Agressieprotocol«1» 1. Vooraf 1.1. Definities Onder agressie wordt verstaan het gehele scala van voorvallen of situaties waarbij een werknemer psychisch of fysiek wordt lastiggevallen, bedreigd of aangevallen of zich anderszins onveilig voelt onder omstandigheden die rechtstreeks verband houden met het verrichten van arbeid. Agressoren kunnen zijn: cliënten, familieleden, bezoekers, en collega-werknemers. Agressie en onveiligheid bestaan uit fysiek, psychisch en verbaal geweld (uitgescholden, bedreigd of vernederd worden, gepest worden, seksuele intimidatie, geslagen of geschopt worden, overvallen worden, gegijzeld worden, gediscrimineerd worden). Agressie en onveiligheid kan zich ook uiten in het vernielen of stelen van eigendommen van de instelling of van de werknemer. Ook kan het zich uiten in wapenbezit en alcohol- en drugsbezit. 1. Bij de formulering van dit agressieprotocol is dankbaar materiaal ontleend aan de volgende online beschikbare documenten: http://www.bavo-europoort.nl/documents/pdf/gedragscode_agressi e_en_onveiligheid_versie_2.pdf http://www.divosa.nl/docs/agressieprotocol Maastricht.doc -1-
1.2. Doel Het doel van dit agressieprotocol is het voorkomen en eventueel reduceren van agressie en onveiligheid binnen de instelling, ten behoeve van behandelaars en clienten. 2. Procedures 2.1. Procedure ter preventie van agressie-incidenten door cliënten - Cliënten worden met respect bejegend. - Indien het vermoeden bestaat dat er een situatie met verhoogd risico op agressief gedrag zal voordoen: = treedt de medewerker de cliënt niet alleen tegemoet; freelancers hebben bij elke freelance-overeenkomst als opdrachtnemer het recht om dergelijke hulp vooraf in te roepen; opdrachtgever heeft de verplichting om deze hulp desgevraagd te regelen. = als bij de aanvang van het contact blijkt dat er sprake kan zijn van een verhoogd risico op agressief gedrag roept de medewerker hulp in van een collega of politie. = geeft de medewerker aan een van de medewerkers van het secretariaat door waar het gesprek met de cliënt plaatsvindt. = zorgt de medewerker dat hij bereikbaar is. = meldt de medewerker zich bij een van de medewerkers van het secretariaat, zodra het contact met de cliënt is beëindigd. 2.2. Procedure tijdens agressie-incidenten De behandelaar die geconfronteerd wordt met een situatie met verhoogd risico of met een agressie-incident waarschuwt de direct een collega, en eventueel ook de politie. De ingeroepen collega: = is iemand die als behandelaar op enigerlei wijze aan de instelling is verbonden; de vorm van de arbeidsrelatie met de instelling is hierbij niet relevant. = wordt dan ook het aanspreekpunt voor iedereen, ook voor de politie etc. Hij /zij kan verwijzen naar diegene die de gewenste informatie kan verschaffen. = wordt ook benaderd om direct naar de plaats van de calamiteit te komen. De psychiater of arts van de crisisdienst: = wordt bij het incident betrokken als de behandelaar en/of diens collega dit noodzakelijk acht. 2.3. Procedure na agressie-incidenten -De ingeroepen collega: = is na een incident verantwoordelijk voor de opvang van zijn/haar collega en het eventueel begeleiden bij het doen van aangifte. De behandelaar die agressie door een cliënt heeft ervaren, kan extra ondersteuning nodig hebben. Als dat zo is, wordt deze opvang aangeboden. -2-
3. Rapportage - Het registratieformulier agressief gedrag wordt door de behandelaar verzonden naar de directie van de instelling. - Na ieder incident worden -indien noodzakelijk- maatregelen getroffen en consequenties getrokken voor het zorgplan van de betreffende cliënt; Bij minder ernstige incidenten of indien bovengenoemde maatregelen niet ter zake zijn, wordt een van de volgende acties ondernomen: = De cliënt wordt ter plaatse aangesproken door de behandelaar. De toon varieert van casual tot dringend; = De cliënt wordt op een later tijdstip aangesproken door de directie (indien behandelaar niet de directeur was). De toon varieert van casual tot dringend; = De cliënt hoort welke sancties staan op herhaling van het agressieve gedrag; = De behandeling wordt opgezegd en er wordt gezorgd voor continuering bij een andere zorginstelling. = De banden van de instelling met deze cliënt en/of familie, vrienden en bekenden van de cliënt worden verbroken. - Bij een strafbaar feit moet de betrokkene aangifte doen bij de politie. Aangifte kan in de regel alleen gedaan worden door betrokken personen. De instelling stimuleert de medewerker die slachtoffer is van (een poging tot) aanranding, (een poging tot) verkrachting, mishandeling of een ander strafbaar feit daarvan aangifte te doen, en ondersteunt hem of haar hierbij. De hulpverlener maakt van elk agressie-incident een aantekening ten behoeve van het dossier. -3-
Agressieregistratieformulier Dit formulier dient bij alle agressie-incidenten te worden ingevuld. Na ondertekening wordt dit formulier naar de directie van de instelling gestuurd. Persoonsgegevens Naam behandelaar : M / V Geboortedatum Adres en postcode Soort dienstverband Functie Telefoonnummer Incidentgegevens Datum en tijdstip incident Datum: Tijd: Initialen / naam cliënt: Registratienummer cliënt: Naam melder: Functie melder: Datum incident: Betrokkenen: Provocatie / aanleiding " Geen aanwijsbare provocatie / aanleiding " Gedrag van andere cliënten " Onenigheid over medicatie " Cliënt wordt iets niet toegestaan " Onvrede en agitatie " Psychotische symptomen " Andere aanleidingen, nl. Aard incident " Verbale agressie zonder bedreiging " Verbale agressie met bedreiging " Fysiek dreigende houding " spugen " Slaan, krabben, duwen, stompen " Schoppen " Beetpakken, vasthouden " Bijten " Gooien met glas / servies " Gooien met andere objecten, nl. " Gebruik maken van mes " Wurgpoging " Dreigen met vuurwapen -4-
" Seksueel getinte opmerkingen " Met de ogen uitkleden " Aanraken of vastpakken op ongewenste plaatsen "(poging tot) aanranding (verkrachting) " Telefonische bedreiging " Anders, nl. Doelwit van de agressie " Niets, niemand " Voorwerpen " Andere cliënten (aantal: ) " De cliënt zelf " Bezoekers (aantal: ) " Medewerkers (aantal: ) " Anders, nl. Gevolgen van incident " Geen " Onrust andere cliënten " Anders, nl. Personen " Voelden zich bedreigd " Pijn < 10 minuten " Pijn > 10 minuten " Verwondingen " Behandeling noodzakelijk " Behandeling door arts heeft plaatsgevonden " Andersoortige opvang " Ziekmelding Materieel " Eigendommen cliënt zelf beschadigd " Eigendommen mede-cliënt(en) beschadigd " Eigendommen slachtoffer beschadigd " Eigendommen instelling beschadigd Maatregelen om de agressie te stoppen " Geen " Gesprek met cliënt " Cliënt kalm weggebracht " Cliënt met overmacht verwijderd " Medicatie noodzakelijk geweest " Weggaan " Andere maatregelen, nl. Preventieve activiteiten Had het incident voorkomen kunnen worden? " Ja; zo ja, hoe? " Nee Strafwetgeving Heeft (of gaat u) aangifte doen bij de politie? -5-
" Ja " Nee Opvang en nazorg Door wie bent u in eerste instantie opgevangen na het incident? " Collega s " Andere cliënten " Directie " Niemand Hoe heeft u opvang ervaren? Heeft u behoefte aan nazorg? Ja/ Nee Nadere omschrijving van het incident, indien nodig: Aanvullende opmerkingen: -6-