ARBOMODULE Stomerij 1
Inleiding In dit werkboek krijgt u informatie over de Arbeidsomstandigheden-wet (kortweg: Arbowet) en de rechten en plichten van de werknemer en werkgever die daarbij horen. Het is belangrijk dat u hiervan op de hoogte bent. Arbeidsomstandigheden hebben immers alles te maken met uw eigen veiligheid en gezondheid op de werkvloer. Het werkboek bevat verschillende opdrachten. Door de vragen te beantwoorden en hierover te praten met andere cursisten, krijgt u een idee over hoe u zelf kunt meewerken aan uw eigen veiligheid en gezondheid op het werk. Wilt u meer weten over definities van begrippen, de Arbowet, en onderwerpen die daar mee te maken hebben, dan kunt u in de Bijlagen I en IV extra informatie vinden. Kijk ook eens op www.arbo.nl, kies de sector Dienstverlening, daarna branche Textielreiniging. Meer websites zijn opgenomen in Bijlage III. 2
Deel 1 Arbowet en Arboconvenant ARBOWET De Arbowet is bedoeld om de arbeidsomstandigheden van werknemers te verbeteren en de veiligheid, de gezondheid en het welzijn op het werk te bevorderen. Arbo is een afkorting van het woord arbeidsomstandigheden. De Arbowet verplicht werkgevers om een goed arbobeleid te voeren. Zo is de werkgever bijvoorbeeld verplicht om te inventariseren en vast te stellen welke risico s er tijdens het werk aanwezig zijn en hoe groot deze risico s zijn. Dit wordt gerapporteerd in de zogenaamde Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E). Er is in de linnenverhuur- en wasserijbranche een lijst gemaakt van alle voorkomende risico s. Risico s die veel voorkomen in wasserijen en stomerijen zijn: Lichamelijke belasting, waaronder tillen, bukken, trekken Geluid Klimaat Werkdruk Stoffen in vuil wasgoed OPDRACHT 1 Doel: Bewust worden van de risico s in de branche en risico s van het eigen gedrag Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Wat zijn volgens uzelf de risico s van werken in een stomerij? Deze vraag gaat over risico op de volgende gebieden: Lichamelijke belasting, waaronder tillen, bukken, trekken Geluid 3
Klimaat Werkdruk Stoffen in vuil wasgoed Hebt u op uw werk wel eens dat u denkt: au! nu even oppassen? Zo, ja: welke situatie was dat dan? Wat hebt u toen gedaan om die situatie op te lossen of te voorkomen? Herkennen uw mede-cursisten dit ook? Vul nu met elkaar de tabel in: Beschrijf het probleem Beschrijf de oplossing 4
ARBOCONVENANT Werkgevers en werknemers in de wasserij- en stomerijbranche hebben samen met de overheid een overeenkomst gesloten: het Arboconvenant Textielverzorging. Het doel van dit convenant is om de Arbowet goed uit te voeren in de branche. De overeenkomst heet voluit: het convenant Arbeidsomstandigheden Linnenverhuur-, Wasserij- en Textielreinigingsbedrijven. Het arboconvenant is afgesloten in 2002 en het loopt tot en met 1 juli 2006. Met het arboconvenant willen de drie partijen bereiken dat: het ziekteverzuim met 15% daalt; het aantal mensen dat in de WAO komt met ten minste 15% vermindert; er maatregelen worden genomen om de risico s van lichamelijke belasting, werkdruk, klimaat, geluiden schadelijke stoffen in vuil wasgoed te verminderen of te voorkomen. In het convenant staan afspraken over wat werkgevers en werknemers gezamenlijk gaan doen om deze doelstellingen te bereiken. OPDRACHT 2 Doel: Kennis over arbeidsomstandigheden verbinden met de eigen concrete werksituatie en komen tot afspraken ofwel Arbo-beleid Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Welke afspraken over arbeidsomstandigheden zou u maken als u werkgever was in een stomerij? (Denk daarbij bijvoorbeeld aan de lengte van pauzes, het gebruik van de hulpmiddelen.) Waarom vindt u dit belangrijke onderwerpen? 5
In welke mate zijn hier binnen uw bedrijf al afspraken over, voor zover u weet? Wat houden die afspraken in? Welke afspraken over arbeidsomstandigheden zou u willen maken als werknemer? (Denk daarbij bijvoorbeeld aan de afwisseling van taken, rusttijden, het gebruik van de hulpmiddelen.) Waarom vindt u dit belangrijke onderwerpen? In welke mate zijn hier binnen uw bedrijf al afspraken over, voor zover u weet? Wat houden die afspraken in? 6
AFSPRAKEN IN HET ARBOCONVENANT TEXTIELVERZORGING De afspraken van het Arboconvenant Textielverzorging zijn opgenomen in de vorm van een Plan van Aanpak. Hierin staat een praktische uitwerking van wat er concreet gaat gebeuren om de arbeidsomstandigheden aan te pakken. De belangrijkste punten worden hier kort weergegeven: Om lichamelijke belasting te verminderen, worden eisen gesteld aan hulpmiddelen die nog aangeschaft gaan worden: nieuwe rijdbare bakken moeten voortaan een verende bodem hebben en wielen van ten minste 10 cm doorsnede, zodat ze makkelijker rollen en minder lawaai maken, en nieuwe vouwtafels moeten in hoogte verstelbaar zijn. Werknemers die voornamelijk staand werk doen, krijgen gezondheidsschoenen, die ze ook moeten dragen en in sommige gevallen een stahulp. Er wordt een arbocoördinator ingesteld die bedrijven helpt na te gaan hoe het staat met het geluid, de lichamelijke belasting en het klimaat in het bedrijf. Om de werkdruk in bedrijven te verminderen, wordt een hulpmiddel ontwikkeld om werkdruk in een bedrijf te meten. Bedrijven moeten dat gebruiken en als dat nodig blijkt, maatregelen nemen om de werkdruk te verminderen. Er zal ook onderzocht worden hoe het gevaar van gevaarlijke en schadelijke stoffen in wasgoed kan worden verminderd. Verder wordt er in het Arboconvenant Textielverzorging veel informatie verstrekt aan bedrijven, ondernemingsraden en personeelsvertegenwoordigingen over allerlei arbozaken, zoals Arbodiensten, verzuimprotocollen en wetgeving. Veel van deze punten zijn ondertussen al uitgevoerd en zult u wellicht herkennen. Voor meer informatie over het Arboconvenant Textielverzorging zie de website: www.arboconvenanttextielverzorging.nl Stahulp Bakken met een verende bodem 7
OPDRACHT 3 Doel: Kennis over convenant vertalen naar de eigen concrete situatie Beantwoord eerst voor u zelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Welke afspraak uit het Plan van Aanpak past het best bij de situatie in uw bedrijf? Waarom? Aan welke afspraken wordt binnen uw bedrijf al wel aandacht geschonken en aan welke niet? Welke afspraak mist u misschien nog in het Plan van Aanpak? Waarom? Welke afspraak vindt u overbodig? Waarom vindt u dat? Zit er een oplossing bij die u zelf ook al hebt bedacht (en/of die u hebt ingevuld in de tabel bij opdracht 1)? Welke is dat? 8
Deel 2 Gezond werken Medewerkers in de stomerij maken verschillende bewegingen die op den duur problemen kunnen veroorzaken. Denk hierbij aan tillen, trekken, duwen, bukken en reiken. U kunt klachten krijgen als u: een beweging op een verkeerde manier doet een bepaalde beweging heel vaak maakt zonder afwisseling. OPDRACHT 4 Doel: Bewust worden van goed en verkeerd gedrag, bewust worden van eigen verantwoordelijkheid Beantwoord eerst voor u zelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Welke beweging maakt u veel in uw werk? Hebt u hierdoor bepaalde klachten gekregen? Geef deze aan op het plaatje op de volgende pagina. Waaraan merkt u zelf dat u goed of fout bezig bent? (symptomen, signalen) Hoe erg is dat? Hoe vaak merkt u dat? 9
Wat kan het gevolg zijn voor u? Wat hebt u er tot nu toe aan gedaan om uw klachten te verminderen? Vindt u het belangrijk om hier iets aan te doen? Wat kunt u zelf nog meer doen? Wat kunt u aan uw werkgever vragen? 10
Van groot belang voor gezond werken zijn: 1. uw werkhouding 2. de inrichting van uw werkplek (eventueel met hulpmiddelen die het werk verlichten) 3. de afwisseling van werkzaamheden 4. het regelmatig pauzeren. 1. Werkhouding Zorg dat u alle bewegingen zó uitvoert dat uw lichaam er het minst last van heeft. De belangrijkste aandachtspunten bij het werken in een stomerij zijn: 1. sta recht voor de last 2. houd uw rug recht 3. houd de werklast onder schouderhoogte. OPDRACHT 5 Doel: Bewust worden van werkhouding Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaand vraag. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. Noem minstens 3 situaties tijdens uw werk waarin u erop moet letten dat u: recht voor de last blijft staan 1. 2. 3. uw rug recht houdt 1. 2. 3. de werklast onder schouderhoogte houdt 1. 2. 3. 11
Het kan lastig zijn om een gezonde houding aan te nemen als men dat niet gewend is. Daar moet men bewust mee bezig zijn. Later gaat het meer vanzelf. Het uitscannen van kleding 12
2. Inrichting van de werkplek en gebruik hulpmiddelen Door de werkplek op de juiste manier in te richten, met de goede werkhoogte, reikafstand en schouderhoogte, is het werk lichter te maken. Ook door het gebruik van de juiste hulpmiddelen kunt u uw werk een heel stuk lichter maken. Denk aan: stahulpen, bakken met een beweegbare bodem, in hoogte verstelbare vouwtafels en balancers. Als werknemer bent u verplicht gezondheidsschoeisel te dragen en een stahulp te gebruiken, wanneer die er is. OPDRACHT 6 Maak zoveel mogelijk gebruik van bakken met een verende bodem. Doel: Bewust worden van het belang van hulpmiddelen bij gezond werken Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaand vraag. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Beschikt u over hulpmiddelen op uw werkplek? Welke zijn dat? Gebruikt u ze ook? Mist u bepaalde hulpmiddelen op uw werkplek? Welke zijn dat? Op welke plekken in uw bedrijf zou het werk lichter kunnen worden door het gebruik van een hulpmiddel? En waarom? 13
Het gebruik van een stahulp bij het uitscannen van kleding Voorbeeld van een goede voorbewerkwerkplek NOODVOORZIENINGEN Uw werkgever is volgens de Arbowet verplicht bepaalde noodvoorzieningen te hebben. Denk aan vluchtwegen, brandbestrijdingsmiddelen en EHBO-spullen. OPDRACHT 7 Doel: Bewust worden van de beschikbare noodvoorzieningen in het bedrijf Beantwoord voor u zelf de volgende vragen. Weet u waar in uw bedrijf: de nooduitgang is? brandblussers zijn? verbandspullen zijn? Weet u wie binnen uw bedrijf: een EHBO-cursus heeft gevolgd? reanimatie kan toepassen? 14
3. Afwisseling van werkzaamheden Door afwisseling in uw werk te brengen, belast u uw lichaam minder dan wanneer u altijd dezelfde handeling zou verrichten, bijvoorbeeld altijd alleen maar het sorteren van vuil goed of het ophangen van kleding aan een kledinghanger. Dit kan door het invoeren van een roulatiesysteem. Hierdoor komt er afwisseling in de werkzaamheden en worden uw spieren minder eenzijdig belast. OPDRACHT 8 Doel: Bewust worden van handelingen die vaak voorkomen en daardoor een risico kunnen zijn Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Welke handelingen verricht u op een dag? Verricht u vaak dezelfde handelingen? Welke handeling verricht u het meest? Stel, u wordt met een groepje collega s gevraagd om uw werkgever te adviseren het werk anders te gaan verdelen, waardoor er meer afwisseling in uw werk ontstaat. Wat gaat u voor uw bedrijf adviseren? 15
4. Regelmatig pauzeren Tijdens de pauze kunt u uw spieren even ontspannen. Bijvoorbeeld door: een arm of been, waar u spanning voelt, enkele seconden heel sterk aan te spannen en dan te ontspannen door hem los te laten. recht op te staan en de armen flink naar boven uit te rekken of een paar keer flink naar buiten uit te slaan. vanuit staan, voorover te buigen met de handen aan de grond en dan langzaam wervel voor wervel omhoog te komen. Als u in een groepje of team werkt; spreek dan af om dit samen te doen. OPDRACHT 9 Doel: Bewust worden van het belang van rustpauzes tijdens het werk Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Hoe vaak neemt u pauze? Werkt u wel eens door zonder pauze te nemen, als het druk is? Wat doet u in de pauze? Wat zou u kunnen doen in de pauze om uw spieren even te ontspannen? 16
ELKAAR HELPEN GEZOND TE WERKEN Het is niet gemakkelijk om uw werkhouding ineens te veranderen, ook al weet u dat dat beter voor uw lichaam is. U kunt daarom aan uw collega s vragen er ook op te letten of ú de juiste werkhouding heeft. OPDRACHT 10 Doel: Collega s kunnen inschakelen bij gezond werken Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Hoe kan uw collega u helpen om gezond te werken? Zegt u wel eens tegen uw collega dat hij of zij geen goede werkhouding heeft? Zo ja, hoe doet u dat? Durft u dat? Probeer als u weer op uw werk bent, afspraken met elkaar te maken over hoe en wanneer u elkaar daarop wilt en mag aanspreken. Inladen van de wasmachine 17
OEFENING (Doe deze oefening in twee-tallen) Stelt u zich een situatie uit de praktijk voor, bijvoorbeeld het sorteren van stoomgoed of het ophangen van schone kleding. Een van u laat zien hoe hij of zij deze handeling in de praktijk uitvoert. De ander kijkt of de werkhouding goed is en vertelt zo nodig hoe deze collega een betere houding kan aannemen. Probeer uw collega ook uit te leggen wat de risico s zijn van deze verkeerde houding en waarom het anders moet. Ruil daarna van rol en doe hetzelfde nog een keer. Nabespreken: Ging het u makkelijk af om uw collega tips te geven? Hoe was het om deze tips te krijgen? Wat vond u prettig en wat niet? 18
OPDRACHT 11 Maak uw persoonlijke actieplan Kijk nu nog eens naar de afbeelding bij opdracht 4 waarin u hebt aangegeven waar u soms of vaak klachten hebt. Als u hier geen aandacht aan schenkt, kunnen de klachten erger worden. Maak hier uw eigen plan van aanpak met actiepunten om gezond te werken en uw lichaam te ontzien. Gebruik daarbij ook de antwoorden die u hebt gegeven op de vragen in dit werkboek. Formuleer een actiepunt voor elk onderdeel. Bedenk daarbij steeds: Wat kan ik daarbij, als ondersteuning, van mijn leidinggevende, baas of bedrijf vragen? Werkhouding recht voor de last staan de rug recht houden de werklast onder schouderhoogte houden Mijn persoonlijke actiepunt voor mijn werkhouding is: Inrichting van mijn werkplek werkhoogte reikafstand schouderhoogte Mijn persoonlijke actiepunt voor de inrichting van mijn werkplek is: Gebruik van hulpmiddelen verstelbare vouwtafels bak met verende bodem stahulp gezondheidsschoenen Mijn persoonlijke actiepunt voor het gebruik van hulpmiddelen is: 19
Afwisseling in werkzaamheden Mijn persoonlijke actiepunt voor de afwisseling in mijn werkzaamheden is: Regelmatig pauzeren Mijn persoonlijke actiepunt voor pauzeren is: Elkaar helpen gezond te werken Mijn persoonlijke actiepunt om elkaar te helpen gezond te werken is: 20
Bijlage I Toelichting op begrippen Arbowet De Arbowet is een raamwet. Dat wil zeggen dat de wet alleen algemene regels, verplichtingen en rechten van werkgevers en werknemers behandelt. Het doel van de Arbowet is het bevorderen en voortdurend verbeteren van de veiligheid, de gezondheid en het welzijn van iedereen op de werkvloer. De werkgever is in eerste instantie verantwoordelijk voor de naleving van de wet (Zie voor de nieuwe wet op de Arbo-dienstverlening Bijlage IV). Arboconvenant Werkgevers en werknemers in de linnenverhuur- en wasserijbranche hebben samen met de overheid een overeenkomst gesloten: het arboconvenant. Het doel van dit convenant is om de Arbowet goed uit te voeren in de branche. De overeenkomst heet voluit: het convenant Arbeidsomstandigheden Linnenverhuur-, Wasserij- en Textielreinigingsbedrijven en kortweg Arboconvenant Textielverzorging. Het arboconvenant is afgesloten in 2002 en het loopt tot en met 1 juli 2006. Met het arboconvenant willen de drie partijen bereiken dat: het ziekteverzuim met 15% daalt; het aantal mensen dat in de WAO komt met ten minste 15% vermindert; er maatregelen komen om de risico s van lichamelijke belasting, werkdruk, klimaat, geluid en schadelijke stoffen in vuil wasgoed te verminderen of te voorkomen. In het convenant staan afspraken over wat werkgevers en werknemers gaan doen om deze doelstellingen te bereiken. Het arboconvenant verplicht werkgevers om de ondernemingsraad of de personeelsvertegenwoordiging actief te betrekken bij de uitvoering van het convenant. Minstens één keer per jaar legt de directie de voortgang van het convenant vast in een officieel rapport. Arbobeleid in uw bedrijf De werkgever moet een goed beleid voeren om risico s in de arbeidsomstandigheden (Arbo) te voorkomen. Het Arbobeleid bevat afspraken op basis van een risico-inventarisatie en evaluatie (RI&E), een plan van aanpak met maatregelen, verzuimbeleid en ongevallenregistratie. De ondernemingsraad (OR) of Personeelsvertegenwoordiging (PVT) wordt hierbij gevraagd om advies. Risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) Werkgevers zijn verplicht een goed beleid te voeren om het welzijn van de medewerkers te garanderen. Onderdeel daarvan is dat werkgevers verplicht zijn om de risico's in het bedrijf te inventariseren en evalueren in een RI&E. De risico s verschillen per bedrijf en kunnen ook weer veranderen, bijvoorbeeld wanneer er een nieuwe machine komt of wanneer het werkproces verandert. In dat geval moet de werkgever een nieuwe RI&E opstellen. 21
Plan van aanpak Op basis van de RI&E stelt de werkgever een plan van aanpak op. Daar staan de maatregelen in die de risico s in het bedrijf moeten verminderen en ook staat erin wanneer deze uitgevoerd zullen worden. Plichten van de werkgever Volgens de Arbowet is de werkgever verplicht om de werknemers voorlichting te geven over: veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkplek; de gevaren van een bepaalde werkplek; de maatregelen die de werkgever heeft getroffen om de ongelukken te voorkomen; de voorschriften om de veiligheid, gezondheid en het welzijn zo goed mogelijk te beschermen. Verder moet de werkgever zorgen voor: een veilige werkomgeving; veiligheidsvoorzieningen (zoals oordoppen, werkkleding); noodvoorzieningen (vluchtwegen, brandbestrijdingsmiddelen en EHBO-spullen). Ook moet de werkgever steeds rekening houden met de persoonlijke eigenschappen van de werknemer bij het verdelen van taken: de juiste persoon op de juiste plek. De werkgever moet ervoor zorgen dat de werkplek is afgestemd op de werknemer, zoals de hoogte van vouwtafels en kledingrekken. Alle werknemers moeten bovendien in de gelegenheid worden gesteld om periodiek een arbeidsgezondheidkundig onderzoek te laten doen, meestal door de bedrijfsarts. Plichten van werknemers U bent zelf als medewerker van een stomerij ook verantwoordelijk voor de veiligheid, gezondheid en het welzijn van uzelf en anderen. Zo is het belangrijk om veiligheidsinstructies altijd in acht te nemen en gebruik te maken van de persoonlijke beschermingsmiddelen. Meld gevaarlijke situaties altijd aan uw leidinggevende. Bij acuut gevaar voor u of uw collega s mag u op eigen initiatief het werk onderbreken en moet u uw directe chef onmiddellijk inlichten. Arbodienst De arbodienst adviseert werkgevers en werknemers over veiligheid, gezondheid en welzijn op de werkvloer. Iedere werkgever is verplicht aangesloten bij een Arbodienst. Per 1 juli 2005 veranderen er een aantal zaken rondom de inschakeling van de Arbodienst, zie Bijlage IV. Arbeidsinspectie De arbeidsinspectie controleert onder andere of bedrijven zich aan de Arbowet houden. Als de arbeidsinspectie constateert dat er fouten gemaakt worden of dat er overtredingen zijn, heeft ze drie mogelijkheden: 22
1. de werkgever krijgt een waarschuwing, vaak met de eis om binnen een bepaalde tijd de overtreding op te heffen; 2. de werkgever krijgt direct een boete; 3. in het geval de werkgever bij een waarschuwing niets heeft gedaan om de situatie te verbeteren, dan kan het werk stilgelegd worden en krijgt de werkgever mogelijk een procesverbaal. Het kan zijn dat u de situatie op het werk onveilig vindt en dat u dit niet kunt bespreken met uw werkgever. Dan kunt u de arbeidsinspectie inschakelen. Dit mag ook zonder uw naam te noemen. De arbeidsinspectie is op de hoogte van de afspraken in de branche (het arboconvenant). 23
Bijlage II Opdrachten in het kader van de instructiefilm Er is ook een Instructiefilm voor Stomerij beschikbaar (onderdeel van de dvd: Instructiefilms voor wasserij en stomerij ). De twee onderstaande oefeningen horen bij deze film. OEFENING 1 OP DEJUISTE MANIER WERKEN MET DE BROEKENTOPPER Doel: De instructies uit de film kunnen vertalen naar eigen situatie Kijk nog eens naar de instructiefilm voor de stomerij, scène 4: Afwerking van kleding: strekpop en weghangen. In deze scène ziet u het verkeerde gebruik van de strekpop en daarna ziet u hoe het beter kan. Dezelfde tips gelden voor het gebruik van de broekentopper. Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Wat kun u verkeerd doen in het gebruik van de broekentopper? Vermeld dit in de tabel onder: Niet doen. Hoe kunt u de broekentopper op een juiste manier gebruiken zonder uw rug en schouders onnodig te belasten? Vermeld dit in de tabel onder: Wel doen. Niet doen Wel doen 24
OEFENING 2 OP DEJUISTE MANIER WERKEN MET HANGSTANGEN EN REKKEN Doel: De instructies uit de film kunnen vertalen naar de eigen situatie Kijk nog eens naar de instructiefilm voor de stomerij, scène 5: Verwerken/ophangen. Daarin ziet u dat het op de juiste manier werken met hangstangen en rekken veel creativiteit vraagt. Elk bedrijf moet daar zijn eigen weg in zoeken. Een verhoogde vloer bij de kledingrekken Beantwoord eerst voor uzelf de onderstaande vragen. Bespreek dan de antwoorden met elkaar in groepjes van 2 of 3. Vraag goed door om precies te begrijpen wat de ander bedoelt te zeggen. VRAGEN Welke oplossingen ziet u in de film voor het op de juiste manier werken met hangstangen en rekken? Welke oplossingen zijn er in uw bedrijf waardoor u uw lichaam niet onnodig hoeft te belasten bij het verwerken en ophangen van schoon goed? Welke andere oplossingen hiervoor kunt u nog bedenken voor uw eigen werkplek? 25
Bijlage III Websites voor meer informatie De website van het Arboconvenant vindt u onder www.arboconvenanttextielverzorging.nl Overige website over Arbo-zaken zijn: www.arboconvenanten.szw.nl www.or.nl www.arbo.pagina.nl www.arbeidsinspectie.nl www.arbobondgenoten.nl www.beroepsziekten.nl www.minszw.nl 26
Bijlage IV Nieuwe wet op de Arbo-dienstverlening Meer vrijheid bedrijven bij aanpak arbeidsomstandigheden In de toekomst mogen branches en bedrijven zelf beslissen hoe ze de preventie en begeleiding van ziekteverzuim regelen. Nu nemen ze daar verplicht een Arbodienst voor in de arm. Met instemming van vakbonden, ondernemingsraad of personeelsvertegenwoordiging, mag een branche of bedrijf dat straks ook zelf doen of een andere partij, bijvoorbeeld een brancheorganisatie, hiervoor inschakelen. Dit staat in de wet voor Arbo-dienstverlening die ingaat per 1 juli 2005. Met deze wet hebben bedrijven de keuze om de Arbo-dienstverlening aan te passen aan de omstandigheden en mogelijkheden van het bedrijf. De overheid wil hierdoor de betrokkenheid van bedrijven bij arbeidsomstandigheden vergroten. Als branches en ondernemingen geen gebruik maken van een Arbodienst, moeten ze er wel voor zorgen dat de Arbo-dienstverlening met voldoende kennis van zaken wordt aangepakt. Zo zal er altijd een contract moeten zijn met een bedrijfsarts voor begeleiding van ziekteverzuim. Ook worden eisen gesteld aan de deskundigheid van degene die de zogenoemde risico-inventarisatie en -evaluatie toetst. In dat verplichte document worden risico s voor arbeidsomstandigheden in kaart gebracht en wordt vastgelegd hoe die zoveel mogelijk kunnen worden vermeden. Voor kleine bedrijven zijn de kosten van een toets door een Arbodienst - of in de toekomst - deskundige naar verhouding hoog. Daarom mogen kleine bedrijven met minder dan tien werknemers in de toekomst werken met een standaard checklist voor de risico-inventarisatie en -evaluatie, als die in de CAO wordt vastgesteld. De verplichte toets van dit document mag dan achterwege blijven. Daarnaast hebben de Arbodiensten een eenvoudiger (en dus goedkopere) toets afgesproken voor bedrijven met minder dan 26 werknemers die met de door de branche afgesproken checklist werken. Nu is het al zo dat bedrijven die de branche-ri&e gebruiken (dus die voor textielreiniging) en minder dan 25 werknemers in dienst hebben een eenvoudigere toets door de Arbodienst kunnen laten uitvoeren. Tot slot moeten bedrijven meer gebruikmaken van deskundigheid in het bedrijf zelf bij de zorg voor goede arbeidsomstandigheden en het voorkomen van ziekteverzuim. In de toekomst moeten werkgevers zich laten bijstaan door één of meer deskundige werknemers die aandacht besteden aan veiligheid en gezondheid bij de dagelijkse werkzaamheden. Bij kleinere bedrijven (minder dan 15 werknemers) mag de deskundige ook de werkgever zijn. In de risico-inventarisatie en -evaluatie van het bedrijf wordt vastgesteld hoe deskundig werknemers of werkgever moeten zijn. 27
Colofon Dit cursusmateriaal is ontwikkeld in opdracht van Raltex, Stichting Raad voor Arbeidsverhoudingen voor Linnenverhuur- en Waserijbedrijven en voor Textielreinigingsbedrijven, door Schouten & Nelissen te Zaltbommel. Productie: Ravestein & Zwart bedrijfscommunicatie Projectorganisatie ARboconvenant Textielverzorging Postbus 90154 5000 LG Tilburg tel.: 013-5944466 fax: 013-4686872 email: arbo@raltex.nl internet: www.arboconvenanttextielverzorging.nl 28