10 evenwicht

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "10 evenwicht 156 169"

Transcriptie

1 10 evenwicht

2 markt krijgt interesse de heer prof. dr. h.b. roos hoogleraar logistiek management aan de erasmus universiteit van In de jaren negentig bracht het ministerie het beeld naar buiten, dat de Betuweroute zeer druk bereden zou worden. Naar mijn mening was dat een verkeerde inschatting van de markt. Het zou wel eens de rustigste spoorlijn van Nederland kunnen worden, heb ik in diverse media geuit. Vervoer over het water is goedkoop, betrouwbaar én efficiënt, maar Den Haag gunde de binnenvaart als alternatief voor de Betuweroute nauwelijks een blik waardig. En dat terwijl er juist flink geïnvesteerd is in megavrachtschepen met een capaciteit van vijf treinen. Toen ik de gelegenheid kreeg om in een uitzending van Netwerk in 1998 een en ander uiteen te zetten en Karel van de Graaf minister-president Kok om een reactie vroeg, sprak Kok de memorabele woorden: Niet alles kan met de trekschuit. De binnenvaartorganisaties stonden op hun achterste benen en nodigden Kok uit om zo n modern binnenvaartschip te bezoeken. Kok was zéér onder de indruk. In tegenstelling tot een groep kritische hoogleraren onder wie Arnold Heertje, heb ik altijd gevonden dat Nederland als belangrijke toegangspoort voor Europa wel degelijk goederenvervoer per spoor moet kunnen aanbieden. De slagkracht van de toenmalige marktpartijen lag echter ver onder de maat en slechts een majeure reorganisatie van de spoormarkt zou daarin verandering kunnen brengen. Het aanleggen van infrastructuur alleen is niet voldoende. In 2002 vroeg minister De Boer me, toen de Betuweroute zo goed als klaar was, om mee te werken en te zorgen dat het bedrijfsleven gebruik gaat maken van de lijn. Daarnaast verzorg ik nu al vijf jaar masterclasses railgoederenvervoer aan de Erasmus Universiteit Rotterdam voor ondernemers die deze spoorlijn willen gebruiken. En ik voel het: de markt krijgt interesse! Hugo Roos

3 full power europa in snellere treinen maken een efficiëntere dienstregeling mogelijk. langere treinen zorgen voor een hoger rendement per locomotief. de vraag naar meer snelheid en meer trekvermogen legt de beperkingen van het huidige systeem bloot. de veel krachtigere energievoorziening van de betuweroute is uitgevoerd volgens de laatste europese afspraken. Veel treinen rijden op elektriciteit en zijn daardoor schone vervoersmiddelen. Deze manier van transport vraagt om een bijzondere infrastructuur. Omdat elektrische treinen hun eigen energie niet bij zich hebben zoals auto s hun benzine, moeten zij voortdurend worden gevoed via een bovenleiding. De meeste landen in Europa zetten op deze bovenleiding of volt wisselstroom. Nederland past een lichtere variant van volt gelijkstroom toe. In Europees verband is afgesproken naar één gezamenlijke standaard toe te werken, namelijk volt, meestal 25 kilovolt of kortweg 25 kv genoemd. Het verschil in vermogen met het oude voltsysteem is vergelijkbaar met het verschil tussen een tuinslang en een hogedrukspuit. belangrijke tijdwinst De Betuweroute en de HSL-Zuid zijn de eerste lijnen in Nederland die op deze 25kV-standaard zijn gebaseerd. De introductie van deze energievoorziening maakt het mogelijk om sterkere locomotieven in te zetten. Deze kunnen sneller rijden en langere treinen trekken. Daarnaast boekt een uniform Europees systeem belangrijke tijdwinst bij internationaal verkeer: de treinen rijden zonder oponthoud aan de grens door, waardoor strakkere internationale dienstregelingen binnen handbereik liggen. krachtige oppeppers Voordat treinen goed rijden op 25 kv, moet de stroom letterlijk en figuurlijk in goede banen worden geleid. De energiebedrijven leveren spanning van 150 kv; dat is veel te veel, en daarom staan er onderstations die de spanning omvormen naar de benodigde 25 kv. In totaal staan er vijf langs de Betuweroute. Zij geven de elektriciteit door aan de bovenleiding die de energie aan de trein overdraagt. Gaandeweg verliest de elektriciteit echter aan kracht. De stroom die door de bovenleiding loopt, moet daarom regelmatig worden opgepept. Dat gebeurt om de tien kilometer in kleinere energiehuisjes.

4 reactie met de omgeving Wie kent het niet? Vlak voordat de mobiele telefoon afgaat geeft de computer al rare geluiden. Blijkbaar is er een bepaalde wisselwerking tussen beide apparaten. Professionals noemen dit een slechte elektromagnetische compatibiliteit. Op grotere schaal kan ook de elektriciteit rond het treinverkeer reageren met de omgeving buiten de trein. Het meest gevoelig hiervoor zijn de plekken waar de stroom van het treinsysteem overgaat op de trein en omgekeerd: eerst de voeding die de trein via de bovenleiding ontvangt en daarna de niet gebruikte retour- en reststromen die via de rails de trein weer verlaten. De Betuweroute is van kop tot staart gloednieuw, en alle onderdelen zijn dus volgens moderne inzichten en technieken ontworpen. Daarbij is veel aandacht besteed aan het voorkomen van deze elektromagnetische effecten. vanaf bestaand spoor de Betuweroute moeten opdraaien. Speciale spanningssluizen vormen daar zones van enkele honderden meters zonder enige elektriciteit waarin de machinist de locomotief kan omschakelen van de ene naar de andere bovenleidingspanning. nieuwe kennis Uiteraard is de 25kV-technologie met al haar nieuwigheden uitgebreid getest onder de meest extreme omstandigheden. Dat verzekert dat het hele systeem uitstekend functioneert. Al die nieuwe kennis die is opgedaan bij de ontwikkeling van het 25kV-systeem is van onschatbare waarde voor vervolgprojecten. Daarom is er een ontwerpbibliotheek vol voorschriften, specificaties, rekenmodellen en andere relevante documenten over dit specialistische onderwerp. Die laat zien dat Nederland op het gebied van 25 kv een heel stuk wijzer is geworden. overgang via spanningssluizen De overstap op 25 kv is een hele klus. Niet alleen omdat het een nieuwe technologie is, maar ook omdat ervaringen uit het buitenland niet zomaar een oplossing bieden voor de Nederlandse situatie. Zo hebben de Nederlandse energiebedrijven eigen regels en gelden er ook allerlei Nederlandse wetten en normen. Dan is er nog een andere uitdaging: er zijn nu twee elektriciteitssystemen op het Nederlandse spoor, namelijk de oude V gelijkstroom en de nieuwe 25 kv wisselstroom. Die twee zijn niet aan elkaar vast te knopen. Integendeel: dat levert direct kortsluiting en doorgebrande transformatoren op. Toch zijn er diverse plekken waar treinen

5 nieuwe contractvorm: alliantie tussen sliedrecht en gorinchem ligt een nu al historisch stukje betuweroute. tot stand gebracht binnen een voor deze sector nieuwe contractvorm: de alliantie. daarin delen opdrachtgever en aannemer kennis, ervaring en verantwoordelijkheid. de alliantie is een van de drie contractvormen die bij de aanbesteding van de betuweroute zijn toegepast. Hoe zorg je ervoor dat werk goed en betaalbaar wordt uitgevoerd? Bij traditionele contracten stelt de opdrachtgever een gedetailleerd plan op met alle specificaties. Van afmetingen en materialen tot veiligheidsnormen. De aannemer die dit bestek het goedkoopste wil uitvoeren, krijgt de opdracht. Traditionele contracten zijn handig bij niet al te ingewikkelde werkzaamheden. Het is bij de Betuweroute veruit de meest gebruikte contractvorm. Een design- en constructcontract doet daarentegen al in de ontwerpfase een actief beroep op de expertise van de aannemer. De opdrachtgever vraagt bijvoorbeeld een aanbieding voor een tunnel. Nu krijgen meedingende aannemers de ruimte om op basis van eigen afwegingen en uitvoeringskennis de tunnel zowel te ontwerpen als te bouwen. De opdrachtgever profiteert van meer ontwerpideeën en toegevoegde kennis. De tunnels van de Betuweroute komen alle vijf via design- en constructcontracten tot stand. Primeur in infrastructureel Nederland: het alliantiecontract. De gunning vindt plaats na het doorlopen van een aanbestedingsprocedure volgens design- en construct. Maar daarna worden de traditionele rollenpatronen doorbroken en zijn opdrachtgever en opdrachtnemer bondgenoten in plaats van opponenten. Ingenieurs van zowel Betuweroute als de aannemer buigen zich gezamenlijk over het winnende voorstel. Om vanuit gebundelde kennis en ervaring alle onderdelen te perfectioneren en risico s te ondervangen. Zowel bij financiële mee- als tegenvallers geldt: ieder de helft. De Betuweroute leent deze profijtelijke vorm van samenwerking begin 1999 van de offshore-industrie en maakt het geschikt voor de grond-, weg- en waterbouw. Zo komt voor het traject Sliedrecht-Gorinchem de zogeheten Waardse Alliantie tot stand. Het werkt: na afloop is er 25 miljoen euro bespaard.

6 de proef op de som niet minder dan zo n zeshonderd tests zijn er uitgevoerd om te checken of alles werkt aan, in, op en om de betuweroute. alle onderdelen individueel en in wisselwerking met elkaar. de tests brachten naast zekerheid ook veel nieuwe inzichten. door de vele innovaties is de betuweroute namelijk één grote proeftuin. Tests zijn belangrijk om te zien of alles wat is bedacht, ook daadwerkelijk functioneert. Het is niet verstandig om alleen in de eindfase te testen. Tussentijdse controles zorgen ervoor dat er indien nodig tijdig kan worden bijgestuurd. Bovendien kún je van zo n groot project ook niet alle onderdelen in één keer testen. Daarom is er een testplanning opgesteld, die uit drie systeemintegratietests (sit) bestaat. In volgorde kortweg aangeduid met sit1, sit2 en sit3. De sit1-test is een soort opleveringstest die de aannemers zelf uitvoeren als bewijs dat ze hun opdracht goed hebben uitgevoerd. Daarna start de Betuweroute zelf met relatief eenvoudige tests die de basisveiligheid moeten bewijzen. Tijdens sit2 worden alle systemen in samenhang met elkaar getest. En sit3 ook wel het proefbedrijf genoemd is een simulatie van de echte werksituatie.

7 bewijsvoering rond schakels in een keten Tot slot wordt getest of er een wisselwerking is tussen de sys- Alleen producten, systemen en processen zijn toegestaan die vol- De tweede fase van de systeemintegratietests, sit2, controleert temen van de Betuweroute en de omgeving. Het spoor kruist doen aan de eisen van het ministerie van Verkeer en Waterstaat en of systemen als geheel werken. Het gaat dan vaak om elektrische immers allerlei onder- en bovengrondse systemen, zoals gas- en andere instanties. Welke eisen dat zijn, verschilt per toepassing en installaties, zoals sprinklers, maar nu in combinatie met onder oliepijpleidingen, telefoon- en hoogspanningskabels. Het spreekt per situatie. Vrijwel altijd zijn er eisen op het gebied van veiligheid. meer intelligente sensoren, een afgesloten tunnelomgeving, en voor zich dat beïnvloeding over en weer niet gewenst is. generale repetitie Soms ook heel specifieke, bijvoorbeeld wat betreft het effect op het een spanning van volt op de bovenleidingen. Er zijn volop De laatste testfase voor de oplevering is sit3, de generale repetitie milieu. Een belangrijk instrument is de zogeheten verificatie- en voorbeelden van systemen die met elkaar een keten vormen. Voor waaraan ook de treinen meedoen. De verkeersleiding zit op haar validatiematrix. Dit is een grote verzameltabel die per onderdeel de nieuwe treinbeveiliging ertms/etcs gaat het om de verbinding plaats, de vervoerders brengen hun materieel op de rails, en de precies aangeeft hoe een leverancier zijn bewijsvoering rond kan tussen alle apparatuur langs het spoor, de apparatuur aan boord hulpdiensten staan paraat. Er is zelfs een complete dienstregeling. krijgen. Voor de een is dat via meetgegevens, een ander moet van de trein en de verbinding van die twee met de computer Kortom: de Betuweroute is volledig in bedrijf. Vanzelfsprekend is certificaten van bijvoorbeeld kema of tno overleggen. bij de railverkeersleiding. Of denk aan de wissels waarvan het hele testproces met vele voorzorgsmaatregelen omgeven. Als er het bewegingsmechaniek, de nieuwe afstandsbediening, de ergens een trein harder dan 40 kilometer per uur rijdt of er staat expres kortsluiting ingebouwde temperatuursensor en de automatische verwarming 25 kv op de bovenleiding, dan treedt de zogeheten testmodaliteit De eerste van de serie systeemintegratietests meet of een onderdeel feilloos moeten samenwerken. in werking. Niemand mag zich dan meer op of rond het spoor werkt zoals bedoeld. Een van de manieren om daar achter te ko- bevinden; enerzijds om persoonlijk letsel te voorkomen, maar ook men, is door opzettelijk een faalsituatie te creëren. meettrein om eventuele invloed op de metingen uit te sluiten. Daarvoor wordt expres kortsluiting gemaakt op de bovenleiding. Er zijn daarnaast ook diverse innovatieve mechanische technieken En brandgesticht in de tunnels. Wanneer een product of installatie toegepast die zich ook in de praktijk van de Betuweroute moeten belangrijke verkenningen voor deze fase slaagt, is in ieder geval zeker dat dit onderdeel op bewijzen. Om het grotere gewicht van de treinen te dragen zijn In totaal wordt de Betuweroute aan meer dan zeshonderd tests zich in orde is. er zwaarder uitgevoerde spoorstaven neergelegd. Dat vraagt ver- onderworpen. Dit ongelooflijk grote aantal wordt in eerste in- Sommige delen van de Betuweroute worden niet als geheel ge- volgens weer om sterkere aarde- en zandbanen die de hele con- stantie veroorzaakt door de omvang en complexiteit van het test. Denk hierbij aan de viaducten. Er is met deze constructies structie ondersteunen. Sluiten al die losse berekeningen wel op project. Maar er speelt nog meer. Want veel technieken zijn zo in het verleden zoveel ervaring opgedaan, dat er betrouwbare re- elkaar aan, is de centrale vraag in de testfase. Voor het testen van nieuw dat er nog geen normen voor beschikbaar zijn. Daarom zijn kenmodellen voorhanden zijn. Het is daarom voldoende als de de spoorbaan is er overigens een speciale meettrein beschikbaar. de specificaties veiligheidshalve overdreven. Vele veldmetingen ontwerp- en bouwprocessen volgens een beproefde, gecertificeerde Met wielen vol meetapparatuur spoort de meettrein al rijdende moeten vervolgens leiden tot realistische normen. Daarmee is de werkwijze verlopen. Overigens worden van het gebruikte beton alle hobbels en verzakkingen op. De trein scant tegelijkertijd be- Betuweroute een interessante proeftuin waarin voor de toekomst wel monsters genomen die in het laboratorium trillingsproeven langrijke data zoals de afstand tussen de spoorstaven onderling en van de internationale spoorwereld belangrijk verkennend werk en andere experimenten ondergaan. de afstand tussen de spoorstaven en de bovenleiding. wordt verricht.

8 hoeder van veiligheid de heer drs. j. van belzen burgemeester van graafstroom van In de eerste week dat ik was geïnstalleerd als burgemeester van Graafstroom, belde de politie s morgens vroeg: een bezetting bij de Sophiaspoortunnel. Actievoerders hadden zich verschanst in de heistellingen. Aannemers ongeduldig, want tijd is geld. De spanning liep op. Ik koos voor geweldloos optreden om escalatie te voorkomen. Want primair ben ik de hoeder van de openbare orde en veiligheid. Dat was mijn bestuurlijke kennismaking met de Betuweroute. Kort daarvoor nog was ik wethouder in Werkendam. Daar hadden we niet eens een trein, dus laat staan de Betuweroute. De Sophiaspoortunnel doorkruist vijf gemeenten en de burgemeesters daarvan hadden zich verenigd. Dat was, zeg maar, de prelude tot het huidige Railplan: het samenwerkingsverband op het gebied van veiligheid van alle burgemeesters en hulpdiensten langs de Betuweroute en HSL-Zuid. Zo stonden we sterker. Bijvoorbeeld in de forse discussie met de aannemers over de veiligheid tijdens de bouw van de tunnel. Wij eisten van de aannemers een wagon met reddingsmaterieel, locomotief, machinist en voldoende bedrijfshulpverleners onder de grond stand-by. Ik had hierbij trouwens meer steun van de arbeidsinspectie verwacht. Vervolgens krijg je dan getouwtrek over het niveau van de veiligheid tussen vijf burgemeesters, een regionaal brandweerkorps en aannemers. Maar dat bond ons ook. Want je staat toch allemaal voor dezelfde opdracht. De tunnelsprinklers blijven een vervelende herinnering. De minister wilde ze vanwege besparingen vervangen door ventilatoren. Wij, eindverantwoordelijk voor de veiligheid, geloofden daar niet in. Bovendien: afspraak is afspraak. Een overheid hoort betrouwbaar te zijn in de dingen die ze zegt en waarvoor ze zelfs tekent. Ik vind het jammer dat we zijn afgeschilderd als starre, dogmatische burgemeesters, terwijl we juist via de dialoog de belangen van onze burgers wilden beschermen. Gelukkig zijn we daarin ook geslaagd. Jan van Belzen Burgemeester van Barendrecht Voorzitter Railplan

WERKBOEK CTB1120 INLEIDING CIVIELE TECHNIEK

WERKBOEK CTB1120 INLEIDING CIVIELE TECHNIEK WERKBOEK CTB1120 INLEIDING CIVIELE TECHNIEK Het onderstaande geeft een beeld van de inhoud van het werkboek dat gemaakt moet worden ten behoeve van het vak CTB1120 Inleiding Civiele Techniek. Dit is geen

Nadere informatie

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu.

Spookfiles A58 is één van de projecten binnen het programma Beter Benutten van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Factsheet Algemene informatie Wat is het project Spookfiles A58? In de hele wereld wordt gewerkt aan manieren om het verkeer sneller, veiliger, comfortabeler en duurzamer maken. Nederland loopt voorop

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 5474 13 april 2010 Regeling houdende bepalingen voor de subsidiëring van de upgrade van ERTMS apparatuur met versie 2.3.0.d

Nadere informatie

Position Paper. Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen

Position Paper. Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen Position Paper Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen 2 Position Paper TenneT Position Paper Ondergrondse kabels en bovengrondse hoogspanningslijnen Bij hoogspanningslijnen vanaf 110 kv

Nadere informatie

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Een innovatie van Oxxio: de revolutie in energiemeting! Als u kiest voor energie van Oxxio, kiest u voor de goedkoopste

Nadere informatie

Feeding the world with solar power.

Feeding the world with solar power. Feeding the world with solar power. inteqnion-solar.com Zonne-energie. Duurzame energiebron van de toekomst. De markt voor energievoorziening is volop in beweging. Fossiele brandstoffen als gas en olie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1998 1999 26 200 XII Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Verkeer en Waterstaat (XII) voor het jaar 1999

Nadere informatie

de Betuweroute karakteristieken van het infrastructuurproject

de Betuweroute karakteristieken van het infrastructuurproject de Betuweroute karakteristieken van het infrastructuurproject Ir. P.E.M. Buck directeur realisatie Betuweroute projectorganisatie Betuweroute - ProRail karakteristieken 160 km lange nieuwe spoorlijn speciaal

Nadere informatie

100% flexibiliteit in communicatie

100% flexibiliteit in communicatie 100% flexibiliteit in communicatie Ongelimiteerde expertise en capaciteit in één projectorganisatie met vier gerenommeerde partners Group of companies Group of companies 100% flexibiliteit in communicatie

Nadere informatie

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer

Reizen zonder spoorboekje. Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Programma Hoogfrequent Spoorvervoer Reizen zonder spoorboekje Zes intercity s en zes sprinters per uur in de drukste

Nadere informatie

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor

Een simpel en robuust spoorsysteem. Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Een simpel en robuust spoorsysteem Naar een koersvaste ontwikkeling op het spoor Grote groei transport verwacht in de hele Europese Unie Europa staat voor grote uitdagingen op het gebied van transport:

Nadere informatie

Gemeentelijke regisseurs. Regisseren en de kunst van de verleiding

Gemeentelijke regisseurs. Regisseren en de kunst van de verleiding Gemeentelijke regisseurs Regisseren en de kunst van de verleiding Van traditioneel management naar modern regisseren De gemeente heeft de regie dat gebeurt niet zomaar, en ook niet van de ene op de andere

Nadere informatie

Veolia 2010. Stand van zaken OV en blik in de toekomst.

Veolia 2010. Stand van zaken OV en blik in de toekomst. Veolia 2010 Stand van zaken OV en blik in de toekomst. 1 Onderwerpen Reizigers aantallen Veolia Transport Rail in 2010 Winter 2010/2011 Avantis Sociale veiligheid OV chipkaart Keten / aansluiting 2 Kleine

Nadere informatie

Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Experts

Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Experts Gelijkstroomnetten: wanneer wel en wanneer niet? Presentatrice: Minke Goes, TU/e Experts Voorstander: Tegenstander: Henry Lootens Peter Coppes Wie ben ik? Master: Sustainable Energy Technology, TU/e Specialization:

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur

Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Een beginners handleiding voor de aankoop van energiezuinige apparatuur Alles wat je moet weten: - Hoe de juiste beslissing te nemen bij de aankoop van energie zuinige apparatuur. INHOUD 1. Introductie

Nadere informatie

Functionaliteit. y historie van de ZKL 3000 per

Functionaliteit. y historie van de ZKL 3000 per De ZKL 3000 (Zelfsignalerende Kortsluit Lans 3000) is een meetinstrument die de spoorstaven in een geïsoleerde spoorsectie kortsluit en deze kortsluiting controleert. Hierdoor wordt in de spoorsectie een

Nadere informatie

Geen uitstoot meer. Wubbo Ockels gaat elektrisch. Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen

Geen uitstoot meer. Wubbo Ockels gaat elektrisch. Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen Alles wat je moet weten over metaalbewerking najaar 2007 www.metaaljournaal.nl WIN DEZE BEACHCRUISER Geen uitstoot meer Wubbo Ockels gaat elektrisch Werknemers opgelet! 1500 euro om jezelf te ontwikkelen

Nadere informatie

Ontwikkelingen Tractie Energievoorziening

Ontwikkelingen Tractie Energievoorziening Ontwikkelingen Tractie Energievoorziening Ing. G.F. ten Harve Mbe Systeem expert energievoorziening Architectuur & Techniek / Assetmanagement / ProRail Historie elektrische tractie Tractie energievoorziening

Nadere informatie

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft?

Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Ga jij ook voor een baan die iedereen energie geeft? Netwerkbedrijf Endinet, de werkgever met energie Maar liefst 416.000 klanten in Zuidoost Brabant krijgen via kabels en leidingen van Endinet stroom

Nadere informatie

Digitaal Modelsporen. Inleiding. Jan Boen, Ing, MSc

Digitaal Modelsporen. Inleiding. Jan Boen, Ing, MSc Digitaal Modelsporen Inleiding Jan Boen, Ing, MSc Agenda Een woordje geschiedenis De voornaamste standaarden Rijden, Melden en Sturen De bouwstenen Digitaal Rijden Combinatie met analoog Evolueren van

Nadere informatie

Samen voor Vught. 13 juni 2013

Samen voor Vught. 13 juni 2013 Samen voor Vught 13 juni 2013 Het Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) van het Ministerie van Infrastructuur en Milieu is de aanleiding dat DKC is ingeschakeld Het PHS van het Ministerie van Infrastructuur

Nadere informatie

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things LoRa van KPN Connectiviteit voor Internet of Things Energie-efficiënt verbindingen maken Internet of Things is steeds meer een wezenlijk onderdeel van ons bestaan. Alles en iedereen kan tegenwoordig met

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 16828 10 november 2009 Regeling voor de subsidiëring van de upgrade van ERTMS apparatuur met level-1 en versie 2.3.0d

Nadere informatie

Rail (NS - bestaand spoor - 1.800 Volt gelijkspanning 1 )

Rail (NS - bestaand spoor - 1.800 Volt gelijkspanning 1 ) Rail (NS - bestaand spoor - 1.800 Volt gelijkspanning 1 ) Gevaren Vervoer gevaarlijke stoffen. Botsing met rijdend materiaal. Elektrocutie door (hoog) spanning van de bovenleiding. Elektrocutie door (hoog)

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem. Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven

Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem. Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven Een eenvoudig, robuust en duurzaam spoorsysteem Jan Koning, 6 november 2013, KIVI NIRIA Jaarcongres, TU Eindhoven Spoor als ruggengraat voor duurzaam transport Mooie groeikansen voor spoor Ondanks crisis

Nadere informatie

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek.

Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. Competenties met indicatoren bachelor Civiele Techniek. In de BEROEPSCOMPETENTIES CIVIELE TECHNIEK 1 2, zijn de specifieke beroepscompetenties geformuleerd overeenkomstig de indeling van het beroepenveld.

Nadere informatie

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken

SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Case study ProRail Maart 2014 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer veiliger te maken Pagina 2/5 SharePoint helpt ProRail het treinverkeer

Nadere informatie

Cursusspecial Vakbekwaamheid

Cursusspecial Vakbekwaamheid Cursusspecial Vakbekwaamheid > Elektrotechniek > Waterleidingtechniek > Gastechniek > CV-techniek Haal uw vakbekwaamheidsdiploma en word Erkend Installateur. Uw klanten zitten erop te wachten. Als installateur

Nadere informatie

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET VOLT DE NIEUWE CHEVROLET Chevrolet Volt De elektrische droom De nieuwe Chevrolet Volt is een unieke, multi-award winnende auto. Door het combineren van de voordelen van een elektrische auto met de actieradius

Nadere informatie

G A M E SC OREN ME T S PO R E N

G A M E SC OREN ME T S PO R E N G A M E SC OREN ME T S PO R E N RICHAR D D E RIJK, EDI TH PH IL IPSEN PRORAIL / RAILWAYLAB 11 november 2015 INTRODUCTIE ProRail is verantwoordelijk voor het spoorwegnet van Nederland. We verdelen als onafhankelijke

Nadere informatie

Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013

Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013 Bruggen bouwen voor het spoor van de toekomst 29 januari 2013 Joke van Veen Manager Business Development NS Reizigers Dimitri Kruik Manager Veranderprogramma 2012-2015 ProRail De NS strategie De NS strategie

Nadere informatie

ZX- ronde 28 december 2014

ZX- ronde 28 december 2014 ZX- ronde 28 december 2014 Hoogspanning. Veel radio amateurs hebben nog eindversterkers met buizen of willen die gaan kopen wel of niet tweede hands. Zonder enige vorm van kennis kan het gevaarlijk zijn

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 5-6. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug, want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

8-VOUDIGE BEZETMELDER

8-VOUDIGE BEZETMELDER Handleiding 8-VOUDIGE BEZETMELDER Werkt met de volgende systemen: alle systemen, analoog én digitaal, gelijkspanning en wisselspanning. Werkt niet met de volgende systemen: - Werkt met de volgende protocollen:

Nadere informatie

Introductie. Ik hoop in ieder geval dat dit rapport jou gaat helpen, laat me in ieder geval even weten wat je er van vindt! Veel lees plezier!

Introductie. Ik hoop in ieder geval dat dit rapport jou gaat helpen, laat me in ieder geval even weten wat je er van vindt! Veel lees plezier! Introductie Hey, en bedankt voor het lezen van De Modelspoorbaan blauwdruk, in dit rapport gaan we alle aspecten die bij het bouwen een modelspoorbaan komen bekijken, wat kun je verwachten tijdens de verschillende

Nadere informatie

Railforum 22 november. Reisinformatie NS winter 2011/2012

Railforum 22 november. Reisinformatie NS winter 2011/2012 Railforum 22 november Reisinformatie NS winter 2011/2012 Inhoudsopgave Leerpunten afgelopen winter Seizoensvoorbereiding: maatregelen Communicatie naar de klant Welke middelen worden ingezet Vragen 2 Leerpunten

Nadere informatie

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar

Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Corridor Amsterdam - Alkmaar Gemeenteraad Castricum 25 juni 2014 Robert de Jong (IenM) Inhoud presentatie Programma Hoogfrequent Spoorvervoer (PHS) Maatregelen

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

Bijlage: Toelichting gebruikte terminologie

Bijlage: Toelichting gebruikte terminologie Bijlage: Toelichting gebruikte terminologie Er zijn veel mogelijkheden op het gebied van camerabewaking en daarom is het soms erg lastig om te weten waardoor er verschillen in kwaliteit en prijs ontstaan.

Nadere informatie

Kerntaak 1: Vervaardigt elektrotechnische (deel-)producten

Kerntaak 1: Vervaardigt elektrotechnische (deel-)producten Kerntaak 1: Vervaardigt elektrotechnische (deel-)producten Werkproces 1.1: Voorbereiden werkzaamheden De monteur verzamelt en leest relevante informatie (werkinstructies, tekeningen, schetsen, installatie-,

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things

LoRa van KPN. Connectiviteit voor Internet of Things Energie-efficiënt verbindingen maken is steeds meer een wezenlijk onderdeel van ons bestaan. Alles en iedereen kan tegenwoordig met elkaar in verbinding zijn. Hierdoor hebben we meer informatie dan ooit

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

SOLO. Catalogus Efficiënt verwarmen en tot 40% besparen. Mileuvriendelijk Geschikt voor duurzaamgebruik

SOLO. Catalogus Efficiënt verwarmen en tot 40% besparen. Mileuvriendelijk Geschikt voor duurzaamgebruik SOLO Mileuvriendelijk Geschikt voor duurzaamgebruik De lage temperatuur radiator met fanondersteuning Postbus 73 1800 AB Alkmaar 0880404800 info@adgdynamics.nl www.adgdynamics.nl Catalogus 2013 Efficiënt

Nadere informatie

NMBS start met treindienst in Noorderkempen vanaf 15 juni

NMBS start met treindienst in Noorderkempen vanaf 15 juni NMBS start met treindienst in Noorderkempen vanaf 15 juni Oplossing voor technische problemen in samenwerking met Alstom Vanaf 15 juni kan zonder enig veiligheidsrisico een treindienst ingelegd worden

Nadere informatie

Onafhankelijk advies. Aanpak

Onafhankelijk advies. Aanpak Capability Statement Treinbeveiligingssystemen De veiligheid binnen een bedrijf wordt bepaald door een samenspel tussen mensen, techniek en organisatie. Drie gebieden met mogelijkheden om risico s te minimaliseren.

Nadere informatie

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door

Ik ben Sim-kaart. Mobiel bellen groep 7-8. De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag. Aangeboden door De Simkaart is een meisje, tikkeltje ondeugend en een echte kletsgraag Hoi! Blijf even aan de lijn. Ik zit namelijk op de andere. Wacht even. Hoi, ik kom zo even terug want ik moet even iets zeggen over

Nadere informatie

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand?

De waarde van stadswarmte. Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte Hoe komt de prijs tot stand? De waarde van stadswarmte 3 Hoe komt de prijs tot stand? De energierekening is voor vrijwel iedereen een belangrijk onderdeel van de maandelijkse

Nadere informatie

Inleiding Treinbeveiliging

Inleiding Treinbeveiliging Inleiding Treinbeveiliging KIVI 22 januari 2014 22-2-14 MvdW / bewerkt AZ Inhoud Waarom Treinbeveiliging De in Nederland toegepaste technologie Actuele ontwikkelingen O.a. ERTMS Presentatie Treinbeveiliging

Nadere informatie

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat.

Doel is om voor deelnemers een beeld te schetsen van hoe het pensioen in elkaar steekt en hoe hun eigen pensioen er voorstaat. Majesteit, dames en heren. Hartelijk welkom! En, Majesteit, ik weet zeker dat ik hier namens alle aanwezigen spreek als ik zeg dat wij buitengewoon vereerd zijn dat U bij een deel van dit programma aanwezig

Nadere informatie

De juiste partners voor uw innovaties

De juiste partners voor uw innovaties De juiste partners voor uw innovaties Een project van: Ondernemer met innovatieplan Juiste partner(s) Kennis Financiering Ondernemers Overheid Onderzoekers Onderwijs Innovatief idee verdient partnerschap

Nadere informatie

Trein van de Toekomst Jelte Bos, 22 februari 2017

Trein van de Toekomst Jelte Bos, 22 februari 2017 Trein van de Toekomst Jelte Bos, 22 februari 2017 Status quo: bemande trein, lage frequentie Planning van personeel en materieel maakt het systeem kwetsbaar Capaciteit van het spoor wordt lang niet optimaal

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Energie : elektriciteit : stroomkringen

Energie : elektriciteit : stroomkringen Energie : elektriciteit : stroomkringen De netspanning is uitgevallen! Pas dan merk je wat elektriciteit voor ons betekent. Geen licht, geen computer, geen playstation, het eten op het elektrisch fornuis

Nadere informatie

e-support e-support van Univé waarschuwt bij een crash automatisch de alarmcentrale Spaart tijd. Spaart levens.

e-support e-support van Univé waarschuwt bij een crash automatisch de alarmcentrale Spaart tijd. Spaart levens. e-support van Univé waarschuwt bij een crash automatisch de alarmcentrale Spaart tijd. Spaart levens. 1 van Univé. Omdat uw veiligheid bij ons voorop staat e-support Bij Univé staat uw veiligheid voorop.

Nadere informatie

Digitale remmodule. Installatiehandleiding. Modellspielwaren GmbH Am Bahnhof 1 D Hatzfeld Vertaling: Koen Vaganée 1

Digitale remmodule. Installatiehandleiding. Modellspielwaren GmbH Am Bahnhof 1 D Hatzfeld  Vertaling: Koen Vaganée 1 Digitale remmodule 5232 Installatiehandleiding Modellspielwaren GmbH Am Bahnhof 1 D- 35116 Hatzfeld www.viessmann-modell.de Vertaling: Koen Vaganée 1 Belangrijke informatie! Lees deze gebruikershandleiding

Nadere informatie

Meer dan fleetmanagement

Meer dan fleetmanagement www.toyota-forklifts.nl TOYOTA I_SITE Meer dan fleetmanagement Hoe verminder ik mijn schadekosten? Wat is mijn optimale vlootomvang? Hoe verhoog ik mijn bezettingsgraad? Welke bestuurders hebben extra

Nadere informatie

De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat

De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat De praktijk van duurzaam inkopen bij Rijkswaterstaat Henk Tiemensma RWS Bouwdienst 16 september 2008 Inhoud presentatie Organisatie Ministerie van Verkeer en Waterstaat Rijkswaterstaat Organisatie Bouwdienst

Nadere informatie

Onderwerp Kamervragen leden Van Hijum, Mastwijk, Duyvendak, Ten Broeke en De Krom inzake de problemen met de treinverbinding Almelo - Hengelo

Onderwerp Kamervragen leden Van Hijum, Mastwijk, Duyvendak, Ten Broeke en De Krom inzake de problemen met de treinverbinding Almelo - Hengelo abcdefgh De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Contactpersoon Datum 24 april 2007 Ons kenmerk DGP/SPO/U.07.01068 Doorkiesnummer Bijlage(n) Uw kenmerk Onderwerp

Nadere informatie

Streetmapper 360 tot zo n 50% goedkoper dan traditionele inwinmethoden snel inzetbaar: binnen 1 à 2 werkdagen zonder verkeersmaatregelen

Streetmapper 360 tot zo n 50% goedkoper dan traditionele inwinmethoden snel inzetbaar: binnen 1 à 2 werkdagen zonder verkeersmaatregelen STREETMAPPER 360 DE STREETMAPPER 360 + tot zo n 50% goedkoper dan traditionele inwinmethoden + snel inzetbaar: binnen 1 à 2 werkdagen + zonder verkeersmaatregelen + alles tot 300 meter rondom in 3D +

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2

Review CO2 reductiedoelstellingen. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Review CO2 reductiedoelstellingen Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2. Voortgang subdoelstelling

Nadere informatie

Simulatie op het spoor ProRail Vervoer en Dienstregeling. Dick Middelkoop

Simulatie op het spoor ProRail Vervoer en Dienstregeling. Dick Middelkoop Simulatie op het spoor ProRail Vervoer en Dienstregeling Dick Middelkoop 2 december 2010 Master of Business in Rail systems - 7 mei 2009 Dienstregelingsontwerp en Treindienstsimulatie Agenda Introductie

Nadere informatie

Amsterdam. Den Haag. Rotterdam

Amsterdam. Den Haag. Rotterdam Amsterdam Den Haag Rotterdam Deventer Hengelo Zutphen Arnhem Betuweroute Best Noordtak Amsterdam Zutphen Den Haag Arnhem Rotterdam HSL-Zuid Best Betuweroute Best Noordtak Amsterdam Bestaand spoor door

Nadere informatie

Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw.

Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw. Westland Infra, Diepgeworteld in de tuinbouw. Westland Infra heeft al meer dan 40 jaar haar wortels in de tuinbouw. Als netbeheerder zijn we verantwoordelijk voor aanleg, onderhoud en beheer van energienetten

Nadere informatie

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP

ZONNEPANELENPROJECT WEZEP ZONNEPANELENPROJECT WEZEP Wezep krijgt zonnepanelen. MELD U DIRECT AAN VIA: ZONNEPLAN.NL/WEZEP Wij verdienen honderden euro s per jaar aan de zon. EINDELIJK. ZONNEPANELEN IN WEZEP! Deze maand start er

Nadere informatie

B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio

B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio B-140 Green Deal: Groene Gevangenis Veenhuizen: naar een gevangenis voorzien van duurzame energie uit de regio Partijen: De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen,

Nadere informatie

Maatwerk in telemetrie en automatisering

Maatwerk in telemetrie en automatisering Maatwerk in telemetrie en automatisering Datawatt. Specialisten in vanzelfsprekendheden Wat gebeurt er wanneer onverwacht de elektriciteit uitvalt? Wat zijn de consequenties als er plotseling geen water

Nadere informatie

EM6551 - e-domotica dimmer

EM6551 - e-domotica dimmer EM6551 - e-domotica dimmer 2 NEDERLANDS EM6551 - e-domotica dimmer Waarschuwingen en aandachtspunten Als gevolg van Europese regelgeving kan een draadloos product in sommige Europese lidstaten onderwerp

Nadere informatie

Concessie Exploitatie Treindiensten Zwolle Enschede en Zwolle - Kampen

Concessie Exploitatie Treindiensten Zwolle Enschede en Zwolle - Kampen Concessie Exploitatie Treindiensten Zwolle Enschede en Zwolle - Kampen Marktconsultatiedocument ZWENZWOKA 2018 Zwolle, 2 mei 2014 Intern documentnummer: EDO 2014/0120754/MC Intern zaaknummer: EDO 2630044

Nadere informatie

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN?

GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? GRUNDFOS pump audit HOE EFFICIËNT EN DUURZAAM ZIJN UW POMPEN? Een Grundfos pump audit creëert duidelijkheid Is duurzaamheid één van de doelstellingen in uw organisatie? Steeds meer bedrijven en (semi-)

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 23 september 2016 Betreft Uitrolstrategie ERTMS

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA DEN HAAG. Datum 23 september 2016 Betreft Uitrolstrategie ERTMS > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Uw energieverbruik optimaliseren. www.optivolt.com

Uw energieverbruik optimaliseren. www.optivolt.com Uw energieverbruik optimaliseren www.optivolt.com Goede redenen om contact met ons op te nemen: Verbetering van de stroom en spanningskwaliteit Verbetering van het rendement van alle huishoudelijke apparaten

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

Elektrische huisinstallatie

Elektrische huisinstallatie Elektrische huisinstallatie Titel: Vak: Domein: Sector: 3D aspecten: Elektrische apparaten - Ontwerp een huisinstallatie Natuurkunde Energie Havo - vwo Werkwijze: Modelontwikkeling en gebruik, Onderzoeken,

Nadere informatie

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen

Modeltrein Academie. Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen Modeltrein Academie Modeltreinen, analoog rijden en schakelen - pagina 2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 3 Inleiding 4 Analoog rijden 8 Analoog

Nadere informatie

MERFORD SPECIAL DOORS

MERFORD SPECIAL DOORS MERFORD SPECIAL DOORS Inhoudsopgave 4 5 Merford Special Doors 6 7 Bijzondere bouwwerken 8 9 Infrastructurele (bouw)werken 10 11 Industriële werken 12 13 Energie & Offshore 14 15 Safety & Security 16 17

Nadere informatie

Automatische piloot bij Mercedes-Benz: nieuwe testmethode voor modernste veiligheidssystemen

Automatische piloot bij Mercedes-Benz: nieuwe testmethode voor modernste veiligheidssystemen Geautomatiseerd rijden maakt testprocessen efficiënter en veiliger Automatische piloot bij Mercedes-Benz: nieuwe testmethode voor modernste veiligheidssystemen Met het oog op toekomstige generaties van

Nadere informatie

Abird Continu lastechniek & gereedschap

Abird Continu lastechniek & gereedschap Abird Continu lastechniek & gereedschap Abird is georganiseerd naar specialisme Zo behouden we de kennis, daadkracht en flexibiliteit om u optimaal van dienst te zijn. We hechten waarde aan de specialistische

Nadere informatie

Sensoren bereik. Display status

Sensoren bereik. Display status Algemeen installatiediagram LED Digitale display Display Hoofdunit Bij het achteruit rijden zal het display weergeven: 1.5m Veilig Groen 1.3-1.4m Veilig Groen 1.0-1.2m Veilig Groen 0.7-0.9m Alarm Geel

Nadere informatie

100% groene energie. uit eigen land

100% groene energie. uit eigen land 100% groene energie uit eigen land Sepa green wil Nederland op een verantwoorde en transparante wijze van energie voorzien. Dit doen wij door gebruik te maken van duurzame energieopwekking van Nederlandse

Nadere informatie

REGIONAAL POLITIEK PROGRAMMA JONGE DEMOCRATEN GRONINGEN

REGIONAAL POLITIEK PROGRAMMA JONGE DEMOCRATEN GRONINGEN REGIONAAL POLITIEK PROGRAMMA JONGE DEMOCRATEN GRONINGEN 1. Mobiliteit en Ruimte 1. Openbaar vervoer 1.1. Duurzaamheid 1.1.. Treinen Voor het treinnetwerk zijn de provincies Groningen en Friesland samen

Nadere informatie

PROGRAMMEERBARE TEMPERATUUR DETECTOR TD-1_NL 07/11

PROGRAMMEERBARE TEMPERATUUR DETECTOR TD-1_NL 07/11 TD-1 PROGRAMMEERBARE TEMPERATUUR DETECTOR TD-1_NL 07/11 1. Toepassingen De detector kan temperatuur meten en worden gebruikt om informatie te tonen over: Te lage temperatuur, bijv. in kassen, bloemenwinkels,

Nadere informatie

freight is our trade www.neele.nl Nederlands

freight is our trade www.neele.nl Nederlands freight is our trade www.neele.nl Nederlands Full service logistieke dienstverlening Neele Logistics ontzorgt uw complete logistiek. Of u nu een vervoerder zoekt die goed de weg weet in Europa of een partij

Nadere informatie

Samen zorgen voor minder CO2. Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011

Samen zorgen voor minder CO2. Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011 Samen zorgen voor minder CO2 Johan van Dalen, ProRail Symposium Duurzame Infrastructuur, RWS 28 april 2011 5 Agenda Waarom de CO2 Prestatieladder Kernpunten van de ladder Praktijkervaringen Prestatieladder

Nadere informatie

Beter spoor tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad

Beter spoor tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad Beter spoor tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad Beter spoor tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad De spoorverbinding tussen Schiphol, Amsterdam, Almere en Lelystad (OV SAAL) is een

Nadere informatie

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld,

De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, De bouw Conceptueel bouwen. Klinkt ingewikkeld, heeft wel de toekomst. Over vijf jaar zal één op de vijf bouwwerken in Nederland volgens een concept gebouwd worden. Wat is dat en wat betekent het voor

Nadere informatie

Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap

Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap Aanleiding Woningcorporaties hebben de afgelopen jaren gezamenlijk ongeveer 6,5 miljard euro per jaar in hun woningvoorraad gestoken. Van dit bedrag ging ongeveer

Nadere informatie

Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap

Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap Op weg naar regisserend opdrachtgeverschap Aanleiding Woningcorporaties hebben de afgelopen jaren gezamenlijk ongeveer 6,5 miljard euro per jaar in hun woningvoorraad gestoken. Van dit bedrag ging ongeveer

Nadere informatie

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen

ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen ATEX REGELGEVING Regels en voorschriften voor apparaten, arbeidsmiddelen en arbeidsplaatsen in explosieve omgevingen Sinds 30 juni 2003 is er het één en ander veranderd voor apparaten en beveiligingssystemen

Nadere informatie

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden

Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols over goederentreinen rijden gemeente Eindhoven Openbare Ruimte, Verkeer lk Milieu Raadsnummer 0 9. RQQ7$. QOI Inboeknummer o9bstoat46 Beslisdatum B&W 9 november 2009 possiernummer 945 55> Raadsvragenuan het raadslid de heer E. Cols

Nadere informatie

Klaar voor de toekomst!

Klaar voor de toekomst! Klaar voor de toekomst! Den Haag Rotterdam Dordrecht Moerdijk Zierikzee Voorwoord Breda Middelburg Vlissingen Goes Bergen op Zoom Roosendaal De politiek heeft na een uitgebreide verkenning besloten om

Nadere informatie

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail

Current Temperature 5.2 C. Food & Retail 1 Current Temperature 5.2 C Food & Retail 2 Dyzle Food & Retail Index 04 06 Vision Control Met behulp van DyzleLiveWare krijgt u meer inzicht in kritische processen die bepalend zijn voor de voedselkwaliteit.

Nadere informatie

Natuurlijk en slim verwarmen

Natuurlijk en slim verwarmen LIVING Environment Systems Natuurlijk en slim verwarmen met de modernste lucht/water-warmtepomptechnologie ZUINIG, MILIEUVRIENDELIJK EN TOEKOMSTGERICHT 3 Ecodan Next Generation Ecodan 100% ontworpen door

Nadere informatie

3Generiek Programma. van Eisen HOOFDSTUK 3.4 UITGANGSPUNTEN 3.1 INLEIDING 3.2 EISEN VAN DE OPDRACHTGEVER 3.3 EISEN

3Generiek Programma. van Eisen HOOFDSTUK 3.4 UITGANGSPUNTEN 3.1 INLEIDING 3.2 EISEN VAN DE OPDRACHTGEVER 3.3 EISEN HOOFDSTUK 3.1 INLEIDING 3Generiek Programma van Eisen Dit Programma van Eisen geldt voor het opnieuw in dienst stellen van de spoorverbinding tussen en zoals omschreven in hoofdstuk 2. Aan de hand van

Nadere informatie

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies

Vaillant & rendement. Technisch Project Advies Vaillant & rendement Technisch Project Advies meer rendement van uw project? Begin bij Vaillant Technisch Project Advies tijdige inschakeling TPA Uw winst Hoe blijven we samen aan de voortdurend aangescherpte

Nadere informatie

Nuon Laadoplossingen. Overal uw elektrische auto eenvoudig opladen.

Nuon Laadoplossingen. Overal uw elektrische auto eenvoudig opladen. Nuon Laadoplossingen Overal uw elektrische auto eenvoudig opladen. De toekomst van mobiliteit Rijden in een elektrische auto is een slimme keuze. U verlaagt niet alleen uw impact op het milieu, het is

Nadere informatie

Aanbestedingen. 1. Aanbestedingen van opdrachten

Aanbestedingen. 1. Aanbestedingen van opdrachten Aanbestedingen 1. Aanbestedingen van opdrachten 1.1 Algemeen Steeds vaker worden vervoeropdrachten aanbesteed. Het gaat dan vooral om grote opdrachten, zoals langdurige contracten voor bedrijfsvervoer

Nadere informatie