INHOUDSTAFEL VOORWOORD....................................... 1 1. INLEIDING.......................................... 3 1.1. Definitie van afpaling.................................... 3 1.2. De verschillende types van afpaling.......................... 4 1.3. Eenvoudige afpaling of terugvordering van eigendom............ 5 1.4. Rol van de landmeter-expert............................... 7 1.5. Praktijk van de afpaling................................... 8 2. FASEN VAN DE AFPALING............................... 11 2.1. Voorafgaande stappen................................... 11 2.1.1. De eerste contacten met de klant...................... 11 2.1.2. De contacten met de buren, huurders, landbouwers......... 12 2.2. Het opzoeken van informatie............................... 14 2.2.1. Bij het gemeentebestuur............................ 14 2.2.2. Bij de administratie van het kadaster.................... 14 2.2.2.1. Bij de gewestelijke directie van het kadaster, diensten van de kadastrale uittreksels............................... 17 2.2.2.2. Bij de plaatselijke diensten van het kadaster.............. 20 2.2.3. Bij het kantoor van bewaring van hypotheken............. 20 2.2.4. Bij het kantoor van registratie......................... 22 2.2.5. Bij het Algemeen Rijksarchief en Staatsarchief (ARA)........ 22 2.2.6. Bij de provinciale technische diensten (P.T.D.)............. 23 2.2.6.1. Atlas der buurtwegen.............................. 23 2.2.6.2. Atlas van de niet-bevaarbare waterlopen................ 25 2.2.7. Bij de dienst belast met de bevaarbare waterlopen......... 26 2.2.8. Bij de openbare ambtenaren.......................... 27 2.2.8.1. Notariskantoren................................... 27 2.2.8.2. Griffie van de rechtbanken........................... 27 2.2.9. Bij diverse openbare organismen....................... 28 i
AFPALING IN DE PRAKTIJK 2.3. De opmeting........................................... 29 2.4. De afpaling............................................ 32 2.5. Het proces-verbaal en het plan van afpaling.................... 33 2.5.1. De inhoud van het proces-verbaal van afpaling............. 33 2.5.2. Het plan van afpaling................................ 35 2.6. Registratie van het proces-verbaal en van het plan............... 37 3. HET TEGENSPREKELIJKE KARAKTER OP HET VLAK VAN AFPALING... 39 3.1. Basisbeginselen......................................... 39 3.2. Afpaling van het openbaar domein........................... 39 3.3. De delegaties van bevoegdheid en ondertekening............... 42 3.4. Handtekening voor akkoord................................ 44 4. DE SPECIFIEKE AFPALINGEN............................. 47 4.1. De gerechtelijke afpaling.................................. 47 4.2. De afpaling van openbare domeingoederen.................... 53 4.3. De afpaling van goederen die onder de boswetgeving vallen....... 55 5. BIJZONDERHEDEN VAN DE KADASTRALE PLANNEN VAN DE OOSTKANTONS...................................... 57 6. RAADGEVINGEN VAN GOEDE PRAKTIJK..................... 59 7. LEXICON........................................... 61 8. BIBLIOGRAFISCHE REFERENTIES........................... 65 8.1. Naslagwerken Wettelijke basis (Commissie Afpaling)..................................... 65 8.2. Beknopte bibliografie (Mr Jacubowitz)........................ 66 9. COMMISSIES........................................ 67 ii
INHOUDSTAFEL 10. WETSBEPALINGEN.................................... 69 Burgerlijk Wetboek (Uittreksel)............................. 69 Veldwetboek van 7 oktober 1886 (Uittreksel)................... 86 Gerechtelijk Wetboek (Uittreksel)............................ 87 Hypotheekwet van 16 december 1851 (Uittreksel)............... 105 Wet van 10 april 1841 op de buurtwegen...................... 107 Wet van 28 december 1967 betreffende de onbevaarbare waterlopen 114 Wet van 11 mei 2003 tot bescherming van de titel en van het beroep van landmeter-expert........................................ 127 Wet van 11 mei 2003 tot oprichting van federale raden van landmetersexperten.............................................. 132 Koninklijk Besluit van 15 december 2005 tot vaststelling van de voorschriften inzake de plichtenleer van de landmeter-expert.......... 134 Koninklijk Besluit van 25 april 2007 betreffende de verplichte verzekering voorzien door het koninklijk besluit van 15 december 2005 tot vaststelling van de voorschriften inzake de plichtenleer van de landmeterexpert................................................ 139 11. BIJLAGEN.......................................... 141 11.1. Ontwerpen van besluiten.................................. 141 Bijlage 1. Tabel van de oude maten van het Gewest Luik....... 142 Bijlage 2. Tabel met de oude maten van de Oostkantons........ 143 Bijlage 3. Tabel van de gemeenten die deel uitmaken van de Oostkantons.................................... 144 Bijlage 4. Verslag aan de Koning betreffende een Koninklijk Besluit tot aanvulling van de identificatie van de goederen in een akte of een stuk waarvan de openbaarmaking in een hypotheekkantoor vereist is, en tot organisatie van de voorafgaande neerlegging van een plan aan de administratie van het kadaster en de aflevering door deze van een nieuw bewijs. 145 Bijlage 5. Ontwerp van een Koninklijk Besluit tot aanvulling van de identificatieregels van onroerende goederen in een akte of een stuk waarvan de openbaarmaking in een hypotheekkantoor vereist is, en tot organisatie van de voorafgaande neerlegging van een plan aan de administratie van het kadaster en de aflevering door deze van een nieuw bewijs. 155 iii
AFPALING IN DE PRAKTIJK Bijlage 6. Ontwerp van ministerieel besluit houdende uitvoering van artikel 5 van het Koninklijk Besluit van tot aanvulling van de identificatieregels van onroerende goederen in een akte of een stuk waarvan de openbaarmaking in een hypotheekkantoor vereist is, en tot organisatie van de voorafgaande neerlegging van een plan aan de administratie van het kadaster en de aflevering door deze van een nieuw bewijs. 160 12. MODELLEN......................................... 169 Bijlage 7. Model van de opdracht met aanstelling van een landmeterexpert met het oog op de uitvoering van een afpaling.. 170 Bijlage 8. Model van een genormaliseerd proces-verbaal opgemaakt in Frankrijk door de Orde der Landmeters-Experten.... 172 Bijlage 9. Model van de brief om de plannen ondertekend terug te krijgen..................................... 179 Bijlage 10. Model van een brief bestemd om de afwezige omwonenden in te lichten bij hun bezoek op het terrein........ 180 iv
INHOUDSTAFEL ILLUSTRATIES............................................ 181 Illustratie 1. Uittreksel uit het rooilijnplan..................... 182 Illustratie 2. Kadastraal plan - versie voor 2005................. 183 Illustratie 3. Numeriek kadastraal plan vanaf 2005.............. 184 Illustratie 4. Aanwijzende tabel............................ 185 Illustratie 5. Aanvullende aanwijzende tabel 209L............... 187 Illustratie 6. Mutatiestaat nieuwe toestand.................... 188 Illustratie 7. Opgave 219................................. 191 Illustratie 8. Opgave 219B................................ 192 Illustratie 9. Percelenregister 209 SP op microfiche.............. 193 Illustratie 10. Perceelsvorming aanwijzende tabel................ 194 Illustratie 11. Kadastrale matrix 212 AM in Access................ 195 Illustratie 12. Schetsen 207................................ 196 Illustratie 13. Meetschets 207 - versie na 2005.................. 199 Illustratie 14. Nieuwere Opgave 219.......................... 200 Illustratie 15. Staat der Eigendomsovergangen 223............... 202 Illustratie 16. Ruilverkavelingsplan 1976....................... 204 Illustratie 17. Ruilverkavelingsplan 2005....................... 205 Illustratie 18. Atlas van Buurt- en voetwegen - Kaft.............. 206 Illustratie 19. Atlas van Buurt- en voetwegen - Uittreksel.......... 207 Illustratie 20. Atlas van Buurt- en voetwegen - Register........... 209 Illustratie 21. Atlas van niet-bevaarbare waterlopen - Overzichtsplan.. 210 Illustratie 22. Atlas van niet-bevaarbare waterlopen - Detailplan..... 211 Illustratie 23. Consulaire PV van afpaling...................... 212 Illustratie 24. Kadastraal plan "Thérésien"...................... 213 Illustratie 25. Vroeg-primitief kadastraal plan - Kaft............... 214 Illustratie 26. Vroeg-primitief kadastraal plan - Plan.............. 215 Illustratie 27. Primitief kadastraal plan........................ 215 Illustratie 28. Handriß.................................... 216 Illustratie 29. Handriß Schets.............................. 217 Illustratie 30. Handriß PV van afbakening.................... 218 Illustratie 31. Het "Zwart Plan".............................. 219 Illustratie 32. De "Porallée" en haar parallel "kadaster" - Verzamelplan 220 Illustratie 33. De "Porallée" en haar parallel "kadaster" - Detailplan en register..................................... 221 v
AFPALING IN DE PRAKTIJK Illustratie 34. De "Porallée" en haar parallel "kadaster" - Detailplan... 222 Illustratie 35. De "Porallée" en haar parallel "kadaster" - Register.... 223 Illustratie 36. De "Porallée" en haar parallel "kadaster" - Register.... 224 FOTO S................................................ 225 Foto 1. Moderne scheipaal met anker type "feno"........... 225 Foto 2. Vierkante stenen scheipaal met piramidale kop Buissonville nabij Marche-en-Famenne.............. 226 Foto 3. Vierkante stenen scheipaal en platte kop (detail vóór haar plaatsing)................................... 227 Foto 4. Betonnen scheipaal die het domein van de NMBS afbakent. 228 Foto 5. Scheipaal van de heerlijkheid van "Bénitî" - zicht op Fraiture 229 Foto 6. Scheipaal van de heerlijkheid van "Bénitî" - zicht op Houchenée.................................. 230 Foto 7. Grenspaal aan de Belgische-Luxemburgse grens Tussen Oberpallen en Tontelange.................. 231 Foto 8. Grenspaal aan de Belgische - Pruisische grens Aan de grens van de Venen en aan het "Croix des fiancés".... 232 vi