Nederland hv123. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 16 December 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/52445 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

W I K K E N & W E G E N

W I K K E N & W E G E N W I K K E N & W E G E N Voor je ligt het leerwerkboek Wikken en Wegen, basisbegrippen levensbeschouwing. Een leerwerkboek is een boek om uit te leren en om in te werken. Het is van jezelf, verzorg het

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Een voorlopige balans (Periode 1)

Een voorlopige balans (Periode 1) Een voorlopige balans (Periode 1) Omschrijving van deze periode We hebben tijdens dit schooljaar al heel wat gediscussieerd, besproken, nagedacht, Je hebt in deze gesprekken, maar ook in de logboekopdrachten

Nadere informatie

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte

Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken. Wat voor tekst schrijf je en voor wie: een gedicht over Egypte Les 1: Een gedicht over Egypte schrijven Waarom ga je schrijven: Nieuwsbegripfilmpje kijken 1. Bekijk het Nieuwsbegripfilmpje van het Jeugdjournaal op www.nieuwsbegrip.nl. Het filmpje gaat over de situatie

Nadere informatie

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas:

Project Mens&Maatschappij. Hoofdstuk 5. Mensen en regels. Namen: Klas: Project Mens&Maatschappij Hoofdstuk 5. Mensen en regels Namen: Klas: Introductie Stap 1Macht Schrijf samen zo veel mogelijk woorden op die te maken hebben met macht. Stap 2 Macht hebben Maak de zin samen

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Wie vind ik speciaal?

Wie vind ik speciaal? Kriebels in je buik Wie vind ik speciaal? 1 Wie vind ik speciaal? Groep 4 35 min Begrippen Vriendschap, familie, relaties, liefde, lief, vriendjes, vriendinnetjes, collega s, hobby, troosten, fijn Benodigheden

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie