Database technologieclusters.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Database technologieclusters."

Transcriptie

1 Database technologieclusters. 1 Ruimtesegment 1.1 Payload/Detectoren/Communicatie EM-spectrum Optisch Actief M Nee Fotonica Ja Nee Nee Laser, optoelectronica, laserdetectoren Toelichting: Laser on a chip samen met IR, VIS, UV integratie van optische elementen maakt Cosine, TUD-DEOS, kleine multipurpose detectoren mogelijk TBD met klein verbruikt vermogen. De Laseraltimeter, microlaser, laserspectrometers/- levensduur van lasers is nog beperkt. NL analysers, Laser Mass Spectrometer, LIDAR kleine speler. Planeetonderzoek (Europa en andere manen), aardobservatie, kleine missies, remote sensing Vliegtuig remote sensing, UAV, microscopen Microlaser Wetenschap 17 A, 23 B IV EM-spectrum Optisch passief M Nee Generiek Ja Nee Ja spectrometers: Bolometers, TES, KID, CCD, MCP, SPEX, gratings, superconducting/heterodyne receivers, optics, mixers, optische chips Gebruik voor kleine satellieten? Commercieel gebruik? Aansluiting bij welke brede techn. Ontwikkeling? Voldoende heritage in NL? Recurring business? RV-project ervaring? Toelichting: Sterke heritage in NL op gebied van instrumentatie (SRON, TNO, cosine). Resolutie en gevoeligheid nemen toe, evenals complexiteit van het instrument. Veel one-offs, recurring zit vooral in de faciliteiten en de mensen in mindere mate in de producten. Trend naar compactere instrumenten die in meerdere banden meten. Goed toespitsen op NL IR, NIR, SWIR, VIS, UV, Thz, X-ray, gamma, SRON, TNO-S&I, DS, MECON, Cosine, TUD-DEOS, lionix ESA COSMIC VISION, EOEP, HSR camera's, spectrometers, astrofystische en atmosferische instumentatie, multispectrale imagers, integrated payloads expertise. Remote sensing in Sterrenkunde, astrofysica, atmosfeeronderzoek, aardobservatie, planeetonderzoek (exoplanets) Analysers, scanners, detectors op de grond, in de lucht (voedsel, stoffen in lucht/water, materiaalonderzoek, detectorpoortjes, ), remote sensing, microscopen fotonica wetenschap (NL) 16 A I, II, 16 B I, II, III, 16 C I, II, IV, V, 17 B I,II, III, IV, V, VI, 17 C II, III, 20 B I II, 23 B IV EM-spectrum Radio (RF) actief G Nee Generiek Ja Nee Nee Toelichting: TNO en NLR voor defensie Transmitter, transponder, antenneontwerp, arrays, Radar en Sar projecten uitgevoerd. kalibratie, antennes, netwerktechnieken, versterker, Breedbandige Phased array antennas in modulator, phased array, optical beam forming opkomst (Lionix, Thales, ASTRON). Er is Radio LG, MG, KG, RADAR, microwave, SAR technische heritage, ontbreekt NL RV Thales, TNO D&V, TUD-DEOS, ASTRON, NLR, ervaring. Zowel mogelijkheden voor LIONIX detectie als communicatie/navigatie. ARTES NSO eigenaar Radar, Sar, GPR, InSAR, breedbandige hoge capaciteit (of juist smalbandige lage capaciteit) zenders/ontvangers Aardobservatie, altimetrie, planeetonderzoek, telecommunicatie, navigatie Defensie, marine, exploratie, UAV, geïntegreerde uitleeselectronica, mini-radar met hoog vermogen, RF fotonica Defensie / Wetenschap / telecommunicatie / Navigatie 06 E III, 07 A I II III IV V, 12 A III, 23 B VII

2 EM-spectrum Radio passief A Nee Generiek Ja Nee Nee Transmitter, transponder, antenna, versterker, modulator, signaalverwerking Toelichting: Meerdere antennes => radiointerferometrie (statisch OLFAR, Radio LG, MG, KG, passieve Radar dynamisch in swarms), ASTRON, JIVE, TU's, ISIS, netwerktechnologie en signaalverwerking LOFAR, OLFAR worden steeds belangrijker. Trend naar space-antennes, ground-based antennes geïntegreerde systemen (Thales). Breedbandige Phased array antennas in opkomst (Lionix, Thales, ASTRON). Space-Very Long Baseline Interferometry, Aardobservatie (SMOS), golfhoogte LOFAR, VLBI geïntegreerde uitleeselectronica, mini-radar met hoog vermogen Wetenschap dynamische interferometry 12 A II, 12 A III, 17 C I, 23 B III Ander meetgrootheden - afstand/tijd G Nee Generiek Nee Nee Nee Optisch/laser, radio/radar, tijdmeting Toelichting: bij fundamentele fysica labs Tijd, fase, golflengte vinden ontwikkelingen plaats (bv. op TNO D&V, ASTRON, TUD-EWI, gebied van optische klokken) die meer en GPS receivers, klokken, radio/radar ontvangers/zenders meer raakvlakken laten zien met technologieontwikkelingen binnen de RV, zoals ook zichtbaar bij ESA meetings. nog niet Navigatie, marine, RDS, UAV plaatsbepaling, location based services Navigatie, radioplaatsbepaling 6 E V, 16 C III Andere meetgrootheden - snelheid / versnelling / zwaartekracht G Nee Generiek Ja Nee Nee Elektrostatische detectie, stroom/voltmeting, feedback systemen, versterkers, MEMS, SQUIDS, snelle AD- DA conversie Toelichting: MEMS en ASICS zijn een enabling technologiën die in de komende jaren (5-10) geminiaturiseerde highperformance versnelling, g, (gevoelige) sensoren SRON, UT/MESA+, Melexis, TNO, TUD, opleveren. In buitenland RV partijen actief, als NL wil meedoen dan actief oppakken. In kleine satellieten toepasbaar in AOCS. Er is voorstel gedaan om verschillende sectoren samen deze technologie te laten Accelerometer, gradiometer, gyroscoop, microgradiometer ontwikkelen. Planeetonderzoek, aardobservatie, kleine missies, formatievliegen, AOCS, Navigatie, inertial navigation, trilling/stabilisatie, exploratie, aerial survey, zwaartekracht, boreholes, MEMS gravimeters 15 A IV, 15 E, 23 B VIII Andere meetgrootheden - in situ sensing A Nee Generiek Ja Nee Nee Microfluidic chips, lichtgeleidende chips, biotracers, Optical Fiber ringtechnologie Toelichting: Door ontwikkelingen op Microtechnologie zijn Lab-on-a-chip metingen door direct contact met subject applicaties mogelijk. Apperture beperkt => Lionix, TNO I&T, UT/MESA+, WUR, Dutch Space directe sensing technieken. Ook snellere Lab-on-a-chip, (Life marker chip), Optical Fiber ring (P,T, sensor), of nauwkeuriger signaalverwerking (filters, schakelingen) komen eraan. planeetonderzoek, atmosfeeronderzoek, ISS, in-situ research druksensoren, molecuuldetectie Lab-on-a-chip gezondheidzorg 14 A I, 17 C III

3 1.2 Platformtechnologie AOCS AOCS - sensoren A Ja Generiek Ja Ja Ja Detector technology, vector sensing technology, mechatronica Toelichting: plannen voor het integreren verschillende sensoren tot één AOCS VIS, UV, B, versnelling, zwaartekracht sensor suite, als dit te TNO T&I, Bradford, Philips, TUD-SSE, ISIS, UT platformonafhankelijk of voor constellaties ESA missies, commerciele satellieten ontwikkeld kan worden is er recurring business Plug and play compatability en Sunsensors, Magnetometers, Star trackers, Gyroscopes verdere standaardisatie zou zeer wenselijk zijn. standregeling satellieten, modules, stations. lichtregulering in auto's en kantoren digitale sensoren, plug and play ESA, universiteiten en commerciele markt commerciele constellaties, formatievliegen 5 B I II AOCS / GNC - actuatoren A Ja Generiek Ja Ja Ja motoren, opnemers, feedbacksystemen, mechatronica, reactiewielen, mems DS, TNO T&I, NLR, APP, TUD-SSE, ISIS, BE Magnetotorquers, Reaction Wheels, Proportional Micro Thruster (micropropulsie), Gyroscopes, Magnetic Attitude Stabilization System standregeling satellieten, modules, stations. plug and play, geintegreerde AOCS systemen ESA, universiteiten en commerciele markt Toelichting: Veel van de genoemde producten / output zijn zowel voor de grotere satellitieten (BR & TNO) als de kleinere satellieten (ISIS) verkrijgbaar. Plug and play compatability en verdere standaardisatie zou zeer wenselijk zijn. commerciele constellaties 15 A I, II, IV, V AOCS - systemen A Ja Generiek Ja Ja Nee Toelichting: In het verleden heeft DS standregel algoritmen, geïntegreerde AOCS systemen diverse systemen geleverd. Momenteel weinig interesse uit die hoek. Plug and TNO T&I, BE, ISIS, TUD-SSE, Dutch Space, NLR Play interfaces bieden mogelijkheid componenten eenvoudig in satellietsysteem te configureren. Veel interesse vanuit defensie US (ORS). standregeling satellieten Zweden werken samen met amerikanen. plug and play 5 B I, II Onboard Communicatie A Ja Generiek Ja Ja Nee Toelichting: eerste ideeen vanuit TUD bij netwerktechnologie, bekabeling, connectors, spacewire, WiFi, s/w, Plug and Play, Bluetooth, RF kleine satellieten (bluetooth). Nog geen werkende applicaties kbps Mbps, dataverkeer Satserv, TUD-EWI&LR, ISIS, TNO-ICT, Fokker ELMO fractionated spacecraft (swarms), alle (monolitische) satellieten Niet specifiek Rv ontwikkeling, Gebruik van standaard communicatie protocollen, Radiatie hardening van componenten noodzakelijk? embedded systems, draadloze communicatie niet in RV 06 A III

4 1.2.3 On board software Onboard Data Systems A Ja ICT/Software Ja Ja Ja Toelichting: Nl expertise spitst zich toe op data compressie. Vooral bij NLR en Eonic. s/w, CPU, dataopslag, HK software, Plug and Play, FFT processing, payload data processing, microelectronics for digital and analogue applications NLR, Eonic, SSBV(?) alle satellieten (met hoge data rates) 01 A I II III, 02 A II, (satelliet) Propulsie A Ja Microtechnogie Ja Ja Ja koudgaspropulsie, microfabricatie, electrostatic energy, Toelichting: satellietstandregeling maakt gebruik van propulsiesystemen die voortstuwing voornamelijk zijn gebaseerd op chemische BE, APP, TNO-D&V voortstuwing (hydrazine) en koudgas dat TRP, GSTP vooralsnog in tanks is opgeslagen. Toekomst mogelijk voor CGG. koudgasgeneratoren, micropropulsie, drukopnemers, inflatable structures, waterstof/zuurstof thrusters, ionthrusters, kleppen voortstuwing, orbit maintenance (incl. de-orbit), oppompen structuren in ruimte, standregeling blussystemen, oppompen airbags geminiaturiseerde propulsie RV?? 19 A I, 19 B I, 20 C I, II, III Spacecraft bus/structures A Ja MateriaalkundeJa Ja Ja mechanische (koude en hete) structuren, systeem integratie DS, Fokker, Airborne, NLR, MECON, ISIS (delen van) satelliet platform, payloaddecks, lanceerderstructuren alle satellieten defensietoepassingen composieten ESA Toelichting: Zowel structuren voor lanceerders, reentry (uit het verleden) en satellieten. 20 G I IV, 20 K I

5 1.2.6 Elektrisch subsysteem zonnepanelen A Ja Microtechnogie Ja Ja Ja Dunne film zonnecellen, uitklap sytemen, system engineering. HDRM. Zonnepanelen Toelichting: DS ontwikkeld, ontwerpt en bouwt zonnepaneel systemen. Toelevering stroomopwekken door NL partijen van componeneten/onderdelen. DS, TUD, Philips, UTwente, RU, Airborne Composites Ontwikkelingen voor speciale panelen en div. Science en AO ESA. COTS (usa), ATV, Galileo nieuwe technologie. HDRM als onderdeel van SA mogelijkheid om breder in markt te zetten. uitklapbare zonnepanelen, body-mounted zonnepanelen energievoorziening alle satelieten hoogrendement zonnecellen op aarde, concentrator systemen dunne film technologien ESA, commerciele constellaties, AO en Science, USA telecom sats van OSC 03 B I, 15 B, 20 C I, II, III, 20 F I elektrische distributie A Ja Microtechnogie Ja Ja Ja convertors, ASICs, PCB's ontwerp Toelichting: Beperkte deelname NL robuste elektrische ontwerpen partijen. Geen foundries die voor de RV TUD, SystematIC, Lionix, SatServ, Eonic leveren. Ontwikkeling van elektrisch subsysteem, ASICs, PCB,s basiscomponenten op basis van micro optica alle satelieten Optical MEMS ESA, Telecom, Actieve antennes commerciele constellaties 01 C I, II Warmtehuishouding A Ja Microfluidics Ja Ja Ja Toelichting: Koeling op sub-systeem nivo bij instrumenten. Levering van systemen voor telecom markt (MPFL) nog niet bereikt. Er is een relatie met 8.2 Coolers, microcoolers, absorption coolers, twee fasen pompsystemen, warmteopslag, coatings en isolatie, conductive composites warmtetransport NLR, BE, DS, Thales-cryogenics, Airborne PEP, TRP Heaters, valves, containers, compressors, systemen, koeling detectoren, telecom sats ruisonderdrukking antennes (telecom), microcoolers (op chip), radiatoren, conductive panels ESA commerciele constellaties 21 A III, 21 B II,III, 21 D I III

6 2 Grondsegment 2.1 EGSE A Ja Generiek Ja Nee Ja Opnemers, feedback systemen, ADC/DAC, versterkers, SCOE, Toelichting: SatServ commerciele marktpositie verworven zonder steun. Standaard producten range voor satellietenbus. SatServ, NLR, SRON, ISIS, DS testopstellingen wordt specifiek per instrument/onderdeel ontwikkeld 8 D II 2.2 TM/TC, TT&C A Ja Generiek Ja Ja Ja Telescoop, grondantenne, netwerkconcepten, Toelichting:?? SatServ, TUD-EWI TT&C grondantenne systemen alle satellieten geautomatiseerde systemen 12 B I 2.3 Simulaties A Ja ICT/Software Ja Ja Ja s/w, modellen, data, kennis, ICT, Toelichting: Simulatie technologie is opgebouwd rondom Eurosim. DS, SRON, NLR, S&T, Logica, TASK24, Simuilatiemodellen worden in vele vakgebieden toegepast. s/w systemen, simulatoren, EUROSIM, Generieke simulaties/w voor willekeurige satellieten/missies, dedicated simulatoren 02 C, 08 C I 3 Missie Operaties 3.1 Data processing A Ja ICT/Software Ja Ja Ja Software voor grondprocessing Toelichting: Toolkits voor AO, operationele Logica, S&T, DS, NLR, TASK24, Triopsys software (OMI) signaalverwerking, simulaties, data exploitatie, complexe netwerken 01 A I, 02 C, 09 C III

7 3.2 Mission Control A Ja ICT/Software Ja Ja Ja operereren satellieten / constellaties, Toelichting: te denken valt aan satellietformaties waarbij de sats actief gecontrolleerd worden in bepaalde configuraties. Dit vraagt nieuwe technieken voor AOCS, newskies, satellite services, TUD-EWI (delfi-c3), ISIS nog niet netwerktechnologie, communicatie etc. telecom constellatie 4 Lanceerders 4.1 Ontstekers en thrusters nvt Ja Mechatronica Ja Ja Ja Toelichting: Betreft specialistische kennis ontbranding, materialen, chemie, die veel investering vereist aerothermodynamics, hoog belaste structuren (T,M) voortstuwing, verbrandingsprocessen, APP, TNO-D&V, NLR A5, VEGA, FLPP, NGL ontstekers voor raketmotoren, thrusters als afgeleid product? lanceervoertuig blusssysteeem met heet gas katalytische ontsteking (chemisch), akoestische initiatie RV RV 18 A IV, 18 B II, IV, 18 C I, 18 D I, 19 A II, 19 D III, Koude structuren A Ja MateriaalkundeJa Ja Ja mechanische structuren, composieten, lichte materialen, hybride structuren DS, Stork Fokker, Airborne A5, VEGA, NGL, FLPP Motor frames, upperstages, Ariane, VEGA, defensietoepassingen gewikkelde structuren met hoge dichtheid, hybrids ESA Toelichting: betreft complexe structuren vanwege hoge thermische en mechanische belastingen. 20 G I, IV, 20 A II III 5 Command, control & communications architectuur 5.1 Guidance Navigation and control (GNC) architectuur / Space System Control A Nee ICT/Software Nee Nee Nee onboard (autonomous) GNC, positiebepaling Toelichting: TUD-LR heeft fractionated positiebepaling, guidance en navigation spacecraft en formatievliegen als TUD-LR, TUD-EWI speerpunt. Hiervoor is nauwkeurige formatie vliegen, fractionated spacecraft, interferometrie relatieve positie bepaling en control vereist Wetenschap Aardobservatie 05 B I, II

8 6 Baan & Constellatie baanbepaling baanmechanica, astronomie, signaaltheorie, numerieke systemen TUD-LR baanbepaling, navigatie, astronomie formatievliegen, sensornetwerken aardobservatie, navigatie, astronomie Toelichting: nauwkeurige baanbepaling is nodig voor alle satellietmissies. In het bijzonder voor toekomstig formatievliegen is specifieke kennis op dit gebied essentieel. aardobservatie, astronomie, navigatie 10 A I, II, III 7 Applicaties / Subject zie gebruiksroadmaps 8 Ondersteunende technologie / Infrastructuur / kennis 8.1 (Uitlees, micro, opto) electronica A Ja Electronica Ja Ja Ja FPGA, ASIC, SQUID, MEMS, amplifier, ADC/DAC DC-Toelichting: Standaardisatie maken DC converters, PoL converters, Buck-converters, radiatiehardheids, EEE componenten en stralingshardheid oplossingen generiek en dus breed inzetbaar ook buiten RV. Gebruikseisen die niet RV-sectoren aan electronica signaalverwerking stellen inmiddels vaak minstens zo hoog SRON, UT, Xensor, SystematIC, Neways MicroElectronics, EAMICS, AXIOM IC, DIMES, TUD- EWI, Hymec als in RV.Stralingshardheid is de uitzondering die bijna alleen in RV geldt. Dit kan vaak via chipdesign (ipv stralingsharde ASICS, converters, FEE, SIR, FDM, PCB procesmatig) worden bewerkstelligd. uitlezen detectoren, signaalverwerking, power managem aardse eletronica (automotive, telecom, etc.) componenten ter grootte van chip alle ruimtevaarthardware ruimtevaarthardware 23 A I, II, 23 B I, III, IV, VII, VIII 8.2 Koeling A Ja Generiek Ja Ja Ja Heaters, valves, containers, compressors, Toelichting: Heeft sterke connectie met warmtetransport SRON, NLR, UT, Bradford, Kryoz, Thales Cryogenics Coolers, microcoolers, absorption coolers koeling detectoren, comsat ruisonderdrukking antennes (telecom), microcoolers (op chip) 21 B II, III 8.3 Systeemontwerp en verificatie A Nee Generiek Ja Nee Ja Toelichting: De ESA ruimtevaartprojecten concurrent design, systeemanalyse, verificatie en AIT volgen een vaste systeemontwerpmethodologie. methodologie Deze methode is DS, ISIS, APP, MECON, TNO, NLR, vastgelegd in European Cooperation for alle esa programma's Space Standards (ECSS). Per project wordt vastgesteld welke ECSS-en worden methode, procedures, werkwijzen gevolgd. ontwerp, assemblage, integratie, verificatie, validatie van rv projecten de methodologie wordt ook buiten de rv toegepast light sat approach, systems of systems approach ruimtevaart ruimtevaart 08 B I, 08 C I,II, 08 D II, 20 A II, III, 20 D II, 24 A I

9 8.4 Ruimtevaartuig omgeving en effecten A Nee Generiek Ja Nee Ja Inflight monitoring, health monitoring, damage tolerance, teleoperations Toelichting: S&T ontwikkeld ook applicaties voor niet rv markt (energie software based industrie). S&T, NLR alle esa programma's autonome besturingssystemen, op afstand bedienen van systemen lanceerders, satellieten, iss, rovers, etc. (zeer breed toepasbaar) serivce robotics, nuclear, toxic waste disposal, telemedicine, energy industry ruimtevaart exploratie missies, aanboren van moeilijk bereikbare olie- en gas bronnen, telemedicine 04 A II, 04 B II 9 Overig 9.1 Experimenteer faciliteiten ISS nvt Nee Generiek Ja Nee Ja Containment and Sterilisation Toelichting: Bradford Engineering ISS, exploratie (MSR, bezoek aan asteroide (?)) Gloveboxes containment en sterilisatie van laboratoria, werkruimtes, werkpakken, robots, gereedschappen low T sterilisation ruimtevaart ruimtevaart, laboratoria 14 A I, 14 C V

10 9.2 Robotarm nvt Nee Robotica Nee Nee Ja robotica, mechatronica Toelichting: Voortkomend uit ambities in DS Robotica (ERA-arm), gebrek aan aansluiting met non-space industrie, te ISS, Eurobot weinig opdrachten om alleen op robotarm ruimtevaart te richten. One-off markt. robotarm op ISS geen dextrous manipulaton operatie ISS 13 A I, II, 13 B I, II 9.3 Environmental control Life Support (ECLS) en In-situ Resource utilisation (ISRU) nvt Nee Robotica Nee Nee Ja kleppen, pompen, sensoren, warmtewissellaar Toelichting: BE neemt al enige tijd deel in pvt de ECLS ontwikkeling BE iss, exploratie Closed Loop Air Revitalisation System iss onderzeeers miniaturisatie iss exploratie, commerciele ruimtevaart 22 A I, II 9.4 Composieten ontwerp en productie van composiettoepassingen, fiberplacement, Airborne, Dutch Space, GTM, NLR, TUDelft ESA zonnepanelen, solar panel substraten, raketstructuurdelen, CFRP's, GLARE mogelijk in thrust frames spin-in vanuit luchtvaartoepassingen, spin-out radiotelescopen warmte en elektrisch geleidende composieten solar array, wellicht ook thermoplasten mogelijk? nog niet opgenomen Toelichting: Totnutoe alleen toegepast in zonnepanelen, onderzoek naar mogelijkheden voor structuurdelen is opgestart. Er is belangstelling voor Glare toepassing, maar dit wordt nog onderzocht. TUDelft doet onderzoek naar nieuwe materialen (fibers, harsen, hybriede materialen)

Database technologieclusters. Status: 29-10-2010

Database technologieclusters. Status: 29-10-2010 Database technologieclusters. Status: 29-10-2010 1 Ruimtesegment M Microsat 1.1 Payload/Detectoren/Communicatie Na Nanosat 1.1.1.1 EM-spectrum Optisch Actief M Nee Fotonica Ja Nee Nee C CubeSat Laser,

Nadere informatie

NSO ROADMAP 2.0. Nico van Putten NSE, Noordwijk 29 oktober 2010. Netherlands Space Office

NSO ROADMAP 2.0. Nico van Putten NSE, Noordwijk 29 oktober 2010. Netherlands Space Office NSO ROADMAP 2.0 Nico van Putten NSE, Noordwijk 29 oktober 2010 1 Inhoud: Waarom? Proces Strategische clusters Tijdsplanning 2 Roadmap 2.0 is onderdeel van NSO Strategie Gebruik staat centraal Benutting

Nadere informatie

Status Roadmap 2.0 10.4.2012 Nico van Putten

Status Roadmap 2.0 10.4.2012 Nico van Putten Status Roadmap 2.0 10.4.2012 Nico van Putten Roadmap 2.0 Aanleiding en context Status Roadmaps 2.0 Evaluatie Hoe verder? Waarom Roadmap 2.0; het budget Consequenties van het beleid en in Regeerakkoord

Nadere informatie

Status Roadmap 2.0 28.10.2011 Nico van Putten / Luc Boumans

Status Roadmap 2.0 28.10.2011 Nico van Putten / Luc Boumans Status Roadmap 2.0 28.10.2011 Nico van Putten / Luc Boumans Roadmap 2.0 Aanleiding en context Status Roadmaps 2.0 Evaluatie Hoe verder? Waarom Roadmap 2.0; het budget Consequenties van het beleid en in

Nadere informatie

NSO Roadmaps 2.0. 1. Inleiding

NSO Roadmaps 2.0. 1. Inleiding NSO Roadmap 2.0 NSO Roadmaps 2.0 1. Inleiding Het doel van deze exercitie is om te komen tot duidelijke en gefundeerde beslissingen (focus en massa) ten aanzien van de investeringsbeslissingen (resource-allocation)

Nadere informatie

Kleine satellieten made in Belgium

Kleine satellieten made in Belgium Kleine satellieten made in Belgium Is de trend in de satellietindustrie vergelijkbaar met deze in de elektronica : is miniaturisatie de toekomst? Hoewel er wereldwijd activiteiten lopen om steeds kleinere

Nadere informatie

De wetenschappelijk kant van "Advanced Instrumentation" Big Science in het SRON programma. en de kansen die hieruit volgen

De wetenschappelijk kant van Advanced Instrumentation Big Science in het SRON programma. en de kansen die hieruit volgen De wetenschappelijk kant van "Advanced Instrumentation" Big Science in het SRON programma en de kansen die hieruit volgen Gerard Cornet Henk van der Linden Henk Hoevers SRON and BIG Science To conceive

Nadere informatie

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015

Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld. Frank Berets Country Manager NL April 2015 Enphase Micro omvormers in een snel veranderende wereld Frank Berets Country Manager NL April 2015 Solar Power verandert Stand alone Geintegreerd 2 2 Solar Power verandert Stand alone Geïsoleerde systemen

Nadere informatie

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011

TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development. Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Early morning Toast Biogas trends and technology development Leon Stille Leon.stille@tno.nl +31652779011 TNO Partners TNO is een onafhankelijk kennis instituut met meer dan 80 jaar ervaring in technologie

Nadere informatie

SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA

SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA SOFTWARE ENGINEERING @ ELEKTRONICA VU BETA Exacte Wetenschappen Natuurkunde Scheikunde Wiskunde Informatica Aard en Levenswetenschappen Aardwetenschappen Biologie Neurowetenschappen Gezondheid Milieu 2

Nadere informatie

Geïntegreerde Navigatie

Geïntegreerde Navigatie Geïntegreerde Navigatie Prof.dr.ir. Durk van Willigen Nederlands Instituut voor Navigatie, GAUSS Research Foundation, Reelektronika NLR - Amsterdam 15 December 2006 1 Navigatie? Navigatie is een totaal

Nadere informatie

Omvormers. Aanbod Kwaliteit Performance

Omvormers. Aanbod Kwaliteit Performance Omvormers Aanbod Kwaliteit Performance Bart van den Bosch Sinds 1997 zonne energie Bij toon aangevende fabrikant van omvormers net gekoppelde zonne energie systemen autonome energie voorziening systemen

Nadere informatie

Draadloze sensoren in machines en productielijnen

Draadloze sensoren in machines en productielijnen Draadloze sensoren in machines en productielijnen Presentatie High Tech Equipment Engineering Februari 2011 Presentatie inhoud Wireless Value Ontwerp aspecten bij draadloze systemen Waar en waarom een

Nadere informatie

Radiotelescoop op de maan?

Radiotelescoop op de maan? Netherlands Institute for Radio Astronomy Radiotelescoop op de maan? - Dr. Raymond Oonk Astronoom in de Astronomy Group (ASTRON) ASTRON is part of the Netherlands Organisation for Scientific Research (NWO)

Nadere informatie

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com

ICT Infrastructuren. VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com ICT Infrastructuren VZI studiedag 21 mei 2015 J.A. van Delft Arne.van.delft@deerns.com Agenda 1. TRENDS 2. BEDRADE INFRASTRUCTUREN 3. DRAADLOZE INFRASTRUCTUREN 4. MEDISCHE NETWERKEN 5. BEVEILIGING TRENDS

Nadere informatie

Draadloze sensornetwerken in productiebesturing en procesbewaking

Draadloze sensornetwerken in productiebesturing en procesbewaking Draadloze sensornetwerken in productiebesturing en procesbewaking Jouke Miedema Wireless Value November 2011 Presentatie inhoud Wireless Value Belang van monitor en control in Food & Laboratoria Waar en

Nadere informatie

High Field Magnet Laboratory (HFML) Martin van Breukelen

High Field Magnet Laboratory (HFML) Martin van Breukelen High Field Magnet Laboratory (HFML) Martin van Breukelen High Field Magnet Laboratory (HFML) Martin van Breukelen Science Campus Radboud Universiteit Faculteit NWI NMR FELIX faciliteit HFML NaNoLab Guest

Nadere informatie

KARTOGRAFIE IN BEWEGING. mobiele en gedistribueerde toepassingen. Barend Köbben KARTOGRAFIE IN BEWEGING 1 22 MEI 2003 KARTOGRAFIE IN BEWEGING

KARTOGRAFIE IN BEWEGING. mobiele en gedistribueerde toepassingen. Barend Köbben KARTOGRAFIE IN BEWEGING 1 22 MEI 2003 KARTOGRAFIE IN BEWEGING KARTOGRAFIE IN BEWEGING mobiele en gedistribueerde toepassingen Barend Köbben KARTOGRAFIE IN BEWEGING 1 22 MEI 2003 KARTOGRAFIE IN BEWEGING BUZZWORDS: mobiele kartografie/gis ~ telekartografie Location

Nadere informatie

UW PARTNER VOOR VACUÜM- EN PRECISIE- TECHNOLOGIE, VAN IDEE TOT REALISATIE.

UW PARTNER VOOR VACUÜM- EN PRECISIE- TECHNOLOGIE, VAN IDEE TOT REALISATIE. UW PARTNER VOOR VACUÜM- EN PRECISIE- TECHNOLOGIE, VAN IDEE TOT REALISATIE. Dat is onze belofte. DeRoovers heeft een brede ervaring op het gebied van product ontwikkeling. Een rode draad in deze ervaring

Nadere informatie

PEP 2011. Doelstelling Prioriteiten en criteria Financieel Aanvraag Formulieren Beoordeling en toewijzing Uitvoering na toekenning Tijdschema PEP 2011

PEP 2011. Doelstelling Prioriteiten en criteria Financieel Aanvraag Formulieren Beoordeling en toewijzing Uitvoering na toekenning Tijdschema PEP 2011 PEP 2011 PEP 2011 Doelstelling Prioriteiten en criteria Financieel Aanvraag Formulieren Beoordeling en toewijzing Uitvoering na toekenning Tijdschema PEP 2011 Doelstelling PEP De regeling Prekwalificatie

Nadere informatie

Secretarieel Jaarverslag 2012

Secretarieel Jaarverslag 2012 Secretarieel Jaarverslag 2012 1. Inleiding Dit jaarverslag geeft een overzicht van de belangrijkste ontwikkelingen en activiteiten van de Nederlandse Vereniging voor Ruimtevaart in 2012. De NVR heeft in

Nadere informatie

De slimme woning wordt werkelijkheid?

De slimme woning wordt werkelijkheid? De slimme woning wordt werkelijkheid? Dominic Ectors Onderzoeker VITO/EnergyVille 1 VITO, KU Leuven, imec Onderzoek naar duurzame energie en intelligente energiesystemen 200 tal onderzoekers www.energyville.be

Nadere informatie

Ruimtevaart voor ons allen NASA EN NEDERLAND

Ruimtevaart voor ons allen NASA EN NEDERLAND Ruimtevaart voor ons allen NASA EN NEDERLAND NASA en Nederland Ruimtevaart speelt een belangrijke rol in ons dagelijks leven zonder dat we ons dat elke dag realiseren. Denk maar aan snelle communicatie

Nadere informatie

TO BOLDLY GO WHERE NO ONE HAS GONE BEFORE... EEN NIEUWE KOERS IN HET WETENSCHAPPELIJK RUIMTEONDERZOEK

TO BOLDLY GO WHERE NO ONE HAS GONE BEFORE... EEN NIEUWE KOERS IN HET WETENSCHAPPELIJK RUIMTEONDERZOEK TO BOLDLY GO WHERE NO ONE HAS GONE BEFORE... EEN NIEUWE KOERS IN HET WETENSCHAPPELIJK RUIMTEONDERZOEK De nieuwe strategie van SRON... De ruimte: de laatste grens. Dit is de nieuwe langetermijnstrategie

Nadere informatie

Business Cluster Semiconductors East Netherlands

Business Cluster Semiconductors East Netherlands Business Cluster Semiconductors East Netherlands Ledenbijeenkomst 2 november 2010 Roel Fonville Supported by Roel Fonville Ruim 30 jaar Philips: 20 jaar Philips Components & Semiconductors Ontwikkelaar

Nadere informatie

Hoofdstuk 5: Inleiding Transductietechniek. dλ I 1/28

Hoofdstuk 5: Inleiding Transductietechniek. dλ I 1/28 dλ I +q -q dq + - u 1/28 Transducenten zijn omzetters van energie en informatie van het ene fysisch domein naar het andere 2/28 Transducenten zijn omzetters van energie en informatie van het ene fysisch

Nadere informatie

Data Vision. Your partner in Vision Solutions

Data Vision. Your partner in Vision Solutions Data Vision Your partner in Vision Solutions Wie ben ik? Gaspar van Elmbt Account Manager - Data Vision Zuid Nederland + Belgisch Limburg Historie: - Bachelor Electrical Engineering - Hard & Software engineer

Nadere informatie

Steden in Zicht. donderdag 8 december

Steden in Zicht. donderdag 8 december Technische Informatica Steden in Zicht TECHNISCHE INFORMATICA donderdag 8 december Technische Informatica Steden in Zicht Inhoud - Beeegle (Robotica) - Cave(Virtual Reality) - Demonstratie werking Beeegle

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

ideego programma 2015

ideego programma 2015 ideego programma 2015 Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy TKI Solar Energy zonnestroomtechnologieën 1. Zonnestroom 2 TKI EnerGO energie in de gebouwde omgeving 2. Warmte en koude 3 TKI

Nadere informatie

Hoe ga je van idee naar product? Jan Leideman

Hoe ga je van idee naar product? Jan Leideman Hoe ga je van idee naar product? Jan Leideman 1 Demcon Demcon ontwikkelt en produceert producten en modules voor de medisch, industrial en high tech markt Opgericht in 1993, ~200 medewerkers, Vestigingen

Nadere informatie

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging

Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Gefascineerd door elektronica, gedreven door uw uitdaging Altijd de goede verbinding! Kwaliteit, snelheid en flexibiliteit: uw wensen zijn ons uitgangspunt EPR Technopower is gespecialiseerd in de Engineering,

Nadere informatie

Samenvatting Field programmabale gate arrays (FPGA s) Dynamische herconfiguratie.

Samenvatting Field programmabale gate arrays (FPGA s) Dynamische herconfiguratie. Samenvatting Field programmabale gate arrays (FPGA s) zijn heel aantrekkelijk als ontwerpplatform voor digitale systemen. FPGA s zijn geïntegreerde schakelingen die geprogrammeerd of geconfigureerd kunnen

Nadere informatie

Ruimtevaart: Dé innovatiemotor voor concurrentievermogen ten dienste van de samenleving. Van Goed na ar Top(sec tor)

Ruimtevaart: Dé innovatiemotor voor concurrentievermogen ten dienste van de samenleving. Van Goed na ar Top(sec tor) Ruimtevaart: Dé innovatiemotor voor concurrentievermogen ten dienste van de samenleving Van Goed na ar Top(sec tor) R u i m t e v a a r t : D é i n n o v at i e m o t o r v o o r c o n c u r r e n t i

Nadere informatie

Technologie geïntegreerd in verlichting. Rob Verbeelen. December, 2014

Technologie geïntegreerd in verlichting. Rob Verbeelen. December, 2014 Technologie geïntegreerd in verlichting Rob Verbeelen Luxendi - Xicato Benelux www.luxendi.com December, 2014 Welke technologie kan je integreren in licht? LED lichtbron(led array) Elektronische driver

Nadere informatie

Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules

Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules Het ontwikkelproces naar Inkjet Modules ML13.027 2013-01-31 FHI Future Technology Today 2013 1 Waar staan wij voor? intelligente elektronica voor meet- en regeltechniek fysica in hard en software tot uiting

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 27 februari 2009

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage. Datum 27 februari 2009 > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-Generaal Bezuidenhoutseweg 20 Postbus 20101 2500 EC Den Haag

Nadere informatie

Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013

Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013 Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten D&E event FHI ( s Hertogenbosch) 9 oktober 2013 Uitdagingen bij de ontwikkeling van draadloze producten Welkom Productontwikkelproces volgen: Inhoud

Nadere informatie

wetenschappelijke kennis toepasbaar

wetenschappelijke kennis toepasbaar Innovatieve verpakkingsmaterialen bij TNO Maarten Bijl Missie TNO maakt wetenschappelijke kennis toepasbaar om het innovatief vermogen van bedrijfsleven en overheid te versterken 2 1 TNO ± 4500 werknemers

Nadere informatie

Fred Dijkstra (System Architect)

Fred Dijkstra (System Architect) Inertial Human motion capture Fred Dijkstra (System Architect) 1 3D orientatie en positie tracking Gebruik van miniatuur MEMS en andere technologie HQ in Enschede, office Los Angeles >70 werknemers (~50%

Nadere informatie

Galileo: Waar staan we?

Galileo: Waar staan we? Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laborator y NLR Galileo: Waar staan we? P. Dieleman en M.M.M. Tossaint Nationaal Lucht- en Ruimtevaartlaboratorium National Aerospace Laboratory

Nadere informatie

code AOU-TOE-ING 1/15 Academisch onderwijs aan de universiteiten INGENIEURSWETENSCHAPPEN

code AOU-TOE-ING 1/15 Academisch onderwijs aan de universiteiten INGENIEURSWETENSCHAPPEN code AOU-TOE-ING 1/15 Klemtonen De bachelorjaren zijn gericht op een brede algemene basisvorming en een beginnende specialisatie binnen de gekozen afstudeerrichting. De nadruk wordt gelegd op de vakken

Nadere informatie

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012

Advanced Instrumentation. Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet. 10 Oktober 2012 Advanced Instrumentation Hans van Gageldonk, Henk Hoevers, Gerard Cornet 10 Oktober 2012 Agenda Wat is Advanced Instrumentation? Hoe past Advanced Instrumentation in de keten van fundamenteel onderzoek

Nadere informatie

Workshop Mechanische Damprecompressie - DWA

Workshop Mechanische Damprecompressie - DWA Ontwikkelingen op het vlak van compressor technologie Johan van der Kamp, chief design engineer Bodegraven, 4 maart 2015 Radiax compressor Inhoud Bronswerk, het bedrijf Bronswerk Heat Transfer Nederlands

Nadere informatie

RAAK ViaVote Symposium

RAAK ViaVote Symposium RAAK ViaVote Symposium Computer Vision: Trends en ontwikkelingen 22 januari 2015 Jaap van de Loosdrecht Lector Computer Vision NHL Kenniscentrum Computer Vision Overzicht Wat is Computer Vision? NHL Kenniscentrum

Nadere informatie

MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016

MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016 MKB-innovatiestimuleringsplan 2016 voor de topsector HTSM (en ICT) Utrecht, 5 februari 2016 MKB-Innovatiestimuleringsplan voor de topsector HTSM - 1 - Inleiding: De topsector High Tech Systemen en Materialen

Nadere informatie

De Nederlandse bijdrage aan ENVISAT Arno Landewers, 13 januari 2010

De Nederlandse bijdrage aan ENVISAT Arno Landewers, 13 januari 2010 De Nederlandse bijdrage aan ENVISAT Arno Landewers, 13 januari 2010 De Europese ENVISAT satelliet is de eerste satelliet welke geheel ontwikkeld is voor observatie van de chemische samenstelling van de

Nadere informatie

De Ketenbenadering in Aardobservatie

De Ketenbenadering in Aardobservatie De Ketenbenadering in Aardobservatie Van waarnemingen tot geo-informatieproducten Looking backward looking forward 35 jaar aardobservatie in Nederland Geo-informatie Nederland GIN-sectie Aardobservatie

Nadere informatie

Als apparaten al niet met elkaar willen praten. Ad van Berlo Smart Homes a.vberlo@smart-homes.nl

Als apparaten al niet met elkaar willen praten. Ad van Berlo Smart Homes a.vberlo@smart-homes.nl Als apparaten al niet met elkaar willen praten Ad van Berlo a.vberlo@smart-homes.nl Ontwikkelingen in installaties 1900 1955 1955 1980 1980 2005 2005-2011 Elektra Water Gas Riool Rookkanaal Telefoon TV

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

Wat is Elektrotechniek?

Wat is Elektrotechniek? Wat is Elektrotechniek? Welke ingenieursproblemen vragen een elektrotechnisch profiel? Typische elektrotechnische voorbeelden: Cochleair implantaat (Cochlear) Chemische industrie (BASF) Elektronische wagen

Nadere informatie

Printed Electronics. 17 februari Nieuwegein. Albert Noppen

Printed Electronics. 17 februari Nieuwegein. Albert Noppen Printed Electronics 17 februari Nieuwegein Albert Noppen Printed Electronics Produceren van electronische schakelingen op verschillende substraten met standaard print technieken in grote oplagen Substraten:

Nadere informatie

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens

Smart Industry 4.0. Edwin van Rensch/Eric Megens Smart Industry 4.0 Edwin van Rensch/Eric Megens Agenda o Introductie Hotraco Group o Introductie Smart Industry 4.0 o Data model Hotraco Product improvement Remote service Benchmark Additional service

Nadere informatie

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010

Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Drempelloze doorstroommogelijkheden in 3TU-verband in 2010 Toelichting: In het onderstaande overzicht is per technische masteropleiding aangegeven welke bacheloropleidingen drempelloos worden toegelaten.

Nadere informatie

Studie voor Beleggingsclub t Galerijke mei 2015

Studie voor Beleggingsclub t Galerijke mei 2015 Studie voor Beleggingsclub t Galerijke mei 2015 Activiteit: Ontwerp van geavanceerde halgeleidercomponenten voor wagens. Pressure and acceleration interface and sensor chip Radio Frequency Products Hall

Nadere informatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie

Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Smart Industries, Smart Connections Leo Esselman, Financieel directeur NLR, Kernteamlid cluster maakindustrie Amsterdam Economic Board Innovatie Ontketend - 10 sept 2015 Innovatie Ontketend: Smart Industries,

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc)

Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc) Wat is Instrumentatie? Regeltechnieken.org (Ing.Ph. Van den Eynde, Msc) Inleiding Het doel van deze presentatie is een korte inleiding te geven in de instrumentatie. Ik spreek vooral over analoge metingen

Nadere informatie

Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving

Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving Solar 2.0 Maximale energie uit zonnepanelen in de gebouwde omgeving Achtergrond Huidige situatie solar land USP s Toolkit Achtergrond 1. Vermogenselektronica (maritieme omvormers) 2. Vermogensintelligentie

Nadere informatie

Digital human measurement technology

Digital human measurement technology Digital human measurement technology Philip J. Wijers - 27-3-2002 Samenvatting Digital human measurement technology is sterk in opkomst in Japan. Zoals wel vaker het geval is bij de ontwikkeling van industriële

Nadere informatie

Slim kijken naar Dijken

Slim kijken naar Dijken Slim kijken naar Dijken Patroon en anomalie herkenning door combinatie van verschillende air-borne Remote Sensing technieken Kennisdag Waterkeringbeheer en Remote Sensing - STOWA 9 maart 2004, Aviodrome,

Nadere informatie

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038

Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Real Time Monitoring & Adaptive Cyber Intelligence SBIR13C038 Opgericht 2010 Ervaring >10 jaar Expertise Forensisch gegevensonderzoek Anomalie detectie Behavioral profiling SBIR Partners TNO Texar Data

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Ontwerp van een inspectierobot voor trace en kwaliteitsbepaling van kleine leidingen

Ontwerp van een inspectierobot voor trace en kwaliteitsbepaling van kleine leidingen Ontwerp van een inspectierobot voor trace en kwaliteitsbepaling van kleine leidingen Pipe Inspection Robot for AuTonomous Exploration (PIRATE) Het Nationale Buisleidingen Platform, 26 April 2012 Edwin

Nadere informatie

Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com IVM-VU. Water Insight (2005) BlueLeg Monitor(2012)

Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com IVM-VU. Water Insight (2005) BlueLeg Monitor(2012) WISP blauwalgen monitoring met remote sensing Steef Peters (peters@waterinsight.nl) www.bluelegmonitor.com Met enige illustraties uit: Blue-green catastrophe: NIOO PhD thesis by Stefan Simis en daaruit

Nadere informatie

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory

Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Veldcommunicatie in relatie tot Smart Factory Marcel Vennemann Sales Manager Turck B.V. Ruiterlaan 7, NL-8019 BN Zwolle Postbus 297, NL-8000 AG Zwolle T +31 38 422 77 50 F +31 38 422 74 51 E marcel.vennemann@turck.com

Nadere informatie

Oplossingen. Het probleem vraagt een cocktail van antwoorden :

Oplossingen. Het probleem vraagt een cocktail van antwoorden : Het Probleem 2 Oplossingen Het probleem vraagt een cocktail van antwoorden : - Meer weginfrastructuur - Volle kost van het transport aanrekenen (milieu belastingen) - Hogere urban density (resulterend

Nadere informatie

Robots in de Bouw. Kees van Hee. Stubeco 30-10-2014

Robots in de Bouw. Kees van Hee. Stubeco 30-10-2014 Robots in de Bouw Kees van Hee Stubeco 30-10-2014 Agenda Wat is een robot? Voorbeelden van robots in de bouw Teleoperated Service Robots Rose: service robot voor de zorg Stand van de technologie Andere

Nadere informatie

GPS: een overzicht. techniek, methoden en toepassingen. Jeroen Zomerdijk LNR Globalcom 19 maart 2002 Hogeschool van Utrecht Opleiding Geodesie

GPS: een overzicht. techniek, methoden en toepassingen. Jeroen Zomerdijk LNR Globalcom 19 maart 2002 Hogeschool van Utrecht Opleiding Geodesie GPS: een overzicht techniek, methoden en toepassingen Jeroen Zomerdijk LNR Globalcom 19 maart 2002 Hogeschool van Utrecht Opleiding Geodesie Inhoudsopgave 1 GPS: de Techniek 2 Meetmethoden 3 Verstoringen

Nadere informatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie

Korte beschrijving van het project Inhoud van dit document Contactinformatie Team: Email: Telefoon: Persinformatie SpaceBillboard Onze missie is om mensen te inspireren en ruimtevaartonderzoek te steunen, door het eerste reclamepaneel ooit in de ruimte te lanceren. Korte beschrijving van het project SpaceBillboard

Nadere informatie

Simultane Product en Productieontwikkeling

Simultane Product en Productieontwikkeling Simultane Product en Productieontwikkeling Pascal Pollet, 24/10/2013 11.11.13 1 Sirris > WIE? Collectief Centrum van de Technologische Industrie 2400 lidbedrijven 130 Experten met high tech infrastructuur

Nadere informatie

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014

Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager. Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 Qmicro B.V. Vincent Spiering Business development manager Voor de ledenbijeenkomst BCS Enschede, 10 december 2014 About Qmicro Qmicro develops and manufactures solutions enabled by micro chip technology

Nadere informatie

HET INSTRUMENT 2010 Vision conferentie

HET INSTRUMENT 2010 Vision conferentie HET INSTRUMENT 2010 Vision conferentie Starten met beeldverwerking, hoe werkt dat? 29 September 2010 Jaap van de Loosdrecht Coördinator NHL Kenniscentrum Computer Vision Overzicht NHL Kenniscentrum Computer

Nadere informatie

Bestuur Het bestuur van de NVR wordt gekozen door de leden en bestaat uit: Redactie Ruimtevaart

Bestuur Het bestuur van de NVR wordt gekozen door de leden en bestaat uit: Redactie Ruimtevaart Kleine satellieten Bestuur Het bestuur van de NVR wordt gekozen door de leden en bestaat uit: Voorzitter Dr. G. Blaauw Secretaris Drs. R.A. v.d. Berg Penningmeester Ir. J.A. Meijer Algemeen bestuurslid

Nadere informatie

TROPOMI, spectaculaire spectrometer voor de hele aarde Chemie tussen wetenschap en industrie. Rotterdam 31 maart 2011, Dutch Space, Frits Teule

TROPOMI, spectaculaire spectrometer voor de hele aarde Chemie tussen wetenschap en industrie. Rotterdam 31 maart 2011, Dutch Space, Frits Teule TROPOMI, spectaculaire spectrometer voor de hele aarde Chemie tussen wetenschap en industrie Rotterdam 31 maart 2011, Dutch Space, Frits Teule Inhoud Nederland Instrumentenland Aardobservatie programma

Nadere informatie

BCS in 2011 een bewogen jaar..!

BCS in 2011 een bewogen jaar..! BCS in 2011 een bewogen jaar..! Roel Fonville Eindhoven, 19 December 2011 Supported by Business Cluster Semiconductors Totaal Ecosysteem - Circa 150 bedrijven - Circa 15.000 werknemers - R&D omzet 10 miljard

Nadere informatie

" Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies

 Inleiding:  Sectie GISt  GDMC  TUDelft  Case studies  Conclusies De impact van open vs closed source voor geo DBMS research Seminar Open Source GEO ICT Delft Wilko Quak 1 Overzicht " Inleiding: " Sectie GISt " GDMC " TUDelft " Case studies " Conclusies 2 Section GIS

Nadere informatie

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery

Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Image courtesy of Parker Hannifin Corporation, USA Image courtesy of Engineering Center LTD, Russia Autodesk Digital Prototyping Solution for Industrial Machinery Peter De Strijker Technical Sales Executive

Nadere informatie

Vragenlijst Industriële Elektronica

Vragenlijst Industriële Elektronica Bijlage A Vragenlijst Industriële Elektronica Omzetgegevens 1. Wat is de door uw bedrijf totaal gefactureerde omzet in 2015? 2. Wat is de door uw bedrijf totaal gefactureerde omzet in 2015 in de branche

Nadere informatie

Soladin Web Omvormers

Soladin Web Omvormers Soladin Web Omvormers 09 september 2015 Michiel Klees Sales manager Solar Mastervolt mklees@mastervolt.com 1 Wie is Mastervolt? Sinds 1991: wereldwijde reputatie op gebied van stroomopwekking, -distributie

Nadere informatie

Helpen intelligente sensoren ons vooruit? Wouter Borsboom

Helpen intelligente sensoren ons vooruit? Wouter Borsboom Helpen intelligente sensoren ons vooruit? Wouter Borsboom Snelle opkomst van slimme thermostaat Ondanks vertraging in elke woning in Nederland slimme meter in 2020 Groot aanbod draadloze sensoren voor

Nadere informatie

Uitdagingen in Crowd Engineering

Uitdagingen in Crowd Engineering Uitdagingen in Crowd Engineering Naar een veilig en efficient gebruik van loopinfrastructuur Prof. Dr. ir. Serge Hoogendoorn, Transport & Planning, TU Delft Loveparade Duisburg 2010 Wat ging er mis? Systematische

Nadere informatie

Netherlands Space Office PRS in gebruikersperspectief. PRS user segment ontwikkeling

Netherlands Space Office PRS in gebruikersperspectief. PRS user segment ontwikkeling PRS in gebruikersperspectief PRS user segment ontwikkeling 1. PRS: Wat is het? 2. PRS: Veiligheidseisen gebruikers? 3. PRS: Gebruikerssegment? 4. PRS: NL in de Pilots? 5. PRS: Enquete na de workshops?

Nadere informatie

ConnectedLighting. Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends.

ConnectedLighting. Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends. ConnectedLighting Hoe Philips Connected Lighting gebouwen klaar maakt voor de toekomstige communicatie en informatie trends. Maarten Bax Philips Lighting Solutions- Indoor 22 oktober 2014 1 We levenin

Nadere informatie

Samenwerking in de Toeleveringsketen. Hans Simonse Nevat EMS Technologie Groep Halin electronics BV

Samenwerking in de Toeleveringsketen. Hans Simonse Nevat EMS Technologie Groep Halin electronics BV Samenwerking in de Toeleveringsketen Hans Simonse Nevat EMS Technologie Groep Halin electronics BV Agenda: Voorstellen Keten - Samenwerking Voorbeelden Slotopmerking Nevat Mission Statement Nevat stelt

Nadere informatie

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties PROFIBUS Nederland PROFIBUS, PROFINET HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties Edegem, 8 juni 2010 De reden De reden voor het initiëren van zo n project kan het verbeteren van de productie

Nadere informatie

Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte

Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte Case Study: Digitale KVM Matrix in dispatch ruimte Een betrouwbare provider. Wie is Black Box? Black Box Network Services is een wereldwijde provider van datacommunicatie en netwerkinfrastructuur oplossingen.

Nadere informatie

Eandis smart metering uitdaging en uitrol

Eandis smart metering uitdaging en uitrol Eandis smart metering uitdaging en uitrol Agenda 2 Visionair Seminarie 2010 10 05 Eandis Cijfers Eandis actief in 239 gemeenten 1.5 milljoen LP gasaansluitingen 2.5 milljoen LV elektriciteitsaansluitingen

Nadere informatie

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties

HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties HART en 4 20 ma integreren in een PROFIBUS-installaties Edeg, 12 november 2009 De reden De reden voor het initiëren van zo n project kan het verbeteren van de productie en of veiligheid zijn. De Nationale

Nadere informatie

Process Control Netwerk Security bij Lyondell. Dave Chong European IT Project Manager Lyondell Chemie Nederland B.V.

Process Control Netwerk Security bij Lyondell. Dave Chong European IT Project Manager Lyondell Chemie Nederland B.V. Process Control Netwerk Security bij Lyondell Dave Chong European IT Project Manager Lyondell Chemie Nederland B.V. Agenda Introductie Korte feiten over Lyondell Chemie Wat doet Lyondell Chemie aan PCN

Nadere informatie

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy

Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Burdock, the standard in project management, recruitment & consultancy Finding the optimal solution is An our open standard mind comes standard... Burdock is de verbindende schakel tussen opdrachtgevers

Nadere informatie

De ontwikkelingen van een geïntegreerd asset management systeem AMC seminar 28 oktober 2010, Amsterdam Bertrand van Leersum, ATO

De ontwikkelingen van een geïntegreerd asset management systeem AMC seminar 28 oktober 2010, Amsterdam Bertrand van Leersum, ATO De ontwikkelingen van een geïntegreerd asset management systeem AMC seminar 28 oktober 2010, Amsterdam Bertrand van Leersum, ATO Europa investeert in uw toekomst uit het Europese Fonds voor Regionale ontwikkeling

Nadere informatie

animeo De automatische gebouwbesturingen van Somfy voor een dynamisch façademanagement

animeo De automatische gebouwbesturingen van Somfy voor een dynamisch façademanagement De automatische gebouwbesturingen van Somfy voor een dynamisch façademanagement Somfy oplossingen voor dynamische facademanagement s o l u t i o n s ECONOMIES D'ENERGIE ENERGY SAVING solutions Met de Somfy

Nadere informatie

beter achteraf vergiffenis vragen, dan toestemming vooraf

beter achteraf vergiffenis vragen, dan toestemming vooraf beter achteraf vergiffenis vragen, dan toestemming vooraf Grid Platform Chief Technology Officer Sun Vision Council Member Sun Microsystems, Inc. Lector Multidisciplinaire Informatica Hanzehogeschool,

Nadere informatie

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT

Industry 4.0. Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën. Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Industry 4.0 Big Data: van shopfloor naar IT level MES/ERP: Trends & Technologieën Advantech Europe Jim ten Broeke Business Development Manager IoT Internet of Things: de evolutie Vandaag, 2016, groeit

Nadere informatie

Starten met Amateur Satellieten

Starten met Amateur Satellieten Starten met Amateur Satellieten Ivo Klinkert PA1IVO Henk Hamoen PA3GUO Satellietdag Apeldoorn 25 April, 2015 Agenda Amateur satellieten Geschiedenis Wat zijn Cubesats? Satellietbanen Kepler sets & Tracking

Nadere informatie

Technische toelichting Automatisering

Technische toelichting Automatisering Technische toelichting Automatisering Automatisering Overzicht Facilitator HOWEST/UGENT RESEARCH GROUPS Team Mechatronica IO/IPO DAE Electrical Energy Lab Prof. L. Vandevelde SYSTeMS Prof. R. De Keyser

Nadere informatie