Actuaris dag 2013 HOUDBAARHEID PENSIOEN Prof. Dr. Erik Lutjens
HOUDBAARHEID VERPLICHTSTELLING Onderzoek Expertisecentrum Pensioenrecht Vrije Universiteit Amsterdam - www.rechten.vu.nl/ expertisecentrumpensioenrecht
GRONDSLAGEN VERPLICHTSTELLING Steekwoorden: collectiviteit, solidariteit, uniformiteit, verplicht 1. verzoek representatieve sociale partners 2. geen contractsvrijheid 3. binding ongeorganiseerden 4. doorsneepremie > solidariteit 5. beperkte vrijstellingen 6. vergoeding vtn (tenzij vrijstelling wegens tijdige eigen regeling) 7. voor vrijstelling is regeling gelijk of gelijkwaardig of met vakbonden overeengekomen Insert filename here Date of presentation 3
GEVOELDE KNELPUNTEN 1. Afnemende representativiteit 2. Premielast werkgevers met gunstig werknemersbestand 3. Conflicten met sociale partners over vaststelling regeling en/ of premie versus verplichtingen pensioenfonds uit Pensioenwet 4. Conflicten met werkgevers die werkingssfeer betwisten of vrijstelling claimen 5. Handhaving naar werkgevers die zich niet melden Problematiek adagium geen premie, wel pensioen en aansluiting van rechtswege + geen verjaring 6. Oneerlijk jegens jongeren (die uit het stelsel stappen) Insert filename here Date of presentation 4
SOLIDARITEIT JURIDISCH BEKEKEN 1. doorsneepremie bij wet bepaald 2. geen discussie over ongelijke behandeling 3. voor solidariteit: verplichtstelling noodzakelijk instrument Anders opting out goede risico s 4. solidariteit europees/mededingingsrechtelijk noodzakelijk en voldoende voor rechtvaardiging verplichtstelling Arresten Brentjens, Drijvende Bokken, Albany, AG2R 5. verplichtstelling erkent in IORP-richtlijn. Niet strijdig met vrije dienstverrichting 6. solidariteit vrijwel altijd voldoende reden geen vrijwillige vrijstelling te hoeven verlenen 7. Solidariteit rechtvaardigt vergoeding vtn Insert filename here Date of presentation 5
AFSCHAFFEN DOORSNEEPREMIE? Juridische geen reden voor afschaffing 1. leeftijdsafhankelijke premie: einde vanuit mededingingsrecht voor behoud verplichtstelling noodzakelijke solidariteit 2. doorsneepremie en degressieve opbouw: verboden onderscheid op grond van leeftijd 3. is het erg : grootste premielast betaalt de werkgever 4. is einde verplichtstelling erg : gevolg zal zijn onverzekerden Vooral bij kleine werkgevers en werkgevers niet gebonden aan Cao Insert filename here Date of presentation 6
HOUDBAARHEID 1. Houdbaarheidsdatum > when I am 64? 2. Draagvlak > respresentativiteit 3. Druk op regeling en financiering > tegenstelling cao-tafel <> bestuurstafel 4. Houdbaarheid organisatie > bij kleine fondsen, vergrijzend bestand, regeldruk, geschiktheidseisen e.d. 5. Vertrouwen bij klanten > draagvlak bij jongeren? Insert filename here Date of presentation 7
DISCUSSIE BEVOEGDHEID Memorie van Antwoord Eerste Kamer Wet verlaging maximumopbouw, 33 610, F Het kabinet acht het echter onwaarschijnlijk dat sociale partners gezamenlijk besluiten de pensioenpremies niet te verlagen. De gelaagde governancestructuur rondom de pensioenfondsen, waarin de verschillende partijen elk een eigen verantwoordelijkheid hebben, maakt het hoogst onwaarschijnlijk dat besturen premies onnodig hoog houden ten nadele van één groep belanghebbenden, de actieve deelnemers. dat DNB op basis van de bestaande plicht tot evenwichtige belangenafweging marginaal kan toetsen of een premie te hoog is. Insert filename here Date of presentation 8
DISCUSSIE REGELING EN UITVOERING 1. Sociale partners stellen de regeling vast 2. Pensioenfonds bepaalt of deze binnen voorwaarden Pensioenwet ook financieel uitvoerbaar is 3. Zo niet? Aanwijzing DNB: op basis van uitvoeringsovereenkomst/- reglement meestal bindend voor sociale partners Opzeggen? Bevoegdheid eigenmachtig wijzigen, zoals verlagen pensioenopbouw? Hadden pensioenfondsen al niet veel eerder eigen besluiten moeten nemen ipv afwachten wat sociale partners besluiten over reële contract? Insert filename here Date of presentation 9
PENSIOENUITVOERDERS EN COMMUNICATIE 1. Wat je ook vindt van kwaliteit van reële contract of reële ambitieovereenkomst > pensioenuitvoerder moet communiceren 2. En wel duidelijke en begrijpelijk 3. Het communiceren van een recht op onvoorwaardelijke toeslagverlening die feitelijk voorwaardelijk is en een vastgestelde uitkering die telkens aangepast kan worden dus niet vast is, is een bron van onduidelijkheid, verkeerde verwachtingen en daarmee van juridische conflicten Insert filename here Date of presentation 10
TOEKOMST PENSIOEN 1. Afschaffing verplichtstelling hoeft niet. Wel druk om flexibeler te zijn > meer flexibiliteit in regeling, keuze opties per werkgever > kan binnen huidige wet bpf 2000 > verbod ringfencing afschaffen > geen noodzakelijk element in behoud verplichtstelling, niet gebaseerd op IORP-richtlijn 2. Beperking pensioenfondsen > fusies bij Bpf en 3. Overstap op premieovereenkomst (waaronder CDC) > discussie over reële contract duurt te lang, invaren blijft juridische hobbel, upsite kans ook bij deelnemers, discussie over aanpassingsmechanisme opgelost 4. Meer druk op verantwoordelijkheid bestuur pensioenfonds voor zorgvuldig beheer, grotere participatie belanghebbenden 5. Over API, pensioen voor zelfstandige, solidariteit, verzekeraar> Insert filename here Date of presentation 11
TOEKOMST PENSIOEN Insert filename here Date of presentation 12