Bijdrage Paul Ponsaers

18 mei 2013 1

Bestuurlijke Politie Gerechtelijke Politie FEDERAAL CENTRAAL Commissaris-Generaal A.D. Bestuurlijk A.D. Ondersteuning A.D. Gerechtelijk GEDECONCENTREERD (gerechtelijk arrondissement) Bestuurlijke Directeur Coördinator Gerechtelijke Directeur Coördinator LOKAAL ZONAAL Zonechef Interventie Wijken Gerechtelijk 18 mei 2013 2

1 Land 18 mei 2013 4

1 3 Gemeenschappen 2 3 18 mei 2013 5

1 3 1 Federale Politie 3 Gewesten 2 18 mei 2013 6

2009 : Evaluatie Politiehervorming na 10 jaar 2013 : Gerechtelijke Hervorming Turtelboom Van 27 gerechtelijke arrondissementen naar 12 Vallen samen met provinciegrenzen 2013 : Optimalisatie federale politie Nu hebben alle 27 gerechtelijke arrondissementen twee directeurs (Dirco & Dirjud), hetgeen wordt herleid tot 12 arrondissementen met telkens één directeur 18 mei 2013 9

10 Provincies 18 mei 2013 10

27 gerechtelijke arrondissementen 18 mei 2013 11

12 Gedeconcentreerde Eenheden Federale Politie 27 gerechtelijke arrondissementen 12 gerechtelijke arrondissementen 18 mei 2013 12

2009 : Evaluatie Politiehervorming na 10 jaar 2013 : Optimalisatie federale politie Diverse kleine zones hebben het vandaag moeilijk om alleen te overleven en zijn op zoek naar nieuwe samenwerkingsverbanden in de vorm van associaties en fusies. De vraag die we ons moeten stellen, is of de federale politie hierbij kan helpen of faciliteren en hoe we dit kunnen opnemen in de optimalisatiebeweging. Het is wel belangrijk dat de lokale politie zelf de basispolitiezorg blijft opnemen. Zo niet kan het basisconcept van de geïntegreerde politie op de helling komen te staan. Het kan niet de bedoeling zijn dat het behoud van te kleine politiezones, indien alternatieven voorhanden zijn, ten koste zou gaan van de eveneens beperkte capaciteit van de federale politie. 18 mei 2013 15

589 Gemeenten 18 mei 2013 16

195 Zones Vermindering van aantal zones middels vrijwillige fusie 18 mei 2013 17

Vooral op lokaal niveau doen zich de grootste verschillen voor: In Nl. circa 170 basisteams binnen de NP In Bel. 195 zelfstandige zonale korpsen, waarbij gestreefd wordt naar vrijwillige fusies België heeft een bestel dat toelaat tussentijdse bijstelling mogelijk te maken tussen landelijk en lokaal niveau, zonder het bestel te hoeven herdenken. 18 mei 2013 18

1. De rol van de politie Instrument van de overheid Publieke dienstverlener Professioneel korps 2. Politie in balans Behouden van evenwicht 3. Geïntegreerde politiezorg Behoud van evenwicht in het bestel Integraal en geïntegreerd veiligheidsprogramma Federaal en zonaal 4. Gemeenschapsgerichte politiezorg Parlement en Regering spraken zich hierover uit Nieuwe modellen zijn varianten (reassurance policing, restorative policing) Aanvulling met optimale bedrijfsvoering en ILP 18 mei 2013 19

1. Groepscohesie : In welke mate is een individu opgenomen in de sociale eenheid? Hoe meer groepscohesie, hoe meer inperking van het individu door de groep 2. Regels : In welke mate is een individu ingeperkt door voorschriften die extern worden opgelegd? Hoe meer voorschriften, hoe beperkter de vrijheid van het individu. Veel Regels Groepscohesie laag De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch Groepscohesie hoog De bureaucratische politie : institutie- en regelgericht Weinig Regels De marktgedreven politie : competitief en individugericht De netwerkende politie: participatief en groepsgericht 18 mei 2013 20

Scenario 1: De bureaucratische politie: institutie- en regelgericht Veel Regels Weinig Regels Groepscohesie laag De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch De marktgedreven politie : competitief en individugericht Groepscohesie hoog De bureaucratische politie : institutie- en regelgericht De netwerkende politie: participatief en groepsgericht Sterk wet- en regelgevend kader Zorg voor uniforme toepassing Discretionaire ruimte wordt ingeperkt Organisatie functioneert top-down Strakke hiërarchie en verticale organisatiestructuur Politie heeft sterke handhavende rol Men wordt verondersteld om de regels te kennen 18 mei 2013 21

Scenario 2: De netwerkende politie : participatief en groepsgericht Veel Regels Weinig Regels Groepscohesie laag De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch De marktgedreven politie : competitief en individugericht Groepscohesie hoog De bureaucratische politie : institutie- en regelgericht De netwerkende politie: participatief en groepsgericht De politie dient de belangen van samenleving Veel ongeschreven regels en afspraken Algemene opdracht/missie Grote flexibiliteit in de interpretatie Groepsbelang boven individueel belang Platte organisatiestructuur, Afgestemd op verwachtingen van burgers Kerntaken zijn variabel Nood aan polyvalente medewerkers Het beleid is gericht op inspraak en consensus Leidinggevenden zijn people managers 18 mei 2013 22

Scenario 3: De marktgedreven politie : competitief en individugericht Veel Regels Weinig Regels Groepscohesie laag De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch De marktgedreven politie : competitief en individugericht Groepscohesie hoog De bureaucratische politie : institutie- en regelgericht De netwerkende politie: participatief en groepsgericht Som van individuen in een maatschappij die eveneens uit individuen is samengesteld Extreem weinig regels, vlgs vrije markt De overheid speelt beperkte rol Discretionaire ruime is maximaal Persoonlijke successen zijn doel Kerntaken zijn variabel Concurrentie met andere spelers op de markt Burgers zijn klanten en gedragen zich zo 18 mei 2013 23

Scenario 4: De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch Veel Regels Weinig Regels Groepscohesie laag De relativerende politie : regelgericht en fatalistisch De marktgedreven politie : competitief en individugericht Groepscohesie hoog De bureaucratische politie : institutie- en regelgericht De netwerkende politie: participatief en groepsgericht Regels en procedures zijn verouderd, niet transparant, gedeeld of aanvaard Organisatie is log en inefficiënt, top-down Macht zonder gezag, zwakke cultuur Kans op cynisme, gelatenheid Kerntaken zijn beperkt Weinig vernieuwing, weinig enthousiasme, Beperkte impact van prioritering Controle is routinematig 18 mei 2013 24

Netwerkende Politie Bureacratische Politie Nood aan "smart" cops + Discretionair handelen - Interne regels en hiërarchie Wet is een middel onder andere middelen + Wet als middel + Law & Order (interne supervisie) Sterke nadruk op externe accountability + Accountability - Interne accountability, niet extern Partnership, samen voor hogere levenskwaliteit + Tendens tot despecialisering, Relatie met de bevolking - Grote afstand tussen bevolking en politie "Als je een beslissing moet nemen, zoek maatschappelijk inzicht - Professionalisering + dan een regel. Vind je er geen, maak er Sterk verbonden met democratische processen Herstel van informele sociale controle + Preventie - dan één" + Legitimiteit - Afwezigheid van wanorde, monopolie van fysiek geweld Focus op bescherming, repressie en controle van massa evenementen Sterke nadruk op nood aan proactieve aanpak + Pro/re-activiteit - Meestal reactieve acties 18 mei 2013 25