De bouwsector: Waar en hoe kan het beter?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De bouwsector: Waar en hoe kan het beter?"

Transcriptie

1 De bouwsector: Waar en hoe kan het beter? Jaap Koelewijn 8 april 2014

2 2

3 Sterke stellen: FD 29 maart 2014 Hij is architect 3

4 Agenda Kennismaking De macro-economische omgeving Het probleem Aanpak De mindset 4

5 Kennismaking Jaap Koelewijn, 1956, studie economie VU, 1983, promotie op bankentoezicht, 1992 Daarna werkzaam in de financiële sector, MeesPierson, Rabo/Robeco en AFM Sinds 2000 zelfstandig; adviespraktijk met als accenten beleggen, risicomanagement en toezicht Aandachtsgebied: gedragseconomie 5

6 De macro-economie: kredietschaarste Banken knijpen de kredietverlening nog steeds af: Beperking van hun risico s; vooral binnenland Druk vanuit het toezicht; leidt tot balansverkorting Vragen: Steeds meer zekerheden Stellen hoge eisen aan management en informatievoorziening 6

7 Feitelijk geen kredietgroei meer na

8 Problemen vooral in MKB 8

9 U weet het allemaal al 9

10 De tegenwind De bouwsector heeft in generieke zin last van: Overheidsbezuinigingen Verslechteringen op de hypotheekmarkt Inzakken producenten- en consumentenvertrouwen Per sub sector verschilt dat, de structuurbreuk is evident 10

11 Hoe werkt het door? Marges staan structureel onder druk; Oorzaken: naast economische tegenwind Toegenomen transparantie Assertievere opdrachtgevers Delen uit de keten kunnen worden geoutsourced Vroeger kon met een zak geld het probleem worden opgelost; dat kan niet meer 11

12 Sectorspecifiek Er is een probleem met stuurinformatie Waar zitten de kosten? Wat zijn de kosten die niet direct zichtbaar zijn: Werkkapitaal; eigen vermogen en inzet van de ondernemer zelf? Wat kost leegloop; stilstand machines e.d.? 12

13 Verder.. Organisaties slagen er niet in om lerend vermogen te benutten Kennis opgebouwd in bepaalde projecten verdwijnt omdat teams weer uit elkaar worden gehaald Daardoor blijven de faalkosten te hoog De gevolgen voor de marge zijn duidelijk Klanten willen niet betalen voor faalkosten en overschrijding planning 13

14 Wat valt hieraan te doen? Er is evident laaghangend fruit: Inzichtelijk maken kosten: Eigen vermogen Leverancierskrediet Wanbetaling Leegloop 14

15 De standaardoplossing Formuleer KPI s Meten is weten; op basis van goede inzichten kun je beter sturen Het gebeurt alleen maar met veel moeite; Waarom? Kennelijk zien de betrokken het voordeel niet of onvoldoende Kennelijk worden ze er niet op afgerekend 15

16 Maar toch; wat zijn de verbeterpunten? Naar mijn idee: Verbetering van de kasstroomprognoses Betere planningen Meer inzicht in kosten en de kostendrijvers Scherper onderhandelen met (bijvoorbeeld) debiteuren over betalingsvoorwaarden en andere condities 16

17 Wat houdt ons tegen? Het van bovenaf opleggen van allerlei eisen voor registratie/vastlegging zal niet gaan werken Niemand wacht op nog meer protocollen en papierwerk Medewerkers in de operatie willen vooral goed bouwen; kosten en financiële prestaties vinden ze van ondergeschikt belang Het bewerkstellingen van een gedragsverandering is een cruciale voorwaarde 17

18 Hoe zou dat kunnen? Maak de operatie medeverantwoordelijk Beloon gedrag dat leidt tot betere prestatiemeting Maak medewerkers mede-probleemeigenaar Laat de prestaties doorwerken in de beoordeling en beloning Bewaar kennis binnen de organisatie 18

19 De toekomst De toekomst in de bouw is dat er steeds meer cocreatie komt Vanaf ontwerp tot oplevering werken partijen samen Doelen zijn: minder faalkosten; sneller doorloop; betere match met de wensen van de klant Dat vraagt om een heel andere manier van werken 19

20 Dat is heel mooi, maar.. Samenwerken dwingt tot het delen van informatie en het gezamenlijk dragen van verantwoordelijkheden Dit staat haaks op de nogal stoere cultuur in de bouwsector De grootste uitdaging is de noodzakelijke verandering van gedrag Beter sturen, meer delen 20

21 Discussiepunten Hoe verhoudt co-creatie/samenwerking zich met de enorme druk op de prijzen? Moeten de opdrachtgevers niet eens los komen van hun houding van prijskopers? Moet de sector zich neerleggen bij de huidige praktijk van het tegen elkaar uitspelen door de opdrachtgevers? 21

22 Afsluiting: de visie van de Rabobank Het succes van innovatie voor slechts 25% wordt bepaald door product- en procesinnovaties en voor 75% door factoren op het gebied van mens en organisatie 22

23 Advisory Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom Confidential 8 april 2014

24 Grip op liquiditeiten Het managen van de geldstroom Jeanet Makkinga Director Assurance Niels van Zetten Manager Business Restructuring Services Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

25 Profit is opinion Cash is fact Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

26 Liquiditeit is in toenemende mate van belang in tijden van crisis maar is cash niet altijd king? Gezondheid organisatie Under Performance (Rendement) Beschikbare opties Druk op budgetten, teruglopende resultaten. Prestatieverbetering noodzakelijk Distress (Balans verhoudingen) Toenemende verliezen. Prestatieverbetering en balansversterking noodzakelijk Crisis (Cash) Tijd Faillissement / verandering van controle en eigendom Operationele herstructurering Financiële herstructurering Cash & crisis management en vertrouwensherstel Insolventie Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

27 Focus op cashflow Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

28 Binnen mijn organisatie wordt actief gebruik gemaakt van liquiditeitsprognoses Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

29 In de basis kent een project veel vaste voorspelbare stromen Lonen/ Uren 6/7% Algemene kosten 5/6% Algemene bouwplaatskosten 12% Materialen en onderaanneming 70-75% Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

30 Wat maakt voorspelbaarheid liquiditeitsontwikkeling moeilijk binnen de bouw? Grote hoeveelheid factoren van invloed op liquiditeit Rekening houden met nog niet zeker gestelde opdrachten in prognoses (hardheid van orderportefeuille) Grote afhankelijkheid van opdrachtgever Invloed van projectbeheersing op liquiditeiten Weersinvloeden Meer- en minderwerk Uitstel van opdrachten Organisatiestructuur en cultuur Andere factoren? Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

31 De financiële afdeling moet verantwoordelijk zijn voor de liquiditeitsplanning... Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

32 Is focus op cashflow voldoende aanwezig in het bouwproces waar zitten uw cashpockets? Acquisitie en contractering Calculatie Werk voorbereiding Inkoop Productie Oplevering / Nazorg Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

33 Zijn dit alle beïnvloedbare factoren die invloed hebben op liquiditeit? Aanneemsom Contractvoorwaarden Facturatieschema Milestones Oplevering Soliditeit opdrachtgever Bankgaranties Berekening inzet benodigd materieel, materiaal en personeel Planning werkzaamheden Vastleggen benodigd materieel, materiaal en personeel Bepalen en uitwerken van de meest effectieve en efficiënte werkmethoden Selectie leverancier Betaalschema Leveringscondities Bankgaranties Contractering Meer / minderwerk Uitsturen termijnfacturen Debiteurenbeheer Oplossen opleverpunten Uitsturen laatste factuur Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

34 Liquiditeitsprognose Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

35 Op welke basis dient een liquiditeitsprognose minimaal te worden opgesteld? Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

36 Liquiditeitsprognose methodes en output Cash flow type Doel (mede afhankelijk van situatie) Frequentie Horizon Methode 1. Dagelijks Managen van beschikbare liquiditeiten Optimaliseren van cash pool(s), in het bijzonder met betrekking tot betalingen Dagelijks 1 2 weken Direct 2. Korte termijn prognose (13 weken) 2. Korte termijn aansluiting met budget/le Analyseer en plan operationele, investerings- en financiële kasstromen Sturen en beheersen van de operationele activiteiten Optimaliseren van investeringen/financieringsbeslissingen Verzeker compliance met convenanten Optimaliseren gebruik bankfaciliteiten Identificeren van trends en verbeteren cash flow door gerichte acties (vb. werkkapitaal) Wekelijks 13 weken Direct Jaarlijks (budget) + ieder kwartaal (Latest Estimate) 1 jaar kwartaal basis Indirect 3. Lange termijn Verbeterd begrip van cash drivers en het kunnen identificeren van kansen om liquiditeiten te genereren en verbetering van het resultaat (strategische beslissingen) Optimaliseer kapitaalstructuur Analyseer en plan investeringsvoorstellen Jaarlijks 1 5 jaren Indirect Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

37 Er is in mijn organisatie ruimte voor verbetering van liquiditeiten Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

38 Wat zijn de examenvragen die gesteld moeten worden? Wie zijn betrokken bij het opstellen van de liquiditeitsprognose en wie is verantwoordelijk? Hoe bouw je de prognose op (bottom up vs top down) en in welk systeem stel je deze op? Welke horizonnen hebben de liquiditeitsprognoses? Welke inzichten moet de liquiditeitsprognose geven? (historisch vs prognose, scenario s, liquiditeitsruimte) Hoe kan de kwaliteit van bestaande liquiditeitsprognoses worden verhoogd? Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

39 Bottom-up opbouw creëert betrokkenheid en verantwoordelijkheid door de hele onderneming Groep treasury Groeps liquiditeits prognose Kernprincipes bottom-up opbouw: Hoofdkantoor Divisies Financierings kasstroom Werkmij A Werkmij B Holding Werkmij C Werkmij D Gedetailleerd budget per werkmaatschappij Omzet projecties zijn gebaseerd op werkelijike omzet prognoses Waarschijnlijk meer realistische prognoses, aangezien deze zijn opgemaakt op operationeel niveau Input Operationele kasstroom Investerings kasstroom Financierings kasstroom Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

40 Verbetering liquiditeitspositie mogelijk door meer informatie over de drivers te krijgen Niveau 1 Niveau 2 Niveau 3 (drivers) Operationele kasstroom Ontvangsten Onderhanden werk Werkkapitaal Lonen en salarissen Huur Belastingen Rente Verwachte nieuwe business Termijnfacturatie opdrachtgevers Termijnfacturen leveranciers/onderaannemers Algemene bouwplaatskosten Algemene kosten BTW Afloop debiteuren-/crediteurenlijst Investerings kasstroom Gebouwen en terreinen Machines en installaties Bedrijfsauto s Deelnemingen Leningen u/g (des)investeringen Acquisitie/vervreemding Lease Onderhoud Ontvangen rente Ontvangen dividend Financiële kasstroom Bankfinanciering Achtergestelde leningen Aandeelhouders Deelnemingen/Joint Ventures Nieuwe/aflossing langlopende leningen Betaald dividend Emissie aandelen Nieuwe/aflossingen joint ventures / deelnemingen Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

41 Welke inzichten moet de liquiditeitsprognose geven? Liquiditeitsprognose FY (1.000) Hoeveel liquiditeiten genereren de operationele activiteiten? '000 (3.000) (5.000) (7.000) Is dat voldoende om te voldoen aan financiële (aflossings)verplichtingen? (9.000) Jan Feb Mrt Apr Mei Jun Jul Aug Sep Okt Nov Dec Working capital analysis Liquiditeiten (excl. geblokkeerde rekeningen) Liquiditeiten incl. kansen & bedreigingen Beschikbare kredietfaciliteiten FY13 FY14 in millions Q1 Q2 Q3 Q4 Q1 Q2 Q3 Q4 Inventory Net work-in-progress Trade receivables Trade payables (87) (98) (90) (104) (87) (90) (89) (90) Trade working capital Other receivables Other payables (99) (93) (80) (67) (78) (76) (76) (81) Net working capital (9) (12) (14) (12) (26) Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC Hoeveel liquiditeitsruimte is er om vervangings / uitbreidingsinvesteringen te financieren? Wat is de impact op cash wanneer de omzet 10% lager is dan begroot? Welke kansen en bedreigingen worden onderkend en wat is de invloed daarvan op de liquiditeitsprognose (best case / worst case scenario s)? Wat is de invloed van de liquiditeitsprognose op de ontwikkeling van het werkkapitaal? Is de geprognosticeerde ontwikkeling van het werkkapitaal realistisch? 8 april 2014

42 Hoe verbeter je de grip op liquiditeit? 1. Inventarisatie van behoeften en vereisten van de onderneming aan de liquiditeitsprognose: Frequentie en periode van prognoses Informatiebehoefte Rapportageniveau Nulmeting 2. Analyse van de werking en aandachtspunten van het huidige liquiditeitsprognose model: Systematiek en werking Gebruik van aannames en sensitiviteiten / scenario s Mate van borging in de organisatie en betrokkenheid van relevante medewerkers Gebruik van broninformatie en kwaliteit daarvan Historische accuratesse / betrouwbaarheid Aansluiting van de korte termijn liquiditeitsplanning op het budget / latest estimate Opstellen plan van aanpak 3. In kaart brengen mogelijkheden voor verbetering liquiditeitsprognose: Aanpassingen aan model: gefundeerde en betrouwbare liquiditeitsprognose Proces: in kaart brengen welke stappen genomen moeten worden voor het opstellen Borging in de organisatie en inventarisatie mogelijke verantwoordelijken in proces Vastleggen welke informatie gebruikt wordt voor het opstellen van de liquiditeitsprognose 4. Opstellen gedetailleerd plan van aanpak voor het verbeteren van de liquiditeitsprognose Grip op liquiditeit 5. Opstellen van een nieuw liquiditeitsprognose model en proces 6. Implementatie van nieuw model (o.m. middels interne training) 7. Continue analyse van budget vs actual Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

43 Beelden uit andere Grip op liquiditeiten sessie Betrek Finance eerder in het proces Overleg regelmatiger met andere afdelingen Complexe projecten (risico s) vaker overleg daag projectleiders uit Conflicten gelijk oplossen. Streven naar geen opleverpunten (snel oplossen) Betalingstermijnen mee laten wegen in contract/inkoopbeslissing Wat is het effect van een liquiditeitsprognose op het werkkapitaal en is dat realistisch? Afrekening van werken (meerwerk) versnellen Effect termijnregeling op liquiditeitsprognose Projectbespreking ook deb/cred standen meenemen (totale cash positie) Koppel de calculatie aan de liquiditeitsprognose en creëer inzicht in de liquiditeitsbehoefte Alternatieven afprijzen gericht op liquiditeitsvoordeel in ruil voor rendement Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april 2014

44 Cash flow denken is niet binnen één dag geïmplementeerd

45 It is not the strongest of the species that survives, nor the most intelligent that survives. It is the one that is the most adaptable to change (Darwin) Jeanet Makkinga Niels van Zetten

46 Additionele informatie Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

47 Nadere detaillering nulmeeting 1. Inventarisatie van behoeften en vereisten aan de liquiditeitsprognose 2. Analyse van de werking en aandachtspunten van het huidige liquiditeitsprognose model Op basis van gesprekken binnen het management en met de organisatie worden de behoeften en de vereisten aan de (nieuwe) liquiditeitsprognose geïnventariseerd. Bijvoorbeeld: De periode waar de prognose betrekking op moet hebben (aantal weken / maanden) De frequentie waarmee de prognose wordt opgesteld De mate van detail (prognose op groepsniveau of op vennootschapsniveau, mate van detail in inkomsten en uitgaven, etc.) Welke informatie het model moet verschaffen Kunnen gebruiken van scenario s Inzichtelijk kunnen maken van werkkapitaalbewegingen Kunnen vergelijken van realisatie en prognose... Om de huidige systematiek van prognosticeren te begrijpen worden o.m. analyses gemaakt van: de werking van het model, de gebruikte bronnen en de rol en input van betrokken personen. Op basis van deze analyse kan worden vastgesteld wat de verbeterpunten van het model zijn. Om inzicht te krijgen in de accuratesse van de huidige manier van prognosticeren wordt de historische accuratesse van de huidige prognose geanalyseerd. Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

48 Nadere detaillering opstellen plan van aanpak 3. In kaart brengen mogelijkheden voor verbetering liquiditeitsprognose Op basis van het verkregen inzicht in de werking van de huidige prognose worden de verbeterpunten in kaart gebracht. Hierbij wordt aandacht besteed aan: Verbeterpunten aan het model: rekenkundige juistheid, gebruik van formules, koppeling van het model aan andere informatiebronnen, inzicht verschaffen in werkkapitaalmutaties, etc. Verbeterpunten in het proces: vastleggen van een werkstroom voor het opstellen van de liquiditeitsprognose Borging in de organisatie: door betrokken medewerkers verantwoordelijk te maken voor verschillende stappen (kwaliteit en tijdigheid) in het prognose proces, kan borging in de organisatie worden gerealiseerd Welke informatiebronnen gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld de (toekomstige) bruikbaarheid van de projectplanning en/of andere databases uit het ERP systeem, winst- en verliesbudgetten, etc. 4. Opstellen plan van aanpak voor het verbeteren van de liquiditeitsprognose Nadat het verbeterpotentieel in kaart is gebracht, worden de verbeterpunten vastgelegd in een plan van aanpak. Onderdeel van dit plan van aanpak is een projectplanning. Hiermee kan de voortgang van de verbeteringen worden gemonitord. Dit plan van aanpak dient als handleiding voor het opstellen van het nieuwe model en de implementatie. Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

49 Nadere detaillering grip op liquiditeit 5. Begeleiden bij het opstellen van een nieuw liquiditeitsprognose model 6. Begeleiden bij de implementatie van nieuw model (o.m. middels workshop en training) Op basis van de bevindingen en aanbevelingen uit de nulmeeting en de stappen in het plan van aanpak kan het model worden aangepast. Wij kunnen u ondersteunen bij het opstellen van het nieuwe model. Om borging van de liquiditeitsprognose in de organisatie te realiseren is het van belang de medewerkers in staat te stellen met het nieuwe model te kunnen werken. Wij kunnen u ondersteunen bij het trainen van de medewerkers in het gebruik van het nieuwe liquiditeitsprognose model. Bijvoorbeeld door het verzorgen van workshops. Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

50 Excel as a data collection- and reporting tool Advantages: Easy to use & flexible Quick to implement Low cost close to operating department Disadvantages: Error-prone & not audit proof Time-consuming aggregation Generally high degree of manual work Lack of multi-user- ability Insufficient ability to integrate in system landscapes Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

51 Treasury Intelligence Tool Advantages: Establishing a Single Point of Truth Multidimensional data model Read / Write access to data through various front-ends Multi-User capability Immediate availability of data, greater transparency and validity Management dashboard Disadvantages: Higher cost for implementation Time-consuming implementing Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

52 Treasury Management Systems Advantages: All treasury related functions in one system Multi-User capability Immediate availability of data, greater transparency and validity Management dashboard Disadvantages: Higher cost for implementation Time-consuming implementing Potential unneeded functionality Limited flexibility Grip op Liquiditeiten Het managen van de geldstroom PwC 8 april

53 Proactief Rapporteren Het belang van goed pres(en)teren JHG Kinds RA CRAd 1

54 Programma Welkom Wat is credit rating Kengetallen van belang voor rating Kwalitatieve rating

55 Belang van ratings voor de ondernemer PR & imago Marketing (extern) Medewerkers (intern) Bankrelatie Kredietcondities & bankkosten Toename alternatieve financieringen Niet bancair Asset management Asset en werkkapitaal management Ondernemer Inkoop condities Informatie & verzekering Intern perspectief (management) Risk en performance management Debiteuren scoring Klanten Leveranciersrating Inkoopcoöperaties Leveranciers

56 Wat is een rating en hoe functioneert het? Een rating is een beoordeling van de kredietwaardigheid van een debiteur of, anders gezegd, van de kans dat de debiteur zijn of haar schuld terug zal betalen (def. Europese Commissie) Univariatie analyses Logistische regressie 4

57 Kengetallen voor de rating Genormaliseerd resultaat / Balanstotaal Eigen vermogen / Balanstotaal Schulden op korte termijn / Omzet Schulden aan banken, cred / Balanstotaal Interest / Verplichtingen

58 Genormaliseerd resultaat / Balanstotaal Heeft een middelmatige (positieve) invloed op de rating Normalisatie-effecten (bankvisie) op korte termijn Ondernemersbeloning Kosten en opbrengsten Activa en verplichtingen Resultaat verder op middellange termijn beïnvloedbaar

59 Eigen vermogen / Balanstotaal Heeft een kleine (positieve) invloed op de rating Normalisatie heeft meestal negatief effect Zowel op korte als langere termijn beïnvloedbaar: Herwaardering o.b.v. taxatie Herkapitalisatie Sale en lease-back constructies

60 Schulden op korte termijn / Omzet Heeft een kleine (negatieve) invloed op de rating Kan op korte termijn fluctueren Effect omzetdaling werkt in op teller en noemer: Afhankelijk van kostenstructuur Indirect: invloed ontwikkeling werkkapitaal

61 Schulden aan banken / Balanstotaal Heeft een kleine (negatieve) invloed op de rating Teller betreft zowel korte en lange termijn financieringen door banken Alleen op langere termijn beïnvloedbaar: Achterstelling van leningen (heeft middelgroot effect) Mezzanine kapitaal (v.v. met karakter eigen vermogen)

62 Interest / Verplichtingen Heeft een grote (negatieve) invloed op de rating Korte termijn: alleen boeking rentelasten Alleen op lange termijn beïnvloedbaar: Omzetting bestaande financieringen Welk deel van de financiering is rentedragend?

63 Samenhang van kengetallen en rating Korte termijn Korte-Middellange termijn Middellange- Lange termijn Lange termijn Schulden Omzet Resultaat Balanstotaal V.V. cq E.V. Balanstotaal Interest Verplichtingen Liquiditeit Rentabiliteit Solvabiliteit Rentevoet Betaalgedrag Risicobeheersing Kostenbeheersing Strategie en opvolging

64 Presenteren van de cijfers Zoveel mogelijk in lijn met Bankentaxonomy (SBR) Gegevensdefinities kunnen afwijken van KvK Oplossing: ReferentieGrootboekSchema Nadenken over ratinggevoelige posten: Rentelasten Eigen vermogen/ DGA rekeningen Vreemd vermogen kort/lang Balanstotaal / Omzet Bedrijfsvreemde posten Waarderingsgrondslagen (stelselwijzigingen) Toelichtingen gericht op zekerheden 12

65 Jaarverslag directie (art. 391 BW2) Toestand per balansdatum Ontwikkeling waarde-indicatoren (fin. / niet fin.) Ontwikkeling gedurende het boekjaar Ontwikkeling prestatie-indicatoren (fin. / niet fin.) Onderzoek en ontwikkeling, duurzaamheid Toekomstverwachtingen Ontwikkelingen van belang voor omzet Investeringen, financieringen, personeelsbezetting Risicoparagraaf Financiële instrumenten: beleid en beheersing Prijs-, krediet, liquiditeits- en kasstroomrisico s 13

66 Belang van kwalitatieve rating criteria 4. Opleiding & ervaring 5. Klantenbinding 7. CFO / Fin.dir. 8.Burg.stand 60% 50% 40% 30% 20% 10% 2. Planning & control systemen 3. Vervanging & opvolging 1. Gebruik rekening courant 6. Leeftijd alg. directeur

67 Waar wilt u toonaangevend zijn sectoren geografische dekking/netwerkverdichting Wat is de waarde producten/diensten van uw bedrijf? waarde creatie in de keten IV. Staging Prioriseer in fases groeisector (outsourcing) sense of urgency resources (HR, finance) waar liggen quick wins I. Arenas V. Economic logic II. Vehicles Op welke manier komt u daar: autonome groei joint ventures overnames etc. Doelstelling: De winstpotentie van de strategie III. Differentiators Op welke wijze bent u onderscheidend: imago: expertise/koploper risk management kwaliteitsverhoging in de totale keten cost effective

68 Kredietverlening De vier pijlers 1. Onderneming, ondernemer en branche 2. Rentabiliteit en aflossingscapaciteit 3. Solvabiliteit Bepaalt de rating van een bedrijf 4. Dekkingspositie (zekerheden) E(L) = PD x LGD x EAD

69 Financiële draagkracht Rating: een gegeven Value- en Ratingdrivers 1. Onderneming, ondernemer en branche positionering deelmarkt bedrijfsprofiel toegevoegde waarde 2. Rentabiliteit en aflossingscapaciteit financiële ruimte omzetverwachtingen rendementspositie 3. Financieringsvorm dekkingspositie Asset based finance Supply chain finance

70 Conclusie Vroeger: voor een lening aantonen dat je hem niet nodig had Nu: tijdens de lening aantonen dat je kunt pres(en)teren Straks: na de lening aantonen dat hem duurzaam hebt benut Van pro-actief pres(en)teren naar online controleren 18

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION 1. De Controllers (en adviseurs) van MKB-ondernemingen en organisaties gebruiken de om een volledig

Nadere informatie

De invloeden van ratings

De invloeden van ratings Basel II voor de zakelijke dienstverlening De invloeden van ratings De invloeden van ratings De invloeden van Basel II op uw cliënten Evolutie van de waardeketen van het kredietproces 1 De invloeden van

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal

The Road to Working Capital Excellence. Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The Road to Working Capital Excellence Werken aan structurele verbeteringen door het tussen de oren krijgen van werkkapitaal The road to Working Capital Excellence Vraag Aanpak Toepassing Resultaat Quick

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

Kredietaanvraag bank -Scenario www.finforce.nl versie 2012-

Kredietaanvraag bank -Scenario www.finforce.nl versie 2012- Kredietaanvraag bank -Scenario www.finforce.nl versie 2012- -1/11- INHOUDSOPGAVE Pagnr. Voorblad 1 Inhoudsopgave 2 Rapport 1 : Prognose winst- en verliesrekening 2012 (p/per) 3 Rapport 2 : Investeringsplan

Nadere informatie

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.

Pascal De Splenter. Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit. Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet. Pascal De Splenter Masterclass Corporate Finance, Vlerick Master TEW Postgraduaat Fiscaliteit Contact: GSM 0475/75.58.27 Email pascal.des@skynet.be 1 12 jaar ervaring als Financieel Directeur (o.a. bij

Nadere informatie

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten.

Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Samen slimmer omgaan met de cashflow van bedrijven, zonder ingewikkelde systemen of hoge kosten. Laat geld slimmer stromen Flinqer de Financial Linker - is opgestart door ondernemers, die niet begrepen

Nadere informatie

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005

Presentatie Treasury FEO. 11 juli 2005 Presentatie Treasury FEO 11 juli 2005 2 Treasury Het proces van plannen, bewaken en sturen van (toekomstige) geldstromen met als doel: Tijdige beschikbaarheid van middelen Optimaliseren van kosten en opbrengsten

Nadere informatie

Proactief debiteurenbeheer in tijden van crisis!

Proactief debiteurenbeheer in tijden van crisis! Proactief debiteurenbeheer in tijden van crisis! In crisistijd is het voor veel organisaties en natuurlijke personen moeilijk om te voldoen aan hun reguliere betalingsverplichtingen. Als organisatie moet

Nadere informatie

Wie zijn wij? [1 van 2]

Wie zijn wij? [1 van 2] 1 Wie zijn wij? [1 van 2] Hans Alberts (1965) Ervaren veranderaar Juridische, commerciële en bancaire achtergrond. Kernwoorden: helikopterview, opbouwend kritisch, gewoon doen, meten is weten. Wim Tobé

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

LONG/SHORT TRADING FUND

LONG/SHORT TRADING FUND LONG/SHORT TRADING FUND Frog Capital Management B.V. Van Weedestraat 3 3761 CA Soest +31 (0)35 6039201 info@frogfund.nl www.frogcapitalmanagement.com Frog Capital Management B.V. Opgericht maart 2002 Tot

Nadere informatie

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen

Financieel verslag 2011/2012. Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Vlissingen Financieel verslag 2011/2012 Mixed Hockeyclub Voorbeeld Sportpark Hoefslag 12 2342 KM Voorblad 0 Inhoud Bestuursverslag 2 Algemeen 3 Resultaatvergelijk 4 Financiele positie 5 Jaarrekening 7 Balans 8 Staat

Nadere informatie

Module 1 Maak een plan

Module 1 Maak een plan Geleerd in vorige presentatie Module 1 Maak een plan Les 2. Creëer rust en vertrouwen met een goed financieel plan Falen a.g.v. slechte financiële planning Business Plan op 1 A4 van visie naar actie O.G.S.M.

Nadere informatie

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud

BluefieldFinance. BluefieldFinance. Toegevoegde waarde vanuit inhoud Toegevoegde waarde vanuit inhoud De Organisatie 1 De Organisatie Bluefield Finance is als onderdeel van Bluefield Partners in 2007 opgericht door 2 ervaren financials met een uitgebreide expertise in business-

Nadere informatie

Qredits. Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf)

Qredits. Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf) Qredits Microkrediet in Nederland Ondernemingsplan (in geval van startend bedrijf) 1/12 Inhoudsopgave 1. De ondernemer 3 1.1. Persoonlijke gegevens 3 1.2. Persoonlijke motieven 4 1.3. Persoonlijke kwaliteiten

Nadere informatie

Financiën voor Starters

Financiën voor Starters Financiën voor Starters 22 mei 2013 René Overtoom, Teamleider YourBusiness Banking Marcel de Ruiter, Specialist YourBusiness Banking starters 2 Ondernemingsplan De Ondernemer (ervaring, branchekennis,

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak

Nadere informatie

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam

123WatEenSite C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam C. van de PC Teststraat 1 3351 ZZ Alblasserdam INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Ondertekening van de accountantsrapportage 9 Jaarstukken 2008 Jaarrekening

Nadere informatie

Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0. Nieuwegein, 7 november

Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0. Nieuwegein, 7 november Credit Expo 2013 Supply Chain Finance 2.0 Nieuwegein, 7 november Agenda SCF basics Naar een optimale balans Kenmerken Win win win! SCF: hoe werkt het, de basics SCF 2.0 Statements Rekenvoorbeeld 2 Supply

Nadere informatie

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage

Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016. Financial Control Framework Van data naar rapportage Nationale Controllersdag 2016 9 juni 2016 Financial Control Framework Van data naar rapportage Inhoudsopgave Even voorstellen Doel van de workshop Positie van Finance & Control Inrichting van management

Nadere informatie

financieel management les 2 interactive marketing communications

financieel management les 2 interactive marketing communications financieel management les 2 leerdoelen 1. inzicht krijgen in de totale financiele huishouding van een bureau 2. wat is een balans, een winst- en verliesrekening en een kasstroomoverzicht 3. begrippen:

Nadere informatie

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO

zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO zorg financiering in 2014 en verder Anja van Balen Sector Banker Zorg ABNAMRO Financiering in een reguliere bancaire omgeving Miti ganten Jaar verslag Basel 3 kosten van financiering Basel 3 Wat houdt

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 2011 EV HAARLEM. Haarlem, 7 april 2015 - 1 - STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47

JAARVERSLAG 2014 2011 EV HAARLEM. Haarlem, 7 april 2015 - 1 - STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47 JAARVERSLAG 2014 STICHTING DE WERELD KINDERTHEATER Gasthuisvest 47 2011 EV HAARLEM Haarlem, 7 april 2015-1 - INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Resultaat 4 3 Financiële positie 5 4 Kengetallen

Nadere informatie

Geld Vrijmaken voor Ondernemers

Geld Vrijmaken voor Ondernemers Masterclass Geld Vrijmaken voor Ondernemers Het zijn turbulente tijden voor ondernemers. Een interessante Overname, een tijdelijke dip in de omzet, opzetten van nieuwe business, overal is geld voor nodig.

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016

MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 MKBTR TOPFIT SESSIE HET VERHAAL VAN DE JAARCIJFERS 17 MAART 2016 Wat gaan we doen? Wat zijn je verwachtingen? Stukje theorie Oefencasus Afronding Handel en boekhouding Zo lang er handel wordt gedreven

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012

. Winstgevendheid door wenbaarheid. Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst. 24 april 2012 . Winstgevendheid door wenbaarheid Wendbare organisaties bieden zekerheid voor de toekomst 24 april 2012 wie zijn wij Optines Consultancy is als HRM business partner gespecialiseerd in verandermanagement,

Nadere informatie

Financieel Management

Financieel Management Financieel Management Liquide en Solvabel Voldoende werkkapitaal Voldoende eigen vermogen 2 1 Kasstromen Operationele cashflow Investeringscashflow Financieringscashflow 3 Liquiditeit Mate waarin schulden

Nadere informatie

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet

Realiseer uw inkoopambities met behulp van Data Workshop Dun & Bradstreet Workshop Dun & Bradstreet NEVI INKOOPDAG 2015 BJÖRN VAN RAAK MIKE VAN KESSEL ROSANNA VAN DER WOUDE Agenda Introductie Dun & Bradstreet Welke trends & uitdagingen zien wij in de markt? Interactieve break-out

Nadere informatie

met Minder in een dynamische markt

met Minder in een dynamische markt Meer met Minder in een dynamische markt TUSSEN OPTIMALISEREN & MAXIMALISEREN VAN RENDEMENT bij woningcorporatie de Alliantie 19 september 2007 Okura Hotel te Amsterdam drs A. Pureveen RA CFO de Alliantie

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Verlaagd risico Verhoogd rendement

Verlaagd risico Verhoogd rendement Versterk de Financial Supply Chain met Flinqer: Verlaagd risico Verhoogd rendement Inzicht in betaaldata Early Payment InvoiceFinancing FOR SALE Faillissementen in de supply chain door afnemende krediet

Nadere informatie

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5

Treasury reglement. 4 juni 2014. 1 van 5 Treasury reglement 4 juni 2014 1 van 5 01. Inleiding In het licht van de Code Goed Bestuur Publieke Dienstverleners heeft Spaarnelanden een Treasuryreglement opgesteld. Dit reglement de stelt de aandeelhouder

Nadere informatie

Verder met financieren. ABN AMRO West Brabant 10-12-2014

Verder met financieren. ABN AMRO West Brabant 10-12-2014 Verder met financieren ABN AMRO West Brabant 10-12-2014 1. Inhoud 1. Introductie 2. Financieren anno nu 3. Succesfactoren financieringen 4. Internationaal zakendoen 2 Introductie 1. Het loket van de bank

Nadere informatie

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015

Kansen voor Financiering in de Zaanstreek. 7 december 2015 Kansen voor Financiering in de Zaanstreek 7 december 2015 Kansen voor Financiering 2 Maar zo kan het ook! 3 Kansen voor Financiering Noord-Holland Gezamenlijk initiatief van Provincie Noord-Holland en

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening

Verkorte jaarrekening Geconsolideerde winst- en verliesrekening voor het jaar eindigend op 31 december 2012 x miljoen Doorlopende activiteiten Beëindigde Vóór Bijzondere activiteiten bijzondere posten posten Netto-omzet 9.131-9.131-9.131

Nadere informatie

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden

PROEFEXAMEN 2 Praktijkdiploma Boekhouden PROEFEXAMEN Praktijkdiploma Boekhouden onderdeel Bedrijfseconomie Beschikbare tijd uur. Op de netheid van het werk zal worden gelet. Deze opgave is eigendom van de Examencommissie en dient, tezamen met

Nadere informatie

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010 VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP Rapport inzake jaarstukken 2010 INHOUDSOPGAVE Pagina RAPPORT 1 Opdracht 3 2 Samenstellingsrapport 3 3 Resultaat 4 4 Financiële positie 6 JAARREKENING 1 Balans per

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2

9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 Docentenhandleiding Hoofdstuk 25 9 Uitwerkingen proefwerktrainingen deel 2 a Per november 2008 wordt aan huur vooruitontvangen: 400 3 650 = 780.. b Per december wordt achteraf ontvangen: 25 3 720 = 270..

Nadere informatie

Niveau Beschikbare Tools Beschrijving Voorbeeld bijbehorende klantvraag

Niveau Beschikbare Tools Beschrijving Voorbeeld bijbehorende klantvraag 1. Organisational scan 1. Scan met betrekking tot de aansluiting van organisatorische en juridische structuur op missie en ondernemingsdoelstellingen 1. Past de huidige organisatiestructuur en juridische

Nadere informatie

bankfinanciering / bedrijfswaardering

bankfinanciering / bedrijfswaardering bankfinanciering / bedrijfswaardering Masterclass Internationaal ondernemen in de tuinbouw 4 November 2015 H.A.Rijken 1 MKB financiering: bankiersperspectief 1 Relatieve kredietwaardigheid in het MKB 2

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence Lean Six-Sigma HealthRatio Operational Excellence De zorg werkt in een roerige omgeving Veel veranderingen leggen extra druk op zorginstellingen om goedkoper, efficiënter en transparanter te kunnen werken.

Nadere informatie

Debiteuren collectief pensioen in crisistijd

Debiteuren collectief pensioen in crisistijd Debiteuren collectief pensioen in crisistijd Handvatten voor een beheersbaar en acceptabel debiteurensaldo Ziet u ook uw debiteurensaldo op collectieve pensioenregelingen nog verder oplopen? Vond u die

Nadere informatie

Financieel management

Financieel management Financieel management Tweede herziene druk Kees van Alphen Inhoud 1 inleiding 1 2 het verhaal achter de cijfers 3 2.1 Het besturen van een organisatie: ondernemingsmodel 3 Checklist 6 3 sturen op winst,

Nadere informatie

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank?

Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? Hoe haal ik het maximum uit mijn relatie met de bank? 1 Veel ondernemingen zijn in meer of mindere mate afhankelijk van banken voor de uitoefening van hun bedrijf. Deze afhankelijkheid kan tot uitdrukking

Nadere informatie

Financieren van overnames met Crowdfunding

Financieren van overnames met Crowdfunding Themabijeenkomst 2 oktober Acquisition Finance Financieren van overnames met Crowdfunding Sandra van der Westen en Hans Minnaar Hans Minnaar Marketing/MKB/BB Marketing Corporte banking Acquisition finance

Nadere informatie

Liquiditeitsbegroting

Liquiditeitsbegroting 1 Liquiditeitsbegroting Voorspellen inkomsten en uitgaven Periode X, dag, week, maand, jaar Dynamische liquiditeit Staat van herkomst en bestedingen Kasstroomoverzicht Zie het als je eigen bankrekening

Nadere informatie

Bijzonder Normaal Beheer voor banken

Bijzonder Normaal Beheer voor banken Bijzonder Normaal Beheer voor banken Programma outline Hans van de Vorst V270313 De in dit document opgenomen informaae is eigendom van Five Frogs Turnaround Management BV. De intellectuele eigendom van

Nadere informatie

ConQuaestor Summer Game Week

ConQuaestor Summer Game Week ConQuaestor Summer Game Week Glue It: lean management bij productiebedrijven Alles moet snel én alles moet goed. U heeft te maken met (toenemende) eisen en wensen van klanten op het gebied van kwaliteit,

Nadere informatie

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen Inzicht in de dynamiek van de prijs van bankkrediet Charles Zondag Senior Manager 1 < > DACT Treasury Beurs 2009 Bankkrediet: de prijs van lenen

Nadere informatie

Curatoren middag 2015

Curatoren middag 2015 Curatoren middag 2015 Alternatieve financieringsvormen Wat zijn de mogelijkheden in het huidige financieringslandschap 11 november 2015 Spreker: Onderwerpen 1. Financieringsbehoefte bedrijfsleven 2. Veranderende

Nadere informatie

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS)

Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam (OSVS) Treasurystatuut Stichting Openbare Scholengroep Vlaardingen Schiedam vs. 1.2 28 november 2013 pagina 1 van13 Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control

Working capital management. De toenemende druk op Credit Control Working capital management De toenemende druk op Credit Control Content Introductie (5 slides) Stelling Het dilemma van Credit Control Wat is werk kapitaal Positie Credit Control binnen de onderneming

Nadere informatie

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.

Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin. Curriculum Vitae Interim Manager Finance Delfin Finance Contactpersoon: Mark Simons Telefoonnummer: +31 (6) - 52 37 67 75 E-mail: m.simons@delfin.eu Algemeen Kandidaatnummer CVK3352 Ervaring Samenvatting

Nadere informatie

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen

Testen en BASEL II. Dennis Janssen. Agenda. Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen Testen en BASEL II Dennis Janssen Test Research Centre LogicaCMG 1 Agenda Wat is BASEL II? Testen van BASEL II op hoofdlijnen BASEL II als hulpmiddel om positie testen te versterken Samenvatting 2 1 Basel

Nadere informatie

Zijn uw plannen en middelen in balans?

Zijn uw plannen en middelen in balans? Zijn uw plannen en middelen in balans? MEER DOEN MET MINDER GELD DOOR UW WERKKAPITAAL TE VERLAGEN CASH IS KING! Ontdek in deze brochure hoe dat kan Werkkapitaal is bijna in elk bedrijf en instelling een

Nadere informatie

T rainingskalender 2015

T rainingskalender 2015 T rainingskalender 2015 Flustraat 35 Tel. 531330 Fax 531340 tahconsulting@sr.net www.tahconsulting.com Tjong A Hung Consulting N.V. 2 I n h o u d s o p g a ve pagina Instaptraining Kredieten 3 Basistraining

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen

Stichting Hope of the Nations M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen M.F. Lodewijk Hogeweg 16D 8278 BC Kamperveen INHOUDSOPGAVE Pagina Rapportage 3 Voorwoord 4 Resultaten 5 Financiële positie 7 Jaarstukken 2011 Jaarrekening 9 Balans per 31 december 2011 10 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

Mot ik dat allemaal kenne

Mot ik dat allemaal kenne Mot ik dat allemaal kenne Credit4U Value Adding Credit Management Solutions Wim C. Mul Bestuurslid VVCM (2002 2010) voorzitter opleidingscommissie Voorzitter Adviescie Accreditatie VVCM opl. > 25 jaar

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

UW BEDRIJF FINANCIEREN

UW BEDRIJF FINANCIEREN UW BEDRIJF FINANCIEREN BEDRIJFSFINANCIERING Zonder financiering kan een onderneming niet bestaan. Of het nu gaat om de omvang van het eigen vermogen of de ontwikkeling van uw werkkapitaal: de wijze waarop

Nadere informatie

Product presentatie Scopon Finance

Product presentatie Scopon Finance Product presentatie Scopon Finance 20 januari 2011 Product presentatie Scopon Finance Management Cockpit Algemeen Webapplicatie voor CreditManagement Gekoppeld aan uw financiële administratie Per direct

Nadere informatie

Stern Groep N.V. Analistenbijeenkomst 19 augustus 2015

Stern Groep N.V. Analistenbijeenkomst 19 augustus 2015 Stern Groep N.V. Analistenbijeenkomst 19 augustus 2015 Agenda Belangrijke gebeurtenissen 2015 Samen Sterker! Resultaten H1-2015 Financiële positie 30 juni 2015 Prognose 2015 1 Belangrijke gebeurtenissen

Nadere informatie

Voorbeeld Kapsalon Mevrouw J.A. Speld Markplein 45 3361 EA SLIEDRECHT

Voorbeeld Kapsalon Mevrouw J.A. Speld Markplein 45 3361 EA SLIEDRECHT Kapsalon Mevrouw J.A. Speld Markplein 45 3361 EA SLIEDRECHT INHOUDSOPGAVE Pagina Accountantsrapportage 3 Resultaten 4 Financiële positie 5 Jaarstukken 2008 Jaarrekening 7 Balans per 31 december 2008 8

Nadere informatie

Financiën op een rij

Financiën op een rij Financiën op een rij Leergang ondernemersvaardigheden Kamer van Koophandel en Greenport Arnhem Nijmegen 17 februari 2009 Fred Boersma (Tuinbouw Advies) en Bert de Vries (Rabobank Oost Betuwe) Programma

Nadere informatie

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015

COUNTRY PAYMENT REPORT 2015 COUNTRY PAYMENT REPORT 15 Het Country Payment Report is ontwikkeld door Intrum Justitia Intrum Justitia verzamelt informatie bij duizenden bedrijven in Europa en krijgt op die manier inzicht in het betalingsgedrag

Nadere informatie

Beloningsbeleid, Prikkels en Vertrouwen

Beloningsbeleid, Prikkels en Vertrouwen Beloningsbeleid, Prikkels en Vertrouwen Jaap Koelewijn 12-05-2014 Agenda Kennismaking Waarom zijn de salarissen in de financiële sector zo hoog? Waarom zijn de bonussen zo hoog? Is dat systeem effectief?

Nadere informatie

1 Het kasstroomoverzicht

1 Het kasstroomoverzicht Oefeningen Kasstroomoverzicht 1 Het kasstroomoverzicht De gegevens van een bedrijf zijn: Balans per 31 december 2011 en 2012 dec-12 dec-11 dec-12 dec-11 Vaste Activa 1.000.000 1.200.000 Eigen Vermogen

Nadere informatie

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015

Groeien in De Kempen. Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 Groeien in De Kempen Rabobank De Kempen Roeland Verbeet Manager Grootzakelijk 09-06-2015 NL: Hevig debat over gebrek aan kredietverlening in MKB Selectie nieuwsberichten over kredietverlening door banken

Nadere informatie

Wat zegt uw financiële balans?

Wat zegt uw financiële balans? Wat zegt uw financiële balans? Samen met een door uw accountant opgestelde toelichting vormen de winst- en verliesrekening en de balans gezamenlijk de jaarrekening van uw onderneming. De balans is een

Nadere informatie

Working Capital Management

Working Capital Management Working Capital Management Het hart van uw bedrijfsstrategie In deze white paper richten Belfius Bank en TriFinance zich tot de CEO's, de CFO's en de Treasurers van middelgrote ondernemingen. Inhoudstabel

Nadere informatie

Elite Fund Management B.V. te Naarden

Elite Fund Management B.V. te Naarden Elite Fund Management B.V. te Naarden Halfjaarbericht 2015 30 juli 2015 1 Inhoudsopgave Algemeen 3 Halfjaarbericht over de periode 1 januari 2015 tot en met 30 juni 2015 4 Balans per 30 juni 2015 5 Winst-en-verliesrekening

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving

Materieel belang in de jaarrekening. Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Materieel belang in de jaarrekening Nationale Verslaggevingsdag 26 juni 2012 Ton Meershoek Hoofd toezicht financiële verslaggeving Agenda Inleiding Doel van de jaarrekening Wat is materieel belang Wat

Nadere informatie

Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer

Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer Het Ondernemingsplan Handleiding voor de startende ondernemer Onderstaand plan is een verkorte versie van Het Ondernemingsplan dat door de Vereniging van Kamers van Koophandel en Fabrieken wordt uitgegeven.

Nadere informatie

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan In dit artikel wordt het belang van de managerial balance sheet of compressed balance sheet aangetoond. Hiervoor beginnen wij met een uitdieping

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Balans in evenwicht. www.pkfwallast.nl

Balans in evenwicht. www.pkfwallast.nl Balans in evenwicht 1 Doel van deze bijeenkomst Inzicht verschaffen in financiële informatie Omvormen tot een tool of management, gericht op betere prestaties, hogere rendementen en het verbeteren van

Nadere informatie

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A

Syllabus. Leerdoelen voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Syllabus en voor de European Business Competence* Licence, EBC*L Niveau A Modules: Bedrijfsdoelstellingen & kengetallen Financiële administratie Kosten & prijzen Bedrijfsvorm & wetgeving EBC*L International,

Nadere informatie

EBC*L Junior Leerdoelencatalogus

EBC*L Junior Leerdoelencatalogus EBC*L Junior Leerdoelencatalogus Maart 2011 International Centre of EBC*L Aichholzgasse 6 A-1120 Wien Fon: +43-1-813 997 745 office@ebcl.eu www.ebcl.eu 1-5_Lernzielkatalog-A/B_V3 EBC*L Int. & KWE e.v.

Nadere informatie

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies

Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies Financieren anno 2015 BDO M&A - Debt Advisory Strategisch financieringsadvies drs. Roel van der Sar RC RV Manager Corporate Finance Debt Advisory Introductie drs. Roel van der Sar RC RV Senior Manager

Nadere informatie

HealthRatio Integrated Planning

HealthRatio Integrated Planning HealthRatio Integrated Planning HIP is de alles in één oplossing voor uw besturing: Begroten, plannen, prognosticeren en rapportage Financieel, Productie en Middelen (FTE, OK, Bedden) Geïntegreerde kostprijscalculatie

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive

Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive Rabobank Nederland, Sectormanagement Automotive Alexander Heijkamp, Sectormanager Automotive Inleiding Schadeherstel Financiert de bank nog wel? Waar kijkt een bank naar bij een financieringsverzoek? Slotakkoord

Nadere informatie

Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start

Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start 2008 Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start invoer nieuw systeem Consolidatie leveranciers Brill

Nadere informatie

Nu 24/7 inzicht in de financiële toekomst van uw bedrijf. Nieuw: het Alfa Management Paneel in de cloud

Nu 24/7 inzicht in de financiële toekomst van uw bedrijf. Nieuw: het Alfa Management Paneel in de cloud Nu 24/7 inzicht in de financiële toekomst van uw bedrijf Nieuw: het Alfa Management Paneel in de cloud Continu zicht op uw maandelijkse cijfers. Plus de mogelijkheid toekomstscenario s te maken. Met het

Nadere informatie

Samen ondernemen, samen waarde creëren. Introductie

Samen ondernemen, samen waarde creëren. Introductie Samen ondernemen, samen waarde creëren Introductie Inhoud Dienstverlening; Werkwijze; Mensen. Dienstverlening (1) Consultancy; Compliance & Controlling; Advisory. Dienstverlening (2) Consultancy Onze consultancy

Nadere informatie

Stichting Platform Centrummanagement Zeist Steynlaan 45 3701 EB Zeist JAARREKENING 2009

Stichting Platform Centrummanagement Zeist Steynlaan 45 3701 EB Zeist JAARREKENING 2009 371 EB Zeist JAARREKENING 29 Inhoudsopgave Pag. VERSLAG 1 Samenstellingsverklaring 2 Resultaat 3 Financiële positie JAARREKENING 1 Balans per 31 december 2 Staat van Baten en Lasten 3 Kasstroomoverzicht

Nadere informatie

Rapportage Forecast Voorbeeld forecast 2012-Q

Rapportage Forecast Voorbeeld forecast 2012-Q Rapportage Forecast Voorbeeld forecast 2012-Q1 2012-2015 d.d. -1/9- INHOUDSOPGAVE Pagnr. Voorblad 1 Inhoudsopgave 2 Bijlage 1 : Winst- en verliesrekening na invoer realiteit 2012 3 Bijlage 2 : Liquiditeitsprognose

Nadere informatie

Module 3 Gegevens verwerken

Module 3 Gegevens verwerken Geleerd in vorige presentatie Module 3 Gegevens verwerken Les 4. Bank- en kasmutaties en incidentele posten verwerken Verkoopfacturen maken Inkoopfacturen vastleggen Beslisboom Les 3 Hoe importeer en verwerk

Nadere informatie