Toelichting GGOR Oude Polder van Pijnacker Inleiding Om het GGOR te kunnen bepalen is de GGOR-systematiek gevolgd (zie figuur 1). Op basis van een analyse met een grondwatermodel zijn de actuele grondwaterstanden (AGOR) berekend. Daarnaast is een optimale situatie (OGOR) bepaald aan de hand van landgebruik en de daarbij behorende doelen. Hierbij is uitgegaan van de ruimtelijke situatie zoals die in 2015 verwacht wordt, omdat het gebied van Berkel Pijnacker in de komende periode ruimtelijk sterk verandert. Door de optimale en actuele situatie te vergelijken komen er knelpunten naar voren. Om deze knelpunten op te lossen zijn er oplossingsrichtingen doorgerekend. Vanuit het inzicht in de varianten is in een iteratief proces de gewenste situatie bepaald, oftewel het GGOR. De GGOR leidt tot maatregelen die in vervolgtrajecten (o.a. peilbesluiten) worden uitgevoerd. Figuur 1 GGOR-systematiek Het GGOR bestaat uit een gewenst grondwaterregime en een gewenst oppervlaktewaterrregime. Het is een streefbeeld voor het waterbeheer. Een belangrijk vervolgtraject is het peilbesluit waarin de peilen worden vastgelegd. Het grondwaterregime wordt weergegeven met een bovengrens en een ondergrens (zie kaart 1 en 2). De reden hiervoor is omdat het grondwater gedurende het jaar fluctueert (figuur 2). Dit zijn geen absolute hoogste en laagste waterstanden maar gemiddelde waarden (zie kader begrippen). Figuur 2 principe seizoensfluctatie grondwaterstand GGHHGG GGLLGG GGHHGG GGLLGG Het Gewenste Oppervlaktewaterregime zijn de peilen in het oppervlaktewatersysteem (kaart 3). Het GGOR is een streefbeeld voor het peilbeheer. Het GGOR voor wat betreft het oppervlaktewaterregime is de basis voor peilbesluiten.
AGOR en knelpunten In figuur 3 en 4 is de AGOR weergegeven (GLG en GHG); de AGOR-peilen zijn opgenomen tabel 1. Deze actuele situatie is gebaseerd op de functies zoals die in 2015 voor deze polder gepland zijn (figuur 5). Bij dit AGOR zijn een aantal aandachtspunten gesignaleerd. Bij dit AGOR zijn een aantal aandachtspunten gesignaleerd (zie figuur 6). - Te hoog grondwater voor bebouwing Pijnacker (nr 1) - Te hoog grondwater voor kassen (nr 2) - Versnippering (nr 4) GGOR Het grondwaterregime is voor de ondergrens afgebeeld op kaart 1 en voor de bovengrens op kaart 2. In tabel 1 het Gewenste Oppervlaktewaterregime weergeven samen met het Actueel Oppervlaktewaterregime en de peilen van het vorige peilbesluit. De ligging van de peilgebieden is aangegeven op kaart 3. Tabel 1 Gewenst Oppervlaktewaterregime Oude Polder van Pijnacker Peilgebied Gewenst Oppervlaktewater Regime Actueel Oppervlaktewater Regime 2015 Peil vorig peilbesluit Code Naam [m tov NAP] [m tov NAP] [m tov NAP] I Hoofdpeilgebied Vast peil -2.65 Vast peil -2.65 Vast peil -2.65 II Koningshof Vast peil -3.45 Vast peil -3.45 Vast peil -3.45 III Pijnacker-Zuid Ondergrens -3.35 Bovengrens -3.15 Peilgebied IV Zomerpeil -2.95 Winterpeil -3.15 Ondergrens -3.35 Bovengrens -3.15 Peilgebied III Ondergrens -3.35 Bovengrens -3.15 IV Oude polder Vast peil -3.15 Zomerpeil -2.95 Vast peil -3.15 Winterpeil -3.15 V Glastuinbouw Pijnacker- Vast peil -3.60 Aanvoerpeil -2.65 Vast peil -3.60 Oost rond Molenlaan Afvoerpeil -3.60 VI Zuidwestzijde Vast peil -3.00 Vast peil -3.00 Vast peil -3.00 Pieterbregmanlaan VII Oostzijde Vast peil -3.05 Vast peil -3.05 Vast peil -3.05 Pieterbregmanlaan VIII Oostzijde Rijskade Vast peil -2.46 Vast peil -2.46 Vast peil -2.46 IX Noordweg Pijnacker Vast peil -2.53 Vast peil -2.53 Vast peil -2.53 X Bebouwingslint aan de Keulseweg XI Lintbebouwing Keulseweg Zomerpeil -5.15 Winterpeil -5.30 Zomerpeil -5.15 Winterpeil -5.30 Zomerpeil -5.15 Winterpeil -5.30 XII Glastuinbouwbedrijven langs de Berkelseweg Zomerpeil -4.86 Winterpeil -5.20 Zomerpeil -4.86 Winterpeil -5.20 Zomerpeil -4.86 Winterpeil -5.20 XIII Lintbebouwing Keulseweg Vast peil -5.05 Vast peil -5.05 Vast peil -5.05 XIV Graslandgebied tussen bedrijventerrein Boezem en glastuinbouwgebied Vast peil -5.40 XV Gestapelde waterberging Ondergrens -5.30 Bovengrens -5.00 XVI Groenzone Ondergrens -5.30 Bovengrens -5.00 XVII Bedrijventerrein De Boezem Ondergrens -5.40 Bovengrens -5.30 XVIII Pijnacker-Zuid Peilgebied wordt opgenomen in peilgebied III Peilgebied X Peilgebied X Peilgebied XI Zomerpeil -5.15/ Winterpeil -5.30 Peilgebied X / Peilgebied wordt opgenomen in peilgebied III Vast peil -5.40 Ondergrens -5.30 Bovengrens -5.00 Ondergrens -5.30 Bovengrens -5.00 Ondergrens -5.40 Bovengrens -5.30 Ondergrens -5.35 Bovengrens -5.15
Peilgebied Gewenst Oppervlaktewater Regime Actueel Oppervlaktewater Regime 2015 Peil vorig peilbesluit Code Naam [m tov NAP] [m tov NAP] [m tov NAP] XIX (XVI) Gebied ten zuiden van N470 Vast peil -2.66 Peilgebied X Vast peil -2.66 XX Glastuinbouwgebied Hoogseweg Vast peil -3.12 Peilgebied I Vast peil -2.65 Vast peil -2.65 In onderstaande tabel is aangegeven in welke peilgebieden er peilen wijzigigen tengevolge van GGOR. Tabel 1.3 wijzigingen peil GGOR Peilgebied Peilwijziging GGOR Reden peilwijziging XIV XV XVI XVII Zomerpeil -15 cm Invoeren Flexibel peil t.o.v oud winterpeil +10 tot +40 cm t.o.v oud zomerpeil -5 tot +25 cm Invoeren Flexibel peil en ontsnippering t.o.v oud winterpeil 0 tot +40 cm t.o.v oud zomerpeil -15 tot +25 cm Invoeren Flexibel peil en ontsnippering t.o.v oud winterpeil 0 tot +10 cm t.o.v oud zomerpeil -15 tot -5 cm Ruimtelijke ontwikkeling Inrichting van de Groenzone Inrichting van de Groenzone Uitbreiding bedrijventerrein XVIII XIX XX Flexibel peil 20 cm Vast peil + 259 cm Vast peil -47 tot + 33 cm Nieuwe woonwijk 13 gebieden met afwijkend peil komen in aanmerking voor opheffing Ruimtelijke ontwikkeling Grondwater te hoog voor kassen Versnippering Gezien het aantal gewenste peilwijzigingen en het aflopen van de geldigheid van het huidige peilbesluit wordt er een aansluitend aan het GGR een nieuw peilbesluit voorbereid. De diverse aandachtspunten leiden tot acties in de komende jaren. Aanbevelingen over de vervolgtrajecten zijn in de watergebiedsstudie nader uitgewerkt. Acties Peilbesluit Het peilbesluit legt de peilen en peilgrenzen vast van de Groenzone en de uitbreiding van het bedrijventerrein. Ook het aparte peilbesluit voor de nieuwe woonwijken in Pijnacker-Zuid vormt onderdeel van het nieuwe peilbesluit. Het peilbesluit biedt tevens gedeeltelijk een oplossing voor het aandachtspunten van hoge grondwaterstanden voor kassen. De voorgestelde peilwijzigingen pakken gunstig uit voor dit aandachtspunt, maar vormen geen algehele oplossing. Ook ten aanzien van het wijzigingen van peilgrenzen zijn acties nodig in het peilbesluit. Het advies is bij de herinrichting van het glastuinbouwgebied in het oosten van de polder de onderbemalingen rond de Hoogseweg samen te voegen in een nieuw peilgebied. Daarnaast moet in het peilbesluit een afweging plaats vinden of de aanwezige afwijkende peilgebieden kunnen voortbestaan. De verkennende berekeningen uit de watergebiedsstudie vormen daarvoor de basis. Aanvullend hierop is nog een praktijktoets en een beschouwing van het effect op wateroverlast noodzakelijk.
Acties GRP Voor de potentiële grondwaterproblemen op locaties met bebouwing of kassen, is het advies de grondwaterstanden te monitoren. Daarmee ontstaat inzicht in de ware aard en omvang van de vermeende problematiek. In zoverre dit nog niet is gebeurd, dient deze actie uitgewerkt te worden in het GRP, als invulling van de gemeentelijke grondwaterzorgplicht. Acties Meetnet Delfland Het monitoren van grondwaterstanden in landelijke gebieden en natuurgebieden valt onder de verantwoordelijkheid van Delfland. Deze typen locaties met aandachtspunten dienen dus opgenomen te worden in het grondwatermeetnet van Delfland. Begrippen Bij de GGOR-systematiek worden de volgende begrippen gehanteerd: AGOR: Actuele Grond- en Oppervlaktewater Regime, oftewel de huidige waterhuishoudkundige situatie OGOR: Optimale Grond- en Oppervlaktewater Regime, oftewel de normen voor grond- en oppervlaktewater GGOR: Gewenst grond- en oppervlaktewaterregime. De gewenste waterhuishoudkundige staat van het gronden oppervlaktewater (kwalitatief en kwantitatief). Dit is het resultaat van ruimtelijke, maatschappelijke en waterhuishoudkundige afwegingen. GLG: Gemiddelde Laagste Grondwaterstand. Dit is een gangbare maat om de ondergrens van het grondwaterregime mee te beschrijven. Het GLG is het gemiddelde van de drie laagste grondwaterstanden per jaar gedurende de afgelopen 8 jaren, gebaseerd op halfmaandelijkse metingen. De grondwaterstand zal ongeveer 10% van de tijd lager staan dan de GLG. GHG: Gemiddeld Hoogste Grondwaterstand. Dit is een gangbare maat om de bovengrens van het grondwaterregime mee te beschrijven. Het GHG is het gemiddelde van de drie hoogste grondwaterstanden per jaar gedurende de afgelopen 8 jaren, gebaseerd op halfmaandelijkse metingen. De grondwaterstand zal ongeveer 10% van de tijd hoger staan dan de GHG.
Kaart 1
Kaart 2
Kaart 3
Figuur 3 Figuur 4 Figuur 5 Figuur 6