PHA programma: Introductie & consortium vorming



Vergelijkbare documenten
Agenda Workshop PHA-Programma

Biobased Economy. Wageningen UR Food & Biobased Research. Windesheim 3 december, Ben van den Broek

Toekomstige Biobased Materialen. Dr Harriëtte Bos Wageningen UR, Biobased Products

Biobased voedselverpakkingen

Biobased verpakkingen

Biobased materialen. College 30 september 2013 VHL. Karin Molenveld

Agri Investment Fund. Studienamiddag Bio Economie 9 November Marc Rosiers Nicolas De Lange

Toepassing van PHA s: overzicht & ervaringen

Trend: Toename van biobased in verpakken. Karen van de Stadt

Reststromen: nieuwe kansen in de Biobased Economy

Bioplastics4U : keuzetool Bioplastics (Concept)

Biobased Economy. Wageningen UR Food & Biobased Research. Zuyd Hogeschool, 12 december 2013, Ben van den Broek

Verwaarding van zeefgoed:

Biobased Economy als onderdeel van een duurzame samenleving

Van onderzoek bij Wageningen Food & Biobased Research naar onderwijs

Hoe kunnen we bioplastics recycleren?

Biobased producten uit resthout

Masterclass Duurzaam Ondernemen

Eindsymposium RAAK PRO Biopolymeren. 17 maart 2016

Ontwikkeling en toepassing van biobased producten en chemicaliën. Dr. Harriëtte Bos, Wageningen UR-FBR CBBE docentendag, 24 juni 2015

Factsheet: biologisch afbreekbare kunststof verpakkingen

Biobased Asfalt. Werkconferentie Topsector Energie: sessie Duurzaam dorp. Dr. Richard Gosselink

Biologische afbreekbaarheid: enkele fabels en feiten op een rij

Duurzame laminaten. Maart Patrick Gerritsen/ Maurice Geerlings

ZeefGOUD Van Afvalstoffenverwerker naar Energiefabriek en Grondstoffenfabriek. Marco Kwak Projectontwikkeling

EEN NIEUW DIGITAAL KENNISPLATFORM VOOR DE BIO-ECONOMIE IN VLAANDEREN. Linda Verdonck POM Oost-Vlaanderen

Biobased Plastics 2012 CHRISTIAAN BOLCK, JAN RAVENSTIJN EN KARIN MOLENVELD PAULIEN HARMSEN (EDITOR)

Subsidies Biobased Economy

W210 Resource use efficiency voor de circulaire koolstofeconomie. Dr. Harriëtte Bos, Wageningen UR-FBR

Van biofuels naar biobased

Watertechniek en mestverwerking

Biobased Economy - Verkenning van kansrijke gebieden voor Nederland

Identificatie van bio-kunststof

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Uitgegeven in de reeks Groene Grondstoffen.

Bioplastics4U : keuzetool Bioplastics

Trends in Kunststoffen

Noord-zee-wier-keten. Zonder samenwerking,... geen keten

Het sluiten van plastic kringlopen: uitdagingen en technische innovaties uit de praktijk en wetenschap. David Strik & Karin Molenveld

(Polymeer)materialen voor een duurzamere samenleving. Mario Smet Departement Chemie

Symposium Groene chemie in de delta

Pilot Biobased Bekers

PROGRESS PROJECT: TOEPASSING VAN PHA UIT AFVALWATER

GRONDSTOFFEN VAN DE TOEKOMST MICHIEL ADRIAANSE

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

Catalogus biobased verpakkingen

Biobased technologie. Tuinbouw Kennisdag. 27 november 2012, Brenda Israël-Hoevelaken

Bioraffinage de biovaluator van de toekomst

Bio-ethanol: nu en in de toekomst

Innovatie met biomassa: meer dan techniek

kunststofindustrie naar Geert Scheys

Bio Base Europe Innovation & Training for the bio-based economy

Het Groene Hart Werkt

Multi-Input-Multi-Output Papierfabriek

Duurzamer én goedkoper door gebruik van o.a. enzymen. TANATEX Chemicals en GENENCOR

Nieuwe composteerbare. verpakkingsmaterialen voor. voedseltoepassingen

Bio is een marketing kreet. Die veel te vaak wordt misbruikt

Inventarisatie alternatieve oestersubstraten. Ir. F.H.J. Kappen

Algen in de praktijk Presentation NAP 11/02/2009. Rikus Oortwijn

VERKENNING van de BioBased Economy

BIODORE GO NATURAL EXPLORE FOOD EXPLORE NATURE EXPLORE DRINKS EXPLORE FESTIVALS EXPLORE YOURSELF EXPLORE PEOPLE

Routekaart Papier. Michiel Adriaanse

Seminar Samen Circulair. Vincent Kok & Femke Mackenzie 1 november 2018 Indaver Alphen aan den Rijn

GFT-afval is een waardevolle bron voor nieuwe grondstoffen. Maar hoe ziet de toekomst eruit?

Integraal GFT of tuin- en keukenafval apart? NVRD - 31 maart 2016 Tim Brethouwer

UPDATE VEZELGRONDSTOFFEN ACTIVITEITEN SPYROS BOUSIOS

Praktische duurzaamheidsoptimalisatie van productieprocessen met behulp van materiaalstroom en levenscyclus analyse

Agenda. 2 de Gen BE. Voortgangsvergadering 3 TETRA projecten Valorisatie van (ligno-)cellulose reststromen - VaLiCel

Naam. OPDRACHT 1 Project 1: GSM. Kunststoffen. 1. Wat zijn kunststoffen? Chemische verbindingen die niet op een natuurlijke manier worden gemaakt.

PEO: flexibelste praktijkcentrum voor eiwitonderzoek - Groenlo

Oproep voor het indienen van voorstellen voor

De havens van Zeeland Seaports

De Transitie naar een Circulaire Economie in Flevoland: Kansen voor People, Planet en Profit. Jacqueline Cramer Ambassadeur Circulaire Economie

Biobased economy vanuit ketenperspectief. Woody Maijers Lector Integrale voedsel- en productieketens Directeur van De Ketencoach

Dr. Gulden Yilmaz, Gerrit Gerritsen WUR-Food and Biobased Research, IPSS engineering

Nederland kan basis leggen voor de biobased economy

GROEN GAS HEEFT DE TOEKOMST en de toekomst begint nu

Transcriptie:

PHA programma: Introductie & consortium vorming Christiaan Bolck Program manager materials - Wageningen UR Workshop PHA 17 December 2013 Wageningen Forum

Biorefinery; nieuwe waardeketens van groene grondstoffen 1st Agro logistics Food pretreatment Foodconversion Food production Food Biomass sources Agro- production production Food by-products & waste Logistics&storage NL production Imports New Pre-treatment & conversion Existing conversion New production Performance materials Base&platform chemicals Performance chemicals Bio Energy Existing production Biobased Products Biobased materials Bio-based chemicals Bio-fuels Bio-energy Existing non-food: Feed Compost Waste management.

Bioplastics Composteerbare verpakkingen Isolatie Verduurzaamd hout Bouw materialen Agrovezel composieten Bioethanol Groene weekmakers Verven, coatings en kleurstoffen

Welke polymeer moet ik nemen: Drop-in? BioPE BioPET Invoering nieuwe materialen? PLA PEF

Wageningen UR & PHA s Polymeerchemie en materiaaltechnologie ontmoet milieutechnologie via biotechnologie Christiaan Bolck, programma-manager Biobased Materials Gerrit Eggink, hoogleraar industriële biotechnologie Hardy Temmink, onderzoeker bij de Sectie Milieutechnologie Hans Mooibroek, Gerald Schennink, Koen Meesters, Karin Molenveld, e.v.a. Deze eruit?

PHA MCL Products Wageningen UR Intermediate product: Solvent extracted PHA PHA in latex form Granular PHA Vulcanised to a rubber In melt processed As paint binder: As high solid paints (low voc) As latex (in water)

Stand van zaken: Eigenschappen PolyHydroxyButyraat (PHB): vergelijkbaar met onder meer polypropyleen en polyethyleen PHA kunnen o.a. ook worden toegepast als rubber of latex voor verf Biologische afbraak in bijna elke omgeving: in de composteerbak, de bodem en de zee

Ontwikkelingsstadia van biobased plastics Biobased PE Gedeeltelijk biobased PHA s PEF Nylon 6,10 Nylon 10,10 PUR PEIT PP PBS PET PC PBS UP PVC PET PTT Zetmeel blends PLA Alkyd harsen Nylon 11 Geregenereerd cellulose R&D Pilot schaal Commercieel Uitontwikkeld

Stand van zaken PHA Q4 2013 Internationaal: Productie op pilot en demo schaal in VS (Meridian, Metabolix) & Azie (Tianan, Ecomann, Kaneka) Grondstoffen: Vetzuren en suikers Prijzen: 3-6 /kg Biopol shampoo fles, 1991 Situatie NL: Verwaarding van heterogene biomassa, afval-, rest- en nevenstromen Focus op productie (Pacques, Anoxcaldness, BIONND, Opure en anderen) Onbekendheid met eindmarkt = directe aanleiding workshop

Visie op polyhydroxyalkanoaten (PHA s) PHA s nog geen succes: De kwaliteit is nog niet constant genoeg en de kostprijs is te hoog Kwaliteit stabiliseren en kostprijs verlagen door: Focus op Markt: welke toepassingen en welke specs? Goedkopere en schonere extractie methoden Bundelen NL kennis over biotech op bulkschaal Verlagen kostprijs: Biogas productie 2.0

Integraal onderzoeksprogramma Doel: Grootschalige commerciële productie van PHA s in NL uit restromen en toepassing ervan Middel: backward integration, bundelen van kennis op het gebied van materiaal, polymeer-, bio-, en milieutechnologie focus op de voornaamste bottlenecks Grootste uitdaging: uit mengsel van vetzuren kwalitatief hoogwaardige en efficiënt genoeg PHA s maken

Doel van de workshop Samenstellen van consortium voor een gezamenlijk PHA onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma Start 2014 Wie doet mee en wie doet wat? Aansluiting bestaande initiatieven Aanpak gezamelijke bottlenecks: welke? Versnelling opschaling

Doel van de workshop Afvalstroom bepalend? WP6: Backward integration Product / klant bepalend WP1: Producten, hoog-/laagwaardig/monomeren WP2: Extractie, analyses en DSP WP3: Productieprocessen WP4: Microorganisme(n) WP5: Afval(water)- stromen

Financiering en organisatie Financiën: Bijdrage in kind maar ook in cash Bijdrage van het Rijk: bottlenecks (?!) Interesse verschillende regio s: Opschaling Organisatie: PPS Ketenpartijen Fundamenteel, preconcurrentieel en toegepast Backward integration

Dank voor uw aandacht christiaan.bolck@wur.nl Acknowledgements: Gerrit Eggink, Karin Molenveld www.wageningenur.nl www.biobasedperformancematerials.nl