Grenzen Symbolen Stabiliteit

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Grenzen Symbolen Stabiliteit"

Transcriptie

1 Grenzen Symbolen Stabiliteit KWESTIES ROND DE ERKENNING VAN DE VOORMALIGE JOEGOSLAVISCHE REPUBLIEK MACEDONIA DE KWESTIE VAN DE NAAM MACEDONIA STICHTING Amsterdam, editie 2005

2 COPYRIGHT by THE CITIZENS MOVEMENT THE CITIZENS MOVEMENT & MACEDONIA STICHTING zijn non-profit organisaties die tot doel hebben maatschappelijke waarden te propageren in het kader van de Europese integratie Layout en productie Melissa Media Associates, Inc. USA 3E DRUK JANUARI 2005 Nederlandse uitgave: Macedonia Stichting Amsterdam

3 Grenzen Symbolen Stabiliteit EEN HISTORISCH OVERZICHT. De Joegoslavische crisis De ineenstorting van het communisme in Oost- Europa werd gezien als het aanbreken van een nieuw tijdperk. Men verwachtte dat er op de as van de oude totalitaire regimes nieuwe democratieën zouden opbloeien. De droom van een nieuw Europa als een gemeenschap van vrije naties van de Atlantische Oceaan tot aan de Oeral, die democratische waarden, respect voor de regels van de wet en de economische principes van een vrije markt deelden, leek werkelijkheid te kunnen worden. Het mocht niet zo zijn. Een totalitair communistisch bewind van bijna een halve eeuw had de materiële en spirituele waarden van de Oosteuropese naties vernietigd. De nieuwe politieke krachten die in deze landen boven kwamen moesten allereerst strijden voor het economisch overleven van de bevolking. In sociale chaos broeiden explosieve situaties. Erger nog, oude vendetta s en claims van de diverse etnische bevolkingsgroepen die lang onderdrukt waren, kwamen weer opzetten met de kracht van een orkaan. Het bedenkelijke nationalisme betwistte de bestaande grenzen en bracht daarmee juist de meest onaantastbare principes in gevaar van de internationale orde van na de Tweede Wereldoorlog. Nergens waren dergelijke ontwikkelingen zo pijnlijk als in de voormalige Federale Socialistische Republiek Joegoslavië. In minder dan een jaar verviel een van de meest stabiele gebouwen uit de tijd van de koude oorlog tot een ruïne. In zijn plaats vechten nu vijf nieuwe staten -en in de toekomst waarschijnlijk meer- om de buit. In drie van die staten is een burgeroorlog uitgebroken en er zullen nog meer volgen. Menselijke verliezen lopen al in de tienduizenden, miljoenen zijn van hun eigen plek verdreven en de materiële verliezen bedragen miljarden dollars. Er wordt algemeen gevreesd dat de toestand zal verslechteren. Onvermijdelijk rijst de vraag: Is er iets erger dan het bloedbad in Kroatië en de verscheuring van Bosnië- Herzegovina? Zij die de regio, de bevolking en zijn geschiedenis goed kennen richten hun aandacht op twee nieuwe potentiële nog veel explosievere probleemgebieden. Het ene is Kossovo en het andere is de voormalige Joegoslavische Socialistische Republiek Macedonia. Als er in deze regio s problemen uitbreken, kan het hele Balkangebied vlam vatten. Terwijl de onafhankelijkheid van Slovenië, Kroatië en Bosnië-Herzegovina de afbakening van de grenzen met de buurlanden niet verstoorde, zouden Kossovo en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia dat wel kunnen doen. Om economische, geopolitieke, etnische en historische redenen kan geen van deze regio s als een onafhankelijke eenheid lange tijd overleven. Ofwel automatisch -zoals in het geval van Kossovo- of binnen korte tijd - zoals in het geval van Joegoslavisch Macedonia- zal zeker de strijd losbranden om de annexatie van deze gebieden bij de buurlanden. Zo zouden de externe grenzen onder druk kunnen komen en het strategisch evenwicht kunnen worden verbroken. Conflicten die daar het gevolg van zijn en zelfs een guerilla oorlog zouden misschien niet beperkt blijven tot de grenzen van de betrokken regio s, maar zouden ook naburige volkeren, Albanezen, Bulgaren en Serven, kunnen treffen, (kaart 1) In het laatste geval zou Griekenland, lid van de EG en de NAVO, er eveneens op een of andere manier bij betrokken kunnen raken. Zo n betrokkenheid zou veroorzaakt kunnen worden door een toevloed van ongecontroleerde aantallen Albanese en Slavische vluchtelingen die de kwetsbare Griekse economie tot het uiterste zou beproeven, een economie die toch al belast wordt door circa vluchtelingen en illegale buitenlandse arbeiders. Grenzen Symbolen Stabiliteit 1

4 NA-OORLOGS JOEGOSLAVIE ( ) KAART 1 Als deze toevloed de komende maanden en jaren blijft aanhouden zou er een nieuwe ernstige situatie kunnen ontstaan waarbij buurlanden, duidelijk uit eigen belang, minderhedenrechten zouden kunnen claimen of zelfs autonomie voor deze vluchtelingen. Griekenland zou ook betrokken kunnen raken door pogingen van buurstaten om het bestaande evenwicht in de regio met geweld te wijzigen. De mogelijkheid van een interventie van buitenaf (vreemde mogendheden, islamitische fundamentalisten) zou eveneens ontoelaatbare situaties kunnen creëren. Dit kan in Griekenland het idee doen ontstaan van omsingeling, zowel vanuit het noorden als vanuit het oosten. De crisis het hoofd bieden De premature erkenning van enkele republieken - Kroatië, Bosnië-Herzegovina- vormde de aanzet tot de bloedigste botsingen op Europees grondgebied sinds de Tweede Wereldoorlog. Terwijl Griekenland alle communicatielijnen openhield met de strijdende partijen, probeerden anderen het conflict een halt toe te roepen door met de vinger in een richting te wijzen. Het was de geijkte manier om hun eigen fouten toe te dekken en de ware oorzaken van de crisis te ontkennen. Kort samengevat, de meeste vredestichters hebben geprobeerd een wapenstilstand te bereiken; Griekenland van zijn kant heeft gestreefd naar een regeling van een meer permanent karakter. Helaas bepaalt dezelfde mentaliteit nog steeds het beleid van de vredestichters t.a.v. de twee nieuwe potentiële probleemgebieden, te weten Kossovo en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia (FYROM), ook wel aangeduid als Skopje. Zoals ook het geval is in Kroatië en Bosnië-Herzegovina ontvangen de nationalistische leiders van beide regio s allerlei soorten signalen van buitenaf. 2 THE CITIZENS MOVEMENT

5 Kossovo In het geval van Kossovo zou de erkenning van de onafhankelijkheid gelijk staan aan een openlijke aanzet tot bloedvergieten. Kossovo grenst aan Albania. De bevolking bestaat op het moment voor 90% uit etnische Albanezen en roept om zelfbeschikking wat eigenlijk wil zeggen dat ze streeft naar onafhankelijkheid en eenwording met Albania. Toch beschouwen de Serven Kossovo als de bakermat van hun natie en ze hebben herhaaldelijk verklaard dat ze liever naar de wapens zullen grijpen dan dat ze zullen toestaan dat het zich zal afscheiden. De twee stellingnames zijn onverzoenlijk en de spanning groeit met de dag. Ondanks deze sombere vooruitzichten moedigen stemmen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan steeds meer de Albanezen van Kossovo aan hun onafhankelijkheid uit te roepen. Tot nu toe hebben de Albanezen een bewonderenswaardige terughoudendheid betracht, zelfs tegenover de repressieve maatregelen van de Serven. Het feit dat de bevolking van Kossovo van buitenaf wordt aangemoedigd te ageren voor zijn onafhankelijkheid doet vermoeden dat het gaat om buitenlandse belangen, evenwel niet noodzakelijk die van de Albanezen. Europeanen en Amerikanen zouden er verstandig aan doen partijdig advies dat slechts ingegeven is door anti-servische eisen naast zich neer te leggen. De mogelijkheid van een oorlog op grote schaal die eventueel Servië-Montenegro en Albania erbij zou kunnen betrekken, met allerlei neveneffecten, moet niet worden onderschat. De situatie in de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia. De bevolking van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia is etnisch divers met een overheersende Slavische component (iets meer dan 50%), een belangrijke Albanese minderheid (35-40%) en kleine aantallen andere nationaliteiten (Serven, Turken, Zigeuners, Vlachen en Grieken). De Albanezen zijn zich sterk bewust van hun bijzondere nationale identiteit en claimen af te stammen van de oude Illyriërs. Ze zijn moslims terwijl de Slavisch sprekende bevolking Oosters Orthodox is. In politiek opzicht streven de Albanezen naar onafhankelijkheid binnen de grenzen van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia. Het is niet al te boud te beweren dat deze claim een eerste stap is naar zelfbeschikking en een eventuele eenwording met Kossovo en Albania. De laatste steunt vanzelfsprekend deze claims. De Slavische meerderheid had van oorsprong nauwe etnische banden met de Bulgaren, maar intensieve communistische propaganda, gedurende meer dan een halve eeuw meedogenloos gevoerd met volledig gebrek aan respect voor de gevoelens van de bevolking en de historische waarheid, is er tot op zekere hoogte in geslaagd onder een aantal van hen een idee van een Macedonisch nationaal bewustzijn te kweken. Maar dat er banden blijven bestaan met Bulgarije blijkt wel uit het feit dat de leidende politieke partij van de republiek, de VMRO, (kreeg de meeste stemmen en de meeste zetels in het parlement) verbonden is met nationalistische kringen in Bulgarije. In dit verband mag worden opgemerkt dat de heer Gligorov, president van de republiek, van Bulgaarse afkomst is. De politiek van Bulgarije t.a.v. de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia De Bulgaarse nationalisten accepteren in geen geval het bestaan van een aparte Macedonische etniciteit. In feite is de Bulgaarse regering onder druk van hen zover gegaan dat ze die etniciteit expliciet hebben verworpen. Toen in januari 1992 Bulgarije de nieuwe republiek erkende, heeft de regering behoedzaam onderscheid gemaakt tussen staat en etniciteit. Terwijl ze de eerste nadrukkelijk erkende verwierp ze de laatste. Eenvoudig gezegd gaf ze de Slavische bevolking van de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia te verstaan: Jullie zijn geen Macedoniërs. Er is niet zo iets als een Macedonische natie. Jullie zijn Bulgaren, vergeet dat niet. Voor wie ook maar de geringste kennis heeft van de politiek op de Balkan bevat dit statement een omineuze bijbetekenis van mogelijke territoriale claims in de nabije of niet al te verre toekomst. Grenzen Symbolen Stabiliteit 3

6 Wat waren die voorwaarden voor erkenning van de Europese Gemeenschap? Op 16 december 1991 heeft de Raad van Ministers van Buitenlandse Zaken d.m.v. de Verklaring over Joegoslavië gevraagd aan Skopje de noodzakelijke wettelijke en politieke garanties te verschaffen dat het geen territoriale claims zal koesteren t.a.v. een lid van de EG (Griekenland), dat het zal afzien van vijandelijke propaganda tegen dat lid en dat het geen naam zal gebruiken die territoriale aanspraken inhoudt. Skopje gaf niet toe. Gedurende zes maanden hadden diplomatieke pogingen om de politieke leiders van die republiek te overtuigen dat het in hun direct belang was voor eens en altijd af te zien van alle territoriale aanspraken en van propa- Afb. 1 Het embleem van de zon van Vergina van de koninklijke dynastie van Macedonia, gegraveerd op de larnax van Koning Philippus (4e eeuw v. Chr.) en onder de nieuwe nationale vlag van Skopje met dit oude Macedonische embleem. Na onderhandeling met Griekenland is de Macedonische vlag veranderd. De Europese politiek t.a.v. FYR Macedonia Wat met Kossovo gebeurt, gebeurt ook met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia. Stemmen in Europa en de Verenigde Staten geven gemengde signalen af naar de leiders in Skopje. Herhaaldelijk was er sprake van dat de Europese Gemeenschap de republiek zou erkennen mits er tegemoet gekomen zou worden aan bepaalde essentiële voorwaarden. Alle landen in de wereld op een paar uitzonderingen na, volgen de lijn van de EG en stellen zich terughoudend op t.a.v. erkenning. Toch heeft Skopje d.m.v. een harde internationale perscampagne en lobby zijn positie tegenover de EG resoluties verhard en gelooft kennelijk dat de bezwaren van de EG zullen worden ingetrokken en dat hun republiek onvoorwaardelijk zal worden erkend. Afb. 2 Verkiezingsposter van de VMRO (november 1990) beeldt alle Macedonische gebieden af als een verenigde staat. De poster is versierd met het embleem van de oude Macedonische dynastie (de zon van Vergina) De tekst op de kaart luidt: Zijn lot is in uw handen (i.e. het lot van een Verenigd Macedonia is in handen van de stemmers van de voormalige republiek Macedonia.) 4 THE CITIZENS MOVEMENT

7 Afb. 3 Auto-sticker te koop in de kiosks van Skopje. Beeldt alle drie Macedonische regio s af als een verenigde Macedonische staat. [1992] Afb. 4 (onder) Souvenir bankbiljet uitgegeven in Skopje 15 januari 1992, met een afbeelding van de Witte Toren van Thessaloniki. [1992] ganda tactieken toegepast onder het voormalige communistische regime, geen enkel resultaat. Zo gaven de twaalf leiders van de EG op hun topontmoeting in Lissabon van 27 juni 1992 een nieuwe verklaring uit waarin ze hun bereidheid herhaalden de nieuwe republiek te erkennen mits de term Macedonia in de naam van de staat niet zou voorkomen. Op de volgende EG top in Edinburgh op 12 december 1992 herhaalden de Europese leiders in essentie hun beslissing van Lissabon. Skopje gaf niet toe en vertraagde daarmee zijn eigen erkenning. De houding van Skopje tegenover Griekenland Het is de moeite waard het antwoord te bezien van Skopje op de voorwaarden voor erkenning. Ondanks een formeel amendement op de grondwet van Skopje dat bepaalde dat de nieuwe republiek geen territoriale aanspraken zou doen gelden op naburige staten, zijn basis punten in de grondwet die territoriale claims inhouden in wezen onveranderd gebleven. (Preambule, art.3 en 49) In de kwestie van vijandige propaganda heeft de regering in Skopje geen enkele neiging getoond af te zien van de 40 jaar oude propaganda tegen Griekenland. Skopje gaat door met beslag te leggen op de geschiedenis en het erfgoed van Griekenland, de oorsprong van Griekse culturele objecten te vervalsen, onder zijn eigen bevolking de haat tegen Grenzen Symbolen Stabiliteit 5

8 Griekenland aan te wakkeren, wereldwijd aantijgingen van schendingen van de mensenrechten door Griekenland, te verspreiden en zelfs een valse voorstelling te geven van de Griekse Burgeroorlog ( ) met de bedoeling Griekenland (het slachtoffer van Tito s agressieve plannen) als de schuldige aan de wandaden tegen de Macedoniërs af te beelden. Oud-president Gligorov heeft herhaaldelijk verklaard dat de Slaven van Skopje afstammelingen zijn van de oude Slavische stammen die naar de zuidelijke Balkan getrokken zijn in de 7e eeuw voor Chr. en dat ze geen aanspraak maken op het erfgoed van de oude Macedoniërs, een Grieks volk. Desondanks nam het parlement van Skopje een resolutie aan in augustus 1992, die de regering heeft onderschreven, waarin voor de vlag van de republiek het symbool van de oude Macedonische dynastie wordt overgenomen: de 16-puntige gouden zon die een paar jaar geleden gevonden werd in de koninklijke graven van Vergina in Griekenland en die teruggaat tot de 4e eeuw v.c! (afb. 1) Afb. 5 Een kalender van 1992, gedrukt in Skopje die Macedonia afbeeldt als één staat en de grens van Griekenland trekt ten zuiden van de berg Olympus. Wat betreft de kwestie van de territoriale claims zijn de oude spoken van de jaren 40 weer opgestaan. De leidende politieke partij van de republiek, de VMRO, voerde haar verkiezingscampagne onder de slogan van eenwording van alle Macedonische gebieden, i.e. de annexatie van Grieks, Bulgaars en Albanees territorium.(afb.2) De aanhang van de VMRO onder de bevolking groeit en ook haar invloed in regeringskringen. Door de hele irredentistische literatuur van de republiek heen wordt het vuur van het nationalisme aangeblazen, aangemoedigd door de opstelling van de regering. In de loop van 1992 zijn er talloze kalenders, kaarten, toeristische souvenirs, auto stickers en andere parafernalia verschenen, overal in de republiek en in het buitenland waar emigranten uit wonen. (afb. 3, 4, 5, 6) In het najaar van 1992 publiceerde de met de regering verbonden uitgeverij Nova Makedonija een nieuwe landkaart voor het onderwijs waarop de geografische en etnische grenzen van Macedonia het hele Grieks Macedonische gebied omvatten, met inbegrip van Thessaloniki, de kloostergemeenschap van Athos en de berg Olympus! (kaart 2) 6 THE CITIZENS MOVEMENT

9 Dat deze mentaliteit niet zomaar een gril is van het volk, maar gedeeld wordt door verantwoordelijke ambtenaren in Skopje, bewijst het feit dat de regering van Gligorov geweigerd heeft een concrete verwijzing naar een verklaring uit 1944 van het toenmalige communistische regime uit de grondwet te verwijderen. Die verklaring roept openlijk om eenwording met gebieden in de buurlanden van Griekenland en Bulgarije met de Macedonische Republiek.(Appendix, document A) Dit zijn precies de redenen waarom Griekenland gevraagd heeft, en de EG heeft daarmee ingestemd, dat de nieuwe republiek niet de naam Macedonia zou gebruiken voor zijn staat. Maar zij zijn niet de enigen die aspiraties hebben in de richting van Grieks Macedonische gebieden. Al meer dan een eeuw zijn deze gebieden het object geweest van expansionistische politiek van naburige landen. EEN HISTORISCHE UITWEIDING De erfenis van San Stefano Om te beginnen Bulgarije. Dit land kreeg zijn onafhankelijkheid in 1878 bij de succesvolle afloop van de Russisch-Turkse oorlog, die bezegeld werd met het verdrag van San Stefano. De winnende Russen zagen een kans om de oosterse kwestie in hun voordeel op te lossen door een toegang naar de Middellandse Zee te verwerven, zij het dan via een vazalstaat. Zo werd er een Groot Bulgarije gevormd uit de Europese bezittingen van het Ottomaanse rijk. De zuidelijke grenzen van de nieuwe staat strekten zich uit tot de kust van de Egeïsche Zee en bevatte het beste deel van de Ottomaanse vilayets (provincies) Monastir (Bitola) en Thessaloniki. Maar een Groot Bulgarije zou er niet komen. De Europese mogendheden verzetten zich en op het congres van Berlijn (juli 1878) werden de grenzen van Bulgarije teruggebracht tot de bergketen van de Balkan, waarmee de samenhang van het Europese deel van het Ottomaanse rijk was hersteld (kaart 3) Het verdrag van San Stefano gold niet meer, maar de herinnering eraan bleef voortbestaan. Sinds het verdrag van Berlijn richt het buitenlands beleid van Bulgarije zich steeds op het herkrijgen van Afb. 6 Een kerstkaart van het zogenaamde Macedonische nationale bevrijdingsleger, die de annexatie vraagt van de Griekse provincie Macedonia bij een verenigde Macedonische staat. de gebieden van San Stefano, i.e. het grootste deel van wat geografisch bekend staat als Macedonia. Dit beleid blijft constant tijdens het eind van de 19e eeuw en gedurende de hele 20e eeuw en wordt op twee manieren in praktijk gebracht. Als de internationale omstandigheden gunstig zijn wordt met de wapens openlijke annexatie van deze Grenzen Symbolen Stabiliteit 7

10 KAART 2 Een kaart uit 1992, uitgegeven door een met de regering verbonden uitgeverij in Skopje, die een groot deel van Griekenland en districten in Bulgarije, Albania en Servië weergeeft als deel van een Groot Macedonia. gebieden nagestreefd. Als deze pogingen mislukken wordt de oprichting van een autonome of onafhankelijke Macedonische staat naar voren gebracht ten koste van de buurlanden in de hoop dat mettertijd een dergelijke staat een vazal van Bulgarije zal worden en zelfs binnen haar grenzen zal worden opgenomen. Zo probeerden de Bulgaren gedurende het laatste decennium van de Ottomaanse overheersing ( ) voorwaarden te scheppen om de volledige controle te verwerven over de hele geografische regio van Macedonia door aan te zetten tot opstanden en andere etnische groepen te 8 THE CITIZENS MOVEMENT vervolgen in de regio die hoofdzakelijk door Grieken werd bewoond. Tijdens de eerste Balkanoorlog (1912) verdreven Griekenland, Bulgarije, Servië en Montenegro Turkije uit de meeste van haar gebieden in Europa en bevrijdden zo de regio van Macedonia na 500 jaar Ottomaanse overheersing. Maar de Bulgaren waren niet tevreden met de verdeling van de vroegere Ottomaanse gebieden en vielen hun bondgenoten aan. Ze werden echter verslagen(1913). Nog eens, tijdens de Eerste Wereldoorlog, probeerde Bulgarije de Macedonische gebieden van zijn buur-

11 KAART 3 Delen van hedendaags Griekenland en van voormalig Joegoslavië en Albania, door de Russen toegekend aan een Groot- Bulgarije. landen Griekenland en Servië te annexeren door partij te kiezen voor de Centrale Mogendheden en Turkije. Inderdaad slaagde zij erin Grieks Oost Macedonia te bezetten waar ze tactieken van etnische zuivering toegepaste op de Griekse bevolking, (kaart 4) De nederlaag van Duitsland en Oostenrijk-Hongarije maakte een einde aan de Bulgaarse bezetting. Nadat het er niet in geslaagd was het begeerde gebied te annexeren, probeerde Bulgarije voortdurend het idee te promoten van een autonome Macedonische staat. Tijdens de Tweede Wereldoorlog verbond Bulgarije zich met nazi Duitsland en fascistisch Italië en kreeg daarvoor in ruil het recht grote delen van Grieks Macedonia en Thracië te bezetten tot aan de kust van de Egeïsche Zee alsook Joegoslavisch Macedonia, (kaart 5) Opnieuw vielen de Bulgaarse bezetters terug op hun vertrouwde politiek van etnische zuivering. De ineenstorting van de As maakte een eind aan de tweede Bulgaarse bezetting van Macedonia. De erfenis van het Stalinisme Het is interessant op te merken dat dit niet alleen de politiek was van de regerende politieke elite van Bulgarije in die tijd, maar ook die van de Bulgaarse communistische partij en zodoende het karakter kreeg van een ware nationale politiek. In het interbellum heeft de Sovjet Unie onder Stalin door middel van de Comintern dan ook een voorstel goedgekeurd van de Bulgaarse Grenzen Symbolen Stabiliteit 9

12 KAART 4 Tijdens de Eerste Wereldoorlog bezette Bulgarije als bondgenoot van de Centrale Mogendheden en Turkije, delen van Noord Griekse gebieden. communisten voor een verenigde en onafhankelijke Macedonische staat in het kader van een communistische Balkan federatie, (appendix, document B) In 1944 richtte Tito, van geboorte een Kroaat, de Federale Volksrepubliek Joegoslavië op. De federale staatsvorm was bedoeld als oplossing voor de problemen van strijdende nationaliteiten en etnische minderheden in Joegoslavië. Ook was het de bedoeling de omvang van Servië terug te brengen. Daarom werden de grenzen van de republieken willekeurig getrokken en kwam zo de Volksrepubliek Macedonia tot stand (voorheen de provincie Vardar ), in feite een provincie van Joegoslavië. 10 THE CITIZENS MOVEMENT Deze kunstmatige creatie moest ook een ander doel dienen, namelijk de toegang over land van Joegoslavië tot de Egeïsche Zee middels de haven van Thessaloniki, (appendix, document C) Dit moest gebeuren door Griekse en Bulgaarse gebieden die zogenaamd bewoond werden door een Macedonische bevolking in te lijven bij de Volksrepubliek Macedonia, (kaart 6) Van ondersteunde de Sovjet-Unie de irredentistische claims van twee van haar communistische vazallen op de Balkan: die van Joegoslavië t.a.v. de Macedonische gebieden van Griekenland en Bulgarije en die van Bulgarije t.a.v. Grieks West-Thracië. Dit ondanks het feit dat zich in de begeerde Griekse gebieden waar aldaar geboren Grieken woonden, bovendien nog honderdduizenden

13 KAART 5 Tijdens de Tweede Wereldoorlog bezette Bulgarije als bondgenoot van nazi Duitsland en fascistisch Italië grote delen van Grieks Macedonia en Thracië. Griekse vluchtelingen hadden gevestigd die Turkije en Bulgarije uitgezet waren krachtens internationale verdragen over bevolkingsuitwisselingen. De Griekse burgeroorlog in die tijd werd door Tito aangemoedigd onder andere met het oogmerk dat Joegoslavië Grieks Macedonia zou annexeren. Bulgarije, toen onder leiding van Georgi Dimitrov, stemde ermee in zijn eigen deel van Macedonia (het Pirin district) af te staan aan Joegoslavië en ontving in ruil de volledige steun van de Sovjet-Unie en Joegoslavië bij haar aanspraken op Grieks Thracië. (appendix, document D) Met de breuk van Tito met het Sovjet blok en zijn uitzetting uit de Cominform in 1948 keerde Bulgarije terug tot haar traditionele politiek t.a.v. Macedonia en volgde die actief tot aan de dood van Stalin. De les die uit dit korte historische overzicht geleerd kan worden is dat alle pogingen van de buurlanden om Griekenland van haar noordelijke provincies te beroven ondernomen werden met de actieve militaire en politieke steun van niet-balkan mogendheden, die erop uit waren hun eigen belangen te bevorderen. (Tsaristisch Rusland 1878, de Centrale Mogendheden , nazi Duitsland en fascistisch Italië en nogmaals de Sovjet-Unie ). Bovendien, wanneer het niet om een directe annexatie ging, werden deze pogingen bij volmacht ondernomen, in de naam van een zogenaamde Grenzen Symbolen Stabiliteit 11

14 KAART 6 Tijdens de Griekse Burgeroorlog probeerde het Joegoslavië van Tito het grootste deel van Grieks Macedonia en van de Macedonische gebieden van Bulgarije en Albania in handen te krijgen. autonome of onafhankelijke Macedonische staat, voor dat doel bewoond door een fictieve Macedonische nationaliteit. Als de internationale gemeenschap nu het bestaan van zo n staat zou erkennen onder de naam Macedonia, zou dat de basis leggen voor een destabilisatie van het hele Balkan gebied op de korte en lange termijn, ondanks beweringen van het tegendeel. Want het zou onbedoeld een rechtmatig karakter geven aan de vroegere en toekomstige irredentistische claims tegen Griekenland, een lid van de EG en van de NAVO, en daarmee een doos van Pandorra met rampzalige ontwikkelingen openen. Fatale ingrediënten zijn al ter plekke aanwezig. De Albanese en Bulgaarse revisionistische plannen zijn overduidelijk en het is hoogst onwaarschijnlijk dat erkenning op zich ze plotseling in rook zal doen opgaan. Ze zijn te lang gekoesterd en het is bekend dat hartstochten op de Balkan niet zo makkelijk doven. Moet de internationale gemeenschap een extra destabiliserend ingrediënt toevoegen aan een al explosieve heksenketel? Sinds 1991 hebben een aantal landen (behalve de Europese Unie) de voormalige Joegoslavische republiek erkend als onafhankelijke staat met de naam: Republiek Macedonia. Zou het niet verstandiger zijn duidelijk en ondubbelzinnig internationaal steun te betuigen aan een stabiliserende politiek en aan eerlijke pogingen voor een vreedzame coëxistentie. 12 THE CITIZENS MOVEMENT

15 DE VOORMALIGE JOEGOSLAVISCHE REPUBLIEK MACEDONIA EN GRIEKENLAND DE KWESTIE VAN DE NAAM De ondertekening van het Interim Akkoord in 1995 was het beginpunt voor de normalisering van de betrekkingen tussen Griekenland en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonia. De enige kwestie die nog onafgedaan bleef was de naam van de nieuwe republiek, die tot de VN was toegelaten onder de voorlopige naam de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia. Onder auspiciën van de VN begonnen de twee landen onderhandelingen over de definitieve naam. Zoals is voorzien in UNSCR 817 (93) die de partijen dringend verzoekt om te blijven samenwerken (...) ten einde tot een spoedige regeling van hun geschilpunt te komen, hebben Griekenland en de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia onderhandelingen gevoerd onder auspiciën van de VN secretaris-generaal, ten einde tot een wederzijds aanvaardbare oplossing van de naamskwestie te komen. Volgens artikel 5, par. l van het Interim Akkoord, dat werd ondertekend in New York op 13 september 1995, komen de partijen overeen om te blijven onderhandelen onder auspiciën van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties (...) met het oogmerk overeenstemming te bereiken over het geschilpunt omschreven in (...) resolutie 817 (93) van de Veiligheidsraad. Vanaf nu heeft de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia officieel aanvaard dat de naam van zijn staat een onderhandelingsobject is zoals voorzien in UNSC 817 (93). Sinds 1995 is de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Griekenland en de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia zeer opvallend geweest, Griekenland is een van de voornaamste handelspartners van de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia en de nummer één van haar buitenlandse investeerders. De Griekse economische aanwezigheid in de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia is voor dat land een belangrijke stabiliserende factor middels haar bijdrage aan groei en werkgelegenheid. Hoewel er de laatste tijd verschillende pogingen zijn gedaan om het probleem op bilateraal niveau op te lossen, verhinderde het binnenlandse politieke klimaat in de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia een regeling die voordelig zou zijn voor beide partijen. Bij verschillende gelegenheden kwamen beide zijden echter dicht bij een overeenstemming. Skopje s aanvraag van het lidmaatschap van de Europese Unie, op 2 maart 2004, biedt een nieuw uitzicht op een gelegenheid om dit laatste nog onopgeloste probleem lussen de twee buren zo spoedig mogelijk te regelen. Tijdens het 1e Stabilisatie en Associatie Beraad met de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia (Brussel, 14 september 2004) merkte de Europese Unie op dat het geschil over de naam van de Voormalige Joegoslavische Republiek nog steeds voortduurt en zij moedigde het zoeken van een wederzijds aanvaardbare oplossing aan, door Griekenland en de Voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonia, binnen het raamwerk van UNSCR 817/93 en 845/93. Ook in 2005 blijft Griekenland zich inzetten tot het zoeken van een wederzijds aanvaardbare oplossing wat betreft de kwestie van de naam. Grenzen Symbolen Stabiliteit 13

16 APPENDIX DOCUMENTEN Document A: Proclamations of the Anti-Fascist Assembly of the National Liberation of Macedonia (ASNOM), Skopje, August, 1944 MANIFEST ISSUED AT THE FIRST SESSION OF THE ANTI-FASCIST COUNCIL NATIONAL LIBERATION OF MACEDONIA TO THE PEOPLE OF MACEDONIA August 2, 1944 Macedonians under Bulgaria and Greece,...The unification of the entire Macedonian people depends on your participation in the gigantic anti-fascist front. Only by fighting the vile fascist occupier will you gain your right to selfdetermination and to unification of the entire Macedonian people within the framework of Tito s Yugoslavia, which has become a free community of emancipated and equal peoples. May the struggle of the Macedonian Piedmont incite you to even bolder combat against the fascist oppressors! PROCLAMATION TO THE PEOPLE OF MACEDONIA ISSUED BY THE COMMUNIST PARTY OF MACEDONIA August 4, 1944 People of Macedonia!...In the course of three years of combat you have achieved your unity, developed your army, and laid the basis for the federal Macedonian state. With the participation of the entire Macedonian nation in the struggle against the fascist occupiers of Yugoslavia, Bulgaria, and Greece you will achieve unification of all parts of Macedonia, divided in 1915 and 1918 by Balkan imperialists. Source: The University of Cyril and Methodius, Documents on the struggle of the Macedonian people for independence and a nation-state, volume two (Skopje, 1985) Document B: Declaration of the 6th Balkan Communist Conference (March 1924) issued under the directives of the Comintern for a United Republic of Macedonia and Thrace A united and autonomous Macedonia is now the slogan of the Macedonians in all corners of their Fatherland, which is covered with ruins. It is under this slogan that they are organizing and conducting the struggle... In setting up the ideal of a workers and peasants government, the communist parties and the Communist Federation of the Balkans declare that the Federative Republic of the Balkans will assure peace, independence and liberty of development of all the peoples of the Peninsula that it will be a voluntary union of independent Balkan Republics, including the Republic of Macedonia and Thrace. Source: Text in International Press Correspondence, May l, 1924 Document C: Confidential circular sent by Secretary of State Edward Stettinius to U.S. missions (December 26, 1944) considering talk of a Macedonian nation or state to be unjustified demagoguery and a cloak for aggressive intentions against Greece. The Secretary of State to Certain Diplomatic and Consular Officers The following is for your information and general guidance, but not for any positive action at this time. The Department has noted with considerable apprehension increasing propaganda rumors and semi-official statements in favor of an autonomous Macedonia, emanating principally from Bulgaria, but also from Yugoslav Partisan and other sources, with the implication that Greek territory would be included in the projected state. This Government considers talk of Macedonian nation, Macedonian Fatherland, or Macedonian national consciousness to be unjustified demagoguery representing no ethnic nor political reality, and sees in its present revival a possible cloak for aggressive intentions against Greece. The approved policy of this Government is to oppose any revival of the Macedonian issue as related to Greece. The Greek section of Macedonia is largely inhabited by Greeks, and the Greek people are almost unanimously opposed to the creation of a Macedonian state. Allegations of serious Greek participation in any such agitation can be assumed to be false. This Government would regard as responsible any Government or group of Governments tolerating or encouraging menacing or aggressive acts of Macedonian Forces against Greece. The Department would appreciate any information pertinent to this subject which may come to your attention. Stettinius Source: U.S.State Department, Foreign Relations vol.viii Washington, D.C., Circular Airgram, ( /26 Dec.1944) Document D: Stalin s views, for the unification of Macedonia under Tito and the annexation of Greek Thrace by Bulgaria. Excerpts from the minutes of conversations at the Kremlin (June 7, 1946), between delegations of the Soviet Union (Stalin, Molotov, Zdanov), Yugoslavia (Tito, Rankovic, Neskovic), and Bulgaria (Dimitrov, Kolarov, Kostov), (Translation from Bulgarian). Stalin to the Bulgarian delegation (on Macedonia): Cultural autonomy must be granted to Pirin Macedonia within the framework of Bulgaria. In view of the present situation no haste should be displayed in this regard... You do not want to grant autonomy to Pirin Macedonia. The fact that the population has yet to develop a Macedonian consciousness is of no account. No such consciousness existed in Belorus either when we proclaimed it a Soviet republic. However, later it was shown that a Belorussian people did in fact exist... Stalin to the Bulgarian delegation (on Bulgarian access to the Aegean): We and the Americans were not parties to the drawing of the borders [in 1919J and do not recognize them as just. You should demand territorial access to the Aegean, and if this is not accepted, you should demand economie (access). You have the right to demand territorial access, but it is difficult to count upon obtaining it today. Such demand can be fulfilled only through the use of force. But in any case you should préparé yourselves for the future... Source: The text of these minutes was taken from the Archives of the Central Committee of the Communist Party of Bulgaria. It was published in the Sofia newspaper Otecestven Vestnik, June 19, THE CITIZENS MOVEMENT

17

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1987 Nr. 158 14 (1987) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1987 Nr. 158 A. TITEL Notawisseling tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Bondsrepubliek

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1983 Nr. 100

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1983 Nr. 100 56 (1974) Nr. 3 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1983 Nr. 100 A. TITEL Verdrag inzake een gedragscode voor lijnvaartconferences, met bijlage; Genève, 6 april 1974 B. TEKST De Engelse

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 1 Kroatië toegetreden tot de EU Bij deze opgave horen de teksten 1 tot en met 3 en figuur 1. Inleiding Kroatië is een van de staten in de Balkan die voorheen tot Joegoslavië behoorden. In 1991 verklaarde

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg; s-gravenhage, 4 mei 1971

TRACTATENBLAD VAN HET. Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg; s-gravenhage, 4 mei 1971 15 (1971) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2011 Nr. 264 A. TITEL Verdrag inzake de wet welke van toepassing is op verkeersongevallen op de weg; s-gravenhage, 4 mei 1971 B.

Nadere informatie

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913

HONDERD JAAR GELEDEN. Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 HONDERD JAAR GELEDEN aflevering 12 Nieuws uit de krant van 10 tot 15 maart 1913 Een vast onderwerp waaraan in de kranten aandacht werd besteed, was de oorlog op de Balkan. Turkije was er bij betrokken

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS

SCHOOLONDERZOEK GESCHIEDENIS SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS Dit onderzoek bestaat uit 40 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad. Meerkeuze antwoorden worden

Nadere informatie

De nieuwe landen in het oosten

De nieuwe landen in het oosten De nieuwe landen in het oosten Sinds het einde van de Koude Oorlog is de kaart van Europa ingrijpend gewijzigd. Sommige staten zijn verdwenen om op te gaan in een groter geheel ( denk aan de DDR), maar

Nadere informatie

Sportopleidingen in Internationaal perspectief

Sportopleidingen in Internationaal perspectief Sportopleidingen in Internationaal perspectief Platform kader Den Haag, 29 maart 2010 Danny Meuken Jan Minkhorst 967 LONDEN DAGEN Het internationale Speelveld GAISF IOC VN (UNESCO) Internationale Sportfederaties

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1989 Nr. 96 53 (1970) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1989 Nr. 96 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Finland betreffende het internationale

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN... HET CONGRES VAN WENEN 1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...7 3.1. Het Congres van Wenen en de restauratie Het

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II

Eindexamen geschiedenis en staatsinrichting vmbo gl/tl 2005 - II Meerkeuzevragen Schrijf alleen de hoofdletter van het goede antwoord op. DE KOUDE OORLOG + NEDERLAND EN DE VERENIGDE STATEN NA DE TWEEDE WERELDOORLOG Gebruik bron 1. 1p 1 De bron maakt duidelijk dat de

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *0535502859* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2010 No Additional

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken 1 (1951) No. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1951 No. 16 Overgelegd aan de Staten-Generaal door de Minister van Buitenlandse Zaken A. TITEL Notawisseling houdende een aanvullende

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *7261263430* DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2011 No Additional

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 209 25 (1996) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 209 A. TITEL Protocol tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Tsjechische Republiek tot wijziging van de Overeenkomst

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education

UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education *2942209982* UNIVERSITY OF CAMBRIDGE INTERNATIONAL EXAMINATIONS International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2012 15 minutes

Nadere informatie

Maagdenhuisbezetting 2015

Maagdenhuisbezetting 2015 Maagdenhuisbezetting 2015 Genoeg van de marktwerking en bureaucratisering in de publieke sector Tegen het universitaire rendementsdenken, dwz. eenzijdige focus op kwantiteit (veel publicaties, veel studenten,

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One For Examination from 2015 SPECIMEN ROLE PLAY Approx.

Nadere informatie

Samenvatting (Summary)

Samenvatting (Summary) Zijn de internationale besturen in Bosnië-Herzegovina (Bosnië) en Kosovo er in geslaagd om in beide gebieden duurzame politieke instituties op te zetten die los van verdere buitenlandse bemoeienis zelf

Nadere informatie

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN)

Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) Leeftijdcheck (NL) Age Check (EN) [Type text] NL: Verkoopt u producten die niet aan jonge bezoekers verkocht mogen worden of heeft uw webwinkel andere (wettige) toelatingscriteria? De Webshophelpers.nl

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie

Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Hoofdstuk 5: Koude Oorlog en Dekolonisatie Geschiedenis VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Nieuwe ontwikkelingen na de Tweede Wereldoorlog Nieuwe machtsverhoudingen: Verenigde Staten en de Sovjet-Unie nieuwe supermachten

Nadere informatie

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF

TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF ==> Download: TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF TAAL ACTIEF GROEP 8 SPELLING 2 PDF - Are you searching for Taal Actief Groep 8 Spelling 2 Books? Now, you will be happy

Nadere informatie

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...

1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN... HET CONGRES VAN WENEN 1. WAT VOORAFGING...1 2. HET CONGRES VAN WENEN...2 2.1. BESLISSINGEN...3 2.2. GEVOLGEN...6 2.3. BELANG VAN HET CONGRES VAN WENEN...7 3.1. Het Congres van Wenen en de restauratie Het

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1996 Nr. 261

TRACTATENBLAD VAN HET. JAARGANG 1996 Nr. 261 83 (1995) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 261 A. TITEL Aanvullend Protocol bij het Verdrag inzake het verbod of de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 28 (1987) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1988 Nr. 4 A. TITEL Briefwisseling tussen de Regering van het Koninkrijk der Nederlanden en de Regering van de Verenigde Staten

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/25770 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Van Thuy, Pham Title: Beyond political skin : convergent paths to an independent

Nadere informatie

Tilburg University. Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten

Tilburg University. Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten Tilburg University Huishoudelijk gedrag en stookgasverbruik van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Economisch Statistische Berichten Publication date: 1980 Link to publication Citation for published

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB

geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Examen VMBO-KB 2010 tijdvak 1 vrijdag 21 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54 punten

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2008 1 tijdvak 1 donderdag 22 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 42 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1957 Nr. 237 48 (1957) Nr. 1 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1957 Nr. 237 A. TITEL Overeenkomst tussen het Koninkrijk der Nederlanden en het Koninkrijk Denemarken inzake het internationale

Nadere informatie

Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R.

Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R. Tilburg University Het opschorten van de handel op de Amsterdamse Effectenbeurs Kabir, M.R. Published in: Bedrijfskunde: Tijdschrift voor Modern Management Publication date: 1991 Link to publication Citation

Nadere informatie

Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen

Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen Hoe gaan we het in Groningen doen? De Energiekoepel van de Provincie Groningen Froombosch Frans N. Stokman frans.stokman@grunnegerpower.nl 28 mei 2013 Hoe realiseren wij duurzaamheid? Decentrale duurzame

Nadere informatie

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education

Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education *3745107457* Cambridge International Examinations Cambridge International General Certificate of Secondary Education DUTCH 0515/03 Paper 3 Speaking Role Play Card One 1 March 30 April 2015 Approx. 15 minutes

Nadere informatie

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën

TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën TIJDVAK 7 Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Bepoederde pruiken, bruisende ideeën Tijd van Pruiken en Revoluties 1700-1800 Vroegmoderne Tijd Kenmerkende aspecten Uitbouw van de Europese overheersing,

Nadere informatie

Tilburg University. Hoe psychologisch is marktonderzoek? Verhallen, T.M.M.; Poiesz, Theo. Published in: De Psycholoog. Publication date: 1988

Tilburg University. Hoe psychologisch is marktonderzoek? Verhallen, T.M.M.; Poiesz, Theo. Published in: De Psycholoog. Publication date: 1988 Tilburg University Hoe psychologisch is marktonderzoek? Verhallen, T.M.M.; Poiesz, Theo Published in: De Psycholoog Publication date: 1988 Link to publication Citation for published version (APA): Verhallen,

Nadere informatie

Tilburg University. Energiebesparing door gedragsverandering van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Psychologie. Publication date: 1982

Tilburg University. Energiebesparing door gedragsverandering van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Psychologie. Publication date: 1982 Tilburg University Energiebesparing door gedragsverandering van Raaij, Fred; Verhallen, T.M.M. Published in: Psychologie Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Tilburg University Het voorkomen van merkverwarring General rights Take down policy

Tilburg University Het voorkomen van merkverwarring General rights Take down policy Tilburg University Het voorkomen van merkverwarring Hacker, T.W.F.; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1988 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

7. Het ontstaan van het nationalisme

7. Het ontstaan van het nationalisme 7. Het ontstaan van het nationalisme Artikel 3 uit de Verklaring van de rechten van de mens en de burger, 1789. De oorsprong van iedere soevereiniteit ligt wezenlijk bij het volk/de natie. Geen instantie,

Nadere informatie

Find Neighbor Polygons in a Layer

Find Neighbor Polygons in a Layer Find Neighbor Polygons in a Layer QGIS Tutorials and Tips Author Ujaval Gandhi http://google.com/+ujavalgandhi Translations by Dick Groskamp This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2008-I LET OP: De cursieve regel achter de vraagzin kan afhankelijk van de feitelijke vraag bijvoorbeeld vermelden: dat een verklaring een situatiebeschrijving en een algemene regel (= verklarend principe) moet

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 28.5.2008 B6-0290/2008 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie

EUROPEES PARLEMENT. Zittingsdocument 28.5.2008 B6-0290/2008 ONTWERPRESOLUTIE. naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie EUROPEES PARLEMENT 2004 Zittingsdocument 2009 28.5.2008 B6-0290/2008 ONTWERPRESOLUTIE naar aanleiding van de verklaringen van de Raad en de Commissie ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het

Nadere informatie

Tilburg University. Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing. Publication date: 1999

Tilburg University. Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing. Publication date: 1999 Tilburg University Dienstenkeurmerken misbruikt Roest, Henk; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1999 Link to publication Citation for published version (APA):

Nadere informatie

Voor wie? Omschrijving

Voor wie? Omschrijving Minor MOES Voor wie? Een opleidingsgebonden minor voor studenten Geschiedenis en tevens toegankelijk voor andere BA-studenten (bijvoorbeeld van de opleiding Internationale Betrekkingen en Internationale

Nadere informatie

UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING GESCHIEDENIS

UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING GESCHIEDENIS UITWERKING OEFENVRAGEN NEDERLAND EN INDONESIE VIER EEUWEN CONTACT EN BEINVLOEDING VAK: NIVEAU: GESCHIEDENIS MAVO De uitgever heeft ernaar gestreefd de auteursrechten te regelen volgens de wettelijke bepalingen.

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. Twee grote processen

De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. De Vietnam-oorlog. Twee grote processen Koude Oorlog Amerikaanse buitenlandse politiek communisme rivaliteiten tussen de Sovjet-Unie en China nationalistische bewegingen dekolonisatie Twee grote processen Koude oorlog Nationalisme en dekolonisatie

Nadere informatie

Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M.

Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M. Tilburg University Procrustes analyse (1) Steenkamp, J.E.B.M.; van Trijp, J.C.M.; Verhallen, T.M.M. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1989 Link to publication Citation for published

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I

Eindexamen geschiedenis vwo 2009 - I Ten oorlog! Europese oorlogen 1789-1919. Oorlog als maatschappelijk fenomeen In de landen die Napoleon veroverde, voerde hij een beleid dat: enerzijds paste binnen het gelijkheidsideaal van de Franse Revolutie

Nadere informatie

Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P.

Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P. Tilburg University Markt- en marketingonderzoek aan Nederlandse universiteiten Verhallen, T.M.M.; Kasper, J.D.P. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1987 Link to publication Citation

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 30 oktober 2003 (03.11) (OR. it) 11051/4/03 REV 4 CORDROGUE 66 NOTA van: aan: Betreft: het Italiaanse voorzitterschap de horizontale Groep drugs Ontwerp-resolutie van

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

DE ELECTORALE RAAD VAN SINT MAARTEN,

DE ELECTORALE RAAD VAN SINT MAARTEN, Tweewekelijkse officiële uitgave van Sint Maarten Jaargang 2015, nummer 25 27 November, 2015 P a g i n a 32 Beschikking nummer: 3/2015 Datum: 19 november 2015 DE ELECTORALE RAAD VAN SINT MAARTEN, Gelezen:

Nadere informatie

Deel 2. Supranationale instellingen na 1945: op weg naar wereldvrede? 6. De Europese Unie

Deel 2. Supranationale instellingen na 1945: op weg naar wereldvrede? 6. De Europese Unie Deel 2. Supranationale instellingen na 1945: op weg naar wereldvrede? Supranationalisme is een manier waarop verschillende politieke gemeenschappen, verschillende staten, met elkaar samenwerken. Bevoegdheden

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Herdenking Capitulaties Wageningen

Herdenking Capitulaties Wageningen SPEECH SYMPOSIUM 5 MEI 2009 60 jaar NAVO Clemens Cornielje Voorzitter Nationaal Comité Herdenking Capitulaties Wageningen Dames en heren, De détente tussen oost en west was ook in Gelderland voelbaar.

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

Usage guidelines. About Google Book Search

Usage guidelines. About Google Book Search This is a digital copy of a book that was preserved for generations on library shelves before it was carefully scanned by Google as part of a project to make the world s books discoverable online. It has

Nadere informatie

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik

Over dit boek. Richtlijnen voor gebruik Over dit boek Dit is een digitale kopie van een boek dat al generaties lang op bibliotheekplanken heeft gestaan, maar nu zorgvuldig is gescand door Google. Dat doen we omdat we alle boeken ter wereld online

Nadere informatie

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG!

MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! MODULE I EUROPA: NOOIT MEER OORLOG! I.I De geboorte van de Europese Unie Zoals jullie waarschijnlijk wel weten zijn er de vorige eeuwen veel oorlogen in Europa geweest. Vooral de Eerste en de Tweede Wereldoorlog

Nadere informatie

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen

EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: 55 miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen IP/8/899 Brussel, 9 december 8 EU keurt nieuw Programma veiliger internet goed: miljoen euro om het internet veiliger te maken voor kinderen Vanaf januari 9 zal de EU een nieuw programma voor een veiliger

Nadere informatie

Seminar 360 on Renewable Energy

Seminar 360 on Renewable Energy Seminar 360 on Renewable Energy Financieren van duurzame energie initiatieven ING Lease (Nederland) B.V. Roderik Wuite - Corporate Asset Specialist - Agenda I 1. Introductie 2. Financiering van duurzame

Nadere informatie

De tijd van: Wereldoorlogen

De tijd van: Wereldoorlogen De tijd van: Wereldoorlogen WoI Interbellum WoII Wereldoorlog I Casus Belli (Latijn, de oorzaak van de oorlog) Wereldoorlog I Tweefronten oorlog: Oostfront/Westfront Tannenberg 1914: Bewegingsoorlog: Verdun

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VA N H E T KONINKRIJK DER NEDER LAN DEN. JAARGANG 1964 Nr. 43

TRACTATENBLAD VA N H E T KONINKRIJK DER NEDER LAN DEN. JAARGANG 1964 Nr. 43 (1964) Nr. 1 TRACTATENBLAD VA N H E T KONINKRIJK DER NEDER LAN DEN JAARGANG 1964 Nr. 43 A. TITEL Overeenkomst inzake technische samenwerking tussen het Koninkrijk der Nederlanden en de Republiek Indonesië;

Nadere informatie

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL

geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Examen VMBO-GL en TL 2010 tijdvak 2 dinsdag 22 juni 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE GL en TL Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit 39 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Nieuwe Golfoorlog in de maak?

Nieuwe Golfoorlog in de maak? Taak actualiteit Nieuwe Golfoorlog in de maak? De Eerste Golfoorlog was een oorlog tussen Irak en Iran van 1980-1988 en is genoemd naar het zeegebied van de Perzische Golf, omdat zich daar een belangrijk

Nadere informatie

Tilburg University. Economische psychologie Verhallen, T.M.M. Published in: De Psycholoog. Publication date: 1977. Link to publication

Tilburg University. Economische psychologie Verhallen, T.M.M. Published in: De Psycholoog. Publication date: 1977. Link to publication Tilburg University Economische psychologie Verhallen, T.M.M. Published in: De Psycholoog Publication date: 1977 Link to publication Citation for published version (APA): Verhallen, T. M. M. (1977). Economische

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 2 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H.P. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 2 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H.P. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 2 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H.P. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1983 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 199

TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN. JAARGANG 1996 Nr. 199 33 (1983) Nr. 5 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 1996 Nr. 199 A. TITEL Overeenkomst inzake samenwerking bij de bestrijding van verontreiniging van de Noordzee door olie en andere

Nadere informatie

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012

Informatiefolder. Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Informatiefolder Het afschaffen van kinderbijschrijvingen in paspoorten en andere reisdocumenten met ingang van 26 juni 2012 Kinderbijschrijvingen worden afgeschaft Met ingang van 26 juni 2012 kunnen kinderen

Nadere informatie

TRACTATENBLAD VAN HET

TRACTATENBLAD VAN HET 28 (1980) Nr. 7 TRACTATENBLAD VAN HET KONINKRIJK DER NEDERLANDEN JAARGANG 2011 Nr. 95 A. TITEL Verdrag inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst; (met Protocol en Gemeenschappelijke

Nadere informatie

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland

De Tweede Wereldoorlog herdacht. Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland De Tweede Wereldoorlog herdacht Een vergelijking tussen Nederland en Duitsland Nationale herdenking in Nederland Hebben we in Nederland de oorlog altijd zo herdacht? - een kleine herdenkingsgeschiedenis

Nadere informatie

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming.

Uiteraard zouden we ook aangeven dat het copyright op de afbeelding bij u ligt, en dat de afbeelding gebruikt is met uw toestemming. Van: Jo Vermeulen Datum: 5 februari 2014 16:15 Onderwerp: Gebruik afbeelding reclamecampagne 'bushokje met weegschaal' Aan: receptie@nis5.nl Geachte Ik ben Jo Vermeulen, doctoraatsstudent

Nadere informatie

Begrip image kent in wetenschap allerlei uiteenlopende definities Verhallen, T.M.M.

Begrip image kent in wetenschap allerlei uiteenlopende definities Verhallen, T.M.M. Tilburg University Begrip image kent in wetenschap allerlei uiteenlopende definities Verhallen, T.M.M. Published in: Adformatie Publication date: 1988 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008

Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag. Den Haag, 26 juni 2008 Tweede Kamer der Staten-Generaal De heer J. Voordewind Binnenhof 4 Den Haag Den Haag, 26 juni 2008 Dank voor het verslag van uw bezoek begin april aan Noord-Irak dat u mij 10 juni jl. aanbood. Uw reis

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF

ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ==> Download: ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF ECHTE MANNEN ETEN GEEN KAAS PDF - Are you searching for Echte Mannen Eten Geen Kaas Books? Now, you will be happy that at this

Nadere informatie

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VMBO-KB 2015. geschiedenis en staatsinrichting CSE KB. tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VMBO-KB 2015 tijdvak 1 maandag 18 mei 9.00-11.00 uur geschiedenis en staatsinrichting CSE KB Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 40 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 54

Nadere informatie

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3)

Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Vervolg en einde van De Koude Oorlog: 1953-1995 (10.1 & 10.3) Na de dood van Stalin leek de Sovjet greep op het Oost Europa wat losser te worden. Chroesjtsjov maakte Stalins misdaden openbaar (destalinisatie),

Nadere informatie

Hierbij gaan voor de delegaties de conclusies die de Europese Raad tijdens de in hoofde genoemde bijeenkomst heeft aangenomen.

Hierbij gaan voor de delegaties de conclusies die de Europese Raad tijdens de in hoofde genoemde bijeenkomst heeft aangenomen. Europese Raad Brussel, 16 juli 2014 (OR. en) EUCO 147/14 CO EUR 9 CONC 3 BEGEEIDENDE NOTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: de delegaties Betreft: Bijzondere bijeenkomst van de Europese Raad

Nadere informatie

ALTERNATIEVEN 4. OBSTAKELS OP WEG NAAR VREDE 5. HOUDING VAN VS EN EUROPA 6. CONCLUSIE

ALTERNATIEVEN 4. OBSTAKELS OP WEG NAAR VREDE 5. HOUDING VAN VS EN EUROPA 6. CONCLUSIE OPZET LEZING: 1.KORT HISTORISCH OVERZICHT 2. URGENTIE VAN HET VRAAGSTUK 3. TWEE-STATENOPLOSSING EN ALTERNATIEVEN 4. OBSTAKELS OP WEG NAAR VREDE 5. HOUDING VAN VS EN EUROPA 6. CONCLUSIE 1. MANDAATGEBIED

Nadere informatie

Raadsman bij het politieverhoor

Raadsman bij het politieverhoor De Nederlandse situatie J. Boksem Leuven, 23 april 2009 Lange voorgeschiedenis o.a: C. Fijnaut EHRM Schiedammer Parkmoord Verbeterprogramma Motie Dittrich: overwegende dat de kwaliteit van het politieverhoor

Nadere informatie

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11

Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 QUICK GUIDE B Registratie- en activeringsproces voor de Factuurstatus Service NL 1 Registration and activation process for the Invoice Status Service EN 11 Version 0.14 (July 2015) Per May 2014 OB10 has

Nadere informatie

Instructie: Landenspel light

Instructie: Landenspel light Instructie: Landenspel light Korte omschrijving werkvorm In dit onderdeel vormen groepjes leerlingen de regeringen van verschillende landen. Ieder groepje moet uiteindelijk twee werkbladen (dus twee landen)

Nadere informatie

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar

Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador. UNHCR / S. Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR / S. Aguilar UNHCR / S.Aguilar Tekst en tekeningen door Colombiaanse vluchtelingenkinderen in Ecuador UNHCR, Europese vertegenwoordiging,

Nadere informatie

Tilburg University. Huisvuilscheidingsproeven in Nederland Pieters, Rik; Verhallen, T.M.M. Published in: Beswa-Revue. Publication date: 1985

Tilburg University. Huisvuilscheidingsproeven in Nederland Pieters, Rik; Verhallen, T.M.M. Published in: Beswa-Revue. Publication date: 1985 Tilburg University Huisvuilscheidingsproeven in Nederland Pieters, Rik; Verhallen, T.M.M. Published in: Beswa-Revue Publication date: 1985 Link to publication Citation for published version (APA): Pieters,

Nadere informatie