ENERGIE (Olie & Gas)

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ENERGIE (Olie & Gas)"

Transcriptie

1 ASC Sector & Corporate Research 12/01/2016 David Duchi - Energie ENERGIE (Olie & Gas) Komt er een einde aan de grootste olieprijscrash ooit? Samenvatting : De olieprijs zet zijn vrije val verder en noteert nu op zijn laagste niveau sinds 2004! Een vat olie kost nu maar liefst 72% minder dan aan het begin van de steile neergang die werd ingezet tijdens de zomer van De huidige olieprijscorrectie is dieper en duurt langer dan eender welke voorgaande correctie sinds de jaren 70. We hebben ons oor te luisteren gelegd bij de specialisten van de olieconsultant Wood Mackenzie tijdens de jaarlijkse conferentie in Londen en we zijn er nog meer van overtuigd geraakt dat het huidige extreem lage olieprijsniveau niet lang houdbaar is. Het fysieke overaanbod op de oliemarkt is er nog steeds maar we verwachten dat vraag en aanbod weer in evenwicht zullen raken tegen het einde van dit jaar, wat moet zorgen voor een geleidelijk herstel van de olieprijs in de tweede jaarhelft. Waar ligt de bodem voor de olieprijs? Moeilijk te zeggen aangezien de prijsbepaling op korte termijn voornamelijk wordt beïnvloed door sentiment en financiële stromen. Overdrijving is inherent aan de grondstoffenmarkten. De meeste projecten van de olieproducenten (zowel bedrijven als overheden) zijn niet rendabel aan de huidige prijzen, maar indekkingsstrategieën, financiële buffers en lage operationele kosten zorgen ervoor dat weinig productie wordt stilgelegd, zeker als er al veel werd geïnvesteerd vóór de opstart van een project. Net als Wood Mackenzie geloven we in een herbalancering van de globale oliemarkt in 2016 omdat de vraag stevig zal blijven groeien (ondanks de Chinese economische afkoeling) terwijl het aanbod vanuit niet-opec landen zal krimpen (hoofdzakelijk uit de schalieprojecten in de VS). Het productiepeil van alle OPEC-landen samen houden we vrij stabiel omdat de terugkeer van Iran op de exportmarkt (na het opheffen van de nucleaire sancties) gedeeltelijk zal worden teniet gedaan door lagere productie uit andere landen. De spanningen tussen Saudi-Arabië en Iran maken het nog minder waarschijnlijk dat de OPEC eensgezindheid kan bereiken rond productiebeperkingen. De aanpassingen aan de aanbodzijde vergen wel tijd. Het kan nog enkele maanden duren vooraleer we een significant herstel zien in de olieprijs eens er meer datapunten aantonen dat het globale olie-aanbod stagneert en zelfs vermindert. Voor 2017 verwachten we een aanhoudend herstel van de olieprijs op basis van een verder afnemend aanbod. Vooral het terugschroeven van de investeringen zal zich stilaan duidelijker manifesteren in de toekomstige productieverwachtingen want er worden nog amper nieuwe projecten opgestart. Het natuurlijke productieverval van de operationele olievelden ( decline rate ) neemt ook toe door minder investeringen. Op langere termijn is een hogere olieprijs (boven 70 USD per vat) noodzakelijk om genoeg nieuwe projecten economisch rendabel te maken. De vraag naar olie zal de komende jaren blijven groeien (zij het aan een trager tempo) en het natuurlijke verval van de huidige olieproductie moet worden gecompenseerd door het aanboren van nieuwe velden die duurder zijn (diepzee). Terug aantrekkende Amerikaanse schalieproductie zal niet genoeg zijn om aan de vraag te voldoen, zelfs niet nu het exportverbod voor ruwe olie werd opgeheven. Page 1 / 8

2 1. Historische olieprijscorrectie De val van de olieprijs lijkt niet te stuiten. Sinds het begin van dit jaar werd een vat olie nog maar eens 17% goedkoper waardoor de prijs is teruggevallen tot het laagste niveau sinds Geen enkele waarnemer had een jaar geleden durven voorspellen dat het zwarte goud zo diep zou zakken. Toen we begin 2015 het outlook evenement van de gerenommeerde olieconsultant Wood Mackenzie in Londen bijwoonden bleek uit een rondvraag dat zowat alle specialisten meenden dat de bodem voor de olieprijs nabij was en een olieprijsherstel nakende. Een vat Noordzee-olie kostte toen net iets minder dan 50 USD, tegenover 30 USD nu. Dit jaar werd er geen rondvraag meer georganiseerd. De olieprijscorrectie die werd ingezet in 2014 is dieper en duurt langer dan eender welke voorgaande correctie sinds de jaren Tijdens vorige correcties vond de olieprijs een bodem 40 à 50% lager dan het piekniveau van vóór de daling in de loop van het jaar dat erop volgde. Nu verloor de olieprijs maar liefst 72% sinds het topniveau van juni 2014 (van 115 USD voor een vat Brentolie). Dit onderstreept nog maar eens het historische karakter van de huidige olieprijscorrectie! Ook het verschil met het 4-jarige voortschrijdende gemiddelde prijsniveau bevindt zich op historisch terrein. In 1986 bodemde de olieprijs uit op een niveau van 65% onder het 4-jarig gemiddelde. Tegenwoordig bedraagt het verschil 63%. ASC Sector & Corporate Research Page 2 / 8

3 2. Waar ligt de bodem voor de olieprijs? Moeilijk te zeggen aangezien de prijsbepaling op korte termijn voornamelijk wordt beïnvloed door sentiment en financiële stromen. Overdrijving is inherent aan de grondstoffenmarkten. De meeste projecten van de olieproducenten (zowel bedrijven als overheden) zijn niet rendabel aan de huidige prijzen. Maar indekkingsstrategieën (op voorhand verkopen van productie aan vastgelegde prijzen) en financiële buffers van olieproducenten zorgen ervoor dat er maar zeer weinig productie wordt stilgelegd. Zelfs notoir dure olieprojecten zoals Canadese oliezanden blijven draaien wegens de lage operationele kosten (ondanks de hoge investeringskosten die al zijn gebeurd) en de technische complexiteit om dergelijke projecten later weer op te starten. Zolang de inkomsten nog de operationele kosten dekken blijven de pompen draaien. De olieprijs moet mogelijks terugvallen richting 20 USD per vat vooraleer een significante hoeveelheid productie wordt stilgelegd. Het zijn vooral de investeringen in nieuwe projecten die op de schop gaan. Daarom vergt het ook tijd om het aanbod aan te passen aan de vraag. Hoe lager de olieprijzen nu zakken, hoe minder er zal geïnvesteerd worden in het toekomstig aanbod en hoe scherper het herstel kan zijn voor de olieprijs. Op korte termijn zetten de recordhoge olievoorraden druk op de prijs en ook de sterkere US dollar weegt op grondstoffenprijzen, inclusief olie. Maar we vrezen niet voor overvolle opslagtanks en we zien een einde komen aan de voorraadopbouw vanaf het derde kwartaal van Omdat de dagelijkse prijsschommelingen voor een vat ruwe olie mede afhangen van tal van niet-fundamentele factoren (zoals valutaschommelingen bvb) is het belangrijk om te kijken naar de fundamenten van vraag en aanbod. ASC Sector & Corporate Research Page 3 / 8

4 3. Zal de vraag naar olie blijven groeien? De voorbije jaren groeide de vraag naar olie gemiddeld iets meer dan 1% per jaar, gedreven door een structureel stijgende vraag naar olie voor transport in de ontwikkelingslanden. In 2014 groeide de vraag iets minder snel onder invloed van een globale groeivertraging maar door het kelderen van de olieprijs in de tweede jaarhelft van 2014 werd de vraag weer gestimuleerd. Olie kent nog steeds een grote prijselasticiteit, vooral in de VS waar Joe Sixpack fluks weer overschakelt op grotere SUVs en langere afstanden gaat rijden. In 2015 kwam de vraaggroei zo beduidend hoger uit dan de trend (+1,5 miljoen vaten per dag in vergelijking met 2014). De drie belangrijkste energie-agentschappen (IEA, EIA, OPEC) rekenen voor 2016 op een gemiddelde vraaggroei van +1,3 miljoen vaten per dag, nog steeds boven trend dus. Figuur: Wereldwijde olievraag (miljoen vaten per dag) Zal de vraag vanuit China in elkaar stuiken? Tot op dit moment laat de afkoeling van de Chinese economie zich niet zo sterk voelen op de oliemarkt. De Chinese olievraag groeide met 3,6% jaar-op-jaar tussen januari en november De Chinese dieselconsumptie lijkt wat te stagneren onder invloed van de industriële afkoeling maar de benzinevraag blijft stevig groeien, gedreven door een sterke Chinese consument die tuk is op auto s. Als de Chinese economie een harde landing kan vermijden mogen we dus uitgaan van een verder stijgende olievraag de komende jaren. In tegenstelling tot andere grondstoffen (zoals ijzererts of koper) is de vraag naar olie veel minder geconcentreerd. China staat maar in voor 11% van de wereldwijde vraag naar ruwe olie. Zal het klimaatakkoord van Parijs de vraag onderuit halen? Nee, toch zeker niet op korte en middellange termijn. Het klimaatakkoord van Parijs, waarbij alle landen zich ertoe verbinden om het CO2-gehalte in de atmosfeer te beperken en zo de opwarming van de aarde onder de beoogde 2 C (of zelfs 1,5 C) te houden, zal zeker een grote invloed hebben op de olievraag op langere termijn. Mogelijks piekt het olieverbruik al midden het volgende decennium. De absolute dominantie van olie in de transportsector zal de komende jaren almaar meer onder druk komen te staan van elektrische wagens. Maar het valt te betwijfelen of veel beleggers zo ver vooruit kijken. ASC Sector & Corporate Research Page 4 / 8

5 4. Zal het aanbod zich aanpassen aan de lagere prijs? Ja, we verwachten dat het evenwicht zal worden hersteld door een licht krimpend aanbod aan olie in 2016 en 2017 na enkele jaren van stevige jaar-op-jaar groei. Het sterk terugschroeven van de investeringsbudgetten zal uiteindelijk zijn tol eisen en resulteren in lager dan verwachte olieproductiecijfers. Het huidige overaanbod wordt geschat op zowat 1,5 miljoen vaten per dag, of zowat 1,6% van de globale olievraag van 94 miljoen vaten per dag. Zal OPEC de productie terugschroeven? Zeer onwaarschijnlijk want het kartel is dood en de strategie van Saoedi-Arabië om producenten met hoge kosten uit de markt te drijven begint te werken. De oplopende spanningen tussen Saoedi-Arabië en Iran maken het nog onwaarschijnlijker dat er overeenstemming kan worden bereikt over productiebeperkingen om plaats te maken voor meer Iraanse olie. Hoeveel olie zal Iran bijkomend op de markt brengen? Naar alle waarschijnlijkheid minder dan het zelf hoopt. Iran beweert dat het zijn export kan opdrijven met vaten per dag binnen enkele weken na het opheffen van de nucleaire sancties en verder tot 1 miljoen vaten per dag extra tegen jaareinde. Het is uiterst twijfelachtig of dit technisch haalbaar is omdat zijn mature olievelden sterk moeten worden gestimuleerd om de productie op te drijven. In ons basisscenario kan Iran zijn productie opdrijven tot 3,4 miljoen vaten per dag in 2017, van de huidige 2,8 miljoen vaten per dag (waarvan meer dan de helft bestemd zijn voor export). Aangezien Iran goede vorderingen maakt in het naleven van de afspraken is het mogelijk dat de sancties al in de loop van het eerste kwartaal van 2016 worden opgeheven. Is de schalieboom in de VS voorbij? Zeer zeker niet. Aan de aanbodzijde reageren schalieprojecten het vlugst op prijssignalen wegens de korte investeringscyclus (slechts enkele maanden tussen beslissing en eerste olie). Het aantal platformen dat de oliehoudende schalielagen aanboort in de VS ligt nu bijna 70% lager dan bij de piek in oktober Maar de scherpe daling van de booractiviteit in de VS liet zich niet direct zien in de productiecijfers die nog verschillende maanden toenamen dankzij enorme productiviteitswinsten en dalende kosten. De schaliespelers focussen hun middelen op hun meest productieve en rendabele velden waardoor de totale olieproductie niet zo scherp is teruggevallen. De Amerikaanse olieproductie bereikte zijn piek in juni vorig jaar met een productieritme van 9,6 miljoen vaten ruwe olie per dag, waarbij schalie ongeveer instaat voor de helft (en de rest komt vooral uit Alaska en Golf van Mexico). We schatten dat de productie uit de Amerikaanse schalievelden in 2016 met nog eens vaten per dag kan terugvallen, na het verlies van naar schatting vaten vorig jaar ten opzichte van de piek. ASC Sector & Corporate Research Page 5 / 8

6 De kosten voor schalieprojecten lagen in 2015 zowat 30% lager dan een jaar eerder en de verwachting is dat de kosten in 2016 nog eens 10% lager zullen uitkomen. Samen met het indekken van toekomstige productie (hedging) maakt dit dat schalieproductie veel beter bestand is tegen lage prijzen dan vroeger gedacht. Veel nieuwe schalieprojecten zijn tegenwoordig al rendabel vanaf 50 à 60 USD per vat. Eens de olieprijs herstelt richting dit niveau zullen veel schaliespelers overwegen om de investeringen weer op te trekken. De VS heeft de rol van OPEC als swing producer overgenomen! Wat is de impact van lagere investeringen op de huidige productie? Naast het uitstellen of schrappen van toekomstige projecten heeft het terugschroeven van de investeringsbudgetten ook een belangrijke impact op het productiepeil van operationele velden. Wood Mackenzie analyseerde 2000 olievelden (non-opec, ex US shale) en kwam tot de conclusie dat het natuurlijke productieverval van deze velden mogelijks weer zal evolueren richting het historische gemiddelde van 5% in In tegenstelling tot mijnbouwprojecten moet er constant geïnvesteerd worden om de output van producerende velden alleen nog maar op peil te houden (door gasinjectie en andere stimulerende technologieën bvb). Recordhoge investeringen ten tijde van olieprijzen boven de 100 USD resulteerden in ongewoon lage decline rates in 2013 en Wat is de impact van lagere investeringen op de toekomstige productie? Volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) werd er in 2015 op wereldschaal 20% minder geïnvesteerd in olie- en gasprojecten en zullen olieproducenten ook volgend jaar de investeringsbudgetten verder terugschroeven, wat een groot risico inhoudt voor het toekomstige aanbod. We have never seen this in the last 30 years, two consecutive years of investment decline... This will have implications for the oil markets, if not tomorrow then the day after tomorrow. De extreme lage olieprijs zorgt ervoor dat slechts zeer weinig nieuwe projecten worden opgestart. Vooral de investeringsbeslissingen voor het ontwikkelen van projecten met hogere kosten in oliezanden of diepwater worden uitgesteld. Wood Mackenzie berekende dat het aanbod over de komende 5 jaar daardoor 2 miljoen vaten per dag lager zal uitvallen dan ingeschat. En er is een groot risico dat dit cijfer nog verder oploopt omdat de helft van de nieuwe volumes tegen 2025 niet rendabel zijn onder de 60 USD per vat. Dit is ook meteen het belangrijkste argument om te stellen dat de olieprijs op middellange termijn richting 60 USD en meer moet evolueren. Meer schalie-olie uit de VS alleen zal niet volstaan. Meer olie uit nieuwe diepwaterprojecten zal noodzakelijk zijn om aan de globale vraag te voldoen. ASC Sector & Corporate Research Page 6 / 8

7 5. Wat moet er gebeuren om de olieprijs omhoog te stuwen? We verwachten dat de thesis van een herbalancering van de oliemarkt tegen het einde van dit jaar en verder in 2017 langzaam meer tractie zal krijgen. Het geloof in een krapper wordende markt kan groeien eens er meer duidelijkheid komt over bepaalde evoluties: Hoeveel extra olie zal Iran naar de markt kunnen brengen en volgens welke tijdlijn? Hoe sterk valt de Amerikaanse schalie-olieproductie terug? Komt er een einde aan de voorraadopbouw? Hoe sterk blijft de vraag groeien in 2016? Geopolitieke verstoringen in het aanbod vormen uiteraard een belangrijk opwaarts prijsrisico. Met uitzondering van Libië blijft de impact de laatste jaren beperkt, maar de lijst met potentiële brandhaarden is lang (Irak, Yemen, Nigeria, Venezuela, etc.). We stellen ook vast dat er weinig ruimte is om tegenslagen aan de aanbodzijde op te vangen op korte termijn. De spare capacity of de productiecapaciteit die op een termijn van enkele maanden extra olie kan leveren is zeer beperkt, zeker in ASC Sector & Corporate Research Page 7 / 8

8 historische context. In de jaren 1980 toen de olieprijs jarenlang op een zeer laag niveau bivakkeerde bedroeg de reservecapaciteit zowat 15% van de wereldvraag, tegenover amper 3 à 5% maximaal nu. De schattingen voor de huidige reservecapaciteit liggen tussen de 2 en de 5 miljoen vaten per dag (al naargelang de bron) en die bevinden zich dan nog voornamelijk in Saoedi-Arabië. Dit document is een publicatie van KBC Asset Management (KBC AM). De bevoegde controleautoriteit is de Autoriteit Financiële Diensten en Markten (FSMA). De aanbevelingen in dit document vallen niet onder de noemer 'onderzoek op beleggingsgebied' zoals bedoeld in het koninklijk besluit van 3 juni 2007 tot bepaling van nadere regels tot omzetting van de richtlijn betreffende markten voor financiële instrumenten, doch zijn publicitaire mededelingen, zodat de wettelijke voorschriften ter bevordering van de onafhankelijkheid van onderzoek op beleggingsgebieden niet van toepassing zijn. Deze aanbevelingen vormen op zich geen gepersonaliseerd beleggingsadvies. De fondsbeheerders van KBC AM kunnen vóór de verspreiding van deze aanbevelingen handelen in het financieel instrument. De beloning van de medewerkers of aangestelden die voor KBC AM werkzaam zijn en die bij het opstellen van de aanbevelingen betrokken waren, is niet gekoppeld aan zakenbanktransacties. Voor een aantal essentiële elementen van de beleggingsaanbevelingen (waaronder de belangenconflictenregeling), die wegens plaatsgebrek niet in dit document zijn opgenomen, kunt u de "Algemene richtlijnen m.b.t. de beleggingsaanbevelingen van KBC Asset Management" raadplegen op De resultaten van de weergegeven financiële instrumenten en financiële indices zijn resultaten behaald in het verleden en vormen als zodanig geen betrouwbare indicator voor toekomstige resultaten. Indien de resultaten van de weergegeven financiële instrumenten en financiële indices uitgedrukt zijn in een andere valuta dan EUR, kan het rendement door valutaschommelingen hoger of lager uitvallen. De databron van alle gegevens in verband met de weergegeven financiële instrumenten is Bloomberg. Niets in dit document mag gereproduceerd worden zonder de voorafgaande uitdrukkelijke en schriftelijke toestemming van KBC AM NV. Deze informatie is onderworpen aan het Belgisch recht en aan de uitsluitende rechtsmacht van de Belgische rechtbanken. ASC Sector & Corporate Research Page 8 / 8

Olie: is de kentering ingezet?

Olie: is de kentering ingezet? Olie: is de kentering ingezet? De olieprijs ging vorige week vrijdag weer voorbij de kaap van 60 dollar, althans de Europese variant, en dat was alweer een tijdje geleden. Vooral de speculatie dat de Amerikaanse

Nadere informatie

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend , 14.30 uur Update grondstoffen Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend In 2016 werd nog een mooi rendement geboekt met grondstoffen. Kunt u de komende tijd rekenen op goede rendementen op deze

Nadere informatie

Voorspellingen Peakoil Nederland. Realisten of doemdenkers?

Voorspellingen Peakoil Nederland. Realisten of doemdenkers? Voorspellingen Peakoil Nederland Realisten of doemdenkers? Lievelde, Erve Kots, 27 Mei 2009 World Oil Production & Peaking Outlook *Eerste Rapportage Peakoil Nederland met analyse van de toekomstige olieproductie

Nadere informatie

Het staal smeden wanneer het heet is.

Het staal smeden wanneer het heet is. ARCELORMITTAL Het staal smeden wanneer het heet is. 15 februari 2017 DOOR KBC ASSET MANAGEMENT In de TOPIC gaat Bolero onderwerp zoals een beursintroductie, de olieprijs, deel onder de loep nemen. - Management

Nadere informatie

Olie crisis? 24 juni 2014

Olie crisis? 24 juni 2014 24 juni 2014 Olie crisis? De prijs van olie heeft invloed op financiële markten. Een stijgende olieprijs verhoogt de inflatie en heeft een remmend effect op de economische groei. In de jaren 2006-2011

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1

De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 De evolutie van de olieprijs in de context van de energiemarkten DEEL 1 September 2006 Eric Raets Portfolio Manager Energy and Cyclical Sectors Active Equity Fund Management KBC Asset Management Inhoud

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

ING Investment Office. Dalende olieprijs. Niets nieuws onder de zon. Door Friso Rengers, Investment Manager van het ING Investment Office

ING Investment Office. Dalende olieprijs. Niets nieuws onder de zon. Door Friso Rengers, Investment Manager van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 6 januari 2015 Dalende olieprijs Niets nieuws onder de zon Door Friso Rengers, Investment Manager van het ING Investment Office Deze analyse schetst de factoren die

Nadere informatie

Olie : korte of lange termijn correctie?

Olie : korte of lange termijn correctie? Olie : korte of lange termijn correctie? Prijsval We kunnen er niet omheen, de olieprijs kende de voorbije maanden een enorme duikvlucht. In de zomer noteerde een vat ruwe olie in Europa nog 110 USD, midden

Nadere informatie

Vorige keer. Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9 449,3 507,8 376,3. USD per EUR 1,101 1,132 1,393 1,053

Vorige keer. Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9 449,3 507,8 376,3. USD per EUR 1,101 1,132 1,393 1,053 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 462.9

Nadere informatie

Energie Monitor juli. Olie: marktontwikkeling en risico s. 3 juli 2014. Economisch Bureau Hans van Cleef

Energie Monitor juli. Olie: marktontwikkeling en risico s. 3 juli 2014. Economisch Bureau Hans van Cleef Energie Monitor juli Economisch Bureau Hans van Cleef Olie: marktontwikkeling en risico s De beperkte invloed van de crisis in Irak op de olieprijs Stabiele tot licht dalende olieprijzen verwacht maar

Nadere informatie

World oil production & peaking outlook. Bio energie in de industrie, 11 mei 2006, Eindhoven

World oil production & peaking outlook. Bio energie in de industrie, 11 mei 2006, Eindhoven World oil production & peaking outlook Bio energie in de industrie, 11 mei 2006, Eindhoven Inschattingen olievoorziening complex Gegevens OPEC & Rusland geheim Gegevens moeilijk beschikbaar ($$$) Complex

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

Licht op energie (2013 - november)

Licht op energie (2013 - november) PMI index Licht op energie (2013 - november) Macro-economische ontwikkelingen De indicator van Markit voor economische bedrijvigheid in de Eurozone ligt sinds enkele maanden net boven de 50 punten. In

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Tariefontwikkeling Energie 08 2015

Tariefontwikkeling Energie 08 2015 In dit bericht geeft Ploos Energieverlening (Ploos) haar visie op verschenen nieuwsberichten aangaande ontwikkelingen energietarieven van de afgelopen maand. Het betreft de analyses van verschillende partijen

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard

Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Date : december 29, 2014 De olieprijs stortte dit jaar in elkaar als gevolg van de volatiliteit op de meeste markten en een tijdelijke onbalans tussen

Nadere informatie

De afnemende vrees voor een Amerikaanse interventie in Syrië zorgde voor lagere olieprijzen. Ten opzichte van vorige week is de prijs 1,7 % gedaald.

De afnemende vrees voor een Amerikaanse interventie in Syrië zorgde voor lagere olieprijzen. Ten opzichte van vorige week is de prijs 1,7 % gedaald. Energiemarktanalyse Powerhouse Olie Olie (volgende maand) De afgelopen week waren de ogen van beleggers vooral gericht op een eventuele aanval van de VS op Syrië. Omdat het lijkt dat Obama steeds meer

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Energiemonitor. Herstel olieprijs in het vat. Economisch Bureau. 19 juli Insights.abnamro.nl

Energiemonitor. Herstel olieprijs in het vat. Economisch Bureau. 19 juli Insights.abnamro.nl Energiemonitor Economisch Bureau 19 juli 2017 Herstel olieprijs in het vat Hans van Cleef Sr. Sector Econoom Energie Tel: 020 343 4679 hans.van.cleef@nl.abnamro.com Olieprijsverwachting: groter verschil

Nadere informatie

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven

De gegevens van Hewitt Associates zijn: Hewitt Associates Outsourcing B.V. Beukenlaan 143 Postbus 80040 5600 JP Eindhoven Philips Pensioenfonds heeft de uitvoering van het Philips flex pensioen uitbesteed aan Hewitt Associates Outsourcing B.V. U kunt bij Hewitt Associates terecht met al uw pensioenvragen. De gegevens van

Nadere informatie

Market Update. Gold&Discovery Fund. Edelmetalen bevinden zich al ruim tien jaar in een sterke bullmarkt

Market Update. Gold&Discovery Fund. Edelmetalen bevinden zich al ruim tien jaar in een sterke bullmarkt Market Update Gold&Discovery Fund Na twee zeer sterke hersteljaren is er dit jaar sprake van een wereldwijde groeivertraging Hierdoor staan de prijzen van veel grondstoffen onder druk. Toch noteert goud

Nadere informatie

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014

Dutch Meat Importers Association. Noordwijk, 7 nov 2014 Dutch Meat Importers Association Noordwijk, 7 nov 2014 Introductie Laurens Maartens Nooit verlegen om een praatje! Geeft met veel plezier zijn visie op de markten. Oa DFTtv en WallStreetJournal. UBS /

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Licht herstel markten AEX 418.1 402.0 431.7 402.0 USD per EUR 1.085 1.089 1.089 1.083 Olie Brent ($) Front month

Nadere informatie

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013

Internationale varkensvleesmarkt 2012-2013 Internationale varkensvleesmarkt 212-213 In december 212 vond de jaarlijkse conferentie van de GIRA Meat Club plaats. GIRA is een marktonderzoeksbureau, dat aan het einde van elk jaar een inschatting maakt

Nadere informatie

De voorspellende waarde van olie futures

De voorspellende waarde van olie futures Special De voorspellende waarde van olie futures Financial Markets Research Marketing Communicatie Emile Cardon Het afgelopen jaar is de olieprijs fors gedaald. Na een tijdelijke opleving wordt een vat

Nadere informatie

Energiemonitor. Wikken en wegen. Economisch Bureau. 12 april Insights.abnamro.nl

Energiemonitor. Wikken en wegen. Economisch Bureau. 12 april Insights.abnamro.nl Energiemonitor Economisch Bureau 12 april 2017 Wikken en wegen Hans van Cleef Sr. Sector Econoom Energie Tel: 020 343 4679 hans.van.cleef@nl.abnamro.com De olieprijzen zitten nog steeds gevangen tussen

Nadere informatie

DE PIEK KOMT ERAAN 1

DE PIEK KOMT ERAAN 1 DE PIEK KOMT ERAAN 1 Ook al praat niemand over een naderende oliekrapte, de prijs per vat wil maar niet onder de 100 dollar zakken. Kopers van olie hebben kennelijk iets door wat de rest van ons lijkt

Nadere informatie

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7

Outlook 2016. Figuur 1: Invloed van Chinese groei op wereldwijde groei. (bron: Capital Economics) december 2015 Pagina 2 van 7 Outlook 2016 Inleiding 2016 is in China het jaar van de aap. Apen zijn de genieën van de Chinese dierenriem. Ze leven in groepen, zijn intelligent en geestig. Niets is voor hen te moeilijk. Als het wel

Nadere informatie

Energie Marktinformatie 22-4-2014

Energie Marktinformatie 22-4-2014 ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige week Verwachting komende week Hoogste 2014 Laagste 2014 Beurzen herstellen van sale technologieaandelen en voorlopige vrede in Oekraïne. AEX 396,9 395,0 409,0

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Chaos in Irak maakt de oliemarkt bloednerveus

INVINCO BENELUX. Chaos in Irak maakt de oliemarkt bloednerveus Chaos in Irak maakt de oliemarkt bloednerveus 2 Amper een week geleden viel de stad Mosul in handen van ISIS strijders. ISIS is een geradicaliseerde afsplitsing van Al Qaida. Sindsdien is het allemaal

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macro-economie: ECB verlaagt rente naar 0% om inflatie op te stuwen. AEX 444.1 436.0 444.1 398.7 USD per EUR 1.111

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Rustige periode rond Kerst, licht dalende markten AEX 428.5 428.5 507.8 376.3 USD per EUR 1.091 1.091 1.393 1.053

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

=> We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal

=> We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal => We zijn niet langer onderwogen in grondstoffen, maar blijven afwachtend. Industriële metalen: onderwogen => Neutraal De Standard & Poor's GSCI Spot-index van 24 grondstoffen is deze maand met 0,5% gestegen

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - januari 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

STEMMING Rusland wil praten over productieverlaging: olieprijs veert op

STEMMING Rusland wil praten over productieverlaging: olieprijs veert op STEMMING Rusland wil praten over productieverlaging: olieprijs veert op AMSTERDAM (Energeia) - Energeia's stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markt voor olie, steenkool, CO2-emissierechten,

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Dynamisch. ingsstrategie Dynamisch ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0 Tienjaarsrente

Nadere informatie

Licht op energie (2014 - februari)

Licht op energie (2014 - februari) Licht op energie (2014 - februari) Macro-economische ontwikkelingen Beleggers halen hun geld terug uit opkomende economieën nu het opkoopprogramma van schuldpapier in de Verenigde Staten verder wordt ingeperkt.

Nadere informatie

STEMMING 'Wie nog gas wil verkopen, moet het nu doen'

STEMMING 'Wie nog gas wil verkopen, moet het nu doen' STEMMING 'Wie nog gas wil verkopen, moet het nu doen' 24 december 2015 - Energeia's stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markt voor olie, steenkool, CO2-emissierechten, elektriciteit

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - December 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De Wereldeconomie van Morgen: Op Zoek naar Groei

De Wereldeconomie van Morgen: Op Zoek naar Groei De Wereldeconomie van Morgen: Op Zoek naar Groei Jan Van Hove Chief Economist, KBC Group NV Bolero Tips & Trends 2016 10 september 2016 Globalization presumes sustained economic growth. Otherwise, the

Nadere informatie

igg bouweconomie marktanalyse

igg bouweconomie marktanalyse igg bouweconomie marktanalyse indices en prognoses kwartaalbericht, - Het herstel van de bouwmarkt krijgt steeds duidelijker vormen. Na een periode van circa zeven jaar waarin de prijzen eigenlijk continu

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt Na een teleurstellend vierde kwartaal in het vorige jaar, start

Nadere informatie

Futures Trading Commission.

Futures Trading Commission. => We hebben op korte termijn een long positie in USD en een short positie in EUR Over minstens één aspect van de Amerikaanse economie zijn "stieren en beren" het eens: namelijk dat de dollar, de meest

Nadere informatie

Economic Research. Notes

Economic Research. Notes Economic Research Notes Jaargang 3 - nr. 11 Juli 5 Het effect van de gestegen olieprijzen op economische groei en inflatie U bent al KBC-Online-cliënt? Dan kunt u gratis Economic Research Notes ontvangen

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Marktvisie Macroeconomisch Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 AEX is jaarwinst kwijt. Chinese overheid kan niet voldoende ingrijpen.

Nadere informatie

Het Midden-Oosten in de wurggreep van energieinvesteringen

Het Midden-Oosten in de wurggreep van energieinvesteringen 90 Het Midden-Oosten in de wurggreep van energieinvesteringen De positie van het Midden-Oosten als energieleverancier is crucialer dan ooit. De vraag naar energie in de wereld is groeiende, maar zal ook

Nadere informatie

Flashinfo 24/09/2012

Flashinfo 24/09/2012 Flashinfo 24/09/2012 Flashinfo 20120924.doc 1/5 ASIAN CITRUS (4,45 HKD) Vrijdag publiceerde Asian Citrus de resultaten voor het boekjaar 2011/2012. De omzet steeg met 25,7% tot 1,78 miljard RMB. De gerapporteerde

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015

Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015 Welkom bij het webinar over de beleggingsresultaten van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI in het derde kwartaal van 2015 Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Marktontwikkelingen derde kwartaal 2015 Geen renteverhoging

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Beurzen wereldwijd omlaag in reactie op dalende olieprijs AEX 420.7 448.5 507.8 376.3 USD per EUR 1.099 1.084 1.393

Nadere informatie

STEMMING TTF scoort het best op gemak

STEMMING TTF scoort het best op gemak STEMMING TTF scoort het best op gemak AMSTERDAM (Energeia) - Energeia's stemming behandelt achtereenvolgens de prijsontwikkeling op de markt voor olie, steenkool, CO2-emissierechten, elektriciteit en aardgas,

Nadere informatie

Emerging markets monitor

Emerging markets monitor Gedaan met de rust In het vorige Kwartaalbericht belichtten we reeds de problematiek rond inflatie. Veel landen staan voor het vraagstuk hoe ze de inflatie in toom kunnen houden zonder de economische groei

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - maart 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015)

Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) 17 December 2015 Iedereen is van de wereld en de wereld is van iedereen (Thé Lau 1952-2015) Gisteravond heeft de Centrale Bank van de VS eindelijk een renteverhoging aangekondigd. Dit was slechts één van

Nadere informatie

Olie, terreur, afpersing en economie.

Olie, terreur, afpersing en economie. Olie, terreur, afpersing en economie. Op de blog van Guido staat een interessante bijdrage over onze economie of wat daarvoor nog moet doorgaan. Wij zijn het bijna helemaal eens met dit opiniestuk maar

Nadere informatie

D r Thomas Chaize Analyse Strategie Hulpbronnen Prijsontwikkeling van het vat aardolie sinds een eeuw. Mailing n

D r Thomas Chaize Analyse Strategie Hulpbronnen  Prijsontwikkeling van het vat aardolie sinds een eeuw. Mailing n Analyse Strategie Hulpbronnen Prijsontwikkeling van het vat aardolie sinds een eeuw. Mailing n 3-15 31.10.2004 Dr Thomas Chaize Site : Email & Mailing gratis : http:///mailing%20list/mailinglistfr.htm

Nadere informatie

Licht op energie (2014 - januari)

Licht op energie (2014 - januari) Licht op energie (2014 - januari) Macro-economische ontwikkelingen De AEX heeft op de laatste handelsdag van 2013 evenals veel andere handelsbeurzen de hoogste stand in 5 jaar bereikt. Het optimisme onder

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. economie 1

Examen HAVO - Compex. economie 1 economie 1 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 23 mei totale examentijd 2,5 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Spotgas weer hoger bij uitblijven akkoord Rusland en Oekraïne

Spotgas weer hoger bij uitblijven akkoord Rusland en Oekraïne Spotgas weer hoger bij uitblijven akkoord Rusland en Oekraïne 12 June 2014 Olie Olieprijzen kropen een stukje hoger in de afgelopen week, vooral vanwege speculatie over krimpende voorraden in de Verenigde

Nadere informatie

Callon Petroleum Co. TIP 2:

Callon Petroleum Co. TIP 2: TIP 2: Callon Petroleum Co. Beurs New York Stock Exchange Land Verenigde Staten Ticker Symbol CPE ISIN Code US13123X1028 Sector Energy Independent Oil & Gas Callon Petroleum (CPE) is een Amerikaans bedrijf

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 1 Olie (volgende maand) 11 1 Prijs/vat 9 8 86,48 7 68,12 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week Na een wekenlange daling lijkt de olieprijs

Nadere informatie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 1 Olie (volgende maand) 1 Prijs/vat 9 8 82,4 7 65,54 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week OPEC secretaris-generaal Abdullah al-badri liet

Nadere informatie

Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg 1

Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Presentatie beleggingsresultaten over eerste kwartaal van 2017 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI Bas Endlich Jacob Vijverberg 1 Agenda Financiële markten Resultaten Vooruitzichten Bron: Bloomberg,

Nadere informatie

Energie Monitor november

Energie Monitor november Energie Monitor november De grillige gasmarkt Economisch Bureau 8 november 2013 Olieprijzen dalen, maar Brent daalt minder snel dan WTI 2014: Olieprijzen blijven onder druk waar een gemengd beeld ontstaat

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Member of the KBC group Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Twee valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

Vraag Antwoord Scores

Vraag Antwoord Scores Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 1 600 bezoekers (2.800 2.200) 2 maximumscore

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Beurzen omhoog door opmerkingen voorzitter ECB AEX 465.5 462.9 507,8 376,3 USD per EUR 1,094 1,101 1,393

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015

BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 2015 BEHEERSVERSLAG Transparantinvest Portfolio Fund juli 015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : Europa Griekenland heeft een akkoord kunnen bereiken met zijn schuldeisers waardoor de rentevoeten in

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch AEX leeft op bij slecht nieuws. AEX 438.80 411.60 507,8 376,3 USD per EUR 1.121 1.124 1,393 1,053 Olie

Nadere informatie

Olie: Het zwarte goud?

Olie: Het zwarte goud? Olie: Het zwarte goud? 21 december 2016 Stand van het stoplicht: Groen In deze nieuwsbrief willen wij aandacht besteden aan energie in het algemeen en olie in het bijzonder. De centrale vraag is welke

Nadere informatie

40 1-7-2014 1-10-2014 1-1-2015

40 1-7-2014 1-10-2014 1-1-2015 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Olie Olie (volgende maand) 13 1 1 Prijs/vat 9 8 7 6 59,53 47,79 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week De olieprijs lijkt inmiddels bijna in een

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - November 2015 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste 14/15 Laagste 14/15 Macroeconomisch Hoe ziet de werkelijke economische situatie in China eruit? AEX 499.40 482,58 507,8 376,3 USD per EUR

Nadere informatie

47,25 40 1-7-2014 1-10-2014 1-1-2015

47,25 40 1-7-2014 1-10-2014 1-1-2015 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Olie Olie (volgende maand) 13 1 11 1 Prijs/vat 9 8 7 6 5 57,42 47, Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week De olieprijs belandde 3 december op het

Nadere informatie

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur :

Oktober 2015. Macro & Markten. 1. Rente en conjunctuur : Oktober 2015 Macro & Markten 1. Rente en conjunctuur : VS Zoals al aangegeven in ons vorig bulletin heeft de Amerikaanse centrale bank FED de beleidsrente niet verhoogd. Maar goed ook, want naderhand werden

Nadere informatie

Als de Centrale Banken het podium verlaten

Als de Centrale Banken het podium verlaten Als de Centrale Banken het podium verlaten Als de centrale banken het toneel verlaten 1. Zichtbaar economisch herstel 2. Het restprobleem 3. Onbekend terrein 4. Wat betekent dit voor asset allocatie? Zichtbaar

Nadere informatie

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund augustus 2015

BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund augustus 2015 BEHEERSVERSLAG Active Multi Allocation Fund augustus 2015 Beleggingsdoelstelling Het BIF Active Multi Allocation Fund streeft naar een rendement gelijk aan of hoger dan zijn benchmark. Het investeringsproces

Nadere informatie

Prijsvooruitzichten grondstoffen

Prijsvooruitzichten grondstoffen Prijsvooruitzichten grondstoffen Economisch Bureau abn.amro.group.economics@nl.abnamro.com 30 oktober Fig. 1: Gerealiseerde prijsontwikkelingen Prijzen grondstoffen dalen verder De absolute winnaar van

Nadere informatie

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk

INVINCO BENELUX. Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk Goudprijs is alweer op zijn retour. Een crash blijft mogelijk 2 Wat is het geheim en de essentie van goed beleggen? Je moet anticiperen op de werkelijkheid van morgen en wat die voor gevolgen heeft voor

Nadere informatie

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep

Hedging strategies. Opties ADVANCED. Een onderneming van de KBC-groep Hedging strategies Opties p. 2 Index 1. Hedging met opties 3 2. Hedging met put opties 4 3. Hedgen met valutaopties 6 Drie valutaoptiecontracten 6 p. 3 Hedging met opties Hedging komt van het Engelse to

Nadere informatie

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014

WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 WERELDWIJD BELEGGEN: HIER LIGGEN DE KANSEN Sander Zondag, CIO Global Equities (OBAM) Grip op je Vermogen, 3 Oktober 2014 2 Waarom in aandelen? Waarom wereldwijd? Welke aanpak? 3 NINJA Loans?! NO Income,

Nadere informatie

High Risk. Equity Interest Other. ING Metal Index Note

High Risk. Equity Interest Other. ING Metal Index Note High Risk Equity Interest Other ING Metal Index Note 175% participatie in de mogelijke stijging van een metalen-index 60% garantie van de nominale waarde op einddatum Maximum aflossing: 187,50% van de

Nadere informatie

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg

De in deze pdf vermelde gegevens zijn ter informatie en onder voorbehoud van type- en schrijffouten. Afgelopen week daalde de euro flink als gevolg ja 1 Marktvisie Nu Vorige keer Verwachting komende week Hoogste Laagste Macroeconomisch Euro zone in deflatie AEX 427.3 420.7 431.7 398.7 USD per EUR 1.087 1.103 1.119 1.083 Olie Brent ($) Front month

Nadere informatie

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003

ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Brussel, 10 maart 2003 Federaal Planbureau /03/HJB/bd/2027_n ECONOMISCHE VOORUITZICHTEN 2003 Veelbelovend herstel wereldeconomie in eerste helft van 2002 werd niet bevestigd in het tweede halfjaar In het

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 12 Olie (volgende maand) 11 Prijs/vat 1 9 8 96,92 76,21 7 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week We zagen de afgelopen ween een lichte

Nadere informatie

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden.

We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. We onderwegen grondstoffen (industriële metalen en olie). Maar we beschouwen goud en andere edele metalen nog altijd als veilige vluchtwaarden. Grondstoffen daalden in december het sterkst in drie maanden

Nadere informatie

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE

KWARTAALRAPPORTAGE KWARTAALRAPPORTAGE 4E KWARTAAL 2014 TELEFOON 020 34 17 347 INFO@EFFECTENHUIS.NL Eén blik op een grafiek zegt meer dan duizend woorden We zien het als een jaar van consolidatie na eerdere jaren, waarin het gemiddelde rendement

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - november 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - november 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - november 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie