Wij zorgen dat het gesmeerd loopt!



Vergelijkbare documenten
Wij zorgen dat het gesmeerd loopt!

uw brief van: ons kenmerk: bijlage(n): datum: juni 2015

Wij zorgen dat het gesmeerd loopt!

Financieel economisch verslag

2014 In cijfers SOCIALE WERKVOORZIENING

Jaarverslag Sportbedrijf Deventer Smeenkhof 12a Deventer sportbedrijfdeventer.nl

FINANCIEEL ECONOMISCH VERSLAG

Hoofdstuk 17 Financiële verslaggeving

Moyee Nederland B.V. te Amsterdam. Rapport inzake de balans en winst-en-verliesrekening over de periode van tot en met

FINANCIEEL ECONOMISCH JAARVERSLAG

Netto-omzet Inkoopwaarde van verkochte goederen/diensten Brutowinst Overige bedrijfsopbrengsten

Jaarverslag. Wij staan graag tot uw dienst! Duurzaam ondernemen met hoofd en hart

Netto-omzet Inkoopwaarde van verkochte goederen/diensten Brutowinst Overige bedrijfsopbrengsten

Financieel economisch verslag

FINANCIEEL ECONOMISCH VERSLAG

VOORBEELD JAARREKENING B.V. TE HOOFDDORP. Rapport inzake jaarstukken 2010

RAPPORT INZAKE DE JAARREKENING 2010 VAN STICHTING INSCHRIJVING OP NAAM TE UTRECHT

Trots op onze medewerkers!

J A A R STUKKEN Energiek BV. Permar Energiek BV Ede

JAARVERSLAG. Tomingroep BV, de feiten. Uitgebreid jaarverslag:

Inmaxxa BV te Naarden Halfjaarbericht juli 2010

Werk, inkomen. sociale zekerheid

Werk, inkomen. sociale zekerheid. versie

FINANCIEEL ECONOMISCH VERSLAG

Jaarstukken 2011 van Permar Energiek BV. Jaarstukken Jaarrekening - Overige gegevens

Directieverslag Fortuna Sittard seizoen 2013/2014

Stichting Schiedamse Theaters Stadserf DZ Schiedam

BEGROTING bij ongewijzigd beleid Werkvoorzieningschap De Sluis

Rapport. 31 augustus 2015

JAARVERSLAG 2014 AM WERK REÏNTEGRATIE BV

Beurs Rotterdam N.V. Halfjaarbericht 2013

Twiki RoboticsR. Jaarverslag 2013

SnowWorld operationele nettowinst stijgt 31%

STICHTING RIQQ TE DIEREN. Rapport inzake jaarstukken 2014

Klaar om te wenden. Jaarbericht 2013

JAARREKENING. Toel / / / / ,67 Aandelen /8

advies Jaarrekening 2013 Gemeenschappelijke Regeling Breed

Oplegnotitie begroting 2017

Stichting Velorama gevestigd te Nijmegen. Financiële verantwoording 2015 Balans Staat van baten en lasten Toelichting

Sociaal verslag Sociaal verslag Dit verslag bevat de kengetallen van de personele organisatie van DZB Leiden over 2016.

LTOC Jaarrekening

Jaarrekening Hebbus AE Zwolle

Boekwaarde begin boekjaar Goodwill Overige immateriële vaste activa Totaal immateriële vaste activa 0 0

Jaarverslag 2014 stichting theater het Kruispunt

HALFJAARBERICHT uitgebracht door de directie. aan de aandeelhouders van. TRUSTUS Capital Management B.V. te Joure

Jaarverslag 2013 AM werk Reïntegratie BV

MEMO. Aan: Pho Sociale Agenda Datum: 29 augustus 2011 Van: Paul Duijvensz. Onderwerp:Pilot Wajong De Zijl Bedrijven

GECONSOLIDEERDE JAARREKENING 84

Boekwaarde begin boekjaar Goodwill Overige immateriële vaste activa Totaal immateriële vaste activa 0 0

: agendapunt : Onderwerp : Vergadering Algemeen Bestuur Hameland

Stichting 070Watt Pletterijkade SG Den Haag. KvK-nummer: RAPPORT INZAKE DE JAARSTUKKEN 2015

HALFJAARBERICHT uitgebracht door de directie. aan de aandeelhouders van. TRUSTUS Capital Management B.V. te Joure

De werkschijf van 5. Hoe werkt IBN? 190 mm. 240 mm. IBN Postbus AR Uden T F E info@ibn.nl I

Jaarrekening Stichting Vrije Christelijke School Westerlee Galgeweg MT 's-gravenzande

LRM BALANS NA WINSTVERDELING. Nr. BE VOL 2.1 ACTIVA VASTE ACTIVA 20/

2013 In cijfers SOCIALE WERKVOORZIENING

Lijninvest BALANS NA WINSTVERDELING. Nr. BE VOL 2.1 ACTIVA VASTE ACTIVA 20/

Stichting Gate 48 te Amsterdam JAARREKENING 2015

Participatiemaatschappij Vlaanderen

JAARVERSLAG WVS. Werkvoorzieningschap Tomingroep, de feiten. Uitgebreid jaarverslag:

RAPPORT INZAKE DE JAARREKENING 2014 VAN STICHTING INSCHRIJVING OP NAAM TE UTRECHT

123WatEenSite C. van de PC Teststraat ZZ Alblasserdam

Deel 2: Financiële jaarrekening

jaarlijkse groei 15% 12% 10% 10% jaarlijkse groei 20% 15% 12% 12% jaarlijkse groei 20% 15% Percentage van de omzet 45% 45% 45% 45% 45%

Sterke groei van de Resilux kern business : stijging van de volumes met 9% zorgt voor toename Ebitda met 12%

STICHTING LOKALE OMROEP MIDDEN-NL TE RENSWOUDE. Rapport inzake jaarstukken 2014

Groesman International B.V.

Transcriptie:

Jaarverslag 2013

Wij zorgen dat het gesmeerd loopt! 5 Larcom Jaarverslag 2013

Inhoudsopgave 1. Raad van Commissarissen Stichting Larcom 2 2. Jaarverslag van de directie 5 3. Personeel & Organisatie 7 3.1. ArbeidsToeleiding en Coaching (ATC) 7 3.2. Cijfers Personeel & Organisatie 11 4. Bedrijfsonderdelen 13 5. Larcom Groentechniek 17 6. Centrale ondernemingsraad over 2013 19 7. Geconsolideerde balans per 31 december 2013 22 7.1. Actief 22 7.2. Passief 23 7.3. Geconsolideerde winst-en-verliesrekening over 2013 24 Larcom Jaarverslag 2013 1

Verslag 2013 1.Raad van Commissarissen Stichting Larcom De in 2008 ontstane financiële crisis met desastreuze gevolgen voor een groot aantal financiële instellingen, ging geruisloos over in een vertrouwenscrisis. Deze ontwikkelingen hebben een omslag te weeg gebracht die ook verstrekkende gevolgen heeft voor Larcom. Na een reeks belastingverhogingen is nu al geruime tijd sprake van een terugtrekkende overheid, die waar mogelijk bezuinigen tot belangrijkste doel heeft. Daarbij wordt een zware wissel getrokken op het participeren van burgers in het terugdringen van kosten op het gebied van cultuur, zorg en sociale zekerheid. de uitvoeringsorganen, waaronder sociale werkplaatsen. In de afgelopen jaren werd daarop al, waar mogelijk, beleidsmatig rekening mee gehouden. Vanaf 2014 zal dit op grote schaal merkbaar worden. De verantwoordelijkheid wordt met ingang van 2014, maar vooral vanaf 2015 bij de gemeenten gelegd, van wie verwacht wordt dat zij met minder middelen in toenemende mate de taken van de landelijke overheid overnemen. De uitvoeringsorganen, waaronder Larcom, waren al jaren gewend om een maximum aan flexibiliteit na te streven, maar het uiteindelijk realiseren van de door de overheid gestelde doelen vergt nog een grote inspanning. De economische crisis helpt daarbij niet bepaald. In de Participatiewet is aangegeven dat een belangrijk doel zal zijn het bevorderen van arbeidsparticipatie waar dit mogelijk is voor een ieder met afstand tot de arbeidsmarkt. Uiteindelijk gaat dit leiden tot een versobering van de financiële mogelijkheden voor uitvoeringsorganen, waaronder SW bedrijven en uiteindelijk ook voor de betrokken doelgroepen, waaronder naast de SW die geen nieuwe instroom zal krijgen ook voor Wajongeren en mensen in de bijstand. Deze transitie in beleid heeft grote gevolgen voor zowel de betrokken doelgroepen, als In 2013 werd door de directie alle aandacht gericht op vorenstaande, die op de vijf gehouden reguliere vergaderingen een belangrijk thema waren. Op 5 november vond, naar aanleiding van de participatiewetgeving, over dit onderwerp een overleg plaats tussen het voltallige college van B&W en beleidsambtenaren van de gemeente Hardenberg en de directe en voltallige Raad van Commissarissen van Larcom. Daaraan voorafgaand was er al intensief overleg geweest tussen de directie van Larcom en beleidsambtenaren en wethouders van de bestuursdienst Ommen-Hardenberg en overigens ook met 2 Larcom Jaarverslag 2013

de overige gemeenten waarvoor Larcom werkzaam is. Hoewel er sprake zal zijn van toenemende bezuinigingen, zien directie en Raad de toekomst met vertrouwen tegemoet. Dat vertrouwen is gebaseerd op enerzijds de voortdurende aandacht van de directie om een maximum aan efficiency te bereiken en anderzijds de goede relatie tussen Larcom en de verschillende gemeenten aan wie diensten worden verleend. In het kader van streven naar efficiency is in 2013 in goed overleg met de OR gestreefd naar het aanscherpen van de arbeidsvoorwaarden, door verhoging van het aantal productieve uren en beperking van vergoedingen. Op 16 augustus is de voorzitter van de OR, de heer H. Wink, na een lang ziekbed overleden. Door directie en Raad is meegeleefd met de heer Wink en zijn nabestaanden. Op 29 maart vond een gesprek plaats met de accountant van Larcom. Het gesprek ging niet alleen over de jaarrekening en de begroting voor 2013, maar ook de beoogde participatiewetgeving kwam aan de orde. In de maand maart werd door de directie aandacht gevraagd voor de moeilijke omstandigheden, waarin een grote opdrachtgever van de afdeling Vestigingen verkeerde. Helaas is de opdrachtgever failliet gegaan. Door adequaat handelen van de directie zijn er geen grote financiële nadelen voor Larcom ontstaan. Wel werd in november besloten de afdeling fietsen definitief te sluiten. Het huurcontract van de huisvesting waarin deze productie plaats vond, werd per 31 december 2013 beëindigd. Op 27 september vond er een functioneringsgesprek plaats van de Raad en op 15 oktober met de directeur van Larcom. In het eerste halfjaar werd aandacht besteed aan de opvolging van commissaris G.F. de Jong, die vanaf 1 oktober 2005 als voorzitter van onze Raad fungeerde en per 31 december 2013 is afgetreden. Commissaris H. Kamps heeft het voorzitterschap overgenomen. Per 1 januari 2014 is de heer P. Adema tot de Raad toegetreden. De heer Adema is landelijk voorzitter van de Christen Unie en waarnemend burgemeester van Tynaarlo. In financieel opzicht kunnen wij gelukkig melden dat er opnieuw een positief resultaat kan worden gemeld van 103.000,-. Dat is het 7e jaar op rij! Een positieve uitzondering! Rest ons om onze hartelijke dank uit te spreken aan de directie voor het door hem gevoerde beleid, aan de stafleden voor hun deskundigheid en betrokkenheid, aan de OR voor het al jarenlange constructieve overleg, waardoor Larcom mede al zo lang een stabiele koers kan varen. Bovenal aan alle medewerkers voor al hun inzet, die uiteindelijk sterk bepalend is geweest om dit resultaat te kunnen bereiken. Als laatste wil de Raad van Commissarissen de directie, staf, medewerkers en ondernemingsraad bedanken voor het in hun gestelde vertrouwen. Ommen, 25 april 2014 H. Kamps - Voorzitter Larcom Jaarverslag 2013 3

Wij kijken altijd vooruit en toekomstgericht! 4 Larcom Jaarverslag 2013

2. Jaarverslag van de directie De aangekondigde nieuwe regeling voor de onderkant van de arbeidsmarkt zal veel veranderingen met zich meebrengen; de huidige regering wil hier 700 miljoen euro op bezuinigen. De WWNV wordt per 1 januari 2013 waarschijnlijk ingevoerd. We hadden verwacht in 2013 de Wet Werken naar Vermogen in te voeren, dat wordt echter de Participatiewet in 2014. Deze zinnen stonden in de jaarverslagen van 2010, 2011 en 2012. Dit jaar kan ik daar aan toevoegen: De Participatiewet zal waarschijnlijk 1 januari 2015 worden ingevoerd, de huidige regering wil hier ongeveer 1,3 miljard euro mee bezuinigen. binnen staat ook wel onder druk, maar door de kosten te beheersen kunnen we hier toch de financiële budgetten redelijk halen. Uitzondering is de fietsenassemblage. Opnieuw een matig jaar en 2014 ziet er ook niet goed uit. We hebben dan ook besloten om met de fietsenassemblage te stoppen. Vooral voor de mensen die hier soms al lang werken is dit vervelend. De coördinatie van het leerlingenvervoer doet het goed. Steeds meer gemeenten maken gebruik van deze dienst. Vorig jaar sloten Kampen en Dronten zich bij het OVB aan, eind dit jaar volgde de gemeente Urk. We zijn al ruim 6 jaar in afwachting van een nieuwe wet met de daarbij behorende randvoorwaarden voor een nieuwe uitvoeringsstructuur. Daarbij gingen we in 2008 nog uit van gelijkblijvende budgetten, maar dat is via een tussenstap van 700 miljoen euro bezuinigen nu uitgekomen bij een bezuiniging van 1,3 miljard euro Toch zijn we er in 2013 opnieuw in geslaagd om het jaar positief af te sluiten. Positief wil niet alleen zeggen dat we met winst afsluiten, maar ook dat we, ondanks de onduidelijkheid vanuit Den Haag, wel goed in gesprek zijn met de betreffende gemeenten over de toekomst. De crisis is nog steeds merkbaar, bedrijven zijn voorzichtig. Het plaatsen van mensen bij het bedrijfsleven kost veel energie. We plaatsen ongeveer evenveel mensen als vorig jaar, maar door met name de economische ontwikkelingen, worden er meer contracten beëindigd en groeien we niet. Ten opzichte van ons budget blijven we daardoor achter. Het werkaanbod voor ons groenbedrijf en voor beschut De ontwikkelactiviteiten staan ook onder druk. Dat komt vooral door het afschaffen van de Wet Vermindering Afdrachten. Hierdoor vervalt de financiële dekking voor o.a. de bedrijfsschool. Hier zijn we dan ook in september mee gestopt en dat is jammer. Naast de aandacht voor de bedrijfsmatige sturing van Larcom in 2014 zal de invoering van de Participatiewet en alle wijzigingen die dat met zich meebrengt, het belangrijkste onderwerp voor de komende tijd zijn. We gaan er van uit dat dit nu wel doorgaat en zullen samen met de gemeenten hiervoor de noodzakelijke stappen gaan zetten. Wij zullen daarbij zeker ook aan de belangen van de doelgroepen denken, het gaat tenslotte om de mensen!! Ommen, 25 april 2014 Henk Blaauw - Algemeen Directeur Larcom Jaarverslag 2013 5

Wij houden het voor iedereen leuk! 6 Larcom Jaarverslag 2013

3. Personeel & Organisatie 3.1. ArbeidsToeleiding en Coaching B.V. (ATC B.V.) Het jaar 2013 stond in het teken van ontwikkelen, leren en professionaliseren. In 2012 hebben we de eerste aanzet gemaakt voor een effectieve methodiek om mensen met een bijstandsuitkering (WWB) succesvol te kunnen re-integreren op de arbeidsmarkt. We hebben hiervoor een pilot met de naam Op weg naar werk! ingericht. Dit alles vooruitlopend op de komst van de Participatiewet en de daarmee gepaard gaande veranderingen. Het re-integratieproces hebben we gedurende 2013 doorontwikkeld. Er is veel kennis vergaard over de WWB-doelgroep an sich. Over de gehele periode zijn in totaal 77 personen uit de WWB met een reintegratietraject gestart. Over het algemeen blijkt voor een WWB-er een andere aanpak en begeleiding nodig dan voor de WSW-er; een zeer individuele benadering, met sterke sturing op gedrag en motivatie. Dit inzicht heeft grote gevolgen gehad voor de opzet van de re-integratietrajecten. Uit kostenoogpunt zijn de trajecten zo mean en lean mogelijk gehouden. Dat betekent geen standaardtrajecten, maar modulair opgebouwde trajecten, waardoor maatwerk kan worden geleverd en de doorlooptijd beperkt kan blijven. hoe brengen we een succesvolle match tot stand? Allemaal relevante vragen rondom De Werkgeversbenadering. Wat in ieder geval onontbeerlijk is, is een geautomatiseerd systeem waarin vraag en aanbod goed geregistreerd worden en bij elkaar kunnen worden gebracht (het maken van een match). Daarvoor is een systematische diagnose van de kandidaat werknemer belangrijk. Binnen ATC is daarvoor een opzet gemaakt, waarmee we in 2014 de eerste ervaringen op zullen doen. Het ATC heeft verder nog aan 5 Wajongers de mogelijkheid geboden om stage te lopen en 22 Wajongers zijn vanuit het ATC door de jobcoach op hun (externe) werkplek begeleid. Voor het UWV zijn eveneens stageplaatsen beschikbaar gesteld en zijn 3 sociale activeringstrajecten uitgevoerd. Tot slot hebben in 2013 in totaal 13 leerlingen onder begeleiding van een leerkracht een leertraject doorlopen en hebben 11 leerlingen stage gelopen op het ATC. De pilot heeft boeiende en bruikbare leermomenten opgeleverd die tot stand konden komen door een klein, maar zeer toegewijd ATC-team. In 2013 is verder nagedacht over hoe plaatsingen tot stand kunnen komen. Welke rol heeft de consulent arbeidsbemiddeling daarin; wat verwacht de werkgever; Larcom Jaarverslag 2013 7

Bedrijfsschool Binnen de Bedrijfsschool zijn medewerkers gericht ontwikkeld op het gebied van arbeidsvaardigheden en -competenties; niet zozeer het behalen van een diploma, maar leren naar vermogen stond centraal. Na 2 jaar is de bedrijfsschool op 1 september 2013 gestopt. Helaas kon de bedrijfsschool niet worden ingezet voor de andere vestigingen van Larcom. De bedrijfsschool werd namelijk voor een belangrijk deel gefinancierd vanuit WVA-gelden. Deze gelden zijn inmiddels niet langer voor de SW-doelgroep beschikbaar. EVC bij de SW Al jaren biedt Larcom SW-medewerkers de mogelijkheid om gedetacheerd te worden bij reguliere werkgevers. Voorheen werden SW-medewerkers vooral op basis van vrijwilligheid geplaatst bij een externe werkgever, maar met de komst van de Participatiewet neemt de druk/verplichting tot uitstroom naar de reguliere arbeidsmarkt toe. Het plaatsen van medewerkers op passende functies bij Larcom is core business. Een voorwaarde voor een succesvolle plaatsing is zo goed mogelijke informatie over de medewerker. Door het opnemen van EVC s (eerder verworven competenties) wordt gerichte informatie over de medewerker verzameld. Het gaat daarbij niet alleen om competenties die tijdens het werk van belang zijn, maar ook die in de vrije tijd zijn opgedaan. Alle informatie wordt systematisch geautomatiseerd vastgelegd. Eind 2013 is met het afnemen van EVC s gestart en naar verwachting kan het project in april 2014 zijn afgerond. Vanuit het A&O-fonds sociale werkvoorziening (SBCM) zijn instrumenten ontwikkeld om deze ontwikkeling te stimuleren. Met het online instrument Oefenen.nl en een persoonlijke inlogcode, kunnen medewerkers hun persoonlijke ontwikkeling versterken in de privétijd. Zo kunnen ze niet alleen hun taal- en rekenvaardigheden vergroten, maar ook kennis op doen over een gezondere levensstijl en hoe schulden voorkomen kunnen worden. Bij de implementatie is niet alleen het leidinggevend kader betrokken geweest, ook de OR en OC-leden hebben nadrukkelijk hun steentje bijgedragen. Een aantal OC-leden is opgeleid om als coach voor hun collega s op te treden bij vragen over het gebruik van Oefenen.nl. Zij doen dat met veel enthousiasme. Zo houden we het leuk Het project Zo houden we het leuk is in 2013 voortgezet. Per afdeling én voor de hele organisatie is een Top 5 samengesteld met belangrijkste aandachtpunten uit het Zo houden we het leuk -programma. Rond de zomer is opnieuw aandacht gevraagd voor gepaste kleding tijdens warm weer. Door de introductie van POI na de zomer, zijn er geen nieuwe thema s georganiseerd. POI In de CAO-SW zijn afspraken gemaakt om SW-medewerkers ook de mogelijkheid te bieden zich individueel te ontwikkelen: de Persoonlijke Ontwikkelings Impuls (POI). 8 Larcom Jaarverslag 2013

Larcom Jaarverslag 2013 9

Arbeidsomstandigheden Het arboplatform heeft in 2013 drie keer vergaderd. Het platform kan zijn signaleringsfunctie steeds beter vervullen, doordat gegevens over (bijna-) incidenten beter geregistreerd worden. Een mooie ontwikkeling. De RI&E s (risico-inventarisaties) staan goed op de rit en er is een start gemaakt met het Periodiek Arbeid- Gezondheidkundig Onderzoek (PAGO s). De werkgever is verplicht een dergelijk onderzoek uit te voeren bij die medewerkers die beroepshalve aan mogelijke risico s worden blootgesteld. In 2014 kunnen we de eerste resultaten van de onderzoeken zien. Het ziekteverzuimpercentage van de SW-medewerkers binnen Larcom lag in 2013 op 12,2%. Dit is een lichte daling ten opzichte van het voorgaande jaar. Het gemiddelde verzuimpercentage van de niet SW-medewerkers is 3,9% ; hier is, als gevolg van enkele langdurig zieken, sprake van een stijging in vergelijking met 2012. Cijfers Personeel en Organisatie Het aantal personen op de wachtlijst is in Ommen gelijk gebleven en in Hardenberg met 12 gedaald van 77 in 2012 naar 65 op 31 december 2013. Het aantal SW-ers die met begeleiding in dienst zijn van reguliere werkgevers (personen in begeleid werken) is in Ommen stabiel gebleven en bij de gemeente Hardenberg licht gestegen. Ondanks economisch moeilijke tijden is het aantal medewerkers met een SW-dienstverband dat gedetacheerd is bij werkgevers op de reguliere arbeidsmarkt goed op peil gebleven. Bij de gemeente Ommen is een teruggang waar te nemen, maar daar staat een toename van het aantal bij de gemeente Hardenberg tegenover. Het totaal aantal SW-formatieplaatsen binnen Larcom is de laatste 3 jaar terug gelopen van ruim 900 eind 2010 naar bijna 830 per 31 december 2013. De verzuimcijfers liggen rond het landelijk gemiddelde bij SW-bedrijven. Een goed verzuimbeleid helpt niet alleen de medewerker, maar bespaart ook geld; goede redenen om de aanpak van verzuimbegeleiding effectiever te maken. Met ondersteuning vanuit de Arbo Unie is op basis van een quickscan en een aantal interviews, een aanpak ontwikkeld met de nadruk op ontmedicaliseren en onderzoeken welke inzet nog wél mogelijk is. De aanpak wordt met instemming van de OR in 2014 geïmplementeerd. 10 Larcom Jaarverslag 2013

3.2. Cijfers Personeel & Organisatie Aantal (beschikbare) personen op de wachtlijst Gemeente 31/12/11 31/12/12 31/12/13 Ommen 32 16 16 Hardenberg 102 77 65 Twenterand nvt nvt nvt Raalte nvt nvt nvt Dalfsen nvt nvt nvt Larcom Totaal 134 93 81 Aantal personen in begeleid werken Gemeente 31/12/11 31/12/12 31/12/13 Ommen 3 2 2 Hardenberg 12 11 12 Twenterand 2 2 2 Raalte 0 0 0 Dalfsen 1 1 1 Larcom Totaal 18 16 17 Aantal gedetacheerden (personen) Gemeente 31/12/11 31/12/12 31/12/13 Ommen 32 29 23 Hardenberg 88 79 84 Twenterand 32 27 28 Raalte 20 22 20 Dalfsen 13 11 10 Overige 2 2 1 Larcom Totaal 187 170 166 Wsw dienstbetrekkingen (in FTE) Gemeente 31/12/11 31/12/12 31/12/13 Ommen 150.8 149.1 147.8 Hardenberg 406.5 401.0 402.1 Twenterand 151.6 140.1 137.8 Raalte 69.5 70.8 65.1 Dalfsen 75.8 70.7 69.2 Overige 14.7 11.8 7.8 Larcom Totaal 868.9 843.5 829.8 Trajecten WWB Gemeente 31/12/11 31/12/12 31/12/13 Ommen 17 9 15 Hardenberg 51 54 51 Twenterand 11 16 12 Raalte 3 2 5 Dalfsen 1 7 8 Overige 5 1 0 Larcom Jaarverslag Totaal 2013 88 89 91 11

Wij halen het beste uit iedereen! 12 Larcom Jaarverslag 2013

4. Bedrijfsonderdelen Vestigingen (Ommen, Hardenberg, Raalte) Voor wat betreft de omzet en de productiedruk was 2013 een roerig jaar voor Vestigingen. Na aanvankelijk met onze nieuwe opdrachtgever voor het assembleren van fietsendragers een hoopvolle start te hebben gemaakt, met een lange en uitvoerige voorbereiding, moesten wij in tweede instantie vaststellen dat deze klant het hoofd niet boven water kon houden en failliet ging. Hierdoor bleven wij met vele onderdelen zitten en ook reeds geproduceerde kant en klare producten. Door adequaat handelen van de directie bleven de financiële nadelen voor Larcom uiteindelijk beperkt. Ook een andere opdrachtgever heeft het niet gered. Ook dit gaf veel werk en onduidelijkheid. Daarbij komt dat ook nog een derde opdrachtgever aan het einde van het jaar er bij ons opeens de stekker heeft uitgetrokken, Tot slot hebben wij zelf de beslissing genomen in 2014 niet verder te gaan met het produceren van fietsen. Dit bracht zelfs het opheffen van een hele afdeling met zich mee en het onderbrengen van ons personeel over de andere afdelingen. Ook dit heeft in de organisatie voor onrust gezorgd, hoewel het met hulp en inzet van iedereen toch uiteindelijk goed en gedegen geregeld is. Allemaal omzetmatig en kostentechnisch zaken die het resultaat negatief hebben beïnvloed. Vestigingen heeft zijn huid getracht zo duur mogelijk te verkopen en wij hebben samen met de klanten heel hard gewerkt om toch het tij te doen keren. Zeer teleurstellend om uiteindelijk te moeten vast stellen dat het niet gelukt is. Wij hebben ook in 2013, net als in eerdere jaren, geprobeerd om nieuwe klanten aan ons te binden en hoewel dat ook wel gelukt is, staan hier vaak lagere verdiensten tegenover. Ook geeft de ordergrootte, in combinatie met de tijdsdruk, vaak veel druk in de organisatie. De begroting voor 2013 hebben wij dan ook niet kunnen halen. Het uiteindelijke resultaat is (exclusief detachering): Begrote omzet 2013 : 2.888.000,- Werkelijke omzet 2013 : 2.603.000,- Begrote toegevoegde waarde 2013 : 2.102.000,- Gerealiseerde toegevoegde waarde 2013 : 1.863.000,- Detachering: Bij Detachering hebben wij in 2013 ook weer veel last van de crisis gehad. Hoewel het aantal gedetacheerden ten opzichte van 2012 niet veel verder is teruggelopen. Naar het einde van 2013 trad er weer wat verbetering in de situatie op. Er kwamen uit de industrie meer vragen voor informatie en wij scoorden weer met detaplekken met als gevolg dat er minder mensen terug kwamen voor (her)plaatsing in één van de vestigingen. Uiteindelijk was het resultaat: Begrote omzet 2013 : 1.781.000,- Werkelijke omzet over 2013 : 1.362.000,- Larcom Jaarverslag 2013 13

Projecten Het project digitalisering van de bouwvergunningen van de gemeente Hardenberg, dat met betrekking tot de know how en de apparatuur in samenwerking met Sallcon (Sw bedrijf uit Deventer) was opgezet, is succesvol tot een einde gebracht. In dit project, in samenwerking met de gemeente, en waarvoor zij voor 50% van de personele bezetting mensen met een WWB uitkering hebben aangeleverd, zijn enkele tienduizenden bouwvergunningen geordend, gescand en digitaal opgeslagen, opdat ze bij de gemeente razendsnel zijn terug te vinden. Helaas kon de gemeente om budgettaire redenen na afloop van het project niet direct voor vervolgopdrachten zorgen, waardoor wij de groep inmiddels hebben moeten ontmantelen. Alles bij elkaar opgeteld hebben alle veranderingen ons er toe gedwongen aanpassingen in de organisatie aan te brengen. Vermeld moet worden dat wij gedurende dit proces steeds goed en plezierig met de ondernemingsraad hebben kunnen samenwerken. Ondanks de vele veranderingen en de daarmee gepaard gaande onzekerheden voor de mensen, is het ziekteverzuim niet gestegen. Ten opzichte van 2012 is het verzuim zelfs iets gedaald: van 13.3% naar 12.7%. Een constante en consequente aandacht en toepassing van de regels blijft hier echter op zijn plaats. Ook in 2014! Larcom Fietsen Productie B.V. (LFP B.V.) De LFP-organisatie was er één om 50 á 60.000 fietsen per jaar te produceren. Omdat er de laatste jaren steeds minder geproduceerd moest worden, met in 2013 een laagte- record van 17.000 stuks, wogen de kosten niet meer op tegen de baten, waardoor de beslissing is genomen om in 2014 niet verder te gaan met het produceren van fietsen. Hierdoor moest het personeel van LFP worden ondergebracht op andere afdelingen. Dit heeft in de organisatie voor onrust gezorgd, maar met hulp en inzet van iedereen is dit uiteindelijk goed en gedegen geregeld. Uiteindelijk zij wij in Ommen van 5 naar 4 afdelingen gegaan en stopten tenslotte met de fietsenproductie (LFP afdeling). De mensen hebben wij onderverdeeld onder de andere afdelingen en hebben wij enkele mensen kunnen detacheren. Hierdoor denken wij slagvaardiger en in ieder geval tegen lagere kosten te kunnen produceren. Alleen al op de huur van het gebouw, exclusief de fietsenafdeling, wordt fors bespaard. Begrote omzet 2013 : 500.000,- Werkelijke omzet 2013 : 169.000,- 14 Larcom Jaarverslag 2013

Larcom Jaarverslag 2013 15

Wij doen het samen, dat belonen wij graag! 16 Larcom Jaarverslag 2013

5. Larcom Groentechniek De uitdaging die voor 2013 werd aangegaan was hoog. Zelfs dusdanig hoog, dat begin 2013 dit binnen de overlegvergadering van de Onderdeel Commissie (OC = afvaardiging van de OR) aan de orde is geweest. De zorg van de OC was dat de ambities te hoog waren en ten koste van het personeel zou gaan. Door gezamenlijk de schouders er onder te zetten, bleek de zorg die vooraf was geuit, achteraf niet nodig te zijn geweest. De ambities voor 2013 zijn ruimschoots waargemaakt. Veel werk verzet in 2013 Gedurende het gehele jaar is er voldoende passend werk binnen de afdeling aanwezig geweest. Het beheer van de groenvoorzieningen voor de gemeenten is een belangrijke activiteit. Dankzij de goede en flexibele inzet van alle betrokkenen is het werk zeer voorspoedig verlopen. Er was slechts een minimum aan externe hulp noodzakelijk om aan de vereiste kwaliteitseisen te voldoen. Naast de werkzaamheden voor de bestaande klanten, zijn ook een groot aantal nieuwe activiteiten in 2013 gerealiseerd. De volgende projecten zijn zeker het noemen waard: Het knippen en onderhouden van fraaie hagen op de buitenplaats de Leemcule in Dalfsen. De samenwerking met de bestuursdienst Ommen Hardenberg, waarmee intensief samengewerkt werd in de wijk Baalder en Baalderveld in Hardenberg. In deze wijken hebben onze medewerkers onder leiding van een voorman van de gemeente het noodzakelijk groenonderhoud ter hand genomen. Het project moet nog worden geëvalueerd, maar de voortekenen lijken voor alle partijen positief te zijn verlopen. Een samenwerking met Donker Groen, waarin gezamenlijk is ingeschreven voor het snoeien van een groot aantal eiken in het buitengebied van Ommen, nabij buurtschap Dalmsholte. We waren de laagste inschrijver, waardoor een 3-tal zeer gemotiveerde medewerkers hun grote passie, het werken met de motorzaag, in de praktijk konden brengen. Een super uitdaging voor het rayon Slagharen. Larcom kreeg de opdracht van het Attractiepark Slagharen om het park, tijdens de gehele openingsperiode, 7 dagen in de week, zwerfvuil- en afvalvrij te houden. Een enorme klus, wat velen veel zweetdruppels heeft gekost om het naar tevredenheid uit te voeren. Dankzij de inzet van vele medewerkers is de klus geklaard. Larcom Jaarverslag 2013 17

De bedrijfsprocessen Binnen het werkoverleg zijn verschillende onderwerpen besproken in het kader van zo houden we het leuk. Onder andere onderwerpen als respect, zorgvuldigheid e.d. zijn besproken. Deze onderwerpen lijken voor iedereen vanzelfsprekend en logisch. Toch blijkt dat door de onderwerpen bespreekbaar te maken, de onderlinge sfeer op de werkvloer verbeterd is. Binnen de rayons wordt continu gewerkt aan Een nog slagvaardiger Larcom groentechniek. Het doel is om vanuit een duidelijke structuur de werkzaamheden uit te voeren, waarbij de meewerkende voorman centraal staat. Dit proberen we steeds verder in te vullen en te optimaliseren. De wijze van leidinggeven in de groepen is hierbij fundamenteel en een heel belangrijk onderwerp. In 2013 is het VCA** certificaat en het certificaat duurzaam terreinbeheer behouden. Ontwikkeling op het personele vlak Begin 2013 heeft een personeelsconsulent de overstap gemaakt van Vestiging Ommen naar Groentechniek. Samen met de rayonchefs is er voortvarend gewerkt aan onder andere het terug dringen van het ziekteverzuim. De gerichte aanpak heeft geleid tot een forse daling van het ziekteverzuim. Voor een groot aantal medewerkers was het VCA-diploma in 2013 verlopen, een reden om weer achter de boeken te kruipen om het nieuwe certificaat te gaan behalen. Inmiddels hebben een groot aantal medewerkers het examen wederom met een goed resultaat afgesloten. Een aantal praktische trainingen, onder andere veilig werken langs de weg, zijn in 2013 opgestart. Financiële resultaten 2013 Het jaar 2013 is een goed financieel jaar voor Larcom Groentechniek geweest. De omzet is ruimschoots behaald en de kosten zijn ruim onder de begrote waarden gebleven. Voor de omzet was het belangrijk dat er veel nieuw werk bij bestaande en nieuwe klanten is binnen gehaald. Hiermee konden de doorgevoerde bezuinigingen die binnen de groenvoorzieningen van de gemeentelijke opdrachtgevers doorgevoerd zijn, worden gecompenseerd. Door het toenemende kostenbewust zijn van de organisatie, zijn de bedrijfslasten eveneens fors lager uitgevallen dan begroot. Al met al een resultaat om trots op te zijn. Om aan de kwaliteitseisen van het VCA** certificaat te blijven voldoen, zal het vakgericht opleiden van medewerkers altijd nodig blijven. 18 Larcom Jaarverslag 2013

6. Centrale ondernemingsraad over 2013 Het blijven economisch moeilijke tijden, zoals al is aangegeven in het jaarverslag van 2012, in zowel Nederland als ook andere landen. Dagelijks staan er stukken in de krant en zijn er in de verschillende nieuwsprogramma s op tv onderwerpen over de crisis. Er gaan bedrijven failliet, grote bedrijven lijden verliezen, huizenprijzen gaan omlaag en zo kunnen we nog wel een tijd doorgaan. De regering, die nu bestaat uit PvdA en VVD, heeft plannen ten aanzien van de sociale werkvoorziening. Het vorige kabinet noemde dit de Wet Werken naar Vermogen. Het huidige kabinet gaat dit de Participatiewet noemen. In grote lijnen lijken beide voorstellen op elkaar. De gemeenten zullen veel meer verantwoordelijkheid krijgen in de uitvoering van de Wet Sociale Werkvoorziening, maar ook andere wetten die daaraan gerelateerd zijn. Wat blijft bestaan volgens de berichten is dat het aantal werknemers in de sociale werkvoorziening teruggebracht zal worden. Alleen de mensen die aangewezen zijn op beschutte arbeid blijven in de SW werken. Anderen moeten in het normale bedrijfsleven aan de slag. Laat duidelijk zijn, dat voor zover nu bekend, de huidige medewerkers niet te vrezen hebben. Dit is een proces dat jaren gaat duren. De gemeenten worden verantwoordelijk voor de uitvoering van deze nieuwe wet, de Participatiewet. Larcom zal zich er voor inzetten om hier een belangrijke partner van de gemeenten te zijn. Een ander gevolg van beleid uit Den Haag is het stopzetten van de Bedrijfsschool in Hardenberg. Dit komt door de veranderingen van de Wet Vermindering Afdrachten. Daardoor is de financiering niet meer rond te krijgen. Als Ondernemingsraad zijn we dan ook blij met het gezamenlijk initiatief, genomen door sociale partners in de SW, om de persoonlijke ontwikkeling van SW-medewerkers een impuls te geven. SBCM (het arbeidsmarkt- en opleidingsfonds voor en door de sector Sociale Werkvoorziening), heeft opdracht gekregen om een programma samen te stellen. Het betreft verschillende programma s die de persoonlijke ontwikkeling van medewerkers kan versterken. Het gaat onder andere om taalvaardigheid, rekenvaardigheid, PC-vaardigheden, omgaan met geld en het voorkomen van schulden. Hoe medewerkers hier gebruik van kunnen maken wordt in het werkoverleg besproken. Dit is ook een vorm van leren en ontwikkelen. De Ondernemingsraad van Larcom heeft hierbij een ondersteunende rol gehad. Met betrekking tot de voortgang van het ontwikkelingsplan leerwerkbedrijf/mensontwikkelbedrijf (POP), hebben 60 mensen een getuigschrift uitgereikt gekregen op de Kruzeborg. In opdracht van de ondernemingsraad van Larcom heeft onderzoeksbureau MEDE in juni/juli van dit jaar onderzoek gedaan naar de wijze waarop binnen Larcom uitvoering is gegeven aan de per 1 januari 2012 gewijzigde vakantiewetgeving, specifiek met betrekking tot de problematiek verlof bij ziekte. Uitkomst van dit Larcom Jaarverslag 2013 19

onderzoek was dat de veranderingen op zich goed waren ingevoerd, maar dat de communicatie beter had gekund. Zowel Ondernemingsraad als Bestuurder kunnen zich vinden in deze conclusie. De OR heeft op uitnodiging van de Onderdeelcommissie Groen op 28 mei in de jaarlijkse cursus rond de medezeggenschap een goed en zinvol gesprek gevoerd met de leden van de OC-Groen. Belangrijkste leermoment van dit gesprek was, dat er begrip kwam voor het feit dat alles niet zo maar geregeld is als het om regelingen en/ of procedures gaat. Er is soms veel geduld nodig om tot goede afspraken te komen. De OR heeft zijn jaarlijkse cursus gehad op 21 en 22 november, met als belangrijkste onderwerp de Participatiewet. Algemeen directeur Henk Blaauw kwam nader uitleg geven en zijn zienswijze belichten. Larcom heeft het voornemen haar fietsenafdeling, ondergebracht in Larcom Fietsen Productie B.V, (LFP) te sluiten. Voor medewerkers met een SW-indicatie heeft de sluiting geen gevolgen. Zij kunnen blijven werken binnen één van de vestigingen van Larcom. Voor medewerkers (zonder indicatie) in de staf wordt een sociaal plan opgesteld. De algemeen directeur heeft de adviesaanvraag sluiting assemblage fietsen (LFP) aan de ondernemingsraad voorgelegd. De ondernemingsraad heeft in deze zaak advies gevraagd bij Bureau Mede en heeft voor de kerst van dit jaar een advies gegeven. Besluitenlijst Ondernemingsraad Larcom van 1 januari tot en met 31 december 2013. Advies: voorgenomen Positief advies OR aanpassing personele 23 mei 2013 organisatie vestigingen Instemming: uitbreiding Instemming OR rittenregistratiesysteem in 23 mei 2013 verband met het nieuwe rijden Instemming: Instemming OR Werktijdenregeling 2014 30 oktober 2013 Advies: voorgenomen sluiting Positief advies OR van de Assemblage afdeling 4 december 2013 fietsen in Ommen per 1 januari 2014 Als gevolg van het overlijden van de voorzitter zijn er tussentijdse verkiezingen geweest tijdens de ORvergadering van 30 oktober 2013. Gerrit Pol is als vicevoorzitter en Jan Holtmaat is als voorzitter gekozen. Er heeft zich één kandidaat gemeld als kandidaat lid van de Ondernemingsraad. Omdat er geen tegenkandidaat is gesteld, is deze kandidaat benoemd. Dit is vervolgens intern gecommuniceerd. Namens de OR, Jan Holtmaat, Voorzitter. 20 Larcom Jaarverslag 2013

Wij houden graag alles in balans! Larcom Jaarverslag 2013 21

7. Geconsolideerde balans per 31 december 2013 Voor resultaatbestemming 31.12.2013 31.12.2012 0 0 7.1. Actief A. Vaste activa Materiële vaste activa Bedrijfsgebouwen en terreinen 216 229 Machines en installaties 478 628 Andere vaste bedrijfsmiddelen 589 677 Materiële vaste bedrijfsactiva in uitvoering en vooruitbetalingen 16 42 1.299 1.576 B. Vlottende activa I. Voorraden 1.196 Grond en hulpstoffen 65 45 Onderhanden werk 151 37 Gereed product en handelsgoederen 2 3 218 85 II. Vorderingen Vorderingen op handelsdebiteuren 2.744 2.607 Overige vorderingen 27 28 Overlopende activa 210 209 2.981 2.844 III. Liquide middelen 2.984 2.165 Totaal 7.482 6.670 22 Larcom Jaarverslag 2013

7.2. Passief C. Groepsvermogen I. Stichtingskapitaal 0 0 II. Overige reserves -401-565 III. Resultaat boekjaar 103 164 Eigen vermogen -298-401 Bijzonder achtergestelde lening 1.538 1.538 Risico Vermogen 1.240 1.137 D. Voorzieningen 1.529 1.164 I. Overige voorzieningen 666 681 666 681 E. Langlopende schulden I. Langlopende leningen 232 350 232 350 F. Kortlopende schulden I. Schulden aan kredietinstellingen 68 136 II. Schulden aan leveranciers en handelskredieten 2.686 1.193 III. Belastingen en premies sociale verzekeringen 603 624 IV. BTW-verplichtingen 244 235 V. Overige schulden 1.743 2.314 5.344 4.502 Totaal 7.482 6.670 Larcom Jaarverslag 2013 23

7.3. Geconsolideerde winst-en-verliesrekening over 2013 2013 2012 0 0 Netto omzet 18.004 17.340 Wijzigingen in voorraden gereed product en goederen in bewerking 0 0 Overige bedrijfsopbrengsten 0 0 G. Som der bedrijfsopbrengsten (a) 18.004 17.340 Kosten van grond- en hulpstoffen 9.848 8.842 Kosten van uitbesteed werk en andere externe kosten 0 0 Totaal kostprijs omzet (b) 9.848 8.842 Brutomarge (c = a b) 8.156 8.498 Lonen en salarissen niet-wsw 2.772 2.609 Sociale lasten niet-wsw 373 393 Pensioenlasten niet-wsw 431 386 Overige personeelskosten niet-wsw 89 153 H. Totaal personeelskosten niet-wsw (d) 3.665 3.541 Afschrijvingen materiële vaste activa 403 394 Overige bedrijfskosten 2.675 2.973 I. Overige operationele lasten (e) 3.078 3.367 Operationeel resultaat (f = c d e) 1.413 1.590 J. Rijksbijdrage/kosten Wsw Kosten personeel Wsw 25.070 25.310 Inleenkosten 799 243 Rijksbijdrage -24.520-24.068 Kosten/opbrengsten Wsw (g) 1.349 1.485 Bedrijfsresultaat (h = f - g) 64 105 K. Financiële baten en lasten (i) 39 59 Netto resultaat (j = h+ i) 103 164 24 Larcom Jaarverslag 2013

Wij steken graag onze nek uit! Larcom Jaarverslag 2013 25

Larcom Postbus 48 7730 AA Ommen T 0529 408080 F 0529 408008 info@larcom.nl Onderneem t www@larcom.nl met Larcom