Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard"

Transcriptie

1 Olie en opkomende markten: Een tweesnijdend zwaard Date : december 29, 2014 De olieprijs stortte dit jaar in elkaar als gevolg van de volatiliteit op de meeste markten en een tijdelijke onbalans tussen vraag en aanbod. Met een lange termijn vooruitzicht van wereldwijde groei, vooral in opkomende en frontiermarkteconomieën, verwachten we dat de olieprijzen waarschijnlijk niet te lijden zullen hebben van een langdurige lage prijs. Zoals wij het beschouwen, zal de vraag naar grondstoffen in het algemeen, niet alleen olie, maar ook ijzererts, koper, nikkel en agrarische producten, waarschijnlijk op lange termijn toenemen met een stijgende wereldwijde groei. We denken, dat de snelheid van de recente olieprijsdaling grotendeels gebaseerd is op speculatie en korte termijnhandel. Naar onze mening zal de olieprijs in 2015 of 2016 waarschijnlijk opleven. De afgelopen twee maanden heeft de ruwe olieprijs haar grootste prijsdaling gezien sinds de wereldwijde financiële crisis van met een aantal genoemde redenen, waaronder afnemende groei van de belangrijkste economieën en een toegenomen uitvoer vanuit de Verenigde Staten in de afgelopen paar jaar, hetgeen niet is gecompenseerd door een afgenomen productie bij andere belangrijke olieproducenten. Uiteraard zal een overaanbod, indien zich dat voortzet, de prijs beïnvloeden: dat is gewoon een kwestie van basiseconomie. Wanneer we echter kijken naar een patroon van de vraag op lange termijn, zien we een algemene opwaartse trend, niet neerwaarts, en we zien hoe opkomende economieën deze groei aanjagen. De Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling (OESO) is een forum dat samenwerking faciliteert tussen de overheden van 34 lid-democratieën met markteconomieën ter bevordering van economische groei, welvaart en duurzame ontwikkeling. De meeste opkomende en frontiermarkten zijn niet-oeso-leden, inclusief China en India. De grafiek hieronder laat zien hoe niet-oeso-landen de OESO-landen al hebben ingehaald in termen van ruwe olieconsumptie en het gat zal de komende jaren waarschijnlijk toenemen. 1 / 6

2 China: Groeien of vertragen? De vertraagde groei in China wordt genoemd als reden voor de daling van de olieprijzen, maar wij kijken enigszins anders dan vele anderen naar de situatie. Zeker, de groei van het bruto binnenlands product (bbp) staat niet meer in de dubbele cijfers, zoals voorheen, en dat was te verwachten omdat China's economie groeiende is en nu een hogere standaard heeft. Ik geloof niet dat de groei in China een probleem is. Toen China in 2010 met ongeveer 10% groeide, werd USD 844 miljard aan de economie toegevoegd. In 2013 is de groei vertraagd tot net onder 8%, maar meer dan USD 900 miljard werd aan de economie toegevoegd. Dus jazeker, de bbp-groei is procentueel gezien kleiner, maar je moet kijken naar de algemene economische impact, de cijfers in Amerikaanse dollars Bovendien vinden veel mensen dat China geen extra infrastructuur meer nodig heeft. Maar vanuit mijn persoonlijke ervaring, door te reizen door het land in overvolle treinen en op druk gevulde 2 / 6

3 wegen, is het keihard nodig! Verstedelijking is nog steeds gaande. Er is nog veel te doen in China en er zullen nog steeds natuurlijke grondstoffen nodig zijn om dat te doen. 3 / 6

4 Invloed van lagere olieprijs op opkomende economieën De meeste consumenten veren op bij lagere energieprijzen, maar kijkend naar de algemene invloed is een lagere olieprijs een zwaard dat snijdt langs twee kanten. Voor landen die zeer afhankelijk zijn van hun olie-export, kan een voortdurende lage olieprijs schadelijk zijn. De Nigeriaanse overheid is bijvoorbeeld voor een groot deel van haar begroting afhankelijk van olie. De olie- en gassector beslaat ongeveer 35% van het bbp en de petroleumexportinkomsten vertegenwoordigen meer dan 90% van de totale exportinkomsten. [1] Als deze inkomsten dalen, zullen de Nigeriaanse leiders lijden onder de vloek van een lagere olieprijs of iets moeten doen in de vorm van diversificatie en hervormingen om de economie te laten opleven. Rusland was één van de topexporteurs van de wereld, waarvan het bbp in 2009 te midden van de wereldwijde financiële crisis met 8% kelderde, omdat de olieprijs onder de USD 40 per vat dook. Rusland blijft ook vandaag zeer afhankelijk van energie-inkomsten en het land wordt waarschijnlijk zwaar getroffen als de prijzen niet snel genoeg stijgen. Gecombineerd met de Oekraïne-gerelateerde 4 / 6

5 sancties zal in 2015 mogelijk een recessie aanbreken volgens Russische overheidsambtenaren. Naar onze mening lijkt ook het zeer van olie afhankelijke Venezuela bijzonder kwetsbaar. Saudi- Arabië lijkt beter bestand tegen de neerwaartse prijsdruk, omdat Saudi-Arabië enorme buitenlandse reserves en investeringen heeft, die het volgens ons mogelijk maken om te blijven uitgeven en te groeien, zelfs met lage olieprijzen. Aan de andere kant profiteren China en India, als netto importeurs, waarschijnlijk van de lagere olieprijzen. Een deel van het toegenomen aanbod van olie komt van de toegenomen schalieproductie van de VS. Voor schalieproducenten wordt het minder winstgevend om olie te extraheren bij niveaus van onder de USD 60 per vat. Aangezien het niet winstgevend wordt, zal de productie waarschijnlijk stoppen, alhoewel het een aantal maanden kan duren voordat de velden verlaten zijn. Ondertussen neemt de vraag naar olie toe in de twee dichtstbevolkte landen ter wereld (China en India) vanwege meer auto's, bussen en vrachtauto's op de wegen. Bovendien wordt plastic en veel andere wijdverspreide producten uit olie gehaald. De kosten van het vinden en produceren van olie is over het algemeen niet naar beneden gegaan. Daarom verwachten we dat de olieprijs op de lange termijn zal herstellen. Voor sommige opkomende landen die energie subsidieerden, zien we een potentiële positieve keerzijde van de lagere olieprijs. Deze subsidies waren een zware last op de overheidsbudgetten en lagere marktprijzen maken het afschaffen van dergelijke subsidies minder pijnlijk voor consumenten uit die landen. Indonesië heeft enkele subsidies afgeschaft en we zien tekenen dat India en China ook in die richting bewegen. Een omgeving van lagere energieprijzen heeft sommige opkomende landen geholpen bij het invoeren van noodzakelijke hervormingen met minder pijnlijke effecten. Juist nu denken we dat de grootste zorg uit investeringsoogpunt misschien wel de volatiliteit is, niet alleen wat betreft de olieprijs maar wat betreft de gerelateerde aandelen in de sector en de vermogensmarkten in het algemeen. We hebben een aantal ongelofelijke bewegingen gezien. We proberen de neerwaartse spiraal te gebruiken om kansen binnen onze portfolio's te benutten, maar veel beleggers zien het niet meer en raken de weg kwijt. Wij zullen natuurlijk kijken naar die landen, sectoren en bedrijven, waarvan wij denken dat ze voordeel kunnen genieten van de lagere olieprijzen. We vermijden oliebedrijven nu echter niet compleet. Aangezien veel van zulke bedrijven gediversifieerd zijn, zullen ze misschien wel te lijden hebben onder hun onderzoeks- en productieactiviteiten, maar ze kunnen misschien wel profiteren van hun retail-activiteiten. - De verklaringen, meningen en analyses van Mark Mobius weerspiegelen zijn persoonlijke opvattingen en zijn louter bestemd voor informatieve doeleinden en voor het brede publiek, zij mogen niet worden beschouwd als individueel beleggingsadvies of een aanbeveling of verzoek om welke effecten dan ook te kopen, te verkopen of te houden of om welke beleggingsstrategie dan ook te gebruiken. Ze vormen geen wettelijk of fiscaal advies. De informatie in dit document wordt 5 / 6

6 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Beleggingsavonturen in opkomende markten verstrekt op de publicatiedatum en kan zonder kennisgeving veranderen en ze is niet bedoeld als een volledige analyse van elk belangrijk feit over een land, regio, markt of belegging. Er kunnen bij de opstelling van dit materiaal gegevens van externe bronnen zijn gebruikt die niet onafhankelijk door Franklin Templeton Investments ( FTI ) zijn gecontroleerd of bevestigd. FTI aanvaardt geen aansprakelijkheid voor verliezen die voortvloeien uit het gebruik van deze informatie, en de gebruiker dient zelf te bepalen in welke mate hij wil vertrouwen op deze verklaringen, meningen en analyses. Producten, diensten en informatie zijn mogelijk niet in alle rechtsgebieden beschikbaar en worden alleen door andere gelieerde ondernemingen van FTI en/of hun distributeurs aangeboden als dat door de lokale wet- en regelgeving wordt toegestaan. Gelieve uw eigen professioneel adviseur te raadplegen voor meer informatie over de beschikbaarheid van producten en diensten in uw rechtsgebied. Wat zijn de risico s? Alle beleggingen gaan met risico's gepaard, waaronder mogelijk verlies van kapitaal. Beleggingen in buitenlandse effecten houden speciale risico's in, zoals wisselkoersschommelingen en economische en politieke onzekerheid. Beleggingen in opkomende markten, waar frontiermarkten een subset van vormen, gaan gepaard met grotere risico's die verband houden met dezelfde factoren, boven op de risico's die verbonden zijn aan hun relatief geringe omvang, de lagere liquiditeit en het gebrek aan een gevestigd wettelijk, politiek, zakelijk en sociaal kader om effectenmarkten te ondersteunen. Omdat deze kaders doorgaans nog minder ontwikkeld zijn op de frontiermarkten, en gelet op diverse factoren zoals het hogere risico van extreme koersvolatiliteit, illiquiditeit, handelsbarrières en deviezencontroles, gelden de risico s van de opkomende markten nog sterker voor frontiermarkten. Beleggingen in de energiesector gaan gepaard met specifieke risico s, zoals een hogere gevoeligheid voor ongunstige economische en regulatorische ontwikkelingen in de sector. [1] Bron: Organisatie van de Petroleumolie Exporterende Landen (OPEC), / 6

smartphones.) Deze factor zou een bijzonder dynamische stimulans kunnen zijn voor de ontwikkeling in

smartphones.) Deze factor zou een bijzonder dynamische stimulans kunnen zijn voor de ontwikkeling in Januari 9, 2015 Bij Templeton Emerging Markets Group zijn wij van mening dat de hoge economische groeipercentages een belangrijk aantrekkingspunt voor veel opkomende markten in 2015 zullen blijven. Hoewel

Nadere informatie

India: Rente, inflatie en ambities als centrum van de maakindustrie

India: Rente, inflatie en ambities als centrum van de maakindustrie India: Rente, inflatie en ambities als centrum van de maakindustrie Date : oktober 26, 2015 De aandacht van de wereldwijde financiële markten ging tot nu toe dit jaar vooral uit naar de groeipijnen van

Nadere informatie

Iran: Klaar om zaken te doen?

Iran: Klaar om zaken te doen? Iran: Klaar om zaken te doen? Date : augustus 17, 2015 Na jaren onderhandelen is er recent een doorbraak bereikt tussen Iran, de Verenigde Staten en andere wereldmachten over het nucleaire programma van

Nadere informatie

Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren

Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren Waarom Europa de brexitdreiging niet mag negeren Date : maart 8, 2016 Terwijl de kranten in het Verenigd Koninkrijk momenteel druk speculeren over het referendum over het Britse lidmaatschap van de Europese

Nadere informatie

Maak kennis met mijn team: Carlos Hardenberg

Maak kennis met mijn team: Carlos Hardenberg Maak kennis met mijn team: Carlos Hardenberg Date : oktober 1, 2015 Ik ben misschien het bekendste gezicht van de Templeton Emerging Markets Group, maar achter de schermen (en ook vaak ervoor!) staan vele

Nadere informatie

Thema wereldmarkten: Het draait allemaal om die (centrale) banken

Thema wereldmarkten: Het draait allemaal om die (centrale) banken Thema wereldmarkten: Het draait allemaal om die (centrale) banken Date : juni 8, 2015 Deze lente heb ik een reis gemaakt door Europa, waar ik het genoegen had te spreken met collega s, klanten en diverse

Nadere informatie

Hogere inflatie als redder van de bedrijfswinsten in de eurozone

Hogere inflatie als redder van de bedrijfswinsten in de eurozone Hogere inflatie als redder van de bedrijfswinsten in de eurozone Date : februari 16, 2017 Het macro-economische klimaat lijkt in 2017 een rooskleurig beeld te schetsen voor Europese aandelen. Wel blijft

Nadere informatie

Beleggerssentiment in verschillende delen van de wereld

Beleggerssentiment in verschillende delen van de wereld Beleggerssentiment in verschillende delen van de wereld Date : juni 8, 2015 De Global Investor Sentiment Survey (GISS) 2015 van Franklin Templeton [1] leverde interessante inzichten op over de overtuigingen,

Nadere informatie

Een kanteljaar voor de ASEAN-landen?

Een kanteljaar voor de ASEAN-landen? Een kanteljaar voor de ASEAN-landen? Date : juni 8, 2015 De rol van de Aziatische markten in de wereldeconomie is de laatste jaren sterk gegroeid en wij denken dat deze trend zich zal doorzetten. Veel

Nadere informatie

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend

Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend , 14.30 uur Update grondstoffen Olieprijs en economische groei zijn richtinggevend In 2016 werd nog een mooi rendement geboekt met grondstoffen. Kunt u de komende tijd rekenen op goede rendementen op deze

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juni 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder?

Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Wederom onrust op de beurs: hoe nu verder? Net als we vorig jaar meerdere keren hebben gezien, zijn de beurzen wederom bijzonder nerveus en vooral negatief. Op het moment van schrijven noteert de AEX 393

Nadere informatie

ING Investment Office

ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 12 november 2015 Sectorcommentaar Metaal en mijnbouw Door Marina Hagoort, beleggingsanalist van het ING Investment Office In dit rapport vindt u onze vooruitzichten

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11

USD / 1.16 1.15 1.14 1.13 1.12 1.11 Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Marktprijzen Macro-economie Markten in mineur Afgelopen week De angst voor een wereldwijde economische vertraging is weer toegenomen na een slechte

Nadere informatie

Zuid-Afrika s sportgeschiedenis en economische scorebord

Zuid-Afrika s sportgeschiedenis en economische scorebord Zuid-Afrika s sportgeschiedenis en economische scorebord Date : oktober 16, 2015 Na het einde van de apartheid in 1994 had Zuid-Afrika, dat toen de naam regenboognatie kreeg, heel wat om naar uit te kijken.

Nadere informatie

Consumptiepatronen in China: van grondstoffen tot karaoke

Consumptiepatronen in China: van grondstoffen tot karaoke Consumptiepatronen in China: van grondstoffen tot karaoke Date : november 30, 2015 Er is heel wat te doen geweest over de vertraging van de groei in China en de impact daarvan op de vraag naar grondstoffen

Nadere informatie

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn.

Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. Koopkrachtpariteit en Gini-coëfficiënt in China: hoe je tegelijkertijd arm én rijk kunt zijn. 1. De Wereldbank berichtte onlangs dat de Chinese economie binnen afzienbare tijd de grootste economie van

Nadere informatie

Maak kennis met mijn team: Dennis Lim

Maak kennis met mijn team: Dennis Lim Maak kennis met mijn team: Dennis Lim Date : oktober 1, 2014 Wanneer je territorium honderden landen omvat, en zowat alle continenten en tijdzones, kan het belang van goed gestroomlijnd teamwork niet worden

Nadere informatie

ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK

ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK ECONOMIE IN TIJDEN VAN MONETAIR EXPANSIEVE POLITIEK Geert Gielens, Ph.D. hoofdeconoom 19 mei 2015 Agenda Het verschil met vorig jaar De euro zone De VS De ECB & haar beleid Besluit 2 Het verschil met vorig

Nadere informatie

Het handelsakkoord tussen Vietnam en de EU: een goede zaak voor Zuidoost-Azië

Het handelsakkoord tussen Vietnam en de EU: een goede zaak voor Zuidoost-Azië Het handelsakkoord tussen Vietnam en de EU: een goede zaak voor Zuidoost-Azië Date : september 7, 2015 Na meer dan twee jaar van onderhandelingen hebben de Europese Unie (EU) en Vietnam een principeovereenkomst

Nadere informatie

Het 4 e kwartaal van 2014.

Het 4 e kwartaal van 2014. 1 Het 4 e kwartaal van 2014. Zoals werd aangegeven aan het einde van het derde kwartaal van 2014 zou voorzichtigheid betracht worden bij het investeren in aandelen. De kansen op topvorming werden zo groot

Nadere informatie

Olie: is de kentering ingezet?

Olie: is de kentering ingezet? Olie: is de kentering ingezet? De olieprijs ging vorige week vrijdag weer voorbij de kaap van 60 dollar, althans de Europese variant, en dat was alweer een tijdje geleden. Vooral de speculatie dat de Amerikaanse

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2012

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2012 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - april 2012 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk oktober 2015 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk oktober 2015 Welkom Wij heten u van harte welkom in Van der Valk Hotel 2 Programma 19.00 uur Ontvangst 19.30 uur Opening 19.40 uur Chinese groeivertraging 20.00

Nadere informatie

Energiemonitor. Wikken en wegen. Economisch Bureau. 12 april Insights.abnamro.nl

Energiemonitor. Wikken en wegen. Economisch Bureau. 12 april Insights.abnamro.nl Energiemonitor Economisch Bureau 12 april 2017 Wikken en wegen Hans van Cleef Sr. Sector Econoom Energie Tel: 020 343 4679 hans.van.cleef@nl.abnamro.com De olieprijzen zitten nog steeds gevangen tussen

Nadere informatie

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016

Care IS klantbijeenkomst. Hotel Van der Valk april 2016 Care IS klantbijeenkomst Hotel Van der Valk april 2016 Welkom! Wij heten u van harte welkom 2 Programma 19.00 uur - Ontvangst 19.30 uur - Opening 19.40 uur - Impact lage olieprijs 20.00 uur - Pauze 20.10

Nadere informatie

Economie en financiële markten

Economie en financiële markten Economie en financiële markten Bob Homan ING Investment Office Den Haag, 11 oktober 2013 Vraag 1: Begraafplaats Margraten gesloten vanwege. 1. Bezuinigen bij de Nederlandse overheid 2. Op last van Europese

Nadere informatie

Bouwen aan de toekomst: infrastructuur in opkomende markten

Bouwen aan de toekomst: infrastructuur in opkomende markten Bouwen aan de toekomst: infrastructuur in opkomende markten Date : juli 2, 2015 De laatste tijd is er veel te doen geweest over het mogelijke einde van de supercyclus van grondstoffen. Marktcommentatoren

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juli 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juli 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - juli 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Februari 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - oktober 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1

Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI. Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1 Presentatie beleggingsresultaten over het jaar 2016 van de Life Cycle Fondsen van Aegon PPI Bas Endlich Jacob Vijverberg Lex Solleveld 1 Agenda Financiële markten Resultaten Vooruitzichten Bron: Bloomberg,

Nadere informatie

Beleggingsavonturen in opkomende markten Notities van Mark Mobius

Beleggingsavonturen in opkomende markten Notities van Mark Mobius Het belang van groei Date : juli 9, 2015 Een van de grootste voordelen die de opkomende markten beleggers volgens ons geboden hebben, is hun sterke groeiverhaal: het afgelopen decennium groeide de economie

Nadere informatie

Statistisch Magazine Internationale economische ontwikkelingen in de periode 2010 tot en met 2012

Statistisch Magazine Internationale economische ontwikkelingen in de periode 2010 tot en met 2012 Internationale economische ontwikkelingen in de periode 2010 tot en met 2012 Inleiding Lorette Ford De economische ontwikkeling van een land kan door middel van drie belangrijke economische indicatoren

Nadere informatie

Tariefontwikkeling Energie 08 2015

Tariefontwikkeling Energie 08 2015 In dit bericht geeft Ploos Energieverlening (Ploos) haar visie op verschenen nieuwsberichten aangaande ontwikkelingen energietarieven van de afgelopen maand. Het betreft de analyses van verschillende partijen

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 12 Olie (volgende maand) 11 Prijs/vat 1 9 8 96,92 76,21 7 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week We zagen de afgelopen ween een lichte

Nadere informatie

DE PIEK KOMT ERAAN 1

DE PIEK KOMT ERAAN 1 DE PIEK KOMT ERAAN 1 Ook al praat niemand over een naderende oliekrapte, de prijs per vat wil maar niet onder de 100 dollar zakken. Kopers van olie hebben kennelijk iets door wat de rest van ons lijkt

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Drie valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Zijn de opkomende markten de bladzijde aan het omslaan?

Zijn de opkomende markten de bladzijde aan het omslaan? Zijn de opkomende markten de bladzijde aan het omslaan? Date : november 19, 2015 Het was ontegenzeglijk een moeilijk jaar voor beleggers in de opkomende markten, die doorgaans zijn achtergebleven bij hun

Nadere informatie

Latijns-Amerika onder de loep

Latijns-Amerika onder de loep Latijns-Amerika onder de loep Date : oktober 9, 2015 Deze maand houden de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds (IMF) hun gezamenlijke jaarlijkse vergadering in Lima, Peru. Het is voor het eerst

Nadere informatie

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group

Opties. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Member of the KBC group Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities in samen werking met Euronext. p. 2 Index 1. Inleiding 3 2. Valutaopties 4 Twee valutaoptiecontracten 4 Waarom valutaopties

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

De economische wereldcrisis

De economische wereldcrisis De economische wereldcrisis (9.2) Onderzoeksvraag: Wat waren de oorzaken van de economische wereldcrisis van 1929 en waarom duurde die crisis zo lang? Kenmerkend aspect: De crisis van het wereldkapitalisme.

Nadere informatie

Olie crisis? 24 juni 2014

Olie crisis? 24 juni 2014 24 juni 2014 Olie crisis? De prijs van olie heeft invloed op financiële markten. Een stijgende olieprijs verhoogt de inflatie en heeft een remmend effect op de economische groei. In de jaren 2006-2011

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 1 Olie (volgende maand) 1 Prijs/vat 9 8 82,4 7 65,54 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week OPEC secretaris-generaal Abdullah al-badri liet

Nadere informatie

Visie ING Investment Office Oktober 2017

Visie ING Investment Office Oktober 2017 Visie ING Investment Office Oktober 2017 Bob Homan 21 september 2017 Kernfactoren die financiële markten bepalen 3 pijlers + sentiment Economie Sentiment Waardering Liquiditeit Hoe staat de economie ervoor?

Nadere informatie

Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016

Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016 Rapportage derde kwartaal 2016 Volendam, oktober 2016 1. Rendement financiële markten Rendementen derde kwartaal 2016 In tabel 1 zijn de rendementen van de beleggingscategorieën over het derde kwartaal

Nadere informatie

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten

Persinformatie. Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen. Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Persinformatie Uitdagende marktomgeving biedt ook kansen Nieuwe directievoorzitter wil groei voortzetten Mario Mehren: strategie Wintershall blijkt succesvol 2 juni 2015 Michael Sasse Tel. +49 561 301-3301

Nadere informatie

Centrale banken en aandelenmarkten: de BoJ als casestudy

Centrale banken en aandelenmarkten: de BoJ als casestudy Centrale banken en aandelenmarkten: de BoJ als casestudy Date : november 30, 2016 Een van de meest fascinerende aspecten van de huidige wereldwijde markten is de mate waarin de centrale banken invloed

Nadere informatie

De Juiste BALANS. Vinden

De Juiste BALANS. Vinden De Juiste BALANS Vinden Diversificatie moet de hoeksteen van uw beleggingsprogramma zijn. SIR JOHN TPLETON Gemengde Compartimenten: Eenvoud en Complexiteit in Eén Gemengde compartimenten zijn in het algemeen

Nadere informatie

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen?

Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? Inflatie protectie: risico management of slim beleggen? 1. Precies een jaar geleden schreven we over het inflatiefenomeen dat altijd zijn kop opsteekt na periodes van recessie. Onze conclusie was dat nieuwe

Nadere informatie

F L A S H N O T E

F L A S H N O T E F L A S H N O T E 11.03.2016 IS DIT HET MOMENT OM NAAR DE ENERGIESECTOR TERUG TE KEREN? 11.03.2016 Voornaamste aandachtspunten Na de problemen die de energiesector de afgelopen twaalf maanden heeft gekend,

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar

Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar Het CPB heeft haar vooruitzichten voor de Nederlandse economie sterk neerwaarts aangepast. Het bbp daalt volgens het CPB dit jaar met 3,5 procent en

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen Januari 2016

Maandbericht Beleggen Januari 2016 ING Investment Office Publicatiedatum: 24 december 2015 Maandbericht Beleggen Januari 2016 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016

Rabobank Food & Agri. Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt. Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q1 2016 Opslagregeling en kleiner aanbod ondersteunen langzaam herstel Europese varkensmarkt Na een teleurstellend vierde kwartaal in het vorige jaar, start

Nadere informatie

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen

Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen Voorbeeldcasussen workshop DELFI-tool t.b.v. de LWEO Conferentie 2016. Auteurs: Íde Kearney en Robert Vermeulen De voorbeelden in de casussen zijn verzonnen door de auteurs en komen niet noodzakelijkerwijs

Nadere informatie

UIT groei en conjunctuur

UIT groei en conjunctuur Economische groei. Economische groei drukken we uit in de procentuele groei van het BBP op jaarbasis. De groei van het BBP heeft twee oorzaken. Het BBP kan groeien omdat de prijzen van producten stijgen

Nadere informatie

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington

Beleggingsthema s 2016. What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Beleggingsthema s 2016 What a difference a day makes (1975), Dinah Washington Inleiding De dagen die in 2015 het verschil maakten, zijn de dagen waarop centrale bankiers uitspraken deden, what a difference

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2014

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2014 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - mei 2014 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015

Rabobank Food & Agri. Druk op varkensvleesmarkt blijft. Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q2 2015 Druk op varkensvleesmarkt blijft De vooruitzichten voor de Nederlandse varkenshouderij voor het tweede kwartaal 2015 blijven mager. Ondanks de seizoensmatige

Nadere informatie

Examen HAVO - Compex. economie 1

Examen HAVO - Compex. economie 1 economie 1 Examen HAVO - Compex Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 1 Maandag 23 mei totale examentijd 2,5 uur 20 05 Vragen 1 tot en met 19 In dit deel staan de vragen waarbij de computer niet

Nadere informatie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie

Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse. Olie Energiemarktanalyse voor Groenten & Fruit door Powerhouse Olie 1 Olie (volgende maand) 11 1 Prijs/vat 9 8 86,48 7 68,12 Brent (Dollar) Brent (EUR) Afgelopen week Na een wekenlange daling lijkt de olieprijs

Nadere informatie

AANDELEN RESEARCH OKTOBER

AANDELEN RESEARCH OKTOBER AANDELEN RESEARCH OKTOBER Het cijferseizoen is in alle hevigheid losgebarsten en dat zorgt voor forse uitslagen op de financiele markten. Gelukkig zien we dat de beweeglijkheid weer aan het toenemen is

Nadere informatie

Overzicht standaard risicoprofielen. November 2016

Overzicht standaard risicoprofielen. November 2016 Overzicht standaard risicoprofielen November 2016 Standaard risicoprofielen Beleggingsadvies Risicoprofielen Cautious Conservative Core Growth Max Growth Min Target Max Min Target Max Min Target Max Min

Nadere informatie

Het 1 e kwartaal van 2015.

Het 1 e kwartaal van 2015. 1 Het 1 e kwartaal van 2015. Achteraf bezien was het eerste kwartaal van 2015, vooral in Europa, uiterst vriendelijk voor beleggers. Hoewel door Invest4You, ondanks de jubelverhalen in de pers een zekere

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

Olie, terreur, afpersing en economie.

Olie, terreur, afpersing en economie. Olie, terreur, afpersing en economie. Op de blog van Guido staat een interessante bijdrage over onze economie of wat daarvoor nog moet doorgaan. Wij zijn het bijna helemaal eens met dit opiniestuk maar

Nadere informatie

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009

Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Persbericht Financiële positie ABP versterkt in tweede helft 2009 Hoofdpunten: Rendement in 2009 20,2% Dekkingsgraad stijgt in tweede halfjaar Gestegen levensverwachting heeft drukkend effect op dekkingsgraad

Nadere informatie

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015

Rabobank Food & Agri. Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Rabobank Food & Agri Kwartaalbericht Varkens Q3 2015 Leidt de verwachte importgroei uit China tot herstel? De Rabobank verwacht een moeizaam derde kwartaal voor de Nederlandse varkenssector. Aan het einde

Nadere informatie

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be)

Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Landbouw in Oekraïne 12/05/2011 Oekraïne (foto s zijn terug te vinden op www.liba.be) Oekraïne is groter dan elk land van de EU. De goede ligging van het land, gecombineerd met de vruchtbare bodems, geeft

Nadere informatie

Vraag & antwoord Beurscorrectie

Vraag & antwoord Beurscorrectie ING Investment Office Publicatiedatum: 29 september 2015 (update van 2 september) Vraag & antwoord Beurscorrectie Beleggers beducht voor groeivertraging China September begon met een wereldwijde daling

Nadere informatie

Prijsvooruitzichten grondstoffen

Prijsvooruitzichten grondstoffen Prijsvooruitzichten grondstoffen Economisch Bureau abn.amro.group.economics@nl.abnamro.com 30 oktober Fig. 1: Gerealiseerde prijsontwikkelingen Prijzen grondstoffen dalen verder De absolute winnaar van

Nadere informatie

Callon Petroleum Co. TIP 2:

Callon Petroleum Co. TIP 2: TIP 2: Callon Petroleum Co. Beurs New York Stock Exchange Land Verenigde Staten Ticker Symbol CPE ISIN Code US13123X1028 Sector Energy Independent Oil & Gas Callon Petroleum (CPE) is een Amerikaans bedrijf

Nadere informatie

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep. Gepubliceerd door KBC Securities

Optie strategieën. Brochure bestemd voor particuliere beleggers INTERMEDIATE. Een onderneming van de KBC-groep. Gepubliceerd door KBC Securities Optie strategieën Brochure bestemd voor particuliere beleggers Gepubliceerd door KBC Securities p. 2 Index 1. Grafische voorstelling 4 2. Bull strategieën 5 Call spread 5 Gedekt geschreven call 7 3. Bear

Nadere informatie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie

Beleggingsstrategie. Zeer defensief. ingsstrategie Zeer defensief ingsstrategie Beleggingsklimaat Ontwikkeling en vooruitzichten beleidsrente VS 1,5 EMU 0,5 12-2010 12-2011 12-2012 12-2013 12-2014 12-2015 Ontwikkeling en vooruitzichten tienjaarsrente 5,0

Nadere informatie

Als de Centrale Banken het podium verlaten

Als de Centrale Banken het podium verlaten Als de Centrale Banken het podium verlaten Als de centrale banken het toneel verlaten 1. Zichtbaar economisch herstel 2. Het restprobleem 3. Onbekend terrein 4. Wat betekent dit voor asset allocatie? Zichtbaar

Nadere informatie

Zet herstel bankensector door?

Zet herstel bankensector door? ING Investment Office Publicatiedatum: 29 mei 2015 Sectorcommentaar financiële waarden Zet herstel bankensector door? Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor de

Nadere informatie

Maandbericht Beleggen November 2015

Maandbericht Beleggen November 2015 ING Investment Office Publicatiedatum: 21 oktober 2015 Maandbericht Beleggen November 2015 Assetallocatie Aandelen Vastgoed Grondstoffen Alternatieve beleggingen Obligaties Regioallocatie Noord-Amerika

Nadere informatie

Met het kompas op 2015

Met het kompas op 2015 17 December 2014 Met het kompas op 2015 Begin december hebben we het risico in de portefeuilles verder verlaagd. We zien toegenomen onzekerheid omdat er geen einde lijkt te komen aan de daling van de olieprijs.

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht Vooruitzichten 6-7 Economisch Bureau Nederland december Nederlandse economie: groei houdt aan De Nederlandse economie groeide in met ongeveer % - tweemaal zoveel als in 4.

Nadere informatie

Opkomende markten: do s en don ts

Opkomende markten: do s en don ts Online Seminar Beleggen Opkomende markten: do s en don ts Simon Wiersma Investment Manager ING Investment Office Bart-Jan Blom van Assendelft Marketing Manager ING Beleggen Amsterdam, 12 november 2013

Nadere informatie

Atradius Landenrapport

Atradius Landenrapport Atradius Landenrapport Nederland November 214 Overzicht Algemene informatie Belangrijkste sectoren (213, % van bbp) Hoofdstad: Amsterdam Diensten: 72% Regeringsvorm: Constitutionele monarchie Industrie:

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Trimestrieel bijgewerkte beoordelingen van het landenrisico en het bedrijfsklimaat

Trimestrieel bijgewerkte beoordelingen van het landenrisico en het bedrijfsklimaat Brussel, 26 maart 2015 Trimestrieel bijgewerkte beoordelingen van het landenrisico en het bedrijfsklimaat Coface werkt de beoordelingen van het landenrisico van twee Europese landen bij en plaatst Brazilië

Nadere informatie

OECD Economic Outlook: Analyses and Projections - December No. 80

OECD Economic Outlook: Analyses and Projections - December No. 80 OECD Economic Outlook: Analyses and Projections - December No. 80 Summary in Dutch Economische vooruitzichten van de OESO: analyses en voorspellingen - december nr. 80 Samenvatting in het Nederlands COMMENTAAR

Nadere informatie

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep

Turbo s. Brochure bestemd voor particuliere beleggers BASIC. Een onderneming van de KBC-groep Brochure bestemd voor particuliere beleggers p. 2 Index 1. Hoe werken ze? 3 2. Welke kosten zijn er bij een belegging in Turbo s, Speeders, Sprinters,? 5 3. Wat zijn de voordelen van Turbo s? 5 4. Welke

Nadere informatie

Prijsvooruitzichten grondstoffen

Prijsvooruitzichten grondstoffen Prijsvooruitzichten grondstoffen Economisch Bureau abn.amro.group.economics@nl.abnamro.com 29 januari Economische groei is smeerolie voor de vraag naar cyclische grondstoffen Noot: i K1-3-maands WTI l

Nadere informatie

Eindexamen economie vwo II

Eindexamen economie vwo II Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 maximumscore 2 Voorbeelden van een

Nadere informatie

F O N D S E N F O C U S

F O N D S E N F O C U S F O N D S E N F O C U S 12.02.2017 II. CARMIGNAC PATRIMOINE - DE COMPONENTEN Een gediversifieerde strategie ontwikkelen met behulp van duurzame rendementsmotoren 12.02.2017 Langetermijnovertuigingen Voor

Nadere informatie

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016

M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016 M A R K T M O N I T O R E N E R G I E - Juni 2016 Geachte relatie, Bijgaand ontvangt u de maandelijkse marktmonitor van Energy Services. De Marktmonitor is een maandelijkse uitgave van Energy Services.

Nadere informatie

Remediëringstaak: Vraag en aanbod

Remediëringstaak: Vraag en aanbod Remediëringstaak: Vraag en aanbod Oefening 1: Verklaar bondig waarom de prijzen in onderstaande tekstjes veranderd zijn door middel van een grafiek met vraag- en aanbod(wijzigingen). a. Stijging olieprijs

Nadere informatie