Koopstarters op de particuliere woningmarkt
Veel te doen over starters Starters moeten ondersteund worden, zodat de carrousel weer gaat draaien Peter Boelhouwer, 1 feb 2012 Heel Nederland heeft de starters keihard nodig heeft voor de doorstroming op de woningmarkt Elco Brinkman, 10 feb 2012 Er staan veel huizen te koop, Dat zijn bijna allemaal huizen van eigenaar-bewoners die er nog wonen. Die willen zekerheid over de verkoop van hun eigen huis, voordat ze een nieuw huis kopen. Degenene die dat probleem kunnen oplossen zijn de starters. Zij hoeven niet te verkopen, alleen te kopen. Als we die weer in beweging kunnen krijgen, dan komt de carrousel weer op gang. En dat kan snel gaan. Het is dus van belang dat we starters in staat stellen om te kopen. Taco van Hoek, juni 2012 Starters spelen een essentiële rol op de huizenmarkt. Ze kunnen de woningmarkt weer op gang brengen Lars Bovenberg, 18 jan 2013 Koopstarters hebben het momenteel moeilijk op de koopwoningmarkt. Companen, 2 april 2013 Nu starters langzaamaan weer in de Nederlandse koopwoningmarkt stappen, doemt er een nieuw obstakel [restschuld niet kunnen meefinancieren] op die de doorstroming in de Nederlandse koopwoningmarkt lam legt. 2 Vastgoedjournaal, 6 mei 2013
Informatiefundament Basisregistratie Kadaster Eigendom & ligging Transactiegegevens: marktgegevens vastgoed en grond Gebruikers, gebruik en investeringen Trends en ontwikkelingen Overige bronnen Kadaster Topografie (TOP10NL, grootstalige basiskaart, etc) BAG: pandgegevens, gebruiksdoelen, dynamiek WOZ: waarde van vastgoed (2014) Ruimtelijkeplannen.nl: plannen, bestemmingen en ruimteclaims WKPB & KLIC Energielabels Combineren met andere bronnen en in samenwerking met andere partijen 3
Inhoud presentatie Methode Uitgangspunten Aanpak Resultaten Starters & doorstroming op de woningmarkt Prijzen Regionale ontwikkelingen Conclusie en plannen 4
Methode - uitgangspunten Starters en doorstromers We kijken naar huishoudens Doorstromers: bekend in kadastrale registratie minimaal 4 mnd voor een transactie bekend want ca 3 maanden tussen het inschrijven van een koopovereenkomst en het inschrijven van een levering Koopstarters: geen doorstromers Koopstartend huishouden: alle verkrijgers geen doorstromer Leeftijd: oudste verkrijger Uitstromer Hebben geen actuele rechten meer en vervullen vanaf de datum van de betreffende transactie geen verkrijgersrol meer 5
Methode - aanpak Periode 2000 t/m 2012 Selectie transacties met overdrachten van rechten op woonruimte of bouwgrond Max twee percelen overgedragen Alle betrokken verkrijgers zijn natuurlijke personen Koopsom tussen 1.000 en 5 mln Koopsom moet betrouwbaar zijn Perceel mag slechts één geldig adres hebben 6
Resultaten: overzicht Ontwikkeling aantal transacties op de koopwoningmarkt sinds de crisis Verhouding tussen aantallen in 2012 en 2008 Totaal woningmarkt Transacties 62% Totaal aantal starters 79% Totaal aantal doorstromers 51% Uitstromers 95% Nieuwbouw 44% Uitpondingen 61% Transformaties 100% 200.000 180.000 160.000 140.000 120.000 100.000 80.000 60.000 40.000 20.000 0 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Starters Totaal aantal starters 79% Starters naar woning doorstromer 66% Starters naar woning niet-doorstromer 103% Starters naar woning niet-doorstromer 103% Starters naar woning uitstromer 123% Starters naar nieuwbouw 70% Starters naar corporatiewoning 70% Starters naar transformatiewoning 150% aantal koopstarters aantal doorstromers Doorstromers Totaal aantal doorstromers 51% Doorstromers naar woning andere doorstromer 44% Doorstromers naar woning niet-doorstromer 63% Doorstromers naar woning niet-doorstromer 63% Doorstromers naar woning uitstromer 78% Doorstromers naar nieuwbouw 34% Doorstromers naar corporatiewoning 54% Doorstromers naar transformatiewoning 81% Wat zeggen andere bronnen? WoON 2012: het aantal koopstarters is tussen 2009-2012 nagenoeg gelijk gebleven 7
Zorgen starters voor doorstroming? 100% 80% 60% 40% 20% 0% 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Starters naar w oning doorstromer Starters naar w oning niet-doorstromer 8
Aandeel koopstarters groeit... 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 aandeel starters aandeel doorstromers Wat zeggen andere bronnen? WoON 2012: starters kunnen nog steeds goed hun weg vinden op de woningmarkt. De positie van de koopstarter op de woningmarkt is als gevolg van dalende prijzen, ondanks de aflossingsverplichting op de hypotheek, verbeterd (Schilder & Conijn, 2013) 9
...in alle landsdelen Randstad Intermediaire zone Periferie 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 100% 90% 80% 70% 60% 50% 40% 30% 20% 10% 0% 2000 2001 Totaal aantal starters 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Totaal aantal doorstromers 2012 30% 20% 10% 0% 2000 2001 Totaal aantal starters 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 Totaal aantal doorstromers 2012 30% 20% 10% 0% 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 Totaal aantal starters 2008 2009 2010 2011 2012 Totaal aantal doorstromers Vergelijkbare ontwikkelingen in landsdelen In Randstad in 2012 meer koopstarters dan doorstromers 10
Gemiddelde leeftijd koopstarter 36 35 34 33 32 31 30 29 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 11
Index betaalde koopsommen (2000-2012; prijspeil 2012) 120 Index (2000=100) 110 100 90 80 70 60 2000 2001 2002 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 Gem koopsom starters Gem koopsom doorstromers 12
Conclusie Mogelijk om koopstarters te identificeren Uitkomsten komen overeen met bevindingen uit WoON2012 Aantal starters blijft redelijk op peil, aantal doorstromers sterk gedaald sinds 2008 Helft aantal transacties in 2012 door koopstarter Betaalde koopsommen (reëel) door doorstromers 16% hoger dan in 2000, starters op zelfde niveau 13
Vervolg nadere verkenning: Nieuwbouw Regionale ontwikkelingen Woningtypen en andere kenmerken Doorstroming... Opmerkingen en ideeën? ramona.vanmarwijk@kadaster.nl michiel.pellenbarg@kadaster.nl 14
Bedankt!