MILIEU-UITVOERINGSPLAN 2012-2013
Foto voorpagina: Saskia Berdenis van Berlekom
MILIEU-UITVOERINGSPLAN 2012-2013
Toelichting In het Milieu-uitvoeringsplan Amersfoort 2012 zijn vanuit de speerpunten uit het Milieubeleidsplan de projecten en activiteiten benoemd die aanvullend op de reguliere milieutaken in 2012 vanuit de afdeling Milieu worden opgepakt en uitgevoerd. Enkele projecten hebben een doorloop in 2013. Bijlage 1 zal op Intranet geplaatst worden en bijlage 2 op Internet. Doelstelling is dat naar alle genoemde projecten doorgeklikt kan worden, maar dat vergt een doorontwikkeling van onze informatie op Internet. Hieronder is de relatie met het Milieubeleidsplan en de verschillende speerpunten schematisch aangegeven.
Onderstaand een korte toelichting per project c.q. activiteit. GEZOND & VEILIG Afval Nieuw afvalinzamelingsysteem Cradle to Cradle (C2) Naar aanleiding van de resultaten uit de in 2011 uitgevoerde pilot met een nieuw afvalinzamelingsysteem in de wijk Nieuwland wordt in 2012 een besluit genomen over de toekomstige wijze van inzameling van huishoudelijk afval. In 2012 wordt onderzocht welke concrete kansen er liggen voor implementatie van het concept Cradle tot Cradle (afval = grondstof) in het kader van onder andere gebiedsontwikkeling en de structuurvisie. Geluid Geluidbelastingkaarten Geluidsnota Voor medio 2012 worden geluidbelastingkaarten opgesteld. Op basis hiervan wordt een actieplan opgesteld. In 2012 wordt de Geluidsnota (2008) geactualiseerd. Mobiliteit Stimuleren duurzame mobiliteit In 2012 wordt een beleidsvisie/beleidskader Duurzame Mobiliteit opgesteld. Concreet stimuleert de gemeente rijden op aardgas (o.a. door opening van een tweede aardgastankstation) en elektrisch vervoer. Externe Veiligheid Verkenning Externe Veiligheidsbeleid In 2012 wordt verkend of het nodig c.q. wenselijk is om beleid op het thema Externe Veiligheid op te stellen, o.a. ter voorbereiding op de wettelijke verplichting tot herziening van de bestemmingsplannen medio 2013. Bodem Implementatie nieuw Bodeminformatiesysteem Bodemnota De huidige bodeminformatie wordt geupdate en gedigitaliseerd en er wordt een webapplicatie ontwikkeld om de bodeminformatie online te ontsluiten. In 2012 wordt een nieuwe Bodemnota vastgesteld.
Water Duurzaam Waterplan Intern worden beleidsdoelstellingen en activiteiten uitgewerkt voor het Waterplan (afdeling Stedelijk Beheer trekt). Consequenties van klimaatveranderingen (klimaatadaptatie) worden hierbij betrokken. Duurzaam bouwen / duurzame gebiedsontwikkeling Stimuleren, activeren en informeren partners Gemeentelijke Prestatie Richtlijn (GPR) voor duurzaam bouwen De afdeling Milieu neemt deel aan en brengt gemeentelijke standpunten, kennis en expertise in bij het Platform Duurzaam Bouwen (waarin Amersfoortse bouwbedrijven zich hebben verenigd) en de werkgroep Verduurzaming Vastgoed (Wolter en Dros). In 2012 wordt gestart met de implementatie van de GPRmethodiek (waarmee de duurzaamheidsprestatie van gebouwen en gebieden in beeld kan worden gebracht) in nieuwbouwprojecten van de gemeente en externe partners (o.a. Amersfoort Vernieuwt en Vathorst OBV). Daarnaast worden de kansen en mogelijkheden van toepassing van het instrument GPR-stedenbouw in het kader van duurzame gebiedsontwikkeling. De afdeling Milieu onderhoudt contact c.q. adviseert bedrijven op Isselt en De Hoef aangaande verduurzaming van deze bestaande bedrijventerreinen. Duurzame Bedrijventerreinen Duurzame Structuurvisie Duurzame (her)ontwikkeling Op projectniveau adviseert de afdeling Milieu bij de (duurzame) ontwikkeling van het zwembad/sportaccommodatie aan de Hogeweg en de ontwikkeling van het nieuwe bedrijventerrein Wieken-Noord. De afdeling Milieu neemt deel aan de projectgroep en de ateliers ten behoeve van inbreng van duurzaamheid bij de uitwerking van de diverse thema s in de nieuwe Structuurvisie. De afdeling Milieu brengt kennis en expertise in ten behoeve van de (her)ontwikkeling van gebieden zoals het Lichtenberg-terrein.
BIODIVERSITEIT & NATUUR Gedragscode en Flora- & Faunawet Implementatie in de organisatie In 2012 wordt de gedragscode Beheer Groenvoorzieningen in het kader van de Flora- en faunawet geïmplementeerd in de gemeentelijke organisatie. Voor de afdeling Vergunningen, Toezicht en Handhaving (VTH) wordt een instrument ontwikkeld voor de Flora- en Faunawet in relatie tot de omgevingsvergunning. Biodiversiteitsactieplan Ecosysteemdiensten Biodiversiteit & Bouwen Hoofdgroenstructuur op de kaart zetten Optimaliseren natuurvriendelijk maaibeleid Plan van aanpak exoten Jaar van de Bij De kansen en mogelijkheden van het concept Ecosysteemdiensten worden in kaart gebracht, onder andere vanuit de invalshoeken bodem en klimaat. Ecosysteemdiensten zijn de nuttige functies/diensten die de natuur voor de mens vervult. Voorbeelden zijn de berging en natuurlijke zuivering van grondwater of het helpen afbreken van bepaalde verontreiniging in de bodem door bacteriën. In samenwerking met consortium 033Energie, woningcorporaties en bewoners wordt een campagne opgezet en uitgevoerd rondom de mogelijkheden die er bij nieuwbouw en onderhoud van woningen zijn voor vogels en vleermuizen. Het kaartmateriaal van het Amersfoortse STEK (Stedelijke Ecologie in Kaart) wordt geactualiseerd. Deze kaart laat zien wat de belangrijkste groene gebieden en verbindingen in de stad zijn voor de natuur. Binnen de Amersfoortse hoofdgroenstructuur wordt het huidige en het gewenste maaibeleid geïnventariseerd. Bloemrijke bermen zijn voor veel soorten, waaronder vlinders, de enige manier om in en door de stad te komen. De invasieve exoten in Amersfoort worden geïnventariseerd en op basis hiervan wordt een plan van aanpak opgesteld over hoe hier in het dagelijks beheer mee om te gaan. Invasieve exoten zijn in dit geval planten die door menselijk handelen in Amersfoort terecht zijn gekomen en schadelijk zijn voor de typisch Amersfoortse soorten of schadelijk zijn voor de gezondheid. 2012 is uitgeroepen tot Jaar van de Bij. In dit kader wordt (ook) in Amersfoort gewerkt aan het verbeteren van de leefomstandig-
heden voor de bij (nestelgelegenheid, voedselaanbod, etc.). Ook wordt een informatiecampagne over de leefomstandigheden voor bijen uitgezet gericht op het algemeen publiek. Klimaatadaptatie Verkenning mogelijkheden voor natuur en milieu De kansen en mogelijkheden voor klimaatadaptatie (aanpassen aan de gevolgen van klimaatverandering) in Amersfoort worden in beeld gebracht. Denk hierbij aan het creëren van ruimte voor het opvangen van extreme hoeveelheden regenwater. KLIMAAT & ENERGIE Klimaatactieplan Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Inbreng aspect duurzaamheid in de verschillende werkgroepen rondom de renovatie van het stadhuis. In kaart brengen van het besparingspotentieel en de aangrijpingspunten bij het bestaande gemeentelijk vastgoed. Aanleveren van kennis ten behoeve van duurzame / energieneutrale ontwikkeling (volgens de GPR-methodiek) van nieuw gemeentelijk vastgoed, o.a. door toepassing van duurzame energietechnieken. Verduurzamen (CO 2 -neutraal) van kinderboerderij Brinkhorst, o.a. door installatie van zonnepanelen en inzetten van permanente duurzaamheidseducatie. Hierbij wordt aangesloten op het landelijke project Alle kinderboerderijen duurzaam van de Vereniging Gemeenten voor Duurzame Ontwikkeling (GDO). Verduurzamen schoolgebouwen (energie en binnenklimaat) mogelijk in combinatie met ESCO s (Energy Service Companies: bedrijven die de aanleg, het onderhoud en beheer van de (klimaat-)installaties van gebouwen overnemen, inclusief de financiering ervan). Bestaande woningen Deelname aan consortium 033Energie voor uitvoering van project Blok voor Blok /033 (waarin 2000 woningen 2 energielabelsprongen zuiniger worden gemaakt), gekoppeld aan de voortzetting van het project Energiebesparing in de Wijk en het aanjaagteam Energie en Verenigingen van Eigenaren. Uitvoering/coördinatie van het project Alle lichten op groen waarin 20 woningen energieneutraal gerenoveerd worden. Vernieuwen van het duurzaamheidsconvenant met de
Amersfoortse woningcorporaties. Bedrijven Actieve benadering van de sectoren scholen, zorginstellingen en kantoren aangaande energiebesparing in het kader van handhaving Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer. Onderzoek naar het opzetten van een helpdesk voor bedrijven gericht op energiebesparing op verandermomenten (verhuizing etc.). Ondersteunen van bedrijven op het vlak van duurzame energie. Ondersteunen van het initiatief EnergieCoöperatie Amersfoort (een groep Amersfoortse ondernemers die de handen ineen slaat voor gezamenlijke energiebesparing, inkoop van duurzame energie, gezamenlijke opwekking van duurzame energie en CO 2 -compensatie). Coördinatie uitvoering CO 2 -scan bij Amersfoortse zorginstellingen. In kaart brengen van de kansen voor het uitwisselen van reststromen en restwarmte tussen bedrijven op bedrijventerrein De Isselt (en mogelijk ook andere bedrijventerreinen). Coördinatie project Junior Energieadviseurs (waarin Amersfoortse scholieren het energieverbruik van Amersfoortse bedrijven onderzoeken). Coördinatie project Duurzame / Open Winkelpuien (energiebesparing in winkels, o.a. door winkeldeuren gesloten te houden). Duurzame energie Ondersteunen burgerinitiatieven op het gebied van collectieve zonne-energie. Samen met consortiumpartners vormgeven en uitvoeren van het pilotproject Smart Grids (innovaties rond lokale duurzame energieopwekking die tot doel hebben onze toekomstige energievoorziening betaalbaar en betrouwbaar te houden en te verduurzamen). Kansen op het gebied van energie uit biomassa voor het Hogekwartier in beeld brengen. Stimuleren van WarmteKoudeOpslag (WKO) via kansenkaarten en bij stedelijke ontwikkelingsgebieden. Kansen op het gebied van energie via geothermie in kaart brengen. Opstellen van een kansenkaart voor zonne-energie. Opstellen van een visie en marktverkenning op het gebied van duurzame warmte.
MILIEUCOMMUNICATIE NME-arrangement Duurzame Karavaan In het project Duurzame Karavaan werken vijf Amersfoortse partijen (CNME, SWA, SKON, SKA en Dierenpark Amersfoort) samen in het aanbieden van duurzame kinderactiviteiten in de schoolvakanties rondom de thema s energiebesparing, afvalscheiding, zuinig omgaan met water, biodiversiteit en duurzame voeding en vervoer. In 2012 geeft de afdeling milieu vanuit dit project uitvoering aan de volgende activiteiten: Adviseren van Dierenpark Amersfoort over de invulling van de Groen?Doen! dagen in februari 2012. Opstellen van een draaiboek en activiteitenboek naar aanleiding van de Duurzame Karavaan week in Amersfoort Zuid in mei 2012. Intentieafspraken maken over een vervolg op het project Duurzame Karavaan na 2012. Tuinen / De Grenzeloze Tuin BSO de boer op Groen Gelinkt In samenwerking met o.a. de groene verenigingen en de diverse Amersfoortse tuininitiatieven worden communicatieactiviteiten opgezet richting bewoners over biodiversiteit (de verscheidenheid aan plant- en diersoorten) in de eigen achtertuin. In het project BSO de boer op gaan kinderen van de buitenschoolse opvang op bezoek bij één van de vier educatieboeren in de buurt van Amersfoort. De afdeling Milieu stuurt de ontwikkeling van de boerderijexcursie aan en onderhoudt contacten met de BSO s en de educatieboeren in het kader van de pilots. CNME Amersfoort is partner in dit landelijke project waarin op een slimme digitale wijze NME-materiaal landelijk beschikbaar wordt gemaakt en de samenwerking binnen de NME-sector wordt bevorderd. Communicatie algemeen Strategisch inzetten communicatie Door de strategische inzet van communicatie het intern en extern draagvlak voor duurzaamheid vergroten en het integraal werken aan duurzaamheid bevorderen.
CNME Herbouw Centrum voor Natuur en Milieueducatie Project Sociale Activering Aanleveren input ten behoeve van de selectie van partijen voor de herbouw van het CNME. Uitbreiding van het project sociale activering op Landgoed Schothorst waarin mensen met een (tijdelijk) grote afstand tot de arbeidsmarkt worden begeleid in een volgende stap richting de arbeidsmarkt. ALGEMEEN Monitoring Afstemming monitoring TELOS en Programma Duurzame Ontwikkeling Ontwikkeling van indicatoren om de monitoring van het programma Duurzame Ontwikkeling af te stemmen met de monitoringsystematiek ontwikkeld door duurzaamheidsinstituut TELOS.
BIJLAGE 1
MILIEU-UITVOERINGSPLAN AMERSFOORT 2012 VOOR INTERN GEBRUIK (definitief, 1 februari 2012) Thema Afval Geluid Mobiliteit Externe Veiligheid Bodem Water Duurzaam Bouwen / duurzame gebiedsontwikkeling Gedragscode Flora- & Faunawet Subthema / doelstelling Nieuw afvalinzamelingsysteem Beleidsvisie Cradle tot Cradle Actie / beoogd resultaat Besluitvorming over toekomstige inzamelingswijze huishoudelijk afval Opstellen beleidsvisie en inzicht in concrete kansen voor C2C en hoe die op te pakken Geluidbelastingkaarten Opstellen actieplan (2013) Opstellen geluidbelastingkaarten (half 2012) Geluidsnota Actualiseren Geluidsnota 2008 Stimuleren rijden op aardgas & opening Stimuleren tweede tankstation duurzame mobiliteit Opstellen beleidsvisie/kader duurzame mobiliteit (electrisch vervoer) Verkenning of externe veiligheidsbeleid Verkenning Externe opgesteld moet worden, o.a. ter Veiligheidsbeleid voorbereiding op herziening bestemmingsplannen per juni 2013 Implementatie nieuw Bodeminformatiesysteem Update en digitalisering informatie en ontwikkeling webapplicatie Nieuwe Bodemnota Vastgesteld nieuw bodembeleid Een duurzaam Afstemming in verband met Waterplan en Waterplan waterkwaliteit Stimuleren, Platform Duurzaam Bouwen activeren en informeren partners Werkgroep verduurzaming vastgoed GPR Bedrijventerreinen Implementatie GPR-methodiek bij nieuwbouwprojecten gemeente & externe partners (Amersfoort Vernieuwt en Vathorst OBV) Onderzoek toepassing GPR-stedenbouw als instrument voor gebiedsontwikkeling Contacten met bedrijven i.v.m. verduurzaming bestaande bedrijventerreinen (Isselt en De Hoef) Duurzaam zwembad / sportaccommodaties Hogeweg Duurzame ontwikkeling nieuw bedrijventerrein Wieken-Noord Link met andere thema s / teams ROVA Inbreng people-, profit- en planetaspecten. Duurzame Structuurvisie Vanuit planet ruimtelijke kaders bieden voor duurzame energie (windmolens) en opnemen Groene Stad Programma Lichtenberg Duurzame ontwikkeling Lichtenberg Implementatie in de organisatie Gedragscode Flora- & Faunawet Implementeren in de organisatie / instrumentontwikkeling voor VTH ROVA / gebiedsontwikkeling / Verkeer- en Vervoerplan / Bouwbedrijven Wolter en Dros Programma Duurzame Ontwikkeling Stedelijk Beheer/VTH
Thema Subthema / doelstelling Ecosysteemdiensten Actie / beoogd resultaat In kaart brengen kansen en mogelijkheden (o.a. richting doelgroep bedrijven) Bodemaspecten: energie, berging verontreiniging, oppervlaktewater, biologische afbraak, waterberging Klimaataspecten: o.a. hittestress Link met andere thema s / teams NMC Biodiversiteits ActiePlan Klimaatadaptatie KlimaatActie Plan 2012-2013 Biodiversiteit & Bouwen STEK actualiseren Optimaliseren natuurvriendelijk maaibeleid Plan van aanpak exoten Jaar van de Bij Verkenning consequenties voor natuur en milieu Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Campagne bouwen en biodiversiteit / samenwerking met woningcorporatie(s) en bewoners Hoofd-groen-structuur op de kaart zetten Huidige en gewenste maaibeleid binnen de hoofdgroenstructuur inventariseren Invasieve exoten in Amersfoort inventariseren en adviseren hoe hier met beheer mee om te gaan - Leefomgeving bijen verbeteren (woongelegenheden en voedselaanbod / meer bloemen) - Leefvoorwaarden bijen uitdragen / publiek informeren Klimaatatelier in samenwerking met waterschap en uitwerken consequenties voor bijv. structuurvisie Renovatie stadhuis: inbreng thema duurzaamheid bij de verschillende werkgroepen Besparingspotentieel en aangrijpingspunten bestaand gemeentelijk vastgoed in beeld brengen Nieuwbouw gemeentelijk vastgoed duurzaam/energieneutraal volgens GPR en toepassen duurzame energievoorziening (Milieu levert kennis) Brinkhorst CO 2 neutraal: zonnepanelen en permanente duurzaamheidseducatie/aanhaken op GDO-project Alle kinderboerderijen duurzaam NMC NMC Structuurvisie, waterschap, SB Amersfoort 2-0 Vosheuvel Verduurzamen schoolgebouwen (energie en binnenklimaat) in combinatie met ESCO s WSO /NMC / SRO/ Bestaande woningen Blok voor Blok: 2000 woningen 2 labelsprongen / label B (incl. voortzetting Energiebesparing in de Wijk & aanjaagteam VVE s) Alle lichten op groen: 20 woningen energieneutraal renoveren Convenant met woningcorporaties Consortium, Consortium, Alliantie,
Thema Subthema / doelstelling Bedrijven Duurzame energie Actie / beoogd resultaat vernieuwen Handhaven Activiteitenbesluit Wet Milieubeheer: actief benaderen van sectoren scholen, zorginstellingen, kantoren in verband met energiebesparing Onderzoeken helpdesk voor energiebesparing op verandermomenten Ondersteunen initiatieven van bedrijven op het vlak van duurzame energie Ondersteunen initiatief van EnergieCoöperatie Amersfoort CO 2 -scan zorginstellingen Uitwisselen reststromen/restwarmte: in beeld brengen kansen (Isselt), opdracht Breed of Builds, uitbreiden van andere bedrijventerreinen Project Junior Energieadviseurs Project Duurzame / Open Winkelpuien Ondersteunen burgerinitiatieven collectieve zonnestroom (onder andere 2 pilots) Samen met consortiumpartners vormgeven en uitvoeren pilotproject Smart Grids (elektriciteit) Biomassa: kansen Hogekwartier in beeld brengen Stimulering WKO via kansenkaarten en bij ontwikkelingsgebieden (voeren van regie, informeren en adviseren) Kansen geothermie in beeld brengen Opstellen zonne-energiekansenkaart Opstellen visie en marktverkenning duurzame warmte Link met andere thema s / teams Portaal, SBG SBG / E&W,, Matchpoint E&W, SBG / ondernemers binnenstad Mobiliteit / ICT / Project Hogekwartier / GBS / provinciale visie Bodem / PO Bodem PO,
Thema NME-arrangement Communicatie algemeen CNME Monitoring Subthema / doelstelling Duurzame Karavaan Grenzeloze tuin BSO de boer op Groen Gelinkt Strategisch inzetten communicatie Herbouw CNME Project Sociale Activering Milieubalans & monitoring Actie / beoogd resultaat - Advies Dierenpark Amersfoort over Groen? Doen! dagen in februari 2012 - Draaiboek en activiteitenboek n.a.v. Duurzame Karavaan week Amersfoort-Zuid mei 2012 - Afspraak/intentie over vervolg na 2012 Diverse tuininitiatieven worden met elkaar in contact gebracht. Aansturen ontwikkeling boerderijexcursie. Contact met BSO s en educatieboeren voor pilots. NME-materiaal landelijk beschikbaar stellen / samenwerking binnen NME-sector bevorderen Intern en extern draagvlak voor duurzaamheid en bevorderen integraliteit Input ten behoeve van selectie partijen Uitbreiden project sociale activering Ontwikkelen monitoring en afstemming Milieubalans Link met andere thema s / teams SWA / SKA / SKON St. Educatief Platteland, BSO s, educatieboeren Communicatie, Afdeling Sociale Zekerheid, PU Afkortingen: - CNME Centrum Natuur & Milieu Educatie - E&W afdeling Economie & Wonen - GBS Groen Blauwe Structuur - PO afdeling Projectontwikkeling - Programma Duurzame Ontwikkeling - PU Provincie Utrecht - SWA Stichting Welzijn Amersfoort - SKA Stichting Kinderopvang Amersfoort - SKON Stichting Kinderopvang Nederland - WSO Welzijn, Sociale Zekerheid en Onderwijs - SRO Sport, Recreatie en Onderwijsvoorzieningen - NMC team Natuur en Milieucommunicatie - VV afdeling Vastgoed en Voorzieningen (WSO)
BIJLAGE 2
Externe versie Milieu-uitvoeringsplan Amersfoort 2012 2012 Reguliere/wettelijke taken ALGEMEEN - Afwegingskader Duurzaamheid - Input Structuurvisie - Monitoring MilieuBeleidsPlan - Programma Duurzame Ontwikkeling - Selectie partijen herbouw CNME Schothorst - Regulier NME-aanbod basisonderwijs en voortgezet onderwijs - Handhavingsuitvoeringsprogramma 2012 GEZOND & VEILIG NATUUR & BIODIVERSITEIT KLIMAAT & ENERGIE - Input/advies milieuaspecten (lucht, externe veiligheid, bodem, geluid) in gemeentelijke plannen en projecten - Geluidsanering - Afvalinzameling - APV-activiteiten geluid - Geluidsnota - Zonebeheer geluidsnormen - Bodemsanering - Bodemloket - Input/advies groen in gemeentelijke plannen en projecten - Databeheer flora & fauna - Handhaving Activiteitenbesluit, Wet Milieubeheer - Handhaving EPC-norm Bouwbesluit Aanvullende ambities Gemeente Samen met Amersfoort - Monitoring Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit - Geluidsbelastingkaarten met actieplan - Verkenning Externe Veiligheidsbeleid - Nota Grondbeleid - Experimenteren met gebiedsgericht werken - Project Sociale Activering, Landgoed Schothorst - Biodiversiteitsactieplan - Ecosysteemdiensten - NME-Arrangement - Klimaatactieplan - Eigen huis op orde - CO2-neutraal 2030 - Duurzame energie - Duurzame economie - Energieneutraal renoveren - Pilotproject Smart Grids - Energiebesparing in de Wijk - Platform Duurzaam Bouwen (bedrijven) - Convenant Samen Duurzaam (corporaties) - Nieuwbouw GPR
Gemeente Amersfoort Sector SOB Milieu Postadres Postbus 4000 Bezoekadres Stadhuisplein 1 t 14033 e info@amersfoort.nl 3800 EA Amersfoort 3811 LM Amersfoort i www.amersfoort.nl