Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school."

Transcriptie

1 Startactiviteit groep 1/2 Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van het energieverbruik op school. Subdoelen 1. Leerlingen en leraren worden zich bewust van welke apparaten op school energie verbruiken. 2. Voorkennis activeren van leerlingen over energieverbruik. 3. De school werkt aan zijn imago als energiebewuste school. 1) Kringgesprek Onderwerp Help! Er is geen stroom of gas! Wat nu? Subdoel 1, 2, 3 20 minuten Kringgesprek Benodigdheden Voorbeelden van apparaten die op stroom of gas werken Voorbeeld van een stekker Op de startdag van het project is de stroom uitgevallen. Er is geen licht op school, apparaten werken niet, het begint al een beetje koud te worden Aanleiding genoeg om een kringgesprek te beginnen over wat er allemaal niet meer werkt als je geen stroom of gas hebt. Sleutelvragen: Hoe kun je zien of een apparaat op stroom werkt? Ken je nog meer apparaten die op stroom werken? Welke apparaten doen het nu niet meer? Wat kunnen we niet meer doen nu er geen stroom meer is? Resultaat De leerlingen kunnen zich een beeld vormen bij apparatuur die op stroom werkt. De leerlingen weten hoe een stekker eruit ziet en weten dat een apparaat hierdoor stroom krijgt. De leerlingen weten dat de apparaten niet werken als ze geen stroom krijgen. De leerlingen hebben aan hun taalvaardigheid en woordenschat gewerkt en uitgebreid met de woorden stekker en stroom. 2) Knippen en plakken Onderwerp Welk apparaat gebruikt stroom of gas? Subdoel 1, 2 25 minuten Werkvorm Individueel Collage maken Benodigdheden scharen papier reclamefolders en/of tijdschriften lijm Eventueel voor groep 2: stempeldozen woordkaartjes De kinderen hebben in de kring allerlei apparaten genoemd die stroom gebruiken. Nu mogen ze uit de reclamefolders en/of tijdschriften plaatjes zoeken, uitknippen en opplakken. Kinderen uit groep 2 kunnen eventueel ook de woorden erbij stempelen (lamp, tv, radio, koelkast etc.) Resultaat De leerlingen hebben het kringgesprek in een visuele opdracht verwerkt. De leerlingen hebben de woorden (passend bij het thema) nagestempeld. 1

2 3) Klassengesprekje Onderwerp Wat hebben we geleerd? Subdoel 1, 2, minuten Klassengesprek + themahoek maken Benodigdheden tafel doeken Vertel over de projectweek/periode. In deze periode gaan we samen energie besparen. Vertel ook dat we alles wat we maken, verzamelen in een themahoek. De leerlingen mogen de hoek inrichten. Deze verzameling wordt geëxposeerd tijdens de eindactiviteit: de Energiemarkt. Dan mag je in elke klas kijken wat de kinderen daar geleerd hebben over energie en gedaan hebben om energie te besparen. Resultaat De leerlingen hebben een start gemaakt met de themahoek: de eerste resultaten worden hier tentoongesteld. 2

3 Startactiviteit groep 3/4 Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van hun energieverbruik op school. Subdoelen 1. Leerlingen en leraren worden zich bewust van welke apparaten op school energie verbruiken. 2. Voorkennis activeren van leerlingen over energieverbruik. 3. De leerlingen kunnen minimaal twee manieren noemen om energie te besparen. 4. De school werkt aan zijn imago als energiebewuste school. 1) Kringgesprek Onderwerp Help! Er is geen stroom of gas! Wat nu? Subdoel 1,2 20 minuten Kringgesprek Benodigdheden voorbeelden van apparaten die op stroom of gas werken voorbeeld van een stekker Op de startdag van het project is de stroom uitgevallen. Er is geen licht op school, apparaten werken niet, het begint al een beetje koud te worden Aanleiding genoeg om een kringgesprek te beginnen over wat er allemaal niet meer werkt als je geen stroom of gas hebt. Inleiding/ sleutelvragen: Door middel van de onderstaande vragen wordt de voorkennis geactiveerd. Hoe kun je zien of een apparaat op stroom werkt? Ken je nog meer apparaten die op stroom werken? Welke apparaten doen het nu niet meer? Wat kunnen we nu allemaal niet meer doen nu er geen stroom meer is? Hoe noemen we stroom ook wel? (energie) Kern: Vertel het volgende: Wanneer je heel veel rent en speelt, krijg je het erg warm. Je gebruikt dan heel veel energie. Je moet dan goed eten, zodat je kunt blijven bewegen. Je moet ook goed eten om jezelf warm te houden. Net als bij een auto: die moet ook tanken om te kunnen rijden. Jij moet ook tanken = eten! Als je niet eet, dan kun je niks meer. Als een auto niet tankt, dan rijdt hij niet meer. Als een apparaat geen stroom krijgt, dan doet hij niks meer. Resultaat De leerlingen kunnen zich een beeld vormen bij apparatuur die op stroom (energie) werkt. De leerlingen weten dat de apparaten niet werken als ze geen stroom krijgen. De leerlingen werken aan hun taalvaardigheid en woordenschat en breiden die uit met de woorden stroom en energie. 3

4 2) Spel Onderwerp Wat ben ik? Subdoel 1 25 minuten Spel Benodigdheden lijst met verschillende apparaten kaartje met apparaten veiligheidsspelden De leerlingen hebben in het kringgesprek gepraat over apparaten die energie (stroom) verbruiken. In deze les gaat één leerling naar de gang, zodat hij of zij niet kan horen wat de klas bespreekt. Vertel aan de andere kinderen welk apparaat de leerling op de gang straks is. Wanneer de leerling terugkomt, moet deze door vragen erachter zien te komen welk apparaat het is. De kinderen in de klas mogen alleen antwoorden met ja of nee. Bespreek voor de uitvoering van het spel met de kinderen een aantal vragen. Voorbeelden hiervan zijn: Heb ik een aan/uit knop? Heb ik een stand-by stand? Verbruik ik elektriciteit? Heb ik een stekker? Ben ik energiezuinig? Moet een mens zelf veel doen(veel energie verbruiken) om mij te gebruiken? Wanneer de leerling heeft geraden welk apparaat het is, volgt er een kort gesprek. Hierin bespreekt u hoe je ervoor kunt zorgen dat je minder energie verbruikt bij dit apparaat. Vervolgens mag een andere leerling naar de gang en herhaalt het spel zich. Uitbreiding: Leerlingen krijgen allemaal een kaartje op hun rug gespeld met daarop een apparaat geschreven. De leerlingen lopen door elkaar en stellen elkaar vragen waarop de ander alleen ja of nee mag beantwoorden. Zo proberen zij erachter te komen welk apparaat zij zijn. Wanneer dit helder is, denken ze voor zichzelf na hoe je op dit apparaat energie kan besparen. Als ze een idee hebben, gaan ze op hun plek zitten. Wanneer iedereen zit, volgt er een gesprek over de maatregelen die de leerlingen zelf hebben bedacht om energie te besparen. Misschien kan een aantal meteen toegepast worden! Resultaat De leerlingen hebben de opgedane kennis uit het kringgesprek verwerkt. De leerlingen zijn zich bewust op welke manier ze energie kunnen besparen bij diverse apparaten. 3) Klassengesprek Onderwerp Wat hebben we geleerd? Subdoel 1, 2, minuten Klassengesprek + themahoek maken Benodigdheden tafel doeken Vertel over de projectweek/periode. In deze periode gaan we samen energie besparen. Vertel ook dat we alles wat we maken, verzamelen in een themahoek. De leerlingen mogen de hoek inrichten. Deze verzameling wordt geëxposeerd tijdens de eindactiviteit: de Energiemarkt. Dan mag je in elke klas kijken wat de kinderen daar geleerd hebben over energie en gedaan hebben om energie te besparen. Resultaat De leerlingen hebben een start gemaakt met de themahoek: de eerste resultaten worden hier tentoongesteld. 4

5 Startactiviteit groep 5/6 Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van hun energieverbruik op school. Subdoelen 1. Leerlingen en leraren worden zich bewust van welke apparaten op school energie verbruiken. 2. Voorkennis activeren van leerlingen over energieverbruik. 3. De leerlingen kunnen minimaal twee manieren noemen om energie te besparen. 4. De school werkt aan zijn imago als energiebewuste school. 1) Klassengesprek Onderwerp Help! Er is geen stroom of gas! Wat nu? Subdoel 1, 2, 3 20 minuten Klassengesprek Benodigdheden Op de startdag van het project is de stroom uitgevallen. Er is geen licht op school, apparaten werken niet, het begint al een beetje koud te worden Aanleiding genoeg om een klassengesprek te beginnen over het gevolg van energievermindering op school en in de wijk en de noodzaak om energie te besparen. Inleiding/sleutelvragen: Door middel van de onderstaande vragen wordt de voorkennis geactiveerd. Welke apparaten doen het nu niet meer? Wat kunnen we nu allemaal niet meer doen nu er geen stroom meer is? Hoe noemen we stroom ook wel? (energie) Hoe zou je energie kunnen omschrijven? (beweging, warmte. Vergelijk het met je lichaam. Praten, spelen, nadenken, warm blijven, dit kost allemaal energie). Hoe komt je lichaam aan energie? (Eten. Het eten is de brandstof om je lichaam te laten bewegen en warm te houden). Wat bedoelt iemand als hij zegt: Ik heb geen energie meer? (Dat hij moe is en eerst moet rusten en eten voordat hij weer kan bewegen en nadenken. Iemand moet bijtanken : brandstof tot zich nemen.) Kern/sleutelvragen: Vertel het volgende: Brandstof (eten) is dus heel belangrijk voor je lichaam. Je kunt niet zonder. Gelukkig kun je overal eten kopen. Maar hoe zit dat met stroom, gas en brandstof? Welke soorten energie ken je? Hoe komen we aan die energie? (Het wordt opgewekt door het verbranden van grondstoffen, van de zon, van water, van de wind) Waarom kost energie geld? (Het moet gemaakt worden, het moet geschikt gemaakt worden, zodat mensen het kunnen gebruiken). Kan energie opraken? (Sommige energie wel. Zoals benzine voor auto s, gas voor de verwarming, of kolen voor elektriciteit. Sommige energie niet, bijvoorbeeld: zonne-energie en windenergie). Vertel dat het gunstig is voor het milieu als er minder energie wordt verbruikt. Om energie te maken, worden namelijk grondstoffen verbrand, bijvoorbeeld aardolie, aardgas en steenkool. Daardoor raakt de lucht vervuild. En de lucht wordt nog viezer als je die energie gebruikt. Bijvoorbeeld door de uitlaatgassen van auto s of de centrale 5

6 verwarming van de mensen thuis. Wat is positief/negatief aan minder energie verbruiken voor de klas/ school? Wat is positief/negatief aan minder energie verbruiken voor de leerlingen thuis? Waarom is het beter om gebruik te maken van energie die nooit opraakt? (Dit zijn schone energiebronnen, ze belasten het milieu veel minder) Resultaat De leerlingen kunnen zich een beeld vormen bij apparatuur die op stroom (energie) werkt. Leerlingen kunnen een reden noemen voor energiebesparing. De leerlingen werken aan hun taalvaardigheid en woordenschat en breiden die uit met de woorden energie, energiebesparing en de uitdrukkingen Geen energie hebben en Moeten bijtanken. 2) Placemat Onderwerp uit de toekomst Subdoel 2,3 25 minuten Werkvorm Groepsopdracht Placemat maken Benodigdheden uit de toekomst (U kunt deze vinden in de map Startactiviteit.) Groot vel papier voor elke groepje van vier leerlingen. Stift voor elke groepje van vier leerlingen. De leerlingen krijgen een mail van een meisje dat in het jaar 2025 in groep 5 zit. Ze bedankt iedereen die zijn best heeft gedaan om energie te besparen. Het zag er namelijk naar uit dat het niet meer leefbaar zou zijn in Nederland als er geen energie werd bespaard. Gelukkig is door de enorme inzet van kinderen en volwassenen, het gebruik van schone energie enorm toegenomen (voorbeelden worden in de mail genoemd). De kinderen gaan uiteen in groepjes van vier en werken een placemat uit aan de hand van de volgende vraag: Wat hebben de kinderen en de volwassenen gedaan om het gebruik van schone energie te stimuleren? (Kijk voor een uitleg voor het maken van een placemat naar het bestand maken van een placemat in de map handige documenten.) Resultaat De leerlingen hebben hun voorkennis geactiveerd en geïnventariseerd. De leerlingen hebben nagedacht over de relatie milieu energie. De leerlingen hebben gewerkt aan taalvaardigheid: spreken, luisteren, schrijven, discussiëren, presenteren. 3) Klassengesprekje Onderwerp Wat hebben we geleerd? Subdoel 1, 2, 3, minuten Klassengesprek + themahoek maken Benodigdheden tafel doeken Vertel over de projectweek/periode. In deze periode gaan we samen energie besparen. Vertel ook dat we alles wat we maken, verzamelen in een themahoek. De leerlingen mogen de hoek inrichten. Deze verzameling wordt geëxposeerd tijdens de eindactiviteit: de Energiemarkt. Dan mag je in elke klas kijken wat de kinderen daar geleerd hebben over energie en gedaan hebben om energie te besparen. Resultaat De leerlingen hebben een start gemaakt met de themahoek: de eerste resultaten worden hier tentoongesteld. 6

7 Startactiviteit groep 7/8 Hoofddoel Bewustwording: Leraren en leerlingen worden zich bewust van hun energieverbruik op school. Subdoelen 1. Leerlingen en leraren worden zich bewust van welke apparaten op school energie verbruiken. 2. Voorkennis activeren van leerlingen over energieverbruik. 3. De leerlingen kunnen minimaal twee manieren noemen om energie te besparen. 4. De school werkt aan zijn imago als energiebewuste school. 1) Klassengesprek Onderwerp Help! Er is geen stroom of gas! Wat nu? Subdoel 1, 2 20 minuten Klassengesprek Benodigdheden Op de startdag van het project is de stroom uitgevallen. Er is geen licht op school, apparaten werken niet, het begint al een beetje koud te worden Aanleiding genoeg om een klassengesprek te beginnen over de effecten van energievermindering op school en in de wijk. Uitgangspunt hierbij is dat vermindering van het energieverbruik een gunstig effect heeft op het milieu. Inleiding/sleutelvragen: Door middel van de onderstaande vragen wordt de voorkennis geactiveerd. Welke apparaten doen het nu niet meer? Wat kunnen we nu allemaal niet meer doen nu er geen stroom meer is? Hoe noemen we stroom ook wel? (energie) Hoe zou je energie kunnen omschrijven? (beweging, warmte. Vergelijk het met je lichaam. Praten, spelen, nadenken, warm blijven, dit kost allemaal energie). Hoe komt je lichaam aan energie? (Eten. Het eten is de brandstof om je lichaam te laten bewegen en warm te houden). Wat bedoelt iemand als hij zegt: Ik heb geen energie meer? (Dat hij moe is en eerst moet rusten en eten voordat hij weer kan bewegen en nadenken. Iemand moet bijtanken : brandstof tot zich nemen.) Kern/sleutelvragen: Vertel het volgende: Brandstof (eten) is dus heel belangrijk voor je lichaam. Je kunt niet zonder. Gelukkig kun je overal eten kopen. Maar hoe zit dat met stroom, gas en brandstof? Welke soorten energie ken je? Hoe komen we aan die energie? (Het wordt opgewekt door het verbranden van grondstoffen, van de zon, van water, van de wind) Waarom kost energie geld? (Het moet gemaakt worden, het moet geschikt gemaakt worden, zodat mensen het kunnen gebruiken). Kan energie opraken? (Sommige energie wel. Zoals benzine voor auto s, gas voor de verwarming, of kolen voor elektriciteit. Sommige energie niet, bijvoorbeeld: zonne-energie en windenergie). Wat is positief/negatief aan minder energie verbruiken voor de klas/ school? Wat is positief/negatief aan minder energie verbruiken voor de leerlingen thuis? 7

8 Wat is positief/negatief aan minder energie verbruiken voor de stad? Vertel dat het gunstig is voor het milieu als er minder energie wordt verbruikt. Om energie te maken, worden namelijk grondstoffen verbrand, bijvoorbeeld aardolie, aardgas en steenkool. Daardoor raakt de lucht vervuild. En de lucht wordt nog viezer als je die energie gebruikt. Bijvoorbeeld door de uitlaatgassen van auto s of de centrale verwarming van de mensen thuis. Waarom is het beter om gebruik te maken van energie die nooit opraakt? (Dit zijn schone energiebronnen, ze belasten het milieu veel minder) Hoe kan het verminderen van energieverbruik invloed hebben op het milieu? Resultaat De leerlingen kunnen zich een beeld vormen bij apparatuur die op stroom (energie) werkt. Leerlingen kunnen een reden noemen voor energiebesparing. De leerlingen werken aan hun taalvaardigheid en woordenschat en breiden die uit met de woorden energie, energiebesparing en de uitdrukkingen Geen energie hebben en Moeten bijtanken. De leerlingen hebben nagedacht over de veranderingen voor het milieu bij een te hoog energieverbruik. Deze kennis kan worden toegepast bij activiteit 2. 2) Placemat Onderwerp uit de toekomst Subdoel 2,3 25 minuten Werkvorm Groepsopdracht Placemat maken Benodigdheden uit de toekomst (U kunt deze vinden in de map Startactiviteit.) Groot vel papier voor elke groepje van vier leerlingen. Stift voor elke groepje van vier leerlingen. De leerlingen krijgen een mail van een meisje dat in het jaar 2025 in groep 5 zit. Ze bedankt iedereen die zijn best heeft gedaan met het besparen van energie. Het zag er namelijk naar uit dat het niet leefbaar meer zou zijn in Nederland als er geen energie werd bespaard. Gelukkig is door de enorme inzet van kinderen en volwassenen, het gebruik van schone energie enorm toegenomen (voorbeelden worden in de mail genoemd). De kinderen gaan uiteen in groepjes van vier en werken een placemat uit aan de hand van de volgende vraag: Wat hebben de kinderen en de volwassenen gedaan om het gebruik van schone energie te stimuleren? (Kijk voor een uitleg voor het maken van een placemat naar het bestand maken van een placemat in de map handige documenten.) Resultaat De leerlingen hebben hun voorkennis geactiveerd en geïnventariseerd. De leerlingen hebben nagedacht over de relatie milieu energie. De leerlingen hebben gewerkt aan taalvaardigheid: spreken, luisteren, schrijven, discussiëren, presenteren. 8

9 3) Klassengesprekje Onderwerp Wat hebben we geleerd? Subdoel 1,2,3, minuten Klassengesprek + themahoek maken Benodigdheden tafel doeken Vertel over de projectweek/periode. In deze periode gaan we samen energie besparen. Vertel ook dat we alles wat we maken, verzamelen in een themahoek. De leerlingen mogen de hoek inrichten. Deze verzameling wordt geëxposeerd tijdens de eindactiviteit: de Energiemarkt. Dan mag je in elke klas kijken wat de kinderen daar geleerd hebben over energie en gedaan hebben om energie te besparen. Resultaat De leerlingen hebben een start gemaakt met de themahoek: de eerste resultaten worden hier tentoongesteld. 9

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron!

Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Energie 5 en 6 3 Fossiele brandstoffen? De zon is de bron! Filmpjes werkblad Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: weten dat fossiele brandstoffen hele oude resten van planten zijn. kunnen een

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 6, 7, 8 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 6, 7, 8 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing:

Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Voorbeeld van een lessenserie over energiebesparing: Deze lessenserie is niet helemaal door ons gemaakt maar gedeeltelijk afkomstig van www.webquests.nl Lesdoelen: kerndoelen leerdoelen 4,34,39 Leerlingen

Nadere informatie

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl

Een goede vangst! Een goede vangst 2014 - http://omwb.braintrigger.nl Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor

Nadere informatie

De Energiezuinige Wijk - De opdracht

De Energiezuinige Wijk - De opdracht De Energiezuinige Wijk De Energiezuinige Wijk De opdracht In deze opdracht ga je van alles leren over energie en energiegebruik in de wijk. Je gaat nadenken over hoe jouw wijk of een wijk er uit kan zien

Nadere informatie

Tekst lezen en vragen stellen

Tekst lezen en vragen stellen Tekst lezen en vragen stellen 1. Om een tekst goed te begrijpen is het erg belangrijk om een tekst actief te lezen. In de uitleg lees je hoe je dat moet doen. Als je actief leest, dan: - controleer je

Nadere informatie

Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL

Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Greenpeace is een organisatie die ereldijd opkomt voor het milieu. We illen de natuur en de dieren daarin beschermen.

Nadere informatie

Energie in de school

Energie in de school Energie 5 en 6 6 Energie in de school Onderzoek in de school Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: onderzoeken hun omgeving op verwarming, verlichting, elektrische apparaten en isolatie. ervaren

Nadere informatie

Een goede vangst! Opdracht van Domein en Knaapen Groep: een goede vangst - http://domein.braintrigger.nl

Een goede vangst! Opdracht van Domein en Knaapen Groep: een goede vangst - http://domein.braintrigger.nl Een goede vangst! Om fijn te leven maak je veel gebruik van energie. Bijvoorbeeld om eten te koken, of om te spelen met een spelcomputer. Maar ook om het huis te verwarmen of jezelf te vervoeren. Voor

Nadere informatie

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3!

Voor het welzijn van kind en school. Klas 3! Voor het welzijn van kind en school Klas 3! Wat is energie Energie heb je nodig om iets te doen. Je hebt het nodig om een auto mee te kunnen laten rijden, een huis mee te verwarmen of een fabriek mee te

Nadere informatie

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke?

GROENE TEST. Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? GROENE TEST Naam:.. 1. Het verbruik van fossiele grondstoffen veroorzaakt ecologische problemen. Welke? O Afkoeling van het klimaat O Meer vulkaanuitbarstingen O Zure regen O Zoete regen 2. Waarvoor dienen

Nadere informatie

www.praktischtechniek.nl

www.praktischtechniek.nl D. Bekijk nu de andere zaklampen. Vul de tabel in. Werken alle zaklampen? Ja / nee Omdat: Welke zaklamp schijnt het langst? Techniekkit: Noord Nederland Domein: Energie omzetting Competentie: Ontwerpen

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Studie en loopbaan Keuze- en Loopbaanvaardigheden 3-4 vmbo Bespreek met vakdocenten mogelijkheden om leerlingen in de vaklessen feedback over zichzelf te laten vergaren. Deel Vaardigheid:

Nadere informatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie

Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis (dubbele les) Groep 8 Verdiepingsles: Lagerhuis voorbereiding. Leerkrachtinformatie Leerkrachtinformatie (dubbele les) Lesduur: 2 x 50 minuten (klassikaal) Introductie van de activiteit 1. Deze klassikale les bestaat uit twee delen: Voorbereiding Uitvoering voorbereiding Lesduur: 50 minuten

Nadere informatie

Een duurzame auto INHOUD OPDRACHT DOELEN

Een duurzame auto INHOUD OPDRACHT DOELEN Een duurzame auto Dit is een eerste versie van de nieuwe activiteitsuggesties, passend bij de leerlijnen die ontwikkeld zijn bij de leer. Ze zijn nog in ontwikkeling en zullen in de komende tijd verder

Nadere informatie

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje

Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje ENERGIE Wat moet je doen? Lees de informatie in dit pakketje Zoek meer informatie op de computer en bekijk filmpjes over het onderwerp (achterin deze lesbrief staan websites en links voor filmpjes) Overleg

Nadere informatie

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht

en zelfbeeld Lichamelijke ontwikkeling Lesdoelen: Werkvormen: Benodigdheden: Kinderboeken: Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht I Lichamelijke ontwikkeling en zelfbeeld Les 1: Wie ben ik Lesoverzicht Lesdoelen: Kinderen worden zich meer bewust van eigen talenten en eigenschappen en ontwikkelen een positief zelfbeeld. Kinderen kunnen

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening

1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% Er is helemaal geen klimaatprobleem. Weet niet / geen mening 1. Hoe dringend vindt u het klimaatprobleem? Helemaal niet dringend, we 1% kunnen wel even wachten met grote maatregelen 17% 1 Een beetje dringend, we kunnen nog wel even wachten met grote maatregelen,

Nadere informatie

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst

Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 5 Mijn idee over energie in de toekomst Lesduur: 25 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten waarom je zuinig met elektriciteit moet zijn. De leerlingen kunnen

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1, vmbo Duurzame stroom in het EcoNexis huis Vooraf Er zijn steeds meer mensen op de wereld. En die hebben gemiddeld ook steeds meer geld te besteden. Daarom is er steeds meer energie nodig.

Nadere informatie

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen

1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen 2. 1. Lessuggesties Oriënterende en activiteiten op klasniveau 1.7 Kwartet over de verschillende energiebronnen Dit kwartet is een syntheseactiviteit. De meeste aspecten van energie die aan bod zijn gekomen,

Nadere informatie

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT

QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT QUESTIONBOXLES ZONNECELLEN EN ELEKTRICITEIT Colofon Auteur: Amy Beerens Contact: Maarten Reichwein, WKUU, wetenschapsknooppunt@uu.nl of 030-25 33 717 INHOUDSOPGAVE Inhoud 1 Doel van de les 2 2 Opzet lesplan

Nadere informatie

Duurzame stroom in het EcoNexis huis

Duurzame stroom in het EcoNexis huis Groepsopdracht 1 Duurzame stroom in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit, en de welvaart stijgt ook steeds meer. Daarom neemt de vraag naar energie (elektriciteit, gas, warmte) wereldwijd

Nadere informatie

SLUIPVERBRUIK IN HUIS

SLUIPVERBRUIK IN HUIS SLUIPVERBRUIK IN HUIS Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting

Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting Intersteno Ghent 2013- Correspondence and summary reporting DUTCH Wedstrijd Correspondentie en notuleren De wedstrijdtekst bevindt zich in de derde kolom van de lettergrepentabel in art. 19.1 van het Intersteno

Nadere informatie

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid

Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Leerkrachtinformatie Groep 8 - Les 4 Duurzaamheid Lesduur: 30 minuten (zelfstandig) DOEL De leerlingen weten wat de gevolgen zijn van energie verbruik. De leerlingen weten wat duurzaamheid is. De leerlingen

Nadere informatie

Energie: hoe duurzaam is jouw school? Esther van der Meer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.

Energie: hoe duurzaam is jouw school? Esther van der Meer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs. Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Esther van der Meer 05 June 2013 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/31896 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad

Werkblad huismodule. Quintel Intelligence. Antwoordblad Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. Dashboard onderdelen CO₂ uitstoot (ton per

Nadere informatie

Themadag Energie op school

Themadag Energie op school De hele school doet mee aan Energie op school. De focus ligt op besparing door gedragsverandering. Leerlingen bedenken hoe je met zijn allen het energieverbruik kunt terugbrengen en ze ontwikkelen een

Nadere informatie

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace

HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL. Bernd Roemmelt / Greenpeace HET KLIMAAT EN DE NOORDPOOL Bernd Roemmelt / Greenpeace 2. NOORDPOOL OPDRACHT 1 Bekijk het filmpje: 1. Welke landen liggen rondom de Noordpool? 2. In welke zee ligt de Noordpool? Bernd Roemmelt / Greenpeace

Nadere informatie

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 3, 4, 5

Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW. Groep 3, 4, 5 Lessuggesties energie Ter voorbereiding van GLOW Groep 3, 4, 5 Eindhoven, 8 september 2011 In het kort In deze lesbrief vind je een aantal uitgewerkte lessen waarvan je er één of meerdere kunt uitvoeren.

Nadere informatie

Afval als voedsel - voedsel maken zónder olie

Afval als voedsel - voedsel maken zónder olie Landbouw graad 2 Afval als voedsel - voedsel maken zónder olie Lesvoorbereiding Toon de foto's industriële landbouw op het smartboard Print en knip de boomkaarten en de tuinbouwkaarten zoveel keer uit

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Energieteams groep 7 8

Energieteams groep 7 8 Energieteams groep 7 8 Als de problemen en oplossingen voor klimaatverandering helder zijn, kun je de leerlingen van groep 7 en 8 energieteams laten vormen. Ieder team krijgt een eigen missie! Hieronder

Nadere informatie

Handleiding basiswoordenschat.

Handleiding basiswoordenschat. basiswoordenschat. Inleiding. In de basismodule wordt een basis van ongeveer 80 woorden gelegd. Deze woorden worden aangeboden om de woordenschat, maar ook om de communicatieve vaardigheden van de cursist

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief

Arie Aardvarken. Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief Arie Aardvarken Lesbrief In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat

Nadere informatie

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3.

Ik kan de meeste energie besparen door de volgende maatregel(en) toe te passen: 1. 2. 3. Antwoordblad Opdracht 1 Noteer de startwaarden en scores Kijk bij het dashboard. Noteer de startwaarden en scores die je hier ziet staan in de tabel hieronder. CO₂ uitstoot (ton per jaar ) Investeringen

Nadere informatie

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM

VAN VERZAMELING TOT MUSEUM VAN VERZAMELING TOT MUSEUM Erfgoed, natuur én beeldende kunst Cultureel erfgoed / beeldend Groep 1/2 primair onderwijs Colofon Ontwikkeling en tekst: i.o.v. Cultuurkust Alinde Hoeksma Stichting Cultuurkust

Nadere informatie

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA

LESBRIEF GROEP THEMA: CHINA LESBRIEF GROEP 5 + 6 THEMA: CHINA Verwerkingsopdrachten & kopieerbladen voor Samsam nr. 1, 2017 Zo gebruikt u Samsam in de klas Weinig tijd: bekijk de filmpjes bij opdracht 1. Verdieping: kopieer de werkbladen

Nadere informatie

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips

Arie Aardvarken. Lesbrief. Tips Lesbrief Arie Aardvarken In Naturalis ontmoet u met uw groep Arie Aardvarken. Hij laat uw leerlingen ontdekken dat dieren heel handig in elkaar zitten. Het museumbezoek bestaat uit een interactieve rondleiding

Nadere informatie

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam

TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam TEAM 3, energiegebruik en schone energieteam Naam:.. School:.. Groep:.. Eigen Energie op school p. 1 ONDERZOEK NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE Afspraken om van jullie team een superteam te maken

Nadere informatie

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden.

De lamp. Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Copyright Vakcollege Groep B.V. 2011. Alle rechten voorbehouden. De lamp Met lampen is het als met schoenen; ze zijn vanzelfsprekend en je ziet ze overal. Pas als de stroom een keer uitvalt, merk

Nadere informatie

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les

Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Waar groeit mijn eten? handleiding afsluitende les Uitgave: Amsterdams NME Centrum Waar groeit mijn eten? handleiding - afsluitende les Ontwikkeld in opdracht van Vereniging Boerenstadswens www.boerenstadswens.nl

Nadere informatie

Duurzaamheid. Sander Niessing. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76953

Duurzaamheid. Sander Niessing. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/76953 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Sander Niessing 11 May 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/76953 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Lesideeën groep 1 en 2

Lesideeën groep 1 en 2 2 Doelstellingen Na het project kunnen de kinderen vertellen hoe een tandarts en een tandheelkundige praktijk eruitzien. Ook kunnen de kinderen vertellen hoe, wanneer en hoe vaak ze tandenpoetsen. Werkwijze

Nadere informatie

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden.

Instructie voor leerlingen.. 5. Gebruik van de lesbrieven. 6. Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7. Wat wil je zijn en worden. VOORBEELD DE KLAS ALS TEAM (LEERLINGENBOEK) INHOUDSOPGAVE Instructie voor leerlingen.. 5 Gebruik van de lesbrieven. 6 Lesbrief: Wat wil je zijn en worden.. 7 Wat wil je zijn en worden. 11 Wat wil je zijn

Nadere informatie

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer

Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer ELEKTRICITEIT TELT! Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting Elektrische

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding

Digitale huismodule. Quintel Intelligence. Inleiding Inleiding s Ochtends word je gewekt door je smartphone. Je doet een lamp aan en zet de verwarming een graadje hoger. Snel onder de douche, haar föhnen. Dan kopje thee zetten of een glas melk uit de koelkast

Nadere informatie

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland

Tropisch Nederland. 1. Aanzetten. 1.a Tropisch Nederland 1. Aanzetten Tropisch Nederland 1.a Tropisch Nederland Jij gaat aan de slag met het dossier Tropisch Nederland. Welke onderdelen van het dossier ga jij maken? Overleg met je docent. GA IK DOEN STAP ONDERDEEL

Nadere informatie

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën:

De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: > Categorieën De vragen sluiten aan bij de belevingswereld van de leerlingen en zijn onderverdeeld in de volgende vijftien categorieën: 1 > Poten, vleugels, vinnen 2 > Leren en werken 3 > Aarde, water,

Nadere informatie

Les 17 Zo zeg je dat (niet)

Les 17 Zo zeg je dat (niet) Blok 3 We hebben oor voor elkaar les 17 Les 17 Zo zeg je dat (niet) Doel blok 3: Leskern: Woordenschat: Materialen: Leerlingen leren belangrijke communicatieve vaardigheden, zoals verplaatsen in het gezichtspunt

Nadere informatie

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen?

Sheet 2: Bekijk met de kinderen de tussenstand van Afval the Game op Instagram en/of Facebook. Hoe gaat het bij de kinderen met inzamelen? Afval the Game Docentenhandleiding les 2 Duur Voor deze les hebt u ongeveer 80 minuten nodig. Leerdoelen De kinderen hebben in de vorige les geleerd dat het belangrijk is om plastic te scheiden, zodat

Nadere informatie

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik

Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik Gastlessen Duurzaam Energie Gebruik 17 en 19 november 2009 Strabrecht College, Geldrop HAVO/VWO-2 Het doel Het doel van deze gastlessen is om de leerlingen bewust te maken van energieverbruik. De gastles

Nadere informatie

Lesbeschrijving Nederlands

Lesbeschrijving Nederlands Lesbeschrijving Nederlands Overzicht Leerjaar 1 VOx leerlijn nr. 1 Mondelinge taalvaardigheid Onderdeel nr. 2. Leesvaardigheid Subonderdeel nr. 2.1 Zakelijke teksten Lesnummer 9 Titel van de les Onderdelen

Nadere informatie

Groep 6 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Kaarsenmaken. www.natuurmilieuweb.nl

Groep 6 t/m 8. De regio zit vol energie! Informatieblad + Docentenhandleiding. Kaarsenmaken. www.natuurmilieuweb.nl Energieneutraal 2040 Aalsmeer - Amstelveen - Diemen - Ouder-Amstel - Uithoorn Groep 6 t/m 8 Informatieblad + Docentenhandleiding De regio zit vol energie! www.natuurmilieuweb.nl Overzicht Informatieblad:

Nadere informatie

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1:

lesbrieven water verzamelen avonturenpakket de uitvinders en de verdronken rivier leerlingen werkblad Lesbrief 1: lesbrieven leerlingen werkblad Lesbrief 1: water verzamelen Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's.

ENERGIE BESPAREN. Je kunt de koffer natuurlijk nog aanvullen met andere interessante materialen of foto's. ENERGIE BESPAREN De energiekoffer 1 Hoe ga je zelf aan de slag? Koop een koffer aan en vul ze met: een spaardouchekop een bruismondstuk en doorstroombegrenzer spaarlampen een tijdschakelklok/timer een

Nadere informatie

weet dat een zonnepaneel net als een batterij energie levert weet waar een auto aan moet voldoen om op zonnepanelen een auto die op zonneenergie

weet dat een zonnepaneel net als een batterij energie levert weet waar een auto aan moet voldoen om op zonnepanelen een auto die op zonneenergie Gebruik de zon GROEP 7-8 72 65 minuten 1, 42, 44 en 45 De leerling: weet dat de zon gebruikt kan worden om bruikbare elektrische energie op te wekken kan voorbeelden noemen waarbij energie van de zon gebruikt

Nadere informatie

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen

Zuinig wonen. 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen 10. Doe de VREG-test! Bekijk zeker de website: http://www.vreg.be/nl/doe-de-v-test-voorgezinnen Hier vergelijk je de verschillende producten van de verschillende energieleveranciers. Zo kun je zien wat

Nadere informatie

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening

de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening de 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening De 6 belangrijkste misvattingen op de weg naar een 100% duurzame energievoorziening BEKENDHEID EUROPESE ENERGIEDOELSTELLINGEN

Nadere informatie

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties;

Introductie. De kit bestaat uit verschillende materialen en een DVD. Op de DVD staan de volgende bestanden: Handboek over Gebouwen, met animaties; IUSES Toolkit Introductie Met deze experimentele toolkit kunnen experimenten uitgevoerd worden op het gebied van energie efficiency, energiebesparing en duurzame energie. Hij is ontwikkeld voor docenten

Nadere informatie

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec)

Kernenergie. kernenergie01 (1 min, 22 sec) Kernenergie En dan is er nog de kernenergie! Kernenergie is energie opgewekt door kernreacties, de reacties waarbij atoomkernen zijn betrokken. In een kerncentrale splitst men uraniumkernen in kleinere

Nadere informatie

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03

http://enquete.groenepeiler.nl/admin/statistics.aspx?inquiry=47 1 van 13 5-7-2011 17:03 1 van 13 5-7-2011 17:03 Enquête Enquête beheer Ingelogd als: aqpfadmin Uitloggen Enquête sta s eken Enquête beheer > De Klimaat Enquête van het Noorden > Statistieken Algemene statistieken: Aantal respondenten

Nadere informatie

Oorzaak-gevolgschema (denkactiviteit: op volgorde zetten) Logisch-mathematische intelligentie (rekenknap) Clib-niveau 79/8+

Oorzaak-gevolgschema (denkactiviteit: op volgorde zetten) Logisch-mathematische intelligentie (rekenknap) Clib-niveau 79/8+ Handleiding niveau C Onderwerp Schone Lucht Rally 2014 Strategie Vragen stellen Sleutelschema Oorzaak-gevolgschema (denkactiviteit: op volgorde zetten) Intelligenties Logisch-mathematische intelligentie

Nadere informatie

Thema In en om het huis

Thema In en om het huis http://www.edusom.nl Thema In en om het huis Lesbrief 24. Een wasmachine kopen. Wat leert u in deze les? Wat u kunt zeggen als u een wasmachine wilt kopen. Zeggen hoe groot iets is. Vergelijkingen. Veel

Nadere informatie

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2

Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Totale uitstoot in 2010: 14.000 kiloton CO 2 Industrie Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 1% besparing op gas en elektra per jaar. Totaal is dat 8 % besparing in 2020. Opbrengst: 100 kiloton.

Nadere informatie

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis

Energiebesparingswijzer. STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012. Geld besparen met handige energietips voor thuis Energiebesparingswijzer STIJLGIDS COMMUNICATIE VERSIE 01 _Oktober 2012 Geld besparen met handige energietips voor thuis Energie besparen, snel verdiend! Ieder jaar betaal je veel geld voor een warm huis,

Nadere informatie

Achtergrondinformatie The Bet

Achtergrondinformatie The Bet Achtergrondinformatie The Bet Wedden dat het ons lukt in 2 maanden 8 % CO 2 te besparen! In 1997 spraken bijna alle landen in het Japanse Kyoto af hoeveel CO 2 zij moesten besparen om het broeikaseffect

Nadere informatie

VERLENGEN KOPEN RUILEN BETALEN

VERLENGEN KOPEN RUILEN BETALEN http://www.edusom.nl Thema In en om het huis VERLENGEN KOPEN RUILEN BETALEN Lesbrief 26. Herhaling thema Wat leert u in deze les? De woorden uit les 22, 23, 24 en 25. Veel succes! Deze les is ontwikkeld

Nadere informatie

Communiceren met ouderen

Communiceren met ouderen Communiceren met ouderen 1. Introductie a) Het SEE-GREEN project Het SEE-GREEN project is een Europees initiatief om de gevolgen voor de oudere generatie burgers in onze gemeenschappen te bepalen wanneer

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

- Materialen verzamelen en klaarzetten voor de les;

- Materialen verzamelen en klaarzetten voor de les; Een Familie foto - 120 minuten (2x 60) Les 1 Benodigdhede n Tijdsduur Doen Vertellen/ vragen Doel Voorbereiding - Fotolijstje met foto familie; - Wit - Kartonnen doos(grootte schoenendoo s) - Foto op papier(van

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: WATER VERZAMELEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Opdracht 4: Brainstorm over water Bouw een water-takel-kraan

Nadere informatie

Teken een architect. Lees het volgende verhaal:

Teken een architect. Lees het volgende verhaal: Teken een architect Lees het volgende verhaal: Een architect heeft een hele dag nagedacht over een nieuwe brug die gebouwd moet worden. Via de brug moet het verkeer, ook zware vrachtwagens, over een brede

Nadere informatie

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van "herwinbare" energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water

Module 4 Energie. Vraag 3 Een bron van herwinbare energie is: A] biomassa B] de zon C] steenkool D] aardolie E] bewegend water Module 4 Energie Vraag 1 Wat hoort bij het indirect energieverbruik van een apparaat? Kies het BESTE antwoord A] De energie wat het apparaat nuttig verbruikt. B] De energie die het apparaat niet nuttig

Nadere informatie

Drukte bij de molen groep 5/6

Drukte bij de molen groep 5/6 Verhalend ontwerp over Olie- en Koren Woldzigt in Roderwolde Drukte bij de groep 5/6 Episode 1: Mensen rond 1900 De leerkracht laat een oud kistje of blikje zien. Daarin zitten allemaal kaartjes. Op die

Nadere informatie

Actief bezig met de I-CE!

Actief bezig met de I-CE! Actief bezig met de I-CE! Speciaal voor dorpshuizen heeft inrg een aantal leuke tips en weetjes over energiebesparing verzameld! In deze mail geeft inrg een aantal tips en weetjes over de I-CE die onlangs

Nadere informatie

1 DISK, Boom Amsterdam

1 DISK, Boom Amsterdam aan dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets met iets anders verbonden is al al dit woord gebruik je om uit te drukken dat iets eerder gebeurt dan je dacht alles, allemaal bij in de buurt van iets

Nadere informatie

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK

WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK WIJ BESLISSEN MEE: KINDEREN EN INSPRAAK VOORBESPREKING Een kinderreglement Kinderen laten nadenken over de rechten van het kind. Verzamel samen met de kinderen materiaal uit de media waarin kinderen betrokken

Nadere informatie

wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus

wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus wie ben k? Ik ben... Samen aan de slag met de Ik ben teksten van Jezus COLOFON ISBN 9789033832932 NUR 224 WIE BEN IK? 2015 Ark Media Donauweg 4, 1043 AJ Amsterdam www.arkmedia.nl Geschreven door Nieske

Nadere informatie

Zonnepanelen op school. Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen. Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen

Zonnepanelen op school. Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen. Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen Zonnepanelen op school Team 1: Meten Onderzoek naar de opbrengst van zonnepanelen Jullie gaan meten wat zonnepanelen aan energie opbrengen 1. SAMENWERKEN IN EEN TEAM Jullie gaan samenwerken in een team.

Nadere informatie

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs

28 november 2015. Onderzoek: Klimaattop Parijs 28 november 2015 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de

Nadere informatie

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8

Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Lesbrief basisonderwijs groep 5 t/m 8 Deze lesbrief is gemaakt ter gelegenheid van Warme Truiendag 2009 door De Groene Poolster te Den Helder en geactualiseerd en bijgewerkt door MEC DE Witte Schuur in

Nadere informatie

Presenteren. Oriëntatie

Presenteren. Oriëntatie Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk

Nadere informatie

Virtuele Diaconale Klimaatstraat Wageningen

Virtuele Diaconale Klimaatstraat Wageningen KND-Klimaatwedstrijd Virtuele Diaconale Klimaatstraat Wageningen Naam: Leeftijd: Kerkgebouw: Uiterste inleverdatum is 3 maart 2017 tijdens de kindernevendienst, of in de brievenbus bij Joke de Jong, Dolderstraat

Nadere informatie

Ga een boodschap doen in een Nederlandse winkel. Je moet wachten tot je aan de beurt bent. Als je wacht, luister je goed als andere mensen praten.

Ga een boodschap doen in een Nederlandse winkel. Je moet wachten tot je aan de beurt bent. Als je wacht, luister je goed als andere mensen praten. Bij hoofdstuk 16 - vragen. : Ga een boodschap doen in een Nederlandse winkel. Je moet wachten tot je aan de beurt bent. Als je wacht, luister je goed als andere mensen praten. Hoor je mensen vragen stellen?

Nadere informatie

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk?

Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie. Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Takenblad Plusklas Ontdekken Periode 2 : Herfstvakantie tot kerstvakantie Naam : Wat is de bedoeling? Opdracht: Spoorzoekers Van wie is die vingerafdruk? Er is een misdaad gepleegd! Een dief heeft de computer

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Junior FIRST LEGO League

Junior FIRST LEGO League Junior FIRST LEGO League Elke dag maken wij keuzes op het gebied van energie. We verwarmen onze huizen, voorzien auto s van brandstof, laden onze mobiele telefoon op, computers worden van stroom voorzien,

Nadere informatie

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb

lesbrieven avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel leerlingenbestand Lesbrief 1: Opdracht 1: Maak een energieweb lesbrieven leerlingenbestand Lesbrief 1: Sunny Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren avonturenpakket de uitvinders en het zonnewiel Opdracht

Nadere informatie

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder

Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Bijlage E Energiemanagement Actieplan CO2- Prestatieladder Energiemanagement Actieplan 2015 CO 2 -Prestatieladder Sarens Nederland Pagina 28 van 40 E.1 Inleiding Uit CO2 uitstoot berekeningen over 2013

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL LESBRIEVEN LEERLINGENBESTAND LESBRIEF 1: SUNNY Opdracht 1: Maak een energieweb Opdracht 2: Teken Sunny de elektrische auto Opdracht 3: De zonnetoren AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS EN HET ZONNEWIEL Copyright

Nadere informatie

TEAM 5 ENERGIE. onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL

TEAM 5 ENERGIE. onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL TEAM 5 ENERGIE onderzoek naar energiegebruik en schone energie JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR ENERGIEGEBRUIK EN SCHONE ENERGIE OP SCHOOL VERSIE 2 2012 2 TEAM 5 - energiegebruik en schone energie UITNODIGING

Nadere informatie

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit

Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Energie 5 en 6 2 Elektriciteit en stroom, wat is het? Proefjes met stroom en electriciteit Doelen Begrippen Materialen De leerlingen: begrijpen hoe elektriciteit en stroom ontstaan, als een brandstof wordt

Nadere informatie

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR

VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR VRAGENLIJST LEERKRACHT ONDERBOUW TUSSENDOELENMONITOR INHOUDSOPGAVE Beginnende geletterdheid Doelen blz. 3 Activiteiten blz. 3 Evaluatie blz. 4 Speciale leerbehoeften blz. 4 Mondelinge communicatie Doelen

Nadere informatie

TEAM 4 ENERGIE. onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL

TEAM 4 ENERGIE. onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL TEAM 4 ENERGIE onderzoek naar stekkers en apparaten JULLIE GAAN ONDERZOEK DOEN NAAR STEKKERS EN APPARATEN OP SCHOOL VERSIE 2 2012 2 TEAM 4 - stekkers en apparaten UITNODIGING ENERGIE, WAT IS DAT EIGENLIJK?

Nadere informatie

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis

Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Werkblad 1, mbo Duurzame elektriciteit in het EcoNexis huis Inleiding De wereldbevolking groeit al jaren vrij stevig. En de wereldwijde behoefte aan energie groeit mee: we kúnnen simpelweg niet meer zonder

Nadere informatie