Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar"

Transcriptie

1 Bouwproductie 15 procent lager in komende twee jaar Het CPB heeft haar vooruitzichten voor de Nederlandse economie sterk neerwaarts aangepast. Het bbp daalt volgens het CPB dit jaar met 3,5 procent en volgend jaar nog eens met een kwart procent. Deze sterke terugval heeft ook grote gevolgen voor de bouwproductie. De bouwproductie daalt de komende twee jaar met 15 procent, hetgeen overeenkomt met een productieverlies van meer dan 8 miljard. De werkgelegenheid zal daarbij met 10 procent afnemen, wat neerkomt op een verlies van 50 duizend banen. Daarmee is het beeld voor de komende jaren in vergelijking met de laatste raming van het EIB aanzienlijk verslechterd. In januari werd nog uitgegaan van een productieverlies van 10 procent en een werkgelegenheidsverlies van ruim banen. Vanaf 2012 zullen de productie en werkgelegenheid in de bouw zich herstellen. De kredietcrisis en de economische groei Het Economische Instituut voor de Bouwnijverheid (EIB) maakt gedurende het jaar meerdere ramingen van de verwachtingen voor de bouwproductie, die ieder jaar in januari worden gepubliceerd. De verwachtingen van dit jaar waren gebaseerd op de Decemberraming van het Centraal Planbureau (CPB), die uitging van een krimp van het bruto binnenlands product (bbp) met 0,75 procent dit jaar en een licht herstel in Inmiddels is het CPB met het Centraal Economisch Plan naar buiten gekomen. Hieruit blijkt dat de wereldwijde gevolgen van de kredietcrisis sterker zijn dan eerder werd aangenomen. Dit heeft ook gevolgen voor de economische groei in Nederland. Het CPB verwacht dat dit jaar het bbp met maar liefst 3,5 procent zal krimpen. Een dergelijke daling heeft zich sinds de Tweede Wereldoorlog niet meer voorgedaan. Voor volgend jaar verwacht het CPB dat het bbp met 0,25 procent zal krimpen. De maandelijkse conjunctuurenquête van het EIB onder bouwbedrijven laat zien dat na de ongekende scherpe terugval in de orderportefeuilles in september 2008, de orderportefeuilles in zowel de woning- als de utiliteitsbouw blijven teruglopen.

2 2 Figuur 1 Orderportefeuilles in de woning- en utiliteitsbouw (in maanden) maanden Ontwikkeling orderportefeuilles woningbouw, januari januari 2009 maanden Ontwikkeling orderportefeuilles utiliteitsbouw, januari januari In de woningbouw is de omvang van orderportefeuille in februari van dit jaar 30 procent lager dan een jaar eerder nog het geval was. In de utiliteitsbouw bedraagt de daling ruim 20 procent. De gevolgen voor de bouwproductie en werkgelegenheid Op basis van de verwachte sterke daling van het bbp, de scherpe terugval in orderportefeuilles en de gebruikelijke wetmatigheden in de conjunctuurgevoeligheid van de verschillende bouwsectoren, zijn de verwachtingen voor de bouwproductie op korte en middellange termijn bijgesteld. Er is hierbij geen rekening gehouden met de voorgenomen overheidsinterventies voor de (woning)bouw. De ramingen zijn met meer dan de gebruikelijke onzekerheid omgeven. Niet alleen is de omvang van de kredietcrisis en de doorwerking ervan op de wereldeconomie onzeker, ook de doorwerking naar de bouw is met meer dan gemiddelde onzekerheid omgeven. De bouw heeft in 2008 nog een behoorlijke productiegroei van 3 procent laten zien. De economische neergang werkt met vertraging door op de bouwproductie. Projecten waarvan de bouw al is begonnen hebben hier weinig onder te lijden, omdat de financiering doorgaans eerder is geregeld, contractuele verplichtingen zijn aangegaan en het ook duur is om de bouw tijdelijk op te schorten. Wel zullen projecten die zich nog in de fase van planvorming, ontwerp of vergunningverlening bevinden worden uitgesteld, zolang er niet voldoende woningen (doorgaans zo n 70 procent) kunnen worden voorverkocht of de financiering tot problemen leidt. Het aantal verleende vergunningen zal afnemen en er zal ook meer uitval van vergunningen optreden, wat vooral gevolgen heeft voor de bouwproductie in latere jaren. Keerzijde is dat, als het economisch herstel zich inzet, het herstel van de bouwproductie zich ook pas later zal voltrekken. De bouwproductie op korte en middellange termijn In 2009 en 2010 neemt de bouwproductie naar verwachting af met respectievelijk 5,5 en 9,0 procent. Daarmee daalt de bouwproductie in deze twee jaar cumulatief met bijna 15 procent. In 2011 daalt de bouwproductie met 0,5 procent nog licht verder. Pas in 2012 zal de bouwproductie weer gaan herstellen. Met een gemiddelde productiegroei van 3 procent in de jaren blijft de totale bouwproductie aan het eind van deze periode nog onder het niveau van 2008.

3 3 Figuur 2 Volumeontwikkeling van bbp en bouwproductie, % bouwproductie bruto binnenlands product De nieuwbouwproductie van woningen, die in 2008 al een lichte krimp liet zien, daalt in 2009 en 2010 met respectievelijk 10,5 procent en 13,5 procent. Daarmee verdwijnt bijna een kwart van de woningbouwproductie in een periode van twee jaar. In 2011 blijft de nieuwbouwproductie onder druk staan, waarbij het aantal opgeleverde woningen ongeveer zal bedragen. Daarmee ligt het aantal opgeleverde woningen in de periode cumulatief lager ten opzichte van de woningen in Vanaf 2012 neemt de nieuwbouwproductie weer duidelijk toe. Ook de herstel- en verbouwactiviteiten in de woningbouw laten in 2009 en 2010 een stevige krimp zien, terwijl ook het onderhoud van woningen terugloopt. In de utiliteitsbouw wordt de nieuwbouw ook het sterkst getroffen. Dit jaar krimpt de bouwproductie in dit segment naar verwachting met 8 procent. In 2010 zakt het productievolume in de utiliteitsnieuwbouw met nog eens 20 procent. In 2011 staat de productie nog steeds onder druk en daalt licht verder. De terugval is geconcentreerd bij de investeringen van marktpartijen. De investeringen in kantoren en andere bedrijfsgebouwen zakken ver terug. Budgetgedreven sectoren als onderwijs, openbaar bestuur en gezondheids- en welzijnszorg zijn veel minder conjunctuurgevoelig en hier treedt naar verwachting geen krimp op. Evenals bij de woningbouw neemt in de utiliteitsbouw herstel en verbouw stevig af en daalt het onderhoud door uitstel licht. Vanaf 2012 is weer sprake van herstel van productie in de utiliteitsbouw. Bij de grond-, water- en wegenbouw valt het beeld in twee delen uiteen. Enerzijds wordt de productie rond het bouw- en woonrijp maken van terreinen sterk getroffen door de zware terugval in de nieuwbouwproductie. Anderzijds is er sprake van een toename van de investeringen in infrastructuur door het rijk. De terugval in de productie van nieuwe gww-werken is in 2009 en 2010 beperkt tot respectievelijk 3,0 en 3,5 procent en is daarmee beduidend minder ongunstig dan de terugval op de woning- en utiliteitsbouwmarkt.

4 4 Tabel 1 Bouwproductieramingen 1) per sector, jaarlijkse veranderingen (%) ) Woningbouw - nieuwbouw -0,5-10,5-13,5-2,0 6,0 - herstel en verbouw 1,5-5,5-11,5-2,5 4,5 Utiliteitsbouw - nieuwbouw 8,5-8,0-19,0-1,5 4,0 - herstel en verbouw 6,0-3,0-8,5 0,5 3,0 Onderhoud gebouwen 2,5-3,0-0,5 1,5 3,0 GWW - nieuwbouw 3,0-3,0-3,5 1,5 1,5 - onderhoud 2,0-0,5-1,0 1,0 1,5 Externe onderaanneming 3,5-3,5-8,0-2,5 3,5 Totaal bouw 3,0-5,5-9,0-0,5 3,5 1) Exclusief interne leveringen, machines, overige investeringen, saldo uitvoer diensten en handelsmarges; basis Nationale rekeningen, bedragen in prijzen 2007, excl. btw. 2) Gemiddelde jaarlijkse mutatie in de periode Situatie op de arbeidsmarkt De dalende bouwproductie heeft sterk negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid in de bouw. Snel teruglopende aantallen vacatures en afnemende inhuur van flexibele arbeidskrachten bepalen aanvankelijk het beeld, maar in de loop van 2009 en vooral in 2010 zullen gedwongen ontslagen en toenemende aantallen faillissementen zich voordoen. De werkgelegenheid in arbeidsjaren zal voor zowel werknemers als zelfstandigen in 2009 naar verwachting met 2,0 procent teruglopen. In 2010, als de bouwproductie opnieuw sterk daalt, zal de productiedaling sterker neerslaan bij de werkgelegenheid van werknemers. Het aantal arbeidsjaren van werknemers daalt dan met 10,5 procent, terwijl dit van zelfstandigen met 6,5 procent daalt. In beide jaren tezamen raakt de bouwnijverheid arbeidsjarenkwijt, wat overeenkomt met ongeveer arbeidsplaatsen. Vanaf 2012 neemt de werkgelegenheid samen met de bouwproductie weer toe. Voldoende goed geschoold personeel zal dan weer nodig zijn om de aantrekkende productie te realiseren.

5 5 Tabel 2 Productie, arbeidsproductiviteit en werkgelegenheid, Volumemutatie in procenten Productie 3,0-5,5-9,0-0,5 3,5 Arbeidsproductiviteit 1,5-3,5-1,5 0,0 1,0 Werkgelegenheid 1,5-2,0-7,5-0,5 2,5 Duizend arbeidsjaren Werkgelegenheid werknemers zelfstandigen Gemiddelde jaarlijkse mutatie in de periode De Invloed van de lagere economische groei op de bouwproductie De invloed van de verslechterde economische vooruitzichten heeft grote gevolgen voor de verwachtingen van de bouwproductie (zie figuur 3). De terugval in bouwproductie is hierdoor niet alleen sterker, maar ook iets langer. De bouwproductie zal in de periode naar verwachting met 15 procent dalen, hetgeen een neerwaartse aanpassing betekent van 5 procent ( 3 miljard) ten opzichte van de raming die in januari 2009 is gepubliceerd. Ondanks een krachtiger herstel vanaf 2012 zal de bouwproductie in 2014 onder het niveau van 2008 blijven steken. De terugval in werkgelegenheid is als gevolg van de aanpassing ook sterker. De werkgelegenheid daalt in dezelfde periode naar verwachting met 10 procent in plaats van 6 procent. Het verlies in banen valt hiermee bijna hoger uit en bedraagt zo n 50 duizend banen. De aanpassing van de verwachte economische groei pakt verschillend uit voor de verschillende onderdelen van de bouwproductie (zie tabel 3). De sterkste invloed van de lagere economische groei ondervindt de utiliteitsbouw. Vooral het investeringsgedrag van de markt georiënteerde sectoren is sterk afhankelijk van de economische groei- en winstverwachtingen. Dit geldt voor zowel de nieuwbouw en in iets mindere mate voor de herstel- en verbouwactiviteiten. Bij de ramingen is er een sterke directe invloed van de verwachte economische groei en wordt in beperktere mate gebruik gemaakt van leading indicators zoals vergunningen en orderportefeuilles. De aanpassingen voor de woningbouw zijn duidelijk minder groot dan die voor de utiliteitsbouw, al zijn de aanpassingen voor 2010 en 2011 ook hier niet gering. Deze ramingen worden relatief sterker gebaseerd op de orderportefeuilles van bouwbedrijven, waarvan de sterke terugval al in eerdere ramingen was verwerkt. De ramingen voor het onderhoud van gebouwen zijn sterk gekoppeld aan de economische groei. Daarmee zijn de aanpassingen in dit segment ongeveer in overeenstemming met die van het bbp. De investeringen in grond-, water- en wegenbouw die sterk budgetgedreven zijn, ondervinden slechts een bescheiden invloed van de terugval in economische groei. Hier is het vooral de gww-activiteit in samenhang met locatieontwikkeling, die (verder) terugloopt.

6 6 Tabel 3 Bouwproductieramingen 1) per sector, , verschil tussen nieuwe ramingen en Verwachtingen 2009 jaarlijkse veranderingen (%) ) Woningbouw - nieuwbouw ,5-3,5 1,0 - herstel en verbouw - -0,5-3,5-3,0 - Utiliteitsbouw - nieuwbouw -1,0-2,0-9,0-1,5 3,5 - herstel en verbouw - -1,0-5,0-0,5 1,5 Onderhoud gebouwen - -2,5-1,0-1,0 GWW - nieuwbouw - -0,5-1,5-0,5-0,5 - onderhoud - -0,5-1,0-0,5 - Totaal bouw - -1,0-3,5-1,0 0,5 1) Exclusief interne leveringen, machines, overige investeringen, saldo uitvoer diensten en handelsmarges; basis Nationale rekeningen, bedragen in prijzen 2007, excl. btw. 2) Gemiddelde jaarlijkse mutatie in de periode

7 7 Figuur 3 Aanpassing in productie en werkgelegenheid, verschil tussen nieuwe ramingen en Verwachtingen 2009 Productie, in miljarden euro s en prijzen aangepaste raming raming januari Arbeidsjaren, in duizenden aangepaste raming raming januari Amsterdam, 2 april 2009

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie;

Verschuiving van grootschalige nieuwbouw in buitengebied naar kleinschalige (her-) bouw in bestaande situatie; Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2012

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2012 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2012 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Volumeontwikkeling van de toegevoegde waarde in de bouw en het overige bedrijfsleven in 2010-2012 (jaar-op-jaarmutaties in procenten)

Volumeontwikkeling van de toegevoegde waarde in de bouw en het overige bedrijfsleven in 2010-2012 (jaar-op-jaarmutaties in procenten) Algemeen beeld De bouwproductie is in 2012 met 7% gekrompen. De grootste terugval lag opnieuw bij de investeringen. Het sterkst zichtbaar was dit bij de woningbouw, waar de nieuwbouwproductie met 10% terugliep.

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2015. Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Voorjaar 2015 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche

Trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche Trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

M201012. Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011

M201012. Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011 M201012 Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011 drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, juli 2010 Economisch herstel MKB blijft achter bij grootbedrijf Ondanks het toegenomen optimisme

Nadere informatie

Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa

Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa Vooruitzichten voor de bouw in Nederland en Europa Taco van Hoek Directeur EIB Nieuwjaarsreceptie NRK - De Meern, 14 januari 2016 1 Inhoud Drie vragen Wat was het beeld tijdens de crisisjaren? Wat zijn

Nadere informatie

Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose Met een doorkijk naar 2018

Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose Met een doorkijk naar 2018 Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose 2013-2014 Met een doorkijk naar 2018 Samenvatting UWV Arbeidsmarktprognose 2013-2014 Een belangrijke taak van UWV is het bij elkaar brengen van vraag en aanbod op

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2014 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2014 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw.

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Monitor Bouwketen Daan Holtackers Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, NLingenieurs en UNETO-VNI December 2013 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 3 1 Bouwkolom 5 1.1 Recente ontwikkelingen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB09-038 15 mei 2009 9.30 uur Economie krimpt 4,5 procent in eerste kwartaal 2009 Grootste krimp na de Tweede Wereldoorlog Export en investeringen vallen

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk

Monitor Bouwketen. Najaar Marien Vrolijk Monitor Bouwketen Najaar 2014 Marien Vrolijk 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 6 1.1 Recente ontwikkelingen 6 1.2 Conjunctuur bouwketen 8 2 Architectenbureaus 10 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2013 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2013 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw.

Nadere informatie

Marktstudie AFNL. Vooruitzichten : samenvatting

Marktstudie AFNL. Vooruitzichten : samenvatting Marktstudie AFNL Vooruitzichten 2012-2017: samenvatting In opdracht van Aannemersfederatie Nederland Bouw en Infra december 2012 Samenvatting Deze marktstudie beschrijft recente ontwikkelingen en verwachtingen

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 BIJLAGE II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit in 1 naar verwachting met 1¼%. Voor komend jaar wordt een groei van 1¾% voorzien. De toename van

Nadere informatie

CBS: economie krimpt door lager gasverbruik

CBS: economie krimpt door lager gasverbruik Persbericht PB14-032 15 mei 2014 9.30 uur CBS: economie krimpt door lager gasverbruik - Sterke afname binnenlands verbruik en export van aardgas door milde winter - Mede hierdoor economische krimp van

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Najaar 2015. Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Najaar 2015 Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 10 2 Architectenbureaus 12 3 Ingenieursbureaus

Nadere informatie

Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011

Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011 M201014 Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2010 en 2011 Update september drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, september 2010 Economisch herstel MKB blijft achter bij grootbedrijf; pas

Nadere informatie

economisch instituut voor de bouw trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche 2012-2017

economisch instituut voor de bouw trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche 2012-2017 2012-2017 economisch instituut voor de bouw trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche 2012-2017 Trends en ontwikkelingen in de afbouwbranche 15-05-12 13:18 omslag.indd 1 Trends en ontwikkelingen in

Nadere informatie

VERKENNING EFFECTEN STIMULERINGSMAATREGELEN ROND DE WONINGBOUW

VERKENNING EFFECTEN STIMULERINGSMAATREGELEN ROND DE WONINGBOUW VERKENNING EFFECTEN STIMULERINGSMAATREGELEN ROND DE WONINGBOUW Amsterdam, augustus 2009 Rapport in opdracht van het ministerie van VROM Basisweg 10 Postbus 58248 1040 HE Amsterdam 020 583 19 00 2 WOORD

Nadere informatie

bouw sectormonitor november 2011

bouw sectormonitor november 2011 sectormonitor bouw november 211 > ABN AMRO verwacht na klein herstel in 211 een terugval in 212 > Daling verkoop nieuwbouwwoningen leidt tot krimp woningbouw > Ondernemers focussen in krimpende markt meer

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Overall conclusie De Nederlandse economie groeit naar verwachting met 1¾% in 1 en met 1½% in 11. De toename van het bbp komt bijna volledig voor

Nadere informatie

Flashraming CBS: export zorgt voor economische groei

Flashraming CBS: export zorgt voor economische groei Persbericht PB14-050 14 augustus 2014 09.30 uur Flashraming CBS: export zorgt voor economische groei - Economie groeit volgens de flashraming met 0,5 procent ten opzichte van eerste kwartaal 2014 - Volgens

Nadere informatie

Economie groeit met 0,7 procent

Economie groeit met 0,7 procent Persbericht PB14 010 14 februari 08.30 uur Economie groeit met 0,7 procent Economie groeit in vierde kwartaal met 0,7 procent ten opzichte van het derde kwartaal 8 duizend banen minder dan in het derde

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-077 14 november 2008 9.30 uur Economische groei derde kwartaal 2008 vertraagt tot 1,8 procent Bijna een halvering in vergelijking met eerste halfjaar

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis zorgt voor een terugval van de economische bedrijvigheid in Nederland die sinds het begin van de jaren tachtig niet is voorgekomen.

Nadere informatie

Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend

Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend Monitor kredietcrisis begin 2010 Gemeente Purmerend Colofon In opdracht van: De directeur Beleid Coördinatie en samenstellen rapportage: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Inhoud rapportage:

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2016 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

CPB juniraming 2010: Ook lagere economische groeiverwachtingen voor Breda

CPB juniraming 2010: Ook lagere economische groeiverwachtingen voor Breda CPB juniraming 2010: Ook lagere economische groeiverwachtingen voor Breda 1. Inleiding In juni 2010 heeft het Centraal Planbureau nieuwe verwachtingen gepresenteerd over de ontwikkelingen van de Nederlandse

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2011

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2011 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2011 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Economie groeit met 0,1 procent, 46 duizend banen minder

Economie groeit met 0,1 procent, 46 duizend banen minder Persbericht PB13-070 14 november 2013 09.30 uur Economie groeit met 0,1 procent, 46 duizend banen minder - Economie groeit in derde kwartaal met 0,1 procent ten opzichte van tweede kwartaal - 46 duizend

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II

Eindexamen economie 1-2 havo 2006-II Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Voorbeelden van een juist antwoord zijn: kosten van politie-inzet

Nadere informatie

4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt

4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt 4.1 Ontwikkeling van de bouwmarkt 4.1.1 Conjunctuur Voor de bouwwereld relevante vakbladen/media zorgen voor een continue stroom aan informatie over de marktontwikkeling in de woning- en utiliteitsbouw.

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen 3e kwartaal 8 Overall conclusie De kredietcrisis en de in het spoor daarvan vertragende wereldconjunctuur leiden ertoe dat de economische groei scherp terugvalt, tot ¼%

Nadere informatie

Persbericht. Economie verder gekrompen. Centraal Bureau voor de Statistiek. Uitvoer blijft groeien. Minder investeringen

Persbericht. Economie verder gekrompen. Centraal Bureau voor de Statistiek. Uitvoer blijft groeien. Minder investeringen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB13-011 14 februari 2013 9.30 uur Economie verder gekrompen Economie krimpt in vierde kwartaal 0,2 procent t.o.v. kwartaal eerder Ten opzichte van een jaar

Nadere informatie

Bouwproductie pas in 2017 naar nieuwe top

Bouwproductie pas in 2017 naar nieuwe top Kwartaalbericht Bouw ING Economisch Bureau Bouwproductie pas in 2017 naar nieuwe top In de bouw is de recessie nog verre van over. In 2010 krimpt de bouwproductie naar verwachting met 6,7%. In 2011 herstelt

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Juni 2011 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen is

Nadere informatie

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009.

Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Persconferentie: De Nederlandse conjunctuur in 2008, d.d. 13 februari 2009. Sheet 1: Opening Het CBS publiceert vandaag het eerste cijfer van de economische groei over het vierde kwartaal en de voorlopige

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer

Monitor Bouwketen. Daan Holtackers Ad Grootenboer Monitor Bouwketen Daan Holtackers Ad Grootenboer V01 Rapport in opdracht van BNA, Bouwend Nederland, FOSAG, NLingenieurs en UNETO-VNI Juni 2011 Inhoudsopgave Inleiding 3 1 Algemeen 5 1.1 De conjunctuurontwikkeling

Nadere informatie

Arbeidskosten per eenheid product

Arbeidskosten per eenheid product Arbeidskosten per eenheid product CPB Achtergronddocument, behorend bij: MEV 2012 September 2011 Martin Mellens CPB Memo Aan: Belangstellenden Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM

Nadere informatie

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van P.A.W. Lamers (CDA) en M.W. Heemskerk (CDA) (d.d. 23 december 2008) Nummer 2226

Antwoord. van Gedeputeerde Staten op vragen van P.A.W. Lamers (CDA) en M.W. Heemskerk (CDA) (d.d. 23 december 2008) Nummer 2226 van Gedeputeerde Staten op vragen van P.A.W. Lamers (CDA) en M.W. Heemskerk (CDA) (d.d. 23 december 2008) Nummer 2226 Onderwerp Provinciaal crisisbeleid Aan de leden van Provinciale Staten De provinciale

Nadere informatie

Marktstudie AFNL 2012-2017

Marktstudie AFNL 2012-2017 Marktstudie AFNL 2012-2017 Marktstudie AFNL 2012-2017 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Woningmarkt en bouwproductie in de nieuwe kabinetsperiode

Woningmarkt en bouwproductie in de nieuwe kabinetsperiode Woningmarkt en bouwproductie in de nieuwe kabinetsperiode Taco van Hoek Directeur EIB Najaardsdag BNL afd. Zeeland Oosterland, 1 november 2012 1 Inhoud Drie vragen Wat zijn de verwachtingen voor de bouwproductie?

Nadere informatie

De dip duurt niet eeuwig

De dip duurt niet eeuwig De dip duurt niet eeuwig Remko Nods (Elsevier) redactie.emedia@reedbusiness.nl De dip duurt niet eeuwig De Nederlandse bouw is in crisis door bezuinigingen van overheden en de problemen op de woningmarkt.

Nadere informatie

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit!

Fedecom Economische Barometer. Deelnemers Fedecom Economische Barometer. De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit! Fedecom Economische Barometer De sombere voorspellingen komen in het 2 e kwartaal uit! De Fedecom Economische Barometer over het 2 e kwartaal van 2015 laat een verslechtering zien van de orderportefeuille

Nadere informatie

Bouw en Verkiezingen. Joep Rats. Toelichting tijdens pitchbijeenkomst Regio Zuid

Bouw en Verkiezingen. Joep Rats. Toelichting tijdens pitchbijeenkomst Regio Zuid Bouw en Verkiezingen Joep Rats Toelichting tijdens pitchbijeenkomst Regio Zuid 30-5-2017 Economische groei 2013-2017 Breed gedragen groei met consumptie als drijvende kracht Bron: CPB (december 2016) EMU-saldo

Nadere informatie

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur

Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om uur Kennissessie Marktkansen 2011 en verder start om 10.00 uur 1 Marktkansen 2011 en verder Bouwproductie & -prognoses Jacco Ridderhof & Richard Lamb 2 Wat ga ik vertellen Economische ontwikkelingen Situatie

Nadere informatie

Visie op de Nederlandse economie in 2014

Visie op de Nederlandse economie in 2014 Visie op de Nederlandse economie in 2014 De economie lijkt in de tweede helft van 2013 de bodem te hebben bereikt. Het is sinds 2008 niet de eerste keer dat dit gebeurt. Na het aanvankelijke herstel gedurende

Nadere informatie

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011

Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Economische outlook Nederlandse regio s 2 e kwartaal 2011 Verwachtingen in West-Nederland positiefst De productie van industriële bedrijven in Nederland groeide in april 2011 met 0,8% nauwelijks ten opzichte

Nadere informatie

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar

Langzaam maar zeker zijn ook de gevolgen van de economische krimp voor de arbeidsmarkt zichtbaar In de vorige nieuwsbrief in september is geprobeerd een antwoord te geven op de vraag: wat is de invloed van de economische situatie op de arbeidsmarkt? Het antwoord op deze vraag was niet geheel eenduidig.

Nadere informatie

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid

Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2015 Verwachtingen bouwproductie en werkgelegenheid 2015 Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw.

Nadere informatie

Landelijke arbeidsmarkt prognose 2017 (update, 30 januari 2017)

Landelijke arbeidsmarkt prognose 2017 (update, 30 januari 2017) Landelijke arbeidsmarkt prognose 2017 (update, 30 januari 2017) In 2016 zette het herstel van de economie en arbeidsmarkt door In 2016 zette het economisch herstel door: de economie groeide met 2,1%. De

Nadere informatie

VISIE OP WERK. Jeroen Zwinkels 23 november 2015

VISIE OP WERK. Jeroen Zwinkels 23 november 2015 VISIE OP WERK Jeroen Zwinkels 23 november 2015 WAT ZIEN WE IN DE BOUW? 2016 6.000 meer banen in de bouw; ook het aantal vacatures groeit UWV, Jobfeed 38% flexibele contracten in de Beroepsbevolking (landelijk)

Nadere informatie

Minder starters in 2016

Minder starters in 2016 Vooruitzicht Starters Minder starters in 2016 Aantal starters stabiel in 2015, daling verwacht in 2016 130.000 Meer starters in de bouw, minder starters in de transport percentage, jan t/m sep 2015 t.o.v.

Nadere informatie

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013 Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juni 2013 1. Inleiding In 2012 hebben Etil en Research voor Beleid in opdracht van de Provincie Limburg de ontwikkeling van de Limburgse arbeidsmarkt onderzocht

Nadere informatie

Hoofdstuk 14 Conjunctuur

Hoofdstuk 14 Conjunctuur Hoofdstuk 14 Conjunctuur Open vragen 14.1 CPB: groei Nederlandse economie valt terug naar 1% in 2005 In 2005 zal de economische groei in Nederland licht terugvallen naar 1% ten opzichte van een groei van

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie 0,7 procent gekrompen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Economie 0,7 procent gekrompen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-009 15 februari 2012 9.30 uur Economie 0,7 procent gekrompen In vierde kwartaal 0,7 procent krimp t.o.v. een jaar eerder Consumptie 1,8 procent lager

Nadere informatie

Uitzendwerk als graadmeter

Uitzendwerk als graadmeter 13 januari 2017 Auteurs: Feike Reitsma, Michel van Smoorenburg, Roeleof van der Velde Uitzendwerk als graadmeter In het derde kwartaal 2016 zijn er volgens het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS)

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Oktober 2011 In deze rapportage van het UWV WERKbedrijf worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort toegelicht. Vanuit diverse bronnen

Nadere informatie

Macro-economische Ontwikkelingen

Macro-economische Ontwikkelingen Macro-economische Ontwikkelingen e kwartaal 1 Bijlage II Onderdeel Economische groei Inflatie Producentenvertrouwen Consumptie Omzet detailhandel Consumentenvertrouwen Hypotheken Hypotheek- en kapitaalmarktrente

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2017

Monitor Bouwketen. Voorjaar 2017 Monitor Bouwketen Voorjaar 2017 Monitor Bouwketen Het auteursrecht voor de inhoud berust geheel bij de Stichting Economisch Instituut voor de Bouw. Overnemen van de inhoud (of delen daarvan) is uitsluitend

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-073 13 december 2012 9.30 uur Potentiële beroepsbevolking blijft straks op peil dankzij 65-plussers Geen langdurige krimp potentiële beroepsbevolking

Nadere informatie

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017

Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Duiding Arbeidsmarktontwikkelingen juni 2017 Inhoudsopgave Samenvatting: in één oogopslag 2 1. Economie 3 1.1. Nederlandse economie groeit nog steeds verder 3 1.2. Minder verleende ontslagvergunningen

Nadere informatie

Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2012 en 2013

Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2012 en 2013 M201212 Algemeen beeld van het MKB in de marktsector in 2012 en 2013 Update september drs. K.L. Bangma drs. D. Snel Zoetermeer, september 2012 MKB krimpt in 2012 De afzet van het Nederlandse MKB daalt

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019

Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 2014/6 Regionale economische vooruitzichten 2014-2019 Dirk Hoorelbeke D/2014/3241/218 Samenvatting Dit artikel geeft een bondig overzicht van enkele resultaten uit de nieuwe Regionale economische vooruitzichten

Nadere informatie

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland

Conjunctuur enquête. Technologische Industrie Nederland Conjunctuur enquête Technologische Industrie Nederland Gunstig beeld met internationale onzekerheden Het CBS kopt donderdag 16 februari dat het ondernemersvertrouwen in Nederland nog nooit op zo n hoog

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Regionale economische vooruitzichten

Regionale economische vooruitzichten 2015/2 Regionale economische vooruitzichten 2015-2020 Dirk Hoorelbeke D/2015/3241/213 Samenvatting Dit webartikel geeft een bondig overzicht van de nieuwe regionale economische vooruitzichten tot 2020.

Nadere informatie

Beweging op de woningmarkt:

Beweging op de woningmarkt: Beweging op de woningmarkt: de rol van overheidbeleid Taco van Hoek Directeur EIB Grip op vermogen Utrecht, 19 april 2013 1 Inhoud Drie vragen Wat zijn de ontwikkelingen op de woningmarkt? Wat is het beeld

Nadere informatie

2.2 Ontwikkeling van de bouwmarkt

2.2 Ontwikkeling van de bouwmarkt 2.2 Ontwikkeling van de bouwmarkt 2.2.1 Conjunctuur Voor de bouwwereld relevante vakbladen/media zorgen voor een continue stroom aan informatie over de marktontwikkeling in de woning- en utiliteitsbouw.

Nadere informatie

Juni Economische Barometer Bollenstreek. Verwachting voor 2011 en 2012

Juni Economische Barometer Bollenstreek. Verwachting voor 2011 en 2012 Verwachting voor 2011 en 2012 Juni 2011 CONCLUSIES Geleidelijk herstel van Nederlandse economie in 2011 en 2012. Regionale groei van werkgelegenheid in zakelijke dienstverlening was in 2010 sterker dan

Nadere informatie

Orderportefeuille in de bouw stabiel

Orderportefeuille in de bouw stabiel PERSBERICHT Nummer MK-78 Datum 1 juli 2014 Inlichtingen bij Martin Koning mkoning@eib.nl Contact Basisweg 10 1043 AP Amsterdam Postbus 58248 1040 HE Amsterdam f (020) 583 19 99 eib@eib.nl www.eib.nl Orderportefeuille

Nadere informatie

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015

Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer 5: december 2015 Nieuwsbrief Zeeuwse arbeidsmarktmonitor Nummer : december 2 Zeeuwse ondernemers blijven gunstig gestemd Winstgevendheid bouwondernemers pas volgend jaar op peil Krapte aan personeel in sectoren ICT en

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer

Monitor Bouwketen. Voorjaar Nylas Visser Jerzy Straatmeijer Monitor Bouwketen Voorjaar 2016 Nylas Visser Jerzy Straatmeijer 2 Inhoudsopgave Conclusies op hoofdlijnen 5 1 Bouwketen 7 1.1 Recente ontwikkelingen 7 1.2 Conjunctuur bouwketen 11 2 Architectenbureaus

Nadere informatie

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland

Research NL. Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Research NL Economic outlook 3e kwartaal 2010 Nederland Herstel economie zet aarzelend door Economische situatie Huishoudens zijn nog steeds terughoudend met hun consumptie en bedrijven zijn terughoudend

Nadere informatie

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven

Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven Kwartaalbericht Starters ING Economisch Bureau Bijna 30% van de starters stopt na het eerste jaar Met name cafetaria s en restaurants worden na één jaar weer opgeheven In het eerste kwartaal 2014 waren

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 vwo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juiste berekening

Nadere informatie

Overall conclusie. Vacatures. beeld opleveren. van de economie van 3,5%, voor ,25%. De consumptie blijft naar verwachting stabiel, maar de

Overall conclusie. Vacatures. beeld opleveren. van de economie van 3,5%, voor ,25%. De consumptie blijft naar verwachting stabiel, maar de he Ontwikkelingen taal 29 Overall conclusie In de tweede helft van 28 sloeg de kredietcrisis ook in Nederland over naar de rest van de economie. De vooruitzichten voor 29 en 21 zijn in recordtempo verslechterd.

Nadere informatie

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Februari De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen

Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Februari De ontwikkeling van de werkloosheid algemeen Barometer Arbeidsmarkt Regio Achterhoek (BARA) Februari 2013 In deze notitie van het UWV WERKbedrijf, die tweemaandelijks verschijnt, worden de actuele ontwikkelingen op de regionale arbeidsmarkt kort

Nadere informatie

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland

2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 2009 uitzonderlijk slecht economisch jaar voor Nederland 02 Krimp mondiale economie in 2009 Aziatische landen als eerste uit het dal Economie eurozone krimpt nog sterker dan wereldeconomie Krimp in 2009

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persconferentie De Nederlandse economie vierde kwartaal 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persconferentie De Nederlandse economie vierde kwartaal 2009 Persconferentie De Nederlandse economie vierde kwartaal 2009 Sheet 1: Opening Goedemorgen dames en heren. Welkom op het Centraal Bureau voor de Statistiek bij de presentatie van de cijfers over het vierde

Nadere informatie

J A N U A R i 2 0 1 1

J A N U A R i 2 0 1 1 MONITOR KREDIETCRISIS J A N U A R i 2 0 1 1 Colofon In opdracht van: De directie Coördinatie en samenstellen rapportage: Team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Bert Mentink Inhoud rapportage: Diverse

Nadere informatie

UIT groei en conjunctuur

UIT groei en conjunctuur Economische groei. Economische groei drukken we uit in de procentuele groei van het BBP op jaarbasis. De groei van het BBP heeft twee oorzaken. Het BBP kan groeien omdat de prijzen van producten stijgen

Nadere informatie

Groei orderboeken leidt niet tot toename bouwproductie

Groei orderboeken leidt niet tot toename bouwproductie Kwartaalbericht Bouw NG Economisch Bureau Groei orderboeken leidt niet tot toename bouwproductie Faillissementen en slecht weer laten orderportefeuilles groeien Voor 2011 verwacht NG Economisch Bureau

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Bouw De sector bouwnijverheid bestaat uit een diversiteit aan bedrijven. Belangrijke bedrijfsgroepen zijn: Aannemersbedrijven Burgerlijke en Utiliteitsbouw (algemeen en gespecialiseerd)* Aannemersbedrijven

Nadere informatie

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland

Derde kwartaal 2012. Conjunctuurenquête Nederland. Provincie Gelderland Derde kwartaal 212 Conjunctuurenquête Nederland Conjunctuurenquête Nederland I rapport derde kwartaal 212 Inhoud rapport COEN in het kort Economisch klimaat Omzet Export Personeelssterkte Investeringen

Nadere informatie

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012

Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 Arbeidsmarktprognoses Noord-Holland 2012 t.b.v. Monitor Arbeidsmarkt en Onderwijs Provincie Noord-Holland IJmuiden, 23 november 2012 Arjan Heyma www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Belangrijkste

Nadere informatie

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010

HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS januari 2010 Pagina // Bijlage HAAGSE MONITOR RECESSIECIJFERS uari Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend

Nadere informatie

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09

jul/09 mei/09 jun/09 sep/09 sep/08 jan/09 feb/09 mrt/09 jun/09 aug/09 sep/09 aug/09 HAAGSE MONITOR ECONOMISCHE RECESSIE 7 Deze monitor geeft zowel prognoses als gerealiseerde cijfers weer. Het vaststellen van gerealiseerde cijfers kost tijd, maar worden, zodra deze bekend zijn, in de

Nadere informatie

Effecten van bezuinigingen in de infrastructuur

Effecten van bezuinigingen in de infrastructuur Effecten van bezuinigingen in de infrastructuur Eindrapport drs. P.J.M. Groot drs. A.J. Grootenboer H.S. Suiskind M.Sc versie Rapport in opdracht van Rijkswaterstaat 3 mei 2012 Inhoudsopgave Conclusies

Nadere informatie

Bouwaanvragen. Opbrengst bouwleges

Bouwaanvragen. Opbrengst bouwleges Kwartaalrapportage 1. Inleiding Vorig jaar werd Nederland geconfronteerd met de kredietcrisis. In eerste instantie werd nog gedacht dat dit probleem zich zou beperken tot de VS. Niets blijkt minder waar.

Nadere informatie

Maandelijkse arbeidsmarktmonitor Overijssel

Maandelijkse arbeidsmarktmonitor Overijssel Maandelijkse arbeidsmarktmonitor Overijssel Provincie Overijssel augustus 2010 De maandelijkse monitor geeft in het kort een overzicht van de ontwikkeling en stand van zaken van: Omvang niet-werkende werkzoekenden

Nadere informatie

Werkloosheid toegenomen

Werkloosheid toegenomen Persbericht PB14-005 23 januari 09.30 uur Werkloosheid toegenomen - Werkloze beroepsbevolking in december met 15 duizend gestegen - In bijna 100 duizend werklozen erbij - Aantal WW-uitkeringen in december

Nadere informatie

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties)

Grafiek 1 Verslechtering concurrentiepositie Nederlandse industrie in termen van loonkosten per eenheid produkt (procentuele mutaties) Feiten sociaal-economische situatie I Concurrentiepositie ten opzichte van eurogebied Sinds 997 is sprake van een gestage verslechtering van de Nederlandse concurrentiepositie, die in de ramingen van het

Nadere informatie

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten

Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten CPB Notitie Datum : 7 april 2004 Aan : Projectdirectie Administratieve Lasten Economische effecten van een verlaging van de administratieve lasten 1 Inleiding Het kabinet heeft in het regeerakkoord het

Nadere informatie

Pas na 2011 herstelt de bouwproductie

Pas na 2011 herstelt de bouwproductie Kwartaalbericht Bouw ING Economisch Bureau Pas na 211 herstelt de bouwproductie Infrasector valt als laatste steunpilaar weg Ook in 211 krimpt de bouwproductie nog. ING Economisch Bureau verwacht voor

Nadere informatie

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011

Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011 Regionale Arbeidsmarkt Informatie Limburg update juli 2011 1 Inleiding In 2011 hebben Etil en Research voor Beleid in opdracht van de Provincie Limburg de ontwikkeling van de Limburgse arbeidsmarkt onderzocht

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 29 544 Arbeidsmarktbeleid Nr. 364 BRIEF VAN DE MINISTER VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie