Onzichtbare Ouderen. "Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv"

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Onzichtbare Ouderen. "Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv""

Transcriptie

1 Onzichtbare Ouderen "Nee, ik ken geen homo's, alleen van tv"

2 2 Het Nationaal Ouderenfonds

3 Wie zijn onzichtbare ouderen? Het Nationaal Ouderenfonds en Het Blauwe Fonds inventariseren sinds 2012 of woonzorginstellingen homoseksuele en lesbische ouderen kennen en erkennen. Uit onze ervaring weten we dat homoseksuele en lesbische ouderen vaak een leven vol discriminatie, vooroordelen en sociale stigma s achter zich hebben. Door hun verleden durfden zij in sommige gevallen niet "uit de kast" te komen. Veel ouderen kiezen ervoor niet voor hun geaardheid uit te komen als ze thuiszorg ontvangen of naar een woonzorginstelling verhuizen. Men is bang voor discriminatie en pesterijen als ze hun ware geaardheid naar buiten zouden brengen. Ik heb er nooit bij stil gestaan dat er homo seksuele of lesbische ouderen bij ons in huis wonen Ik vind het eigenlijk een vreselijk idee dat zij zich blijkbaar niet veilig genoeg voelen om hun geaardheid te tonen. Hier wil ik iets mee. Ik wil er voor zorgen dat ook deze groep ouderen zich welkom voelt bij ons! Coördinator activiteiten, februari 2013 Onzichtbare Ouderen 3

4 Angst Dergelijke ervaringen zorgen ervoor dat veel homoseksuele en lesbische ouderen angstig zijn om contact op te nemen met thuiszorg. Of; ze moeten er vaak niet aan denken om naar een woonzorginstelling te verhuizen. Een leven waarin discriminatie, afwijzing en pesterijen aan de orde van de dag zijn, is een zwaar leven. Hun fysieke en geestelijke gezondheid is altijd op de proef gesteld. Veel homoseksuele en lesbische ouderen ervaren: - sociaal isolement; - depressies en angststoornissen; - chronische ziekten en; - angst om hulp te zoeken. Wij behandelen iedereen gelijk en iedereen is welkom in onze woonzorginstelling. > Vaak komt iedereen gelijk behandelen er op neer dat iedereen als heteroseksueel wordt benaderd. Hierdoor worden de specifieke uitdagingen die homoseksuele en lesbische ouderen tegen zijn gekomen in hun leven (zoals discriminatie, stress en geweld) over het hoofd gezien. 4 Het Nationaal Ouderenfonds

5 Waarom aandacht voor homo seksuele en lesbische ouderen? 1. Ja ook in úw woonzorginstelling wonen homoseksuele en lesbische ouderen. Ook als u zich hier niet van bewust bent. Eén op de 10 mensen behoort tot een seksuele minderheid. En in de toekomst zal dit ook zo zijn. 2. U heeft ook homoseksuele en lesbische medewerkers in dienst. Ook voor deze medewerkers is het prettig om te weten dat u open staat voor alle geaardheden. 3. Vooroordelen en intolerantie bestaan helaas nog steeds. Door hier sámen aan te werken, kunnen we sámen echt een verschil maken. 4. Belevingsgerichte en vraaggestuurde zorg worden steeds belangrijker. Veel organisaties die we spraken, gaven aan dat het individu voorop staat. Aandacht voor het specifieke levensverhaal en de ervaringen van homoseksuele en lesbische ouderen, vergroot het mentaal welbevinden van de bewoner. 5. Homoseksueel of lesbisch zijn gaat niet alleen om het seksuele leven, net zoals dat bij heteroseksuelen ook niet het geval is. Je geaardheid vormt de manier waarop je het leven ervaart, waar je interesses liggen, waar je van houdt en waarvan niet, je humor en vriendschappen. 6. Om fijn te wonen is het essentieel dat ouderen zich veilig voelen in hun eigen woonzorginstelling, hun thuis. Mentale veiligheid is hierbij net zo belangrijk als de fysieke veiligheid van een goed slot op de deur. Vooral ouderen die in hun leven te maken hebben gehad met vooroordelen of discriminatie zijn bang voor negatieve reacties uit hun omgeving. It is the organisation that needs to come out as gay or lesbian friendly rather than depending upon clients to come out in order to get their needs met. Opening Doors, Age Concern 2001 Onzichtbare Ouderen 5

6 Wat is de hetero norm? Het grootste deel van de Nederlandse bevolking is heteroseksueel. Zij denken en handelen van uit een heteroseksueel referentiekader. Zonder het te beseffen gaat men er vanuit dat iedereen heteroseksueel is. Hierdoor zijn mensen minder gevoelig voor mensen met een andere geaardheid. Gedachten experiment > Vraag aan een collega om zich vier mensen aan tafel in een kamer voor te stellen. > Vraag uw collega om de personen te beschrijven, zo gedetailleerd mogelijk. > Vraag door: hoe leven deze mensen? Wat voor werk hebben ze? Wat is hun burgerlijke status? Kinderen? En? Hoeveel vrouwen beschrijft uw collega? Hoeveel mannen? Hoeveel homoseksuele en lesbische mensen worden beschreven? Hoeveel ouderen? Bij het woord mens stellen de meeste mensen zich een blanke man met een middeninkomen voor, waarschijnlijk is hij getrouwd met een vrouw en heeft hij twee kinderen. Men gaat er vanuit dat dit de norm is, maar de gezinssituatie kan anders zijn. Buiten de groep vallen Door deze heteronorm voelen homoseksuele en lesbische ouderen zich vaak minder welkom in bijvoorbeeld woonzorginstellingen. Managers en medewerkers in de zorg zijn niet op de hoogte van de specifieke achter- 6 Het Nationaal Ouderenfonds

7 grond en vaak heftige levensverhalen van homoseksuele en lesbische ouderen. Gesprekken met medebewoners gaan over kinderen en kleinkinderen. Homoseksuele en lesbische ouderen hebben vaak geen kinderen en kleinkinderen. Ze vinden daardoor weinig aansluiting bij hun medebewoners en voelen zich buitengesloten en alleen. Meer oog voor seksuele minderheden? Alleen al door het lezen van deze brochure zult u waarschijnlijk merken dat u meer oog krijgt voor homoseksuele en lesbische ouderen. En u kunt nog meer doen. Kleine aanpassingen in uw beleid, bijvoorbeeld de invoering van een gedragscode kunnen het mentaal welbevinden van deze onzichtbare groep ouderen al positief beïnvloeden. Gebruik hiervoor ook de tiplijst! Er wonen hier geen homoseksuele of lesbische ouderen, dus het is voor ons geen onderwerp. > Volgens de statistieken is vijf à tien procent van de Nederlandse bevolking, dus ook van de van de ouderen, homoseksueel, lesbisch, biseksueel of transgender. De kans dat er een homo seksuele of lesbische bewoner in uw huis woont, is dus zeer groot. Onzichtbare Ouderen 7

8 Gesprekken op de werkvloer Om inzicht te krijgen in de acceptatie van homoseksuele en lesbische ouderen in woonzorginstellingen hebben we vertegenwoordigers van woonzorginstellingen gevraagd of ze op een of andere manier aandacht hebben voor deze groep ouderen. Hiervoor hebben we in de periode september 2012 tot en met maart 2013 woonzorginstellingen in heel Neder land bezocht. Van Oost-Groningen tot Zuid-Limburg en van Noord- Holland tot Zuidwest-Zeeland. Onzichtbaar Uit onze inventarisatie blijkt dat men in de meeste woonzorginstellingen geen homoseksuele en lesbische ouderen kent, of door de jaren heen hebben gekend. Homoseksuele en lesbische ouderen zijn blijkbaar vaak onzichtbaar. Woonzorginstellingen die we spraken, geven aan graag iets voor deze onzichtbare bewoners te willen doen. Maar de zorgmanagers die wij spraken lopen tegen vragen aan: hoe stel je je gastvrij en homosensitief op? en hoe maak je homoseksualiteit bespreekbaar met medewerkers en bewoners?. Dit gesprek heeft mijn ogen geopend! Ik wil hier graag aandacht aan gaan geven in mijn volgende nieuwsbrief voor bewoners. Ik vind het heel belangrijk dat we een organisatie zijn die ook daadwerkelijk open staat voor iedereen. Manager zorg, februari Taboe Uit onze inventarisatie blijkt ook dat er in woonzorginstellingen op het onderwerp homoseksualiteit (en seksualiteit in het algemeen) een groot taboe rust. Managers in de zorg geven aan vaak niet stil te hebben gestaan bij het feit dat er homoseksuele en lesbische ouderen in hun huis wonen. 8 Het Nationaal Ouderenfonds

9 Ik hoef niet te weten wat voor geaardheid iemand heeft. Ik zeg toch ook niet tegen iedereen dat ik hetero ben. > De houding dat seksuele geaardheid een privéaangelegenheid is, is vaak een excuus om het niet als een belangrijk onderwerp te beschouwen. Als u op de hoogte bent van de geaardheid van een bewoner, kunt u hem of haar helpen bij specifieke vragen. Praktische tiplijst Tijdens de gesprekken hebben we gevraagd wat er nodig is om het gesprek over homoseksualiteit op gang te brengen en met welk materiaal managers geholpen zouden zijn: - Het materiaal moet praktisch zijn. - De te nemen maatregelen mogen niet veel geld kosten. - Acties of veranderingen moeten door gevoerd kunnen worden in bestaande werkprocessen. Deze voorwaarden hebben we te harte genomen. Deze brochure, is één van de resultaten hiervan. We geven u achtergrondinformatie en argumenten, zodat u aan de slag kunt met dit onderwerp. Naast deze brochure hebben we een tiplijst ontwikkeld, die handvatten biedt om meer homovriendelijk te kunnen werken. Onzichtbare Ouderen 9

10 Aanvullingen? Graag! Bij het samenstellen van deze brochure en de tiplijst zijn wij zo zorgvuldig mogelijk te werk gegaan. We hebben managers in de zorg gevraagd ons te helpen dit materiaal zo praktisch mogelijk in te steken. U kunt meteen met de tiplijst aan de slag, het kost maar één punaise om deze op te hangen. Bedankt! Speciale dank aan: Marja de Meijer, locatiemanager, De Volckaert Peter Mingels, coördinator sociale alarmering, Mosae Zorggroep Joke Hilhorst, teamleider, Viattence Peter Kamsma, regiomanager Care, De Friese Wouden Karin Bruns, teamleider zorg, Franciscus Zorggroep Meer informatie Nationaal Ouderenfonds Suzan Pijls, projectmanager Tel: Deze brochure is mede mogelijk gemaakt door: 10 Het Nationaal Ouderenfonds

11 Onzichtbare Ouderen 11

12 Contact Nationaal Ouderenfonds Tel Postbus 11, 3980 CA Bunnik Rekening IBAN NL36 INGB KvK

Seksuele diversiteit in de zorg Onzichtbare Ouderen Merel Verburgt

Seksuele diversiteit in de zorg Onzichtbare Ouderen Merel Verburgt Seksuele diversiteit in de zorg Onzichtbare Ouderen Merel Verburgt p. 2 Nationaal Ouderenfonds Nationaal Ouderenfonds richt zich op het welzijn van kwetsbare ouderen. Missie: Het helpen van ouderen in

Nadere informatie

Onderzoeksverslag Tolerantie voor de LBHT-gemeenschap

Onderzoeksverslag Tolerantie voor de LBHT-gemeenschap Onderzoeksverslag Tolerantie voor de LBHT-gemeenschap Inleiding Op 16 april 2015 heeft de gemeenteraad van Heerhugowaard de volgende motie aangenomen. Motie 1 Meer tolerantie voor de LHBT-gemeenschap (lesbienne,

Nadere informatie

Homoseksueel ouder worden Charles Picavet

Homoseksueel ouder worden Charles Picavet Homoseksueel ouder worden Charles Picavet Homoseksualiteit is in de Nederlandse samenleving steeds minder een probleem. Sinds de jaren 70 is er veel gewonnen op het terrein van gelijkberechtiging. Veel

Nadere informatie

Intimiteit en seksualiteit. Het blijft iets moois. Samen voor persoonlijke zorg

Intimiteit en seksualiteit. Het blijft iets moois. Samen voor persoonlijke zorg Intimiteit en seksualiteit Het blijft iets moois Samen voor persoonlijke zorg Intimiteit en seksualiteit Basisbehoefte van ieder mens Intimiteit en seksualiteit zijn basisbehoeften van ieder mens. In iedere

Nadere informatie

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad

Het Groninger Stadspanel over LGBT. Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Het Groninger Stadspanel over LGBT Meningen over bi- en homoseksualiteit en transgender in Groningen stad Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering

Nadere informatie

Onderzoek Hoe homotolerant is Holland?

Onderzoek Hoe homotolerant is Holland? Onderzoek Hoe homotolerant is Holland? 16 mei 2013 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 13 tot 15 mei 2013, deden 2.415 jongeren mee. Hiervan zijn er 649 homo, lesbisch of bi. De uitslag

Nadere informatie

Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U.

Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U. Nederlandse vertaling van de M-GRISMS-M Scale Dit is een anonieme vragenlijst. Wees alstublieft heel eerlijk bij het beantwoorden. Dank U. Plaats een vinkje links van het gekozen antwoord, tenzij de instructie

Nadere informatie

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29%

Grafiek 26.1a Het vóórkomen van verschillende vormen van discriminatie in Leiden volgens Leidenaren, in procenten 50% 18% 19% 17% 29% 26 DISCRIMINATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op het vóórkomen en melden van discriminatie in Leiden en de bekendheid van en het contact met het Bureau Discriminatiezaken. Daarnaast komt aan de orde

Nadere informatie

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw

Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Beschrijving resultaten onderzoek biseksualiteit AmsterdamPinkPanel Oktober 2014 Joris Blaauw Dit document beschrijft kort de bevindingen uit het onderzoek over biseksualiteit van het AmsterdamPinkPanel.

Nadere informatie

Seksuele gezondheid van holebi s

Seksuele gezondheid van holebi s Factsheet 2007-1 Seksuele gezondheid van holebi s Seksuele gezondheid in Nederland De Rutgers Nisso Groep heeft in 2006 een grootschalige bevolkingsstudie uitgevoerd naar seksuele gezondheid in Nederland

Nadere informatie

31 juli Onderzoek: Homo-acceptatie

31 juli Onderzoek: Homo-acceptatie 31 juli 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

Welkom. Met het invullen en terugsturen van deze vragenlijst geeft u ons toestemming uw data te gebruiken.

Welkom. Met het invullen en terugsturen van deze vragenlijst geeft u ons toestemming uw data te gebruiken. Welkom Geachte deelnemer, Hartelijk dank voor uw interesse in dit onderzoek! In samenwerking met COSBO (belangenorganisatie ouderen in Utrecht) en de adviescommissie LHBT-beleid gemeente Utrecht wordt

Nadere informatie

HOMOSEKSUALITEIT IN DE OUDERENZORG

HOMOSEKSUALITEIT IN DE OUDERENZORG HOMOSEKSUALITEIT IN DE OUDERENZORG RotterdamV, 2012 'Roze Rimpels: homoseksualiteit in de ouderenzorg' 'Roze' ouderen zijn in veel opzichten hetzelfde als heteroseksuele ouderen, maar hebben vaak een ander

Nadere informatie

Hiv en stigmatisering in Nederland

Hiv en stigmatisering in Nederland Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv en stigmatisering in Nederland

Nadere informatie

Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn?

Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn? Juul van Hoof Senior adviseur participatie en inclusie MOVISIE Symposium Roze Ouderenzorg Utrecht, 27 juni 2013 Kijken door een roze bril Gewoon homo zijn? 7/17/2013 Inhoud 1. Wat betekent LHBT? 2. Ontdekking

Nadere informatie

Danny s Parade. Bronnenblad. Inhoud. Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay.

Danny s Parade. Bronnenblad. Inhoud. Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay. Danny s Parade Bronnenblad Regie: Anneke de Lind van Wijngaarden Jaar: 2007 Duur: 15 minuten Website: www.allesovergay.nl Inhoud - Wat is homoseksualiteit? blz. 3 - Wanneer is iemand homo of lesbisch?

Nadere informatie

De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer

De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer De Vlaamse overheid b(r)ouwt een diverse werkvloer Holebi s & transgenders als collega s DIENST DIVERSITEITSBELEID Resultaten online enquête Om de situaties van homo s, lesbiennes, biseksuelen (holebi

Nadere informatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie

Hoofdstuk 23 Discriminatie Hoofdstuk 23 Discriminatie Samenvatting Van de zes voorgelegde vormen van discriminatie komt volgens Leidenaren discriminatie op basis van afkomst het meest voor en discriminatie op basis van sekse het

Nadere informatie

Discriminatie op de werkvloer:

Discriminatie op de werkvloer: Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Discriminatie op de werkvloer: herkennen, oplossen en voorkomen Inhoudsopgave Inleiding 5 Problemen herkennen, oplossen en voorkomen Hoe

Nadere informatie

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen

Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen FACTSHEET Thema: Veiligheid, Opvattingen van Amsterdammers over tolerantie jegens homoseksuelen Publicatiedatum: oktober 2010 Bron: Bureau O+S Toelichting Ingevoegd rapport geeft goed weer hoe Amsterdammers

Nadere informatie

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant

Werkblad Seksuele Diversiteit. KaartjesspeL voorkant KaartjesspeL voorkant Kaartjesspel achterkant Wat betekent LHBT? Ben je in de war als je bi bent? Hoe word je homo? Wat is coming out? Op welke leeftijd ontdek je dat je homo of lesbisch bent? Op welke

Nadere informatie

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat

Peer to peer interventie copyright Marieke Kroneman les 3 van 4 debat 3. Derde bijeenkomst over gender stereotype verwachtingen Gender stereotype verwachtingen zijn een belangrijke determinant voor een homonegatieve houding. KERNBOODSCHAP van deze les: je hoeft niet je houding

Nadere informatie

INTERNETPANEL OVER HOMOSEKSUALITEIT

INTERNETPANEL OVER HOMOSEKSUALITEIT INTERNETPANEL OVER HOMOSEKSUALITEIT internetpanel over homoseksualiteit In opdracht van: Afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling Thom Schreuder Uitgevoerd door: Team Beleidsonderzoek & Informatiemanagement

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet:

Voor meer informatie over dit onderzoek kunt u contact opnemen met Lisette van Vliet: Onderzoek Gay Pride 31 juli 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 23 tot en met 30 juli 2015, deden 1.275 jongeren mee. Van alle deelnemers zijn 696 scholier. In het onderzoek

Nadere informatie

Homoseksuelen in Amsterdam

Homoseksuelen in Amsterdam Homoseksuelen in Amsterdam Projectnummer 9150 In opdracht van de Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling Marlon Nieuwenhuis drs. Marcel Janssen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE?

VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? VOORTGEZET ONDERWIJS TELT JOUW IDENTITEIT MEE? 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit

Nadere informatie

Ouderen en seksuele diversiteit Informatie voor zorgprofessionals

Ouderen en seksuele diversiteit Informatie voor zorgprofessionals Ouderen en seksuele diversiteit Informatie voor zorgprofessionals Ik heb nooit mezelf mogen zijn. Homoseksualiteit is van alle tijden. Inhoudsopgave Onzichtbare Ouderen... 3 Overzicht materiaal bewustwording

Nadere informatie

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord

Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Netwerk Ouderenzorg Regio Noord Vragenlijst Behoefte als kompas, de oudere aan het roer Deze vragenlijst bestaat vragen naar uw algemene situatie, lichamelijke en geestelijke gezondheid, omgang met gezondheid

Nadere informatie

Rotterdam. trainingsaanbod. Verkeert

Rotterdam. trainingsaanbod. Verkeert Rotterdam trainingsaanbod Verkeert Inleiding Rotterdam Verkeert is al meer dan 15 jaar de deskundige partner voor training en advies rond homoseksualiteit. Onze ervaring in Rotterdam brengen we steeds

Nadere informatie

voorwoord 145 deelnemers - 86 mannen - 55 vrouwen - 4 anders

voorwoord 145 deelnemers - 86 mannen - 55 vrouwen - 4 anders voorwoord oktober 2017 Bureau Discriminatiezaken Kennemerland is een onafhankelijke organisatie die werkt aan het stimuleren van een tolerante samenleving en het tegengaan van ongelijke behandeling. Iedereen

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN HET VOOROORDEEL

VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN HET VOOROORDEEL VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN HET VOOROORDEEL 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor

Nadere informatie

Waar gaan we het over hebben?

Waar gaan we het over hebben? Waar gaan we het over hebben? Onderwerp: Vandaag gaan we het hebben over homoseksualiteit en biseksualiteit. Homoseksualiteit heeft te maken met mensen die zich seksueel aangetrokken voelen tot iemand

Nadere informatie

J=Joris K=Karin. K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen?

J=Joris K=Karin. K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen? J=Joris K=Karin K: Je schrijft dat je licht autistisch bent. Kun je hier iets meer over vertellen? J: Een diagnose die ik kreeg als kleuter. Wat ik zelf niet wist in de lagere school en het begin van het

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF

VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF VOORTGEZET ONDERWIJS FIJN IN JE EIGEN LIJF 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor

Nadere informatie

Huist de heteronorm nog in het WZC? Oudere holebi s (on)gezien

Huist de heteronorm nog in het WZC? Oudere holebi s (on)gezien Huist de heteronorm nog in het WZC? Oudere holebi s (on)gezien Katrien Van Leirberghe 19/01/2017 Terminologie en concepten (Gender)normen en holebifobie Gevolgen van heteronormativiteit voor holebi s Knelpunten

Nadere informatie

Gewoon homo in Lelystad?

Gewoon homo in Lelystad? Gewoon homo in Lelystad? 20 Belevingsonderzoeken onder homoseksuele Lelystedelingen Bureau Gelijke Behandeling Flevoland November 2010 Inhoudsopgave Blz. 1 Inleiding Blz. 2 Wat homoseksuele Lelystedelingen

Nadere informatie

Ouderenzorg door een roze bril homovriendelijkheid in het verzorgingshuis

Ouderenzorg door een roze bril homovriendelijkheid in het verzorgingshuis Ouderenzorg door een roze bril homovriendelijkheid in het verzorgingshuis Eenzaamheid en isolement komen veel voor onder roze ouderen in Nederland. Achtergrondkennis, een breed gedragen aanpak en bewustwording

Nadere informatie

Seksuele diversiteit in s-hertogenbosch Acceptatie en veiligheid lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en biseksuelen in s-hertogenbosch

Seksuele diversiteit in s-hertogenbosch Acceptatie en veiligheid lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en biseksuelen in s-hertogenbosch Seksuele diversiteit in s-hertogenbosch Acceptatie en veiligheid lesbische vrouwen, homoseksuele mannen en biseksuelen in s-hertogenbosch Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Augustus

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN EEN LABEL

VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN EEN LABEL VOORTGEZET ONDERWIJS MEER DAN EEN LABEL 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN

VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN VOORTGEZET ONDERWIJS HELP HELPEN 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit voor u geselecteerd.

Nadere informatie

ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE. Homo-emancipatie op school. Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf?

ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE. Homo-emancipatie op school. Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf? ONDERZOEKSVERSLAG JEUGDRAADPANEL SEKSUALITEIT EN TOLERANTIE Homo-emancipatie op school Wie kunnen er beter hun mening geven dan jongeren zelf? 1 INHOUDSOPGAVE Inleiding 3 Kenmerken van de onderzochte groep

Nadere informatie

VASTSTELLINGEN VERKENNEND ONDERZOEK NAAR DE BEELDVORMING OVER HOMOSEKSUALITEIT BINNEN HET BELGISCH OPENBAAR AMBT

VASTSTELLINGEN VERKENNEND ONDERZOEK NAAR DE BEELDVORMING OVER HOMOSEKSUALITEIT BINNEN HET BELGISCH OPENBAAR AMBT Cap Sciences humaines Vzw verbonden aan de Université Catholique de Louvain VASTSTELLINGEN VERKENNEND ONDERZOEK NAAR DE BEELDVORMING OVER HOMOSEKSUALITEIT BINNEN HET BELGISCH OPENBAAR AMBT Onderzoeksteam

Nadere informatie

Het gaat om de sport Over homoacceptatie en (angst voor) homonegativiteit

Het gaat om de sport Over homoacceptatie en (angst voor) homonegativiteit Het gaat om de sport Over homoacceptatie en (angst voor) homonegativiteit Agnes Elling Mulier Instituut, Utrecht Gemeente Utrecht, 30-09-2014 Sport en seksuele voorkeur * Historische achtergrond: - moderne

Nadere informatie

Holebi. transgender. Je bent wie je bent!

Holebi. transgender. Je bent wie je bent! Holebi en transgender Je bent wie je bent! Alles over holebi en transgender Holebifoon Voor vragen over holebiseksualiteit. Je kan er ook discriminatie melden tel. 0800 99 533 www.holebifoon.be Çavaria

Nadere informatie

STELLINGENSPEL. Tijd 10 minuten. Nodig Aanwijzingen voor de docent Stellingen Gekleurde kaartjes (1 per leerling) Flap en stift of bord en krijt

STELLINGENSPEL. Tijd 10 minuten. Nodig Aanwijzingen voor de docent Stellingen Gekleurde kaartjes (1 per leerling) Flap en stift of bord en krijt STELLINGENSPEL Tijd 40 minuten Opdracht geven Argumenten bedenken Klassikaal bespreken 5 minuten 10 minuten 25 minuten Nodig Aanwijzingen voor de docent Stellingen Gekleurde kaartjes (1 per leerling) Flap

Nadere informatie

Voorbij de M/V binariteit

Voorbij de M/V binariteit Handreiking Seksuele Diversiteit Bij seksuele diversiteit in relatie tot mannenemancipatie gaat het om mannen die zich inzetten voor gelijke rechten, vrijheid en veiligheid voor LHBT 1 personen, en daarnaast

Nadere informatie

SPORT VOOR IEDEREEN. Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport

SPORT VOOR IEDEREEN. Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport SPORT VOOR IEDEREEN Voor een vereniging waar iedereen met plezier sport In onze vereniging moet iedereen zich thuis voelen MAAR VOELT IEDEREEN ZICH WEL ECHT THUIS? Wordt er gescholden, bijvoorbeeld met

Nadere informatie

Een Dwarse blik op Seksuele Vorming

Een Dwarse blik op Seksuele Vorming Een Dwarse blik op Seksuele Vorming 18 maart 2013 wrasdwarsdwrasdws hhhhhhhhhhhhhhhhh Geacht parlementslid, Voor u ligt het visiestuk van DWARS, GroenLinks jongeren over seksuele vorming in Nederland.

Nadere informatie

Veel gestelde vragen / Biseksualiteit en biseksuelen

Veel gestelde vragen / Biseksualiteit en biseksuelen Veel gestelde vragen / Biseksualiteit en biseksuelen Maggi Rohde / Vereniging Bi-kring de Samenkomst 7 april 2004 c T.H. Dit document is afgeleid van de soc.bi FAQ van januari 1996 Inhoudsopgave 1 Wat

Nadere informatie

Pink Panel Utrecht 2012 Dienstverlening. Ik woon of werk in Utrecht 1. Ja 2. Nee

Pink Panel Utrecht 2012 Dienstverlening. Ik woon of werk in Utrecht 1. Ja 2. Nee Pink Panel Utrecht 2012 Dienstverlening Ik woon of werk in Utrecht 1. Ja 2. Nee Mijn leeftijd is: 1. Jonger dan 18 jaar 2. 18 tot en met 30 jaar 3. 31 tot en met 45 jaar 4. 46 tot en met 60 jaar 5. Ouder

Nadere informatie

KIJK DOOR EEN ROZE BRIL

KIJK DOOR EEN ROZE BRIL LESBISCHE VROUWEN, HOMOMANNEN, BISEKSUELEN EN TRANSGENDERS IN EEN KWETSBARE POSITIE KIJK DOOR EEN ROZE BRIL Uitgesloten, afgewezen, gepest, uitgescholden of soms zelf in elkaar geslagen worden omdat je

Nadere informatie

Factsheet Homofobie. Homofobie geeft een druk op jongens en mannen en vertelt ze hoe ze zich wel en niet moeten gedragen

Factsheet Homofobie. Homofobie geeft een druk op jongens en mannen en vertelt ze hoe ze zich wel en niet moeten gedragen Factsheet Homofobie De laatste jaren is de aandacht voor de acceptatie van seksuele diversiteit enorm toegenomen. Toch is homofobie, en de bijbehorende gendernormativiteit, nog altijd wijdverbreid. Homofobie

Nadere informatie

Dialoog: homoseksualiteit in de multiculturele samenleving

Dialoog: homoseksualiteit in de multiculturele samenleving Rotterdam, september 2005 Dialoog: homoseksualiteit in de multiculturele samenleving Dit document heeft tot doel een indruk te geven van de activiteiten en het achterliggende gedachtegoed van Stichting

Nadere informatie

Acceptatie van homoseksualiteit in Lelystad, 2010

Acceptatie van homoseksualiteit in Lelystad, 2010 Acceptatie van homoseksualiteit in Lelystad, 2010 In februari 2010 hebben 1.347 leden van het LelyStadsPanel een vragenlijst ingevuld over hun houding ten aanzien van homoseksualiteit in hun directe omgeving

Nadere informatie

Stigma en de Benadering van Werkgevers

Stigma en de Benadering van Werkgevers Stigma en de Benadering van Werkgevers Dorien Verhoeven, Projectmanager Stigma & Werk' Thea Heijnen, Ambassadeur Stigma & Werk Noortje Zomer, Stagiaire Stigma & Werk Samen Sterk zonder Stigma - Stigma

Nadere informatie

Amstelveen. GroenLinks GEMEENTE: PARTIJ:

Amstelveen. GroenLinks GEMEENTE: PARTIJ: GEMEENTE: Amstelveen PARTIJ: GroenLinks AFGELOPEN PERIODE Wat heeft uw partij de afgelopen periode in de gemeenteraad en/of het college van B&W gedaan en bereikt voor lesbiennes, homo s, bi s en transgenders

Nadere informatie

Activiteitenplan voor meer tolerantie en aandacht voor diversiteit in HWW Zorg Verpleeghuis De Eshoeve

Activiteitenplan voor meer tolerantie en aandacht voor diversiteit in HWW Zorg Verpleeghuis De Eshoeve Aanleiding: van HWW Zorg wil de sociale acceptatie en veiligheid binnen de woonvoorzieningen verbeteren en handhaven voor iedereen, met name voor lesbische, homo-, biseksuele en transgender ( LHBT) bewoners,

Nadere informatie

Lokaal actieplan regenboogstad Haarlem

Lokaal actieplan regenboogstad Haarlem Lokaal actieplan regenboogstad Haarlem 2015 2017 1. Inleiding Het Lokaal actieplan regenboogstad Haarlem 2015-2017 is een uitwerking van het Haarlems diversiteitbeleid. We hebben dit beleid verwoord in

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen

Hoofdstuk 2. Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen Hoofdstuk 2 Contact maken, inlichtingen verstrekken en onderhandelen 48 Gangbare uitdrukkingen bij contact maken en onderhandelen De meeste zinnen die in dit overzicht staan, zijn formeel. U kunt deze

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over homoseksualiteit

Veelgestelde vragen over homoseksualiteit Veelgestelde vragen over homoseksualiteit WAT BETEKENT LHBT? LHBT betekent lesbisch, homo, bi of transgender. Een meisje dat meestal op meisjes valt, noemen we lesbisch. Een jongen die meestal op jongens

Nadere informatie

Bi-krant december 2002. Vereniging Bi-kring de Samenkomst

Bi-krant december 2002. Vereniging Bi-kring de Samenkomst Bi-krant december 2002 Vereniging Bi-kring de Samenkomst 1 Vereniging Bi i kring de Samenkomst http://members.home.nl/bikring email:bikring@home.nl tel.nr.:013 4630043 We praten er samen over! In samenwerking

Nadere informatie

Factsheet Discriminatieklachten op grond van homoseksuele gerichtheid 2012

Factsheet Discriminatieklachten op grond van homoseksuele gerichtheid 2012 Factsheet Discriminatieklachten op grond van homoseksuele gerichtheid 2012 Bureau Discriminatiezaken Kennemerland, april 2013 Discriminatieklachten op grond van (homo)seksuele gerichtheid bijna verdrievoudigd

Nadere informatie

Acceptatie LHBT in Haarlem 2016

Acceptatie LHBT in Haarlem 2016 Reageren september 2016 digipanel@haarlem.nl Gemeente Haarlem, afdeling Data Informatie en Analyse (DIA) Digipanel Haarlem Acceptatie LHBT in Haarlem 2016 1 Achtergrond van het onderzoek Deze rapportage

Nadere informatie

Publieksverslag 2014. Het Blauwe Fonds. Stichting Het Blauwe Fonds Kamer van Koophandel 27307037 gevestigd te Den Haag IBAN: NL67ABNA0620150521

Publieksverslag 2014. Het Blauwe Fonds. Stichting Het Blauwe Fonds Kamer van Koophandel 27307037 gevestigd te Den Haag IBAN: NL67ABNA0620150521 Publieksverslag 2014 Het Blauwe Fonds Stichting Het Blauwe Fonds Kamer van Koophandel 27307037 gevestigd te Den Haag IBAN: NL67ABNA0620150521 Het Blauwe Fonds heeft de ANBI status Inhoudsopgave Voorwoord

Nadere informatie

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam

ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam ROZE STEMBUSAKKOORD 2014 Amsterdam Sinds decennia is de stad Amsterdam één van de onbetwiste koplopers als het gaat om acceptatie en tolerantie van lesbiennes, homo s en biseksuelen en transgenders. Deze

Nadere informatie

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 4. Seksuele Diversiteit

Bovenbouw HAVO / VWO. Onderdeel 4. Seksuele Diversiteit Bovenbouw HAVO / VWO Onderdeel 4 Seksuele Diversiteit 2 Toelichting onderdeel 4: Seksuele diversiteit Het vierde onderdeel van Lang Leve de Liefde Bovenbouw (LLL-BB) gaat over seksuele diversiteit. Seksuele

Nadere informatie

HOLEBI'S EN TRANSGENDERS: OOG OP WELZIJN. Katrien Vanleirberghe beleidsmedewerker Çavaria Ilse Conserriere CGG-SP medewerker

HOLEBI'S EN TRANSGENDERS: OOG OP WELZIJN. Katrien Vanleirberghe beleidsmedewerker Çavaria Ilse Conserriere CGG-SP medewerker HOLEBI'S EN TRANSGENDERS: OOG OP WELZIJN. Katrien Vanleirberghe beleidsmedewerker Çavaria Ilse Conserriere CGG-SP medewerker INHOUD 1. Stellingen: juist of fout? 2. Cijfers en risicofactoren 3. Casussen

Nadere informatie

MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014

MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014 MAINLINE en P&G292 * NATIONAAL CONGRES SOA-HIV-SEKS * AMSTERDAM * 1 DECEMBER 2014 Druggebruik MSM en sekswerkers (Leon) Mannelijke en transgender sekswerkers Amsterdam (Sjaak) Interview ervaringsdeskundige

Nadere informatie

Communiceren is teamwork

Communiceren is teamwork Communiceren is teamwork Je werkt vaak zelfstandig, maar blijft altijd onderdeel van je team. Samen met je collega s zorg je zo goed mogelijk voor jullie cliënten. Samenwerken vereist veel communicatie.

Nadere informatie

Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010

Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010 Mathieu Heemelaar Onderwijssymposium Rotterdam Verkeert 31 maart 2010 1. Sociale acceptatie: cijfers en analyse 2. Politiek en beleid 3. Onderzoek psychosociale effecten 1. Effecten homonegativiteit bij

Nadere informatie

HET SPIEGELGESPREK. Een veilige setting

HET SPIEGELGESPREK. Een veilige setting HET SPIEGELGESPREK Een spiegelgesprek tussen leerlingen en docenten is een mooie manier om inzicht te krijgen hoe veilig leerlingen de school ervaren op het gebied van seksuele diversiteit. Met tips als

Nadere informatie

PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier is ingevuld):

PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier is ingevuld): GAYVOTE FORMULIER Ten behoeve van de website www.gayvote.nl. GEMEENTE (Naam van gemeente of deelraad): Westervoort PARTIJ (naam van in de gemeente verkiesbare partij namens welke het Gayvote formulier

Nadere informatie

Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl. Geluk op de werkplek. Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016

Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl. Geluk op de werkplek. Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016 Begrijpen Beleven Bouwen www.steda.nl Geluk op de werkplek Peiling onder Nederlandse werknemers 5 januari 2016 Inleiding Mensen die gelukkig zijn in hun werk zijn gezonder, creatiever, innovatiever en

Nadere informatie

Biseksualiteit en onderzoek. Een categorie die zich niet zomaar in een hokje laat plaatsen

Biseksualiteit en onderzoek. Een categorie die zich niet zomaar in een hokje laat plaatsen Biseksualiteit en onderzoek Een categorie die zich niet zomaar in een hokje laat plaatsen Overzicht Waarom? Identiteit Gender Gezondheid 2 Waarom aandacht voor biseksualiteit? Categorische dogma s (verlichtingsdenken)

Nadere informatie

Kennis reeks. Roze ouderen. Over een homovriendelijk beleid

Kennis reeks. Roze ouderen. Over een homovriendelijk beleid Kennis reeks Roze ouderen Over een homovriendelijk beleid 1 AxionContinu heeft veel kennis en ervaring in huis op het gebied van zorg en begeleiding aan ouderen, die wij als expertisecentrum graag delen.

Nadere informatie

* Geef per zorginstelling aan in hoeverre u het eens bent met de volgende stelling: Er is voldoende kennis met betrekking tot de hlbt-groep.

* Geef per zorginstelling aan in hoeverre u het eens bent met de volgende stelling: Er is voldoende kennis met betrekking tot de hlbt-groep. PINK PANEL - DIENSTVERLENING Algemeen * Woonplaats: * Geboortejaar: * Onder welke groep schaart u zich? 0 Man 0 Vrouw 0 Transgender. (bijv. queer, travestiet etc.) Zorg De volgende vragen hebben betrekking

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Seksuele diversiteit

Seksuele diversiteit Deel 3 Leerlingenmateriaal Seksuele diversiteit Leerlingenmateriaal: Kaartjes met vragen over seksueleen genderdiversiteit Informatieblad voor leerlingen: veelgestelde vragen van jongeren over homoseksualiteit

Nadere informatie

Aanvullende gegevens: (denk aan meerdere huwelijken van ouders, één-oudergezinnen, elders opgevoed etc.)

Aanvullende gegevens: (denk aan meerdere huwelijken van ouders, één-oudergezinnen, elders opgevoed etc.) Levensloopformulier Toelichting Informatie over de levensloop is van groot belang voor de zorgverlening en behandeling. Hiermee kan worden aangesloten bij de beleving, bij wat bekend, prettig of belangrijk

Nadere informatie

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Bij holebi s in Vlaanderen. Alexis Dewaele, Sabine Hellemans & Ann Buysse - UGent

SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Bij holebi s in Vlaanderen. Alexis Dewaele, Sabine Hellemans & Ann Buysse - UGent SEKSUEEL GRENSOVERSCHRIJDEND GEDRAG Bij holebi s in Vlaanderen OVERZICHT De studie van SGG Sexpert-resultaten Prevalentie Meest ingrijpende gebeurtenis Komt het vaker voor bij holebi s? Wat verklaart SGG

Nadere informatie

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014

Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 Tolerantieklimaat sportverenigingen Noord-Holland Noord Samenvatting I&O Research Art.1 Bureau Discriminatiezaken NHN Maart 2014 I Handen schudden voor de wedstrijd, heldere communicatie met ouders en

Nadere informatie

Ede. GroenLinks/Progressief Ede GEMEENTE: PARTIJ:

Ede. GroenLinks/Progressief Ede GEMEENTE: PARTIJ: GEMEENTE: Ede PARTIJ: GroenLinks/Progressief Ede AFGELOPEN PERIODE Wat heeft uw partij de afgelopen periode in de gemeenteraad en/of het college van B&W gedaan en bereikt voor lesbiennes, homo s, bi s

Nadere informatie

AHHA-Project. Aangepaste Hulpverlening voor Holebi-Asielzoekers

AHHA-Project. Aangepaste Hulpverlening voor Holebi-Asielzoekers AHHA-Project Aangepaste Hulpverlening voor Holebi-Asielzoekers Wat is een holebi-asielzoeker? Iemand die asiel aanvraagt omdat hij/zij in het land van herkomst gediscrimineerd en/of vervolgd wordt op basis

Nadere informatie

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo

Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo LANG LEVE DE DI VER SI TEIT tekst Saskia Doorschodt fotografie Dorien Grötzinger Op zoek naar de vrouw áchter de lesbo Ik ben lesbisch. Velen van ons hebben dit wel eens hardop tegen iemand anders gezegd.

Nadere informatie

Seks en relaties Woordenlijst

Seks en relaties Woordenlijst Seks en relaties Woordenlijst Inhoud Vriendschappen en relaties 3 Lichaamsdelen 4 Seksualiteit 6 Seks en masturbatie 8 Veilige seks en voorbehoedsmiddelen 10 Misbruik 12 2 Vriendschappen en relaties Vriendje

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Intro. Intro 3

Inhoudsopgave. Intro. Intro 3 Inhoudsopgave Intro 3 Is het normaal dat mijn kind zich niet thuis voelt in zijn of haar lichaam? 5 Wat is genderdysforie? 5 Hoe vaak komt dit voor? 5 Hoe herken ik genderdysforie bij een meisje? 6 Hoe

Nadere informatie

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002)

PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER. Interviewernummer : INTCODE. Module INTIMITEIT. (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) PAGINA BESTEMD VOOR DE INTERVIEWER Interviewernummer : INTCODE WZARCH INDID Module INTIMITEIT (bij de vragenlijst volwassene lente 2002) Personen geboren vóór 1986. Betreft persoonnummer : P09PLINE (zie

Nadere informatie

DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN

DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN Rapport DEMOCRATIE IN DOELGROEPEN Meningen van en over minderheden en hun stemgedrag 8 maart 2017 www.ioresearch.nl COLOFON Uitgave I&O Research Piet Heinkade 55 1019 GM Amsterdam Datum 9 maart 2017 Auteurs

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 27 017 Homo-emancipatiebeleid Nr. 50 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ONDERWIJS, CULTUUR EN WETEN- SCHAP Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Zijn roze gezinnen welkom op uw school?

Zijn roze gezinnen welkom op uw school? Zijn roze gezinnen welkom op uw school? Met succes werken aan een diverse school! Tips voor basisscholen die open willen staan voor lesbische, homoseksuele, biseksuele en transseksuele ouders en hun kinderen

Nadere informatie

VOORTGEZET ONDERWIJS VOORDEEL ZONDER VOOROORDELEN

VOORTGEZET ONDERWIJS VOORDEEL ZONDER VOOROORDELEN VOORTGEZET ONDERWIJS VOORDEEL ZONDER VOOROORDELEN 1 Algemene informatie Beste docent, Voor u ligt de toolkit die RADAR voor u heeft ontworpen. Vanuit de resultaten van de Diverscity-meter is deze toolkit

Nadere informatie

Heemskerk. GroenLinks GEMEENTE: PARTIJ:

Heemskerk. GroenLinks GEMEENTE: PARTIJ: GEMEENTE: Heemskerk PARTIJ: GroenLinks AFGELOPEN PERIODE Wat heeft uw partij de afgelopen periode in de gemeenteraad en/of het college van B&W gedaan en bereikt voor lesbiennes, homo s, bi s en transgenders

Nadere informatie

Sociale acceptatie van homoseksualiteit in Zuid-Holland West

Sociale acceptatie van homoseksualiteit in Zuid-Holland West Sociale acceptatie van homoseksualiteit in Zuid-Holland West Gezondheidsonderzoek 2012 GGD Zuid-Holland West Juni 2013 Inleiding Deze factsheet beschrijft de sociale acceptatie van homoseksualiteit in

Nadere informatie

Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling

Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling Richtlijn JGZ-richtlijn Seksuele ontwikkeling 5. Determinanten van seksuele gezondheid-aanbevelingen Om kinderen en jongeren te kunnen ondersteunen in hun seksuele ontwikkeling is het van belang om de

Nadere informatie

Belevingsgerichte zorg voor ouderen met dementie

Belevingsgerichte zorg voor ouderen met dementie Belevingsgerichte zorg voor ouderen met dementie Docentenhandleiding voor mbo-zorg onderwijs en bijscholing Contact: Connie Klingeman, Hogeschool Rotterdam c.a.klingeman@hr.nl Wat is belevingsgerichte

Nadere informatie

hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit.

hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit. hetero - bi - of homo/lesbisch. het maakt geen donder uit. Bi, hetero en homojongeren in perspectief Inleiding Uit de kast is in het Nederlands het motto van de coming outday (COD) zoals die in 2009 voor

Nadere informatie

Concept. 1. Met betrekking tot de inhoud van het werk/werkzaamheden, hoe tevreden bent u over:

Concept. 1. Met betrekking tot de inhoud van het werk/werkzaamheden, hoe tevreden bent u over: Vragenlijst Medewerkertevredenheidonderzoek MTO - Referentie: RHTC4XPRVL Bedankt voor het meedoen aan dit medewerkerstevredenheidsonderzoek. Met uw antwoorden zal uw werkgever proberen (nog) beter op uw

Nadere informatie

uw bedrijf een plek waar zij lekker kunnen ontspannen de recreatiebranche omdat zij willen werken in een

uw bedrijf een plek waar zij lekker kunnen ontspannen de recreatiebranche omdat zij willen werken in een De branche verblijfsrecreatie en zwembaden is erop gericht mensen een plezierige tijd te bezorgen. Voor recreanten is uw bedrijf een plek waar zij lekker kunnen ontspannen en genieten van hun vrije tijd.

Nadere informatie

HANDREIKING. Huiselijk geweld. partnerrelaties. in homoseksuele en lesbische. Huiselijk geweld Informatie voor professionals

HANDREIKING. Huiselijk geweld. partnerrelaties. in homoseksuele en lesbische. Huiselijk geweld Informatie voor professionals HANDREIKING MOVISIE LESBISCH EN HOMOBELEID www.movisie.nl Huiselijk geweld Informatie voor professionals Huiselijk geweld in homoseksuele en lesbische partnerrelaties De afgelopen jaren is er veel verbeterd

Nadere informatie